장음표시 사용
201쪽
r c . De mita Hieron mi Aemiliam
cum facibus , cereisque ardentibus , ad eius conestandas exequias: feretrum eleganter exornatum subuectabant certatim nobilium colla , maxima funalium ac luminum copia prosequente; nihil enim ad pompae speciem, quam- maxime fieri posset, augendam piorum Ciuium
charitas, & in Patrem amor desiderari voluit. Procedente vero funere , peracerba omnium exaudiebatur querela, ingens moeror,uberrimus fetus. Cum autem domi nullus esset sepulturae locus. quando priuatum Sacellum domesticis tantum sacrificijs & familiae commodo in se uiret, in aedem Diui Dominici Fratrum Predicatorum cadauer est illatum cerat enim Vinis centius eius Coenobij Patribus unice carus γabsolutisque de more Ecclesiae supplicationibus non sine cantu musicoque concentu , peculiari in loculo conditum est, quo a caeteris discretu, ad posterorum venerationem facilius seruaretur,tam densa interim multitudine ει frequenti populo ad oscula & contactum manus, aut vestiuna tum maxime conuolante, vix ut humando corpori amplissimo in Templo locum daretur. Placuit Magi stro Fratri Paulo in eodem Cq-nobio tum Lectori Patris sepulchrum hoc fimplicupioque Epigrammate exornare; cuius Postea exemplum nuper Bergomi inter antiquiora pii loci Diui Martini scripturarum monuismenta nactus, hic iisdem omnino verbis sub ij-cere visum est , Sic autem babet.
202쪽
Congri Somasichaefund. Lib. III. et γ
V Incentius ex Comitibus Gambaranis Paripiensis,Sacerdos, cum in huius saeculi bonis magnus esset, Christi Iesu pauperiem sectistus , in humili societate Patrum Somaschae, oris phanorum ministerio se totum dedit: ubi qualiabet virtute christiana excellens, ceu sulgentissimum sydus, e Mundo sublatus , pios quosque incestissimos dereliquit. Dormivit vir optimus Bergomi in Domino,quinto Caraulii M.D. LXI. Aliquot viri nobiles, & Religiosi orphanorututores propriis sumptibus, tumulo erecto, noΑbile quoque lanus peregerunt. Sed di hoc non omittendum , enixe comptu res curasse ut ῆ paupere supellectile, quae pio viro usui fuerat, sibi quidpiam impetrarent tanquam sacrum pignus asseruandum, sed admodum paucis e recula mos geri potuit. Vidimus non multis ab hinc annis Bergomi apud Franciscum Pelantium pium Senem Vincent ij cy
tum, quo ad potum utebauar theca coriacea in
elusum, religiose adhuc custodiri, qui etiam se Vincentii precibus multis in rebus passim ad iuuari testatur. Cum vero multis post eius obiatum mensibus , Diui Dominici Templum demoliri necesse suerit,quo Ciuitas ad securiorem arcis formam accommodaretur, alioque defer rentur mortuorum cadauera; Vincent ij corpus integrum repertum est , et testem ex urna inha
203쪽
i 3 De vita Hieronymi Aemiliam
nici nici Moniales Patrem ad se deferri enixε curarent cum alijs eiusdem ordinis fratribus, obstitere Sancti Alexandri Sacerdotes, qui l cum intra paraetiae fines asserentes Ecclesiam Parochialem suo iure, eoqne pignore minime spoliandam contendebant ι &, post aliquam iuris disceptationem,Sancti Alexandri Ecclesiet corpus est ab Episcopo adiudicatum; eaq; ocincasione refricata quasi Patris memoria,excitarita iterum est ad funus & pietatem magna Ciuia multitudo,& non sine pompa ad Sancti Alexatadri conditum: donec tandem Patrum opera ecstudio recuperatum pignus Somascham est d latum, & Magistro suo Hieronymo appositum .
