장음표시 사용
311쪽
D ut ne tot quidem annorum iniuriis, bellique tam is acris, quam iniqui cladibus, ad vindictae rapienis dam occasionem Ρotuerit Commoveri. Si sus gentiumn respicitis, foedus est, quod pepigimus; si religionem
sa numinum, dii sunt, Per quos iuratum est: nonis debemus timere, ne iactam Pacem serVare nolitis, is quam, si res adhuc integra seret, ita et meritis, 13 et mereri Cupientibus, praestare debuissetis. . At senatus , quolibet pretio pacem tam indecoram bens abrumpi credens, censuit, ut, quamprimum noui consules magistratum inivissent, de foedere rescindendo, et auctorsius eius PUulo numantino dedendis re seretur. Dum haec in Urbe fiunt, M. Aemilius consul, accepto exercitu, quietem, ut infructuosam , aspe natus , belli causas adversum Vaccaeos quaerere instituit, quia Numantinos sua virtus, et incerta adhuc senatus voluntas ab iniuria protegebat. XXVII. Criminatus igitur, commeatu iurisse num-tinum hostem, agrum eorum populatur; urbem Pallantiam , Iocis illis maximum, obsidet; vocato in eOmmunionem belli D. Bruto, quocum affinitatem con traxerat , ulterioris Hispaniae proconsule. Iamque copias illi coniunxerant, quum ab senatu Iegati Cinna Caeci Ilusque venerunt, Prolatoque senatus OnSulto , quo bellum inferre consul Vaccaeis vetabatur, ingratissimum molestiarimumque senatui facitarum rideri dixere, si tot in Hispania incommodis accePtis, nouum snsuper bellum cum Vaccaeorum ferocissima gente COnciret.
XXVIII. Aemilius musta in re praesenti factuci aryarere, quae absentsius ardua oideantur, dictitans, minime se dubitine respondit, quis Consilia sua probaturi Patres forenι, qua rimum co tum iam a
312쪽
tiam , et Pecuniam a Vaccaeis Niamasitiam missa accepissent; Praesertim quia reuocatis exercitibus, unioersae Hispaniae, tanquam in confesso Romanorum metu , rebelliturae riderentur. Cum hoc responso irritos senatus
legatos remisit. datis literis, quibus eadein illa persccihebantur. Gravius haec ab senatu accepta, quod inter alius disticultatos publicas, etiam in vicina Sicilia servile hellum se commoverat; praetorque Manilius, victus a sagitivis, castrisque Exutus, non modo detrimento rempublicam, Sed magis etiam pudore affecisse videbatur. XXIX. Vnus D. Brutus rerum clarissime gestarum nuntiis: spes animosque civitatis recreabat. Quippe maximam Hispaniarum partem pervagatus, urbibus iviginta in potestatem redactis, Celticos Lusitanosque ad Oceanum et occasum usque Perdomuerat. Maxime insigne habitum, quod oblivionis numen, vix
auditum antea, Primus Romanorum Cum exercitu transiit. Formidabilem illuin amnem militibus superstitio, quod inferni fluvii nomen Deserret, secerat; transgredique non secus atque certissimi exitii limen verebantur: quum Brutus, signo e manu signiferi rapto, Ium, inquit, hoc signum et voster linpen Pator trans flumen erunt: vos, quid iacturi sitis, is videriti sis; atque cum dicto transiens, non ultra recusare obsequium sinente pudore, universos transduxit. XXX. Neque praetereatur utilis vitae admonitio; quam etiam ad res gerendas opportunum sit mentem
bonis actibus excolaisse: quae disciplina quanto in
313쪽
nnagnaque natione latius diffundi potest. inepta sua
perstitio. et Per vanam Credulitatem obiecta negotiis impedimenta minuuntur. Quis enim hodie non rideat inanem tot millium metum . sertissimum exercitum, serocissimarum Die gentium domitorem , unius non maximi amnis ne fluctus quidem aut Vortices, sed solum nomen, atque nudam appellationem horruisse 2 Scilicet evenit rudibus hominum animis, quod in belluarum quarumdam natura miramur; quae, quum immani robore polleant, nullaque visint superabiles, contemptissimorum animalculorum terrore coercentur. Leo quae formidare dicatur, vix dignum Telatu est; elephantus, armatas acies obterere solitus, ad conspectum muris, aut grunnitum Suis,
XXXI. Quibus haud dissimilis eorum exercituum pusillanimitas fuit, qui per ignorantiam ad res inn
