장음표시 사용
191쪽
iύς De mira Hieronymi Aemiliani
De quo Marco Gambarana. p. VIII.
ANgelus Marcus & Vincentius e Comitibus
uterque Montis Segalii, di perillustri a que vetusta apud Papienses Gambarana gente , non opibus modo & nobilitate, sed animi elui moderatione & ciuili prudentia inter suos facile principes , duo florentissima totius Ciui talis lumina omnium sententia censebantur. Hiis pius Hieronymum verae pietatis sensu inintuiti illius exemplis & cohortationibus incensi, di degustata nonnihil interius virtutis dulcedio Me, non modo nouos planῆ animos se induere, nouos ad pietatem impetus experiri sentiebat , sed etiam,vt illi se totos penitus dederent, cre-hris stimulis incitabanturi Verum, saeculi volupistate suauiter animo & sensibus blandiente, adishue distrahebantur, &, honorum opumque fulgore mentis aciem perstringente, incerto suctuabant animi consilio; neque satis vitae suae r tiones explicare , neque,quid sequendum,videre poterant . Sed, cum singularis illa in hominum animis perite tractandis & versandis Hieronymi suavitas & vis salutaria per colloquia saepius accessisset, tandem eius instituti humilitatem multo potiorem honorum titulis duxere.&,humana gloria pret cet testis desiderio abiecta, ad paupertatem & Crucem tanquam ad po tum salutis confugere omnino decreuerunte
itaque ab Hieronymo in pauperum Iesu Christi dilab
192쪽
disciplinam sunt admissi e multo certe nobiliores & illustriores, hoc edito inter suos Ciues christianae humilitatis & abiectionis exemplo,
quam antea genere aut opibus. Multorum corda pupugit ad pietatem , rarum & insolens
exeplum. Tam illustria vero christianae piet tis exordia, maiora semper sunt subsecuta in utroque incrementa , quorum aliqua seorsim hic breuiter recensenda . Ac, ut primum de Angelo Marco dicamus, Hic prae caeteris vid tur fuisse Hieronymo carus, consiliorum videli cet particeps, S peregrinationum comes; ab Epistolis etiam, nam adhuc nonnullae apud nos asseruantur literae Angeli Marci caractere exaratae , & Hieronymi manu proprij nominis chirographo subsignatae. Quo loco mihi venit in mentem cogitare plurimi semper inter caeteros Angelum Marcum ab Hieronymo fieri consueuisse,quod supernae lucis beneficio doctus praesagiret animo quam generosum Duce Nascenti suae Congregationi pararet dominus, cuius aliquando virtute sustineri, imperio regi, studio &opera ad instituti perennitatem stabiliri, denique Religionis eria nomine decorari deberet . Et certe hic unus a Domino delectus maxim. videtur ad ea pietatis opera absoluenda & pe ficienda, quae Hieronymus praepropera morte abiens inchoata reliquerat. primum enim sub obitum Hieronymi cu animo nutarent permulti di ab instituto resilire meditarentur, Angeli Marci opera & auctoritate sunt in benὲ coeptis confirmati: Deinde,cum multa in operum pro-
193쪽
gressione soci j experirentur aduersa, oppugna toresque non deessent,qui auctoritate & poteritia plurimum negoti j di molestiae in vinea Domini strenue desudantibus exhiberent, in eam sententiam itum est ab omnibus Angelo Marco referente, ut curaret Pontificia auctoritate Coa gregationem muniri , licereque illi per Sedem Apostolicam sua obire munera , frustra contra nitente Oppugnatorum audacia . Ad eam rem allegatus est Romam idem Angelus Marcus rneque potuit maiore studio quam is fecit, communis causa suscipi ; siquidem ita sedulo & prudenter rem cum Summo Pontifice transegit, qui tum erat e sarnesia gente Paulus Tertius, ut datis literis Apostolicis Anno praeteriti saeculi quadragesimo, pridie nonas Iuni j, plurima in Congregationem contulerit ornamenta. Literarum Diploma adhuc apud nos in tabul rio asseruatur; earum vero exemplum primum occurrit in Religionis Bullario, non ita pridem . nostroru Superiorum iussu typis excuso. Eiuiadem generis etialiterae sunt postea a Pio Quarto anno sexagesimo tertio sexto Kalendas Iunii
impetratae, sed prioribus gratijs & priuilegijs
longe ampliores. Verum his rebus minime coistentus Angelus Marcus, qui toto pectore confirmandae Congregationis negotium suscepissee coepit tandem de e dem per Summum Ponti ficem in Religiosorum ordinum album referenda, Sin consequentes propagada posteritates,