Lectis nouis Comitssus , δε- , masicham redit.
p. X. SE D ad Hieronymum redeamus, qui, anno
iam vertente, cum solemnioris conuentus tempus appeteret, Angelo Marco Vincentio comitibus, Papia discessit; abeuntem multorudesideria & lacrymae sunt prosecutae, Mediolani paucis diebus commoratus, alijsque socijs vocatis , pio ac nobili comitatu auctus, Somascha conten dit. Med iolano autem d iscedens,Meratum oppidu est Briganiij montis recta hospitii gratia diuertebat ubi cum illum multi hospitio
sibi coniungere expeterent, vincebat tamen coἀpetitores omnes beneuolentiae studiis, ει charitatis
204쪽
ritatis ardore Franciscus Albanus, qui christianae hospitalitatis partes adeo explebat abunde, ut ad eum properans Hieronymus, comitibus dicere soleret ad Abrahamum nostrum diuerinta mus , quando nihil illi carius accidere potest, nosque adeo hilari vultu, S liberali opera excipit. Quae postea Francisci in Hieronymu eiusq; disciplinet alumnos christiana charitas, ad posteros etiam Albanae familiae transmissa est. Veenim caeteros taceam,eiusdem Francisci Nepotem suarum laudum praeconem habuit Hieronymus Scipionem Albanum, qui ex nobili illorum ordine, quos Protonotarios Apostolicos appellamus,sacrae theologi et laurea donatus,& Scalea sis Ecclesiae Mediolani Canonicus, piam Hier
nymi memoriam veneratus, aetate iam graui,
eius vitam breui, sed admodum graui commentario est prosecutus, quem viginti abhinc annis Mediolani excusem euulgauit. Somascham reuersus Hieronymus mirifice uniuersos exhilarauit, ingenti ipse vicissim gaudio perfusus ἔcumq; per id tepus eo etiam reliqui primae au toritatis Patres conuenissent, fusis de more ad Deum precibus , habitaque ab Hieronytho in publico conuentu suo illo dicendi ardore, exhortatione , in communem deliberationem senevocata, quae ad publicam rem facerenr. Sed quid praecipue eo anno constitutum, ne diuina re quidem nobis licet; adeo confusam S muti. Iam harum rerum seriem vetusta autographa nobis tradunt. Libet tamen hic ad ipsam Somaschensem Domum,Hieronymique familiam M a iterum
205쪽
xllo De mira Hieronymi Aemiliai si
iterum oculos conuertere , quam numero iuxta
S virtute in dies augeri curabat; unde curren tes per se nouos alumnos, Angelum Marcii pretinsertim & Uincentiu , acrius ad Christi vestigia
incitabat, urgebatque ad maiora,ollentato sar pe veteranis ad solatium pariter, & incitamenis tum eximio nouorum militum ardore, & proficiendi studio. Aderant tunc Somaschae, in numerosa valde familia permulti non minus eruditionis laude,quam generis nobilitate pristantes, sed multo certe, quam terrena gloria, christianae humilitatis luce magis conspicui , di vi tutum splendore suspiciendi. Quam gratum superis,hominibusque iucundum spectaculum; di admiratione plenum fuisse dicemus , in corruptissimis illius aeui temporibus,Patricium Venetum intueri νitae sanctitate excellentem, rudi tritoque vestitu ,ac prope rusticano indutum,frequenti cum illustrium virorum comitatu, non modo diuinae legis imperata toto pectore capessere, sed ardua etiam priscae pietatis studia colere, dura paupertatis incommoda perferre . Crucis Christi probra maiore animi ardore Prosequi, quam reliqui mortalium perditissimi fluxas voluptates consectentur In eadem vero familia cum diuersa cernerentur ingenia, gradus, aetates, animi dotes, ac nationes, aliorueni in storentem iuuentutem egregia naturae do ua commendabant; multorum constans aestas
exquisitis literis, & laurea etiam doctoratus ornabatur; aliorum sine literis sola vitae probitasi crat in pretios non mallorum canaec lare extre-