otias exterriti, robur veris periculis indomitum, inanibus terriculamentis evilescere passi sunt; quia Classem Atheniensium sub Nicia, macedonicum exercitum sub Perseo pessumdedere: idemque periculum sub ea tempora, quae nunc describimus, ad Numantiam exercitibus romanis fuit, donec a Scipione vates et harioli a castris amandarentur. Atqui his malis, ceterisque plerisque, certa sunt a sapientiae studiis, et rerum gestarum Scriptoribus remedia : nam et ilIa mentem , cognitione veri munitam , Vanis terroribus liberant. et isti paucorum experimentis animos omnium ad incommoda paria vitanda instruunt. XXXII. Sed ad rerum ordinem redeamus. Brutus, oblivionis fluxio superato, transiit et Minium amnem,
314쪽
IN LOG. Lin. LV LIVIAM 3i ivltra quom Bracari colunt qui omnium Lusitaniae fluminum maximus esse creditur : ut Barbarorum audaciam castigaret, quia partem commeatuum, qui in castra BDuti vehebantur, interceperant. His etiam armare seminas moris erat; neque Segnius hae, quam viri, proeliabantur; non fugae, non eiulatus inter dura memoros, sed uno metu servitutis, quam adeo tristiorem morte iudicabant, ut captae seque et liberos interficerent, hoc solo placente ipsis genera manumissionis. Venere tamen in deditionem aliquot urbes, et inter ceteras insignis Talabrica: neque diu-lius in fide mansere, quam Praesentis exercitus torror exigeret; digresso illo, iterum ad priora consilia revoluti. XXXIII. Ea desectio rotraxit Brutum; suntque de integro domitae, quae iugiim excusserant, CivitatES. Haec suorum fortuna Talubricenses coegit, ut iterum oratores humillimis cum precibus mitterent, omnia sacere paratos, quae imperiaturus esset. Sciebant , prae aliis iratum insensumque Sibi Romanum esse, liuod saepius petitam acceptamque fidem ludibrio contemptuique habuerant. XXXIV. Brutus, captivos perfugasque et urina omnia tradere, deinde cum uxoribus liberisque oppido excedere, iussit: quod ubi ab hominibias extroma necessitate subactis obedienter factum est, numato milite circumfusos acriter increpuit, quoties mutaSsent fidem, ad quot bella se coegissent, enumerunS: additis deinde conviciis multis quum ad ultimos metus adduxisset, subiecit, nihilominus se potius in eos, Pro moris vomani lenitate, quam ipsorum debito, consulturum. Equis deinde, et quod in publico
315쪽
seninenti pecuniaeque, et rerum aliarum fuerat, ademptis, oppidum ipsis incolendum, praeter omnem exspectationem, Peddidit. Haec prius u Bruto gesta, quam cum M. Aemilio in Vaccaeos irrumperet, exi- Stitnuvi: nam interdum in scriptorum incuria, aut
pugna, dissicilinium sit suis quaeque gesta temporibus
XXXV. Quum tanti per Europam ubique motus essent, haud leviore tumultu concussa Orientis regna intremuerunt: quas ob res frequentes in Urbem le-gntiones ex Asia, et a Diodoto ex Syria, Venere, qui Tegnum illud recens occupaverat. Quippe Demetrio Nicatore, ut supra memoravimus, a Parthis capto, quum uxor eius Cleopatra sexu, frater Antiochus linnis et inopia invalidi, parum afferre praesidii rebus aselictis possent, Diodotus animum adiicere coepit ad regnum Syriae, Puero rege interfecto, Sibi Comparamdum. In eo consilio quum adversaturum sibi Ionathanem Iudaeiun intelligeret, fallacibus promissis Ptolemaida evocatum vincit, deinde occidit. XXXVI. Neque multo post Antiochum regem , puerum decennem, opera medicorum interficit. qtii, ad populum, valetudine regis anxium, calculi dolore consumi cum singentes, dum secant, interemerunt. Diodotus, amicis circum praesidia militum dimissis, homines, de praesenti tantum utilitate sollicitos, precibus et promissis prensare instituit. Neque decora
in speciem argumenta deerant: Neminem retit melius de regno exercismusque meritum , auι tunio Malim syniorem esse: neque ad Seleucidas res ciundum , samius hostes exercitiaiam , quam duces PGlron ONMer Praeterea Demetrium in ροletivis Parthorum Vire.