certisque vincienda legibus, serio & studioso agere . Non tam suo ipsius consilio permotus ,
194쪽
quam defuncti Hieronymi, cuius ille tensum eo mentem cognitam habebat, sed in hoc magia opportunum tempus dissimulandum,& protra hendum negotium iudicauerata Igitur in deliberatione re cum aliis Patribus lapius vocata ne in tam graui consultatione proprio fallerentur sensu, rem totam cum Domino transigeredi per orationes ac sacrificia , aliasque corporis afflictationes diuinam voluntate explorare sta tuunt. Quare per multos dies orationibus rasacrifici js institere uniuersi, quibus vota, letu nia , acerbaque alia corporum supplicia, non pauca addidere; per externos etiam pios & rein ligiosos Sacerdotes plura sacra in eandem rem sunt curata ι tum satis diu& spuitualium exercitiorum usu, & perseuerantis inediae rigore cet-Iesti Numine propitiato, tandem de re proposita communi voto deliberant Vt quando, Hieronymo nimis mature erepto, & nondum Religionis ordine canonice instituto, Congregatio angustis paucorum hominum vitae spatijs terminata, facile interitura videretur, quod sci-
. licet permulti & literarum studiis, di moribus probe exculti, nulloque obligationis vinculo in Congregatione adstricti, vel alijs Religionum ordinibus passim nomina daret, vel ad pinguia
in laeculo sacerdotia, aliasque dignitates dilaberentur, hoc etiam postremum, ad egregia Hieronymi coepta absoluenda, procurarent, ut Apostolica auctoritate inter sacros Religionum Ordines Somaschensis Congregatio referretur:
Quo perpetui ad posteros inciturum laborum 6e, operum
195쪽
r o De mira Vieronymi Aemiliani
operum fructus manarent, & iterum Domino
benedicente , copiosius in Ecclesiae vinea, ad Dei gloriam & animarum salutem maturesce rent. Negotii feliciter perficiendi spem maxime faciebat,quod Romae eum Sanctissimo Pontifice Pio Quinto tractanda res erat Patrum Congregationis olim perstudioso, necnon Hi ronymi memoriae impense addicto, quo cu egerat saepius. Igitur e Patribus cura gerendae rei demandata est Aloysio Baldonio Papiensi homini diuinis humanisque literis exculto, & tunc in Florentissimo Ticinensi Gymnasio graecas literas profitenti; qui Romam profectus, adeo
felici euentu breui negotium confecit, ut Sum-1sin. mus Pontifex anno millesimo quingentesimo sexagesimo octauo,octauo Idus Decembris,ipso Sancti Nicolai natali die, publico Diplomate dato, uniuersa approbatae Religionis iura Soma schensi Congregationi benigne contulerit, addito insuper honorifico tum Hieronymi, tum Patrum Elogio . Sanctae Sedis Apostolicae , is G. confirmatione impetrata, sequens annus sexagesimus nonus diuina benignitate pland felix &ia ullus natalis illuxit Religioni, emissis scilicet a sex e primis illis Patribus solemni ritu professionis votis tertio Kalendas Maii, Sancto Petro Martyri,S Catharini Senens sacro die, Medi Iani,in ipso Diui Martini Sacello :Derthonensi Antistite Caesare Gambara nobili Brixiensi Comite, atque senatore Regio Ducatus Mediolani ipsa vota, ex Apostolicarum literarum prae
scripto,recipiente. His actis a Patribus illis de
196쪽
Cenerati eligendo statim itum in vota,commuinnique suffragiorum assensu. Angelus Marcus primus Religionis Praepositus Generalis est renunciatus, nemine, praeter ipsum, di ssentiente,inteia groque triennio Religione administrauit; nam, ultra nὸ liceret eam supremam dignitatem prori rogare,diplomate pontificio cautum erat. Huaius tum praeclare gesta in eo magistratu, tum ilis lustria virtutum exempla toto consequenti vitae cursu edita, cum ad historiam Religionis pet- tineant a uniuersa ad illius scriptorem integra rei ieio; hie solum felicem eius mortem ad totius vitae specimen breuiter attingam. solemane erat Angelo Marco quotidiὸ e codice hora. rio statam diei psalmodiam in genua prouolurito reddere, diutius rerum coelestium commen rationi vacare,tum rem sacram peragere, in qua ministerio adeo intimo pietatis sensu afficiebatur , ut inter orationum, & sacrificiorum vota , nihil aequi a Domino suppliciter & eniχὰ conintenderet , quam ut supremo etiam vitae die lic rei sibi immaculatam hostiam illam immolare.