206쪽
ma vitae pars eximia prudentia erat verenda,
Sacerdotio permulti erant insigniti, alij non
item: tamen cum essen t ex tanta varietate permixti , summa tranquillitate concordissime viisuebant, di pacatissime regebantur . Quid hic vero operum exercitia, S illorum labores exe quar quos satis constat adeo in quotidianis sere agri culturae operibus pauperum causa des dare solitos, ut ipsos plane agricolas laborum assiduitate vincerent ac superarent ρ Verbis autem no satis assequi po em in tanta operum
eontentione quotidianos nouae familiae cum in omni varietate virtutum, tum in charitate erga
Deum & proximos, tum in sui despectione abiectione progressus ; siquidem, Hieronymo Praesente ει urgente , seruebant adeo in dies apud eos virtutum omnium studia, ut in illorum victu & moribus expressa quaedam Apostolica
religionis facies emicare videretur. Cum vero multa interdum eleemosinae gratia offerrenis tur, admodum pauca admittebat Hieronymus
caetera pauperibus abude dispertiens; sive quod abundare, siue quod suis ad meritum & pietatem emendicandi labore,ultro delatis eleemo- sinis,praeripi nollet: atqui extremae pleritq; eleemosinaru paucitati, cibarioruq; omniu penuriae ct caritati, par etiam erat in Dei seruis patietiae vis, patiendi ardor, & poenitentiae cupiditas. Censebantur tunc in ea domo capita supra sexaginta, indeque vel ad ordienda noua loca, vel ad coepta adiuuanda, multiplicemque messis rarietatem , pro re nata ab Hieronymo mittes
207쪽
hantur, di sanctae contemplationis sinu , ac solitudinis tranquillitate in apertu actionis campum , ad proximorum animae S corporis commoda procuranda exire iubebantur.
Nouo domicilio in rce Somaschensi
CVm vero apud multos propagaretur quotu
die magis salutaris disciplinae nomen, &fructus, se opinio famaque probitatis plurimis parta documentis semper nouis augeretur viris tutum experimentis ; complures Somascham ad id pietatis spectaculum, & christianae probitatis Ofiscinam oculis contuendam, S usu ipso degultandam, non modico itineris interuallo, conuolabant: alij et iam mirifica virtutum fragrantia illecti, ad hos confluentes, se suaque omnia in eandem vitae societatem conferebat, ut Hieronymus ad noui Domicilii molitionem animum ad ij cere fuerit coactus; sive quod . do In eliscorum numerum cum dies ipsa progrediens duplicasset, multis iam capitibus aueta familia ampliores postulabat ardes; siue quod . affluenti multorum concursu, nimium frequeriritari habitationem cerneret. Vt enim christiana pietate admittebat eos iuuabatque, quoad
posset, qui vel ad impetranda apud Deum suta fragia accederent, vel ut de rebus diuinis illos
208쪽
consulerent, aut Patrum monitis S suauiallo. quio , aliquod aegrotanti animo leuamentum quaererenti ita permolestus illi erat creber a Gmodum,& nimium frequens aliorum accessus,
qui vel graui, & pia Patrum consuetudine ille. eti ad fallendum tempus, saepius aedes frequentabant; vel quadam, uti dixi, sanctitatis fama Permoti, oculos & animum praesenti spectaculo tantum pascere cupiebant; quorum accessum idcirco non admodum probabat, quod singulis pene horis adeo amicam interturbarent sibi, &caeterisque quietem orationis, vel consueta in alios charitatis officia impedirent. Adde, quod Olidae humilitatis Magister, etsi non mediocrede Patrum probitate,& integritate famam longe, lateque diffusam ad unius Dei laudem re ferret; sibi tamen aut alijs vanitatis periculum
creari externorum concursu nolebat, quorum
