장음표시 사용
401쪽
centenarii ferri fusi 4 imperiales non exce
seas. Pilum iremeatavum est instrumen tum . quς pulVis tumento immissus in
402쪽
ducitur . quae clavis cupreis est affigenda, nec secus tormenti anima laedatur.
a8. Grando P3rotechnica germ. ixarteis eben, est cylindrus ex Iamina ferrea . Vel crassiore linteo minoribus plumbi globis vel clavis ferreis , aut fractis cateois vel aliis hujusmodi rebus noxiis impletus, & globi
loco e tormento explosui. . . M
, Sebosiou. . 29. Grando pyrotechnica nee in loeum mimis dissitum, nec nimis propinquum eX- plodi debet. Nam cum vis pulveris grandinem . quo magis a tormento recedit , eo magis di spergit, primo casu grando nimium dispersa vires amittit: ut in secundo casa necdum satis dispersa optatum effectum non assequitur.
o. Iactus horizontalis dicitur, dum axis tormenti ad horizontem parallelus est. Quando supra lineam horizontalem elevatur iastra arcuatus: si unico ianium gra- du
403쪽
du elevetur , jactus primi gradus ,: si vero ad 4s . elevetur ,jactus maximae elevatioηis vin
3I. lactuum distantiam indicat subjecta
tabula. I i , d i Distantia jactus
aliquarito ' minus aliquanto minus
32. Mortarium est inachina bellica, qua homba , aut alius globus ignitus vi puru .ris pyrii arcuatim ejicitur. Scholion i. . '. -
33. Mortarii partes praecipuae sunt cy- Ilindrus A CIS G, cui bomba immittitur . sBbi ejus
404쪽
ejus pars superior A B F G anima aehriapii, inferior vero & hemisphaerica B G Ε F ba-ps vocatur: Camera accensoria C HE, cui pulvis immittitur, &sandus D H.
. 34. Bomba est globus ferreus cavus pulvere pyrio , cujus φrificio tubus ligneus materia quadam incendiaria fartus implati
Consumpta materia incendiaria ignis pulverem attingit S accenditri pulvis aciscensus se extendit. & cum aptum exitum non inveniat , globum ferreum magno fragore diffringit, ae frustis hinc inde pro pulsis corpora vicina magno assicit damno. Materia tubi incendiaria ex nitri unciis et, sulfuris I , & pulveris contriti 4 paratur. Gluten vero excalcet viva, polline lateritio, cinere puro & limatura mariis inter se com mixtis , & aqua ' glutinosa labigendis erinficitur. -
36. Granatae a bombis non nisi magnitudine disserunt. i Minores , quae duarum librarum pondus non eScedunt ., manu
405쪽
prviiciuntur 'ς unde & granata manualestive glaniles igniaria missiles audiunt t i Definitio Ini . . 37. Globus incendiarius ex linteo crassiori paratur, & pulvere nitrato . aliisque ma- Ieriis igniferis repletus Olaminis ferreis , atque fila mentis artificiose superintextis contra jactus violentiam munitur.
38. Diversae sunt globorum incendia: ri orum spectes , pro diverso eorum usu. Nam alii ad excitandum incendium projiaciuntur , 8L dicuntur globi incendiarii nom ne specifico : alii ad locum quemdam collustrandum servi t.& vocantur plobi lucentes : alii econtra aerem dens, sumi compta obscurant, & globi fumantes audiunt talii denique globi foete dies dicti aerem i tollerabili faetore replento Si praeter mate. riam qncendiariam glandibus quoque igniariis missilibus. sclopisque minoribus cmordis Schlager instructi sunt , globi igniarii CarcasIenses Cars lenJ Vocantur. i ιι,
406쪽
ΑΘ. Anno Iso3 in obsidione CastelIoram urbis Neapolitanae primum cuniculos optato cum successu suisse adhibitos
I. Si euniculus nimis exigua puIveris topia oneretur, moles incumbens tantum Concutitur: quoniam aer non multum dilatatus sensim exitum invenit: si nimia pubveris quantitas adhibeatiar, molem incum-hentem tantum perforat , quoniam subito is. maxima exeritur. si vero cuniculus justa pulveris mensura oneretur, tum pulvis accensus primo molem incumbentem fortiter concutit, ejusque partes dissolvit, ae dissolutas evertit. Iusta autem pulveris mensura non nisi multiplici experientia inis eniri poterat. Celebris & experientissimus Comes de Uauban hanc praescribit puI- veris mensuram i ad subvertendam pertia eam cubicam terrae laxioris s veI ro iterrae arenosae II vel ΙΣΙ , terrae argiliaceae is vel 16 Hi bras puIveris. muri recentioris' vel ao
muri vetusti dis vel 3o I Proble
407쪽
r. Suh terra fodiatur meatus A vel f pedes altus & latus ,& asseribus , pilisque ne humus aggesta corruat, fulcienilus. a. Meatus hie non recta ducendus ad locum subvertendum , sed per an stactus ;hinc fodientes acu magnetica opus habent. 3. Quo magis meatus loco destinato apropinquat , eo angustior sit oportet. iq. Camera pulveraria fiat quadrata , &justa pulveris in Saceis aut doliis contenti mensura N. 39 instruatur. ε - . per meatum ad cameram usque ducatur canalis pulvero pyrio plenus, & ita
tectus ut i Urae cadentis moles non obstet, quo minus pulvis aecendi possit. 6. His ita peractis vacuum tam camerae quam meatuum aut si, amine, aut fimo aut faen. compleatur , ac tandem funis igni rius ardens inverse pulveri in canali contento admoVeatur.