Vel septi vota satis est hominis pietati a diuina
bonitate tactu; orandi enim & sacrae rei agenis dae pereupido,vel ipsa iam aduentante morte . licuit & lancto Sacrificio & orationi vacare . Nam,urgente vi morbi iam morti vicino ita dia uina virtute auctae sunt vires,v t ipso die,quo extinctus est, & commode lecto surgere, & in ultἀtata animi pietate & uberrimo fletu sacru peraia gere potuerit x vi insuetus ille sacrificatis ardordi pietatis sensus non obscura pia sagitioini an la
197쪽
maduerteretur, imminentis obitus esse posset Polt obita rite diuina,viribus iterum destitutus, lecto decubuit ; cumque Angelus Cerrus tum
Nediolani & medendi peritia, & genere admodum nobilis aegrum inuisisset, & venarum pulsa explorato, morbi grauitatem deprehendisset, iussit aegrotanti perpetuo adesse vigiles, qui in
omnem euentum parati,aegrum diem noctemq;
custodirent. Proxima sequeti luce sacer instabae dies , itaq; Vesperide more ut familiae confitenti aures daret,consedit; quippe ita domesticis omnibus paterna illa sua charitate de mansuetudine carus erat, ut ei multo libentius, qu quam superiori domus, cordis arcana detegerentin intimas conscientiet latebras, animoruq; maculas confessione aperirent,quam Sacerdotibus ad id assignatis. Cum autem numerosae
familiae cofessionibus excipiendis , nimis defatigari videretur et erant, qui precarentur, uti a sequens matutinum tempus reliquos reijceret, quibus ille in haec verba, hilari vultu & praesenti animo, respondit; Nunc accedite fit ij, mane enim haud licebit; quam vocem praedictionis vim habuisse non multo post innotuit, cum de-uunctationi respondit euentus ; licet tunc mi-oime animaduersa, cum nullus supremit casum tam proxime impendentem suspicaretur. Sed alta iam nocte, ijs etiam, qui custodiae gratiae aderant, quieti traditis, sensim, ne cuiuiquam somnum interturbaret lecto consurgens, vesteq; indutus ad Ecclesiam, quae vix L Patris cubiculo aberat,discessit,ibi scilicet vita spiritum red
198쪽
diturus, ubi sanctae professionis S religionis spiritum antea hauserat; sed, cum fores clavibus obseratas offendisset,vehemeter indoluit ingemuitque , & ad proximum oratorium diuertit, ubi nixis genibus, ad momentum illud aeternitatis arbitrum oratione se comparat, aduenietiq; Domino paratus occurrere studet; &, aliquandiu supplicando ducta mora, manu scabellum, cui inhaerebat , graui ictu quatiens, quasi migrationis dato signo, irrevocabilem illam supremae rei clausulam, ut erat in genua prostratus &in preces effisus egregijs sane suae salutis indici js consummauit . Eo ictu a somno exciti excubitores, ubi patrem lecto & cubiculo exis comperiunt, accurrunt ad proximum orator tu, unde strepitus insonuerat,ibique genibus & sc hello innixum, iamque extinctu deprehendunt. Tam repentino inopinati casus euentu confierinnatos vox & sensus, ne neque spiritus deiecit ised nouum pietatis sensum, & admirationis voces addidit ipsum mortis genus, quo Pater e tinctus est. Vt enim decebat vere religiosum virum& familiae praesidem, aliis somno deditis, ipse orans animam egit. Ea res postera luce a Scipione Albano, qui primus rem literis consignauit, funerique interfuit imo praefuit, & duinxit , ad Sanctu Carolum delata, cui Pater sque