aspectus blande admitteretur, & laudantium voces aliquo cum inanis gloriae periculo exciperentur. Quare abrumpenda ab ij ciendaqueo moni adicebat, quorum in voluptate S consuetudine aliquid ad perfectae vitae rationem impedi menti resideret,vel periculi timeretur. Per spe ciem igitur laxandi aedes, utrique incommodo statuit occurrere , & nouum Domicilium alibi curare , bonamque familiae partem eo transferre ; qua de re solicitus, oculum primo proximae Arci Somaschae, totique valli imminenti adi eit. Abest haec Somascha ad milliare,vel eo am plius, quod totum alto difficilique accessu conis
209쪽
ta,ut non facta,sed plane nata Arx videaturique inexpugnabilis cuiusque numeros expleat.Varuli enim, Adduaeque imminentes partes altissima praecipitia tuentur; alia latera invia montium iuga muniunt; inde vero missilibus, ct tormenis torum globis petitiones commodissimae siue in
Adduam, siue in subiectos Pagos & Villas; sed
tune omni aedificiorum mole diruta, & aequata solo, omnibus peruia apertaque iacebat. In ter ruinas exigui sacelli vestigia Diuo Ambrosio dicati visebantur. Opportunus suae ill rumque stationi visus est locus , quod in summo aequa planities late patens, veterisque aedifi-eij signa nouis aedibus extruendis sese offerrent. Saxea igitur in arce cellulis e vili rudique materia utcunque dispositis, te Sacello in primis Diuo Ambrosio veteri Patrono instaurato,br ni rude,& impolitu m opus, magnis sane Hieronymi, & aliorum labori bus, stetit; quando non fabri,operque frequentes acersitae, non pecunia
in sumptus erogata , sed opus ipsi per se magna
ex parte struere, materiam e sylvis suis manibus caedere,humeris convehere,saxa & caementa co- Portare,& qua poterant arte, singula componere,vno Hieronymo fabrilem,lignariam, cq mentariam,& quamcunque usus coegisset, artem no. inepte exercente. Sed cum caeterae fere opportunitates ad pauperum commodum suppeterer,
una aquae potabilis copia desiderabatur , ad quam suppeditandam, iubet Hieronymus cisternam sub ipsum sacelli locum altae admodum
profunditatis,iustaeq; utitudinis ad aquilesium
210쪽
in saxo excavari. Difficile vero omnino apparebat pluuiali aqua dumtaxat, & tam angustis
aedibus collecta,aut excita concauitati, aut de gentium necessitati satisfacere.Sed euentu pla-nὰ admiratione digno ,'aliunde diuina prouidentia indigentiae occurrit abundὸ siquidem in ipsam cisternam subita pellucidae aquae vis ει ad potum apprime gratae,non quidem pluuio Cilo collectae, sed occultis terrae venis derivatae influxit indeficienti ad hanc usque diem copia; Spectabatur iam aedificium rudi,viliq; schemate absolutum, sed cflestium virtvtnm splendore illustre. Eo igitur recepti una cum Hieronymo a Patribus permulti, sanctae pietatis studia maxime auxere, sacerdoti quotidie eo in sacello sacris operanti summa cum pietate aderant, loningiores ardentioresque in preces sese dabant, tu psalmodiae, & rerum spiritualium inter se collaationi sua spatia tribuebant, magna in primis viis ctus austeritate usi;ad corporis enim refectione . satis horis imbricis 'sonitu aduocati, vili aere stique ciborum genere famem, frigida fere sitim mitigabant, enitente in primis aspera Hieronymi abstinentia, qui praeter panem & aqua nihil ferme consueuerat ad quotidianum victu adhibere, quod tam difficile ieiunium, ac pene incredibilem abstinentiam vix aliquando postea remisit; certe a quae potum numquam omi-
ω, licet magnam id itio difficultatem magno cum naturae fastidici se pertum fateretur, vehuiusmodi potioni dumtaxat delicatum assuesteret stomachum : sed divina gratia bene iuva.