43. Pyroboli gernu Rageten sunt cylina dri chartacei ΑΒ, pulvere pyrio Λ C & 8B b s ' alia.
408쪽
alia materia igniaria farti , qui accensae
materiae vi celeri'motu prorsum eo urgentur, ει propelluntur . quo bacilli appensita ope, Vel aliatratione diriguntur, i quamdiu materia igniaria durat.
A. at ia pyrobolorum igniaria germ. Rageten-Sata constat nitro, sulfure, & pulvere carbonum p r ei contritis mixtis., Horum tamen varia est proportio; & ςOa binatio a maxime generalis haec est: i 3 pa
tes nitri, a carhonum , & I sulfuris ; haec enim compositio pyro usis plerisque congruit, i Aliam Lompositionem prohatam pro pyrobolis mediocxibus hic habes e nitri unicas I 8 , sulturis uncias , cubonum uncias 7i antimonii Gudi uncias , Scholion a. s. Regula generat is haec tenend3 est, quo minores sunt pyroboIi , eo tortiorem . quoi m*ores , eo debiliorem materiam igniariam requirunt.. 1 Scholion. . 3 i i 46. Cum pulvis pyrius ex iisdem materiis, sed diversimode combinatis constet, N. 3. pluribus pyrobolis haec quadrat compositio ς 36. partes pulveris pyrii contriti, 3 carbonum , & una sulfuris. Haee
409쪽
39 tamen eompositio Vix aliis pyrobolis, quam paulo majoribus congruet. f. . . Donitio 2o. 47. Forma pyrobplorum germ. πιν- ten-Sioch est. capsa cylindrica A B in qua II involucra pyrobolorum H I Rageten-hil ea formantur. L M est icylindrus involendis 'pyrobolorum involucris destinatus, germ. λουοinder N O est cylindrus onerandis py- II robolis destinatus i. ge .getzer. Promi- Ianentia Ggerrp. formanda Ravitati infra involucrorum iligaturam adhibetur. i s Proble-a 6.
48. Formam pyrobolorum mediocrium,& instrumenta huc spectantia determinare.
ligno robusto lorhetue cylindrus του juxta calibram N. Ia. I 6 0 globi με
gitudo vero Λ B, 7hujusmodi calibras contineat.
a. Fiat pes C D formae propori natus I l calib. longus , in quo cylindrus E F. eavitati formae adaptatus I calib. sit altus prominentia G vero hujus cylindri non nisi Φ ealib. sit latus , & altitudo sphaerica' latitudini proportionata. 'i .
3. Latitudo cylindri L M a calib. con-
410쪽
3 1 tineat, ejusdem vero longitudo octo calibras inteῆras excedere potest. aa 4. Latitudo cylindri N o patilo minus o calib. longitudo vero sex integras calubras complectatur. s. Horum instrumentorum ornameuta externa sunt arbitraria. d
q9. Involucra pyrobolorum parare. ε . M. Resolatio. : ir. Cylindro L M tantum chartae itivo, vatur , quantum formae 'cavitax capereri potest, ita ut involucrum sormae intrusum compingatur & magis solida reddatur.
2. Involucrum sorma extractum circumcidatur . ut aequale sit orificium , ae adhi- , bita cylindri E F .prominentia G ligetur. ut non nisi ἱ vel ἰ circiter diametri relinquac tur aperta , atque ita invoIucrum cons ctum est
I. InvoIucrum chartaceum H i impone format, ita ut ligatura insistat prominentiae. a. I nstrumento fartorio R Q parum materiae supra descriptae et) infunde involucro, ac mediante cylindro N O colunde 32 - : malleo,