notus ac carus erat,etsi tanti viri amissione admodum, indoluit mirifice tamen tam pio mo iis genere defuncto gratulari visus est. Quam migrationem admirabiliorem apud me reddut duo illa; alterum, quod eam praesensertat ac prῖ- dixerit ἐ
199쪽
dixerit; alterum, quod eam precibus impetratam I non leuis coniectura confirmet. Hic ipse Angelus Hieronymi vitam egregio volumine conscripsisse fertur, quod opus si ad nos peru susser, vel me hoc scriptionis onere levasset, vel certe multo plura di maiora ad scribendum at- tuis si et .
V Ineentius ab Hieronymi obitu , reliquam
fere aetatem omnem Bergo mi orphan rum, puellarumque regimini praepositus exegit tanta vitae innocentia, S christianae pietatis laude florens; ut eum Bergomenses tanquam virusanctum omnino suspicerentinaultaque ab eo passim extra vires modumque naturae aegris corporibus adiumenta afferri narrarent , quae haud dubiam hominis sanctitatem testarentur,
quale fuit illud , quod sub ij ciam. In sancti Al
xandri Aede quendam intuitus altero tantum genu inflexo sacro interesse, ratus id communis irreuerentiae vitio fieri, hominem modeste admonuit, ut in tanti sacrificij honorem alterum etiam inflecteret, multu dedecere Christianum ita rei sacrae adesse: ille reiecto pallio, genuque detecto, oliendit id non vitio, sed infirmitatefieri; adeo morbi vi offenso neruo, ut frustra illud inflectere conaretur. Pater,hominis aegritia.dinem miseratus,magna fide plenus, Deo inte Iiore animi affectu , agrum commendat, manu
200쪽
que in formam crucis cructa, infirmam partem obsignat,& inter signandum blande sub ij cit:ata qui ne vereare, frater, cum sacro adstas lacritacto , omnino deponere di hoc genu, etiamsi laesum; id enim utique Deo libitum; cumque ille experiri vellet, num succederet, plane sensite morbum omnem abscessisse, recteque postea semper eo genu conualuit. Vincentius vero domum reuersus, totius familiae preces ad gratias Domino referendas auxilio sibi deeoscit, quod scilicet piorum pauperum orationibus cui ille aiebat debili dominus reddidisset sanitatem rita videlicet auctore & magistro Hieronymo, omnem praeclari operis laudem in alios referre didicerat. Multa praeterea passim tum aegris, tum sanis, & animi ει corporis subsidia praestitit, quibus in dies de eius sanctitate concepta opinio mirifice augebatur, donec tandem . qua apud omnes constans di singularis floruerit,obiatus ipse indicauit, cuius per urbem vix euulgarita fama , ingentem excivit Ciuium multitudine, qui ad eius pedes vel manus osculabundi, main gna cum religione & lacrymis, dulcique sensu pietatis, se se ab ij ciebant, permulti ad manus,
aut vestium contactus rosaria, S corona S pr ferebant . Sed & ipsum funus, quaeque funeris apparatum sunt subsecuta, clarius , quam egregia sanctitatis opinione decesserit, confirmarunt; nam pauperrimi sacerdotis funebris pompa tam solemni apparatu est instructa, ut clerus tum regularis tum saecularis ne a domesticis quidem requisitus, adfuerit frequentissimus