316쪽
Antioohum inimicitias iramque tanquam adrersus deiniectores prosteri; auoces ab inuisse Poenas exacturum, si quam faciatalem eius rei habuisset ; ne herae quidem merentibus digna verari praemia at insPi posse : at in Diodoti manu aeraria thesatirosque esse, quibus vi altas haud parce usus, nunc tanto liberalius daturus Pecunias Sel. quanto maiorem ad spem sussis militum pa
XXXVII. At illi, olini omnia suis commodis metiri assueti, facile assentiuntur: neque civitates ubnuunt, promptis praesertim Apamensibus, apud quos edincatus fuerat Diodotus, quum Cossianis, quod agri apameni castellum est, lucem primum adspexisset. Sic
igitur Syria potitus, continuo , quidquid hactenus
vitiorum honestiore persona obteXerat , explicuit. Quamdiu enim privatum egerat, insigni specie comitatis et modestiae ductare vulgum solitus, tum aperte suo ingenio uti coepit, Verumque Tryphonem agere, quod cognomen occupato regno ipseMelegerat. Quamquam autem satis se munitum potentia putabat adversus aemulos, tamen ad securitatem suam decusque plurimum pertinere videns, si senatus romani decreto titulum regni munire potuisset, legatos misit, qui auream Victoriam denum millium aureorum pondere, donum populo serrent. Id enim commentus suerat, ea spe , suturum, ut simul compendii, simul ominis causa acciperet senatus donum , regemque se et amicum appellaret. Sed ista calliditas, prudentia Patrum elusa, effectu caruit: accepta enim Victoria,
dedicataque est sub Antiochi, quem Tryphon occiderat , titulo, tanquam ipse donavisset; intelligique
317쪽
3 l 4 Io. PREIN SH. SVPPL. IN LOC. LIB. LV LIVl AN Potuit, Curae fuisse senatui. ne quis ab eo probatam pueri caedem, et ab impiis hominibus accepta munera iudicaret.
318쪽
Deciuriis Iunius Brutus in ulteriore Hispania felicἰter adversus Gullaecos pugnavit: dissimili eventu M. Aemilius Lepidus pro- Consul adversus Vaccaeos rem gessit; clademque similem Numantiuae passus est. Ad exsolvendum numantini foederis religione populum, Mancinus, quum huius rei auctor suisset, deditus Numantinis, non est receptus. Lustrum a censoribus conditum est. Censa sunt civium capita trecenta viginti triam illin. Fulvius Flaccus eonsul Vardaeos in Illyrico su hegit. Μ. Cosconius praetor in Thracia cuin Scordiscis Prospere pugnavit. Quum bellum numantinum vitio ducum non sine publico pudore duraret, delatus est ultro Scipioni Africano a senatu Populoque romano consulatus: quem quum illi capere ob legem, quae vetabat, quemquam intra decem annos iterum consulem fieri, non liceret, sicut priori consulatu, legibus. solutus est. Bellum servile , in Sicilia ortum, quum opprimia praetoribus non potuisset, C. Fulvio consuli mandatum ast. Huius belli initium fuit Eunus servus, natione Syrus ἰ qui, contracta agrestium servorum manu, et solutis ergastulis, iusti exercitus numerum impleviti Cleon quoque, alter servus, ad septuaginta millia servorum contraxit; et, copiis iunctis, contra populum romanum exercitumque eius hellum saepes seruiat.
319쪽
puer ex ancilla natus geminato Pedum, manu Um, oculorum , auriumque numero, sed et pudendo duplici, iussu haruspicum crematus est, cinisque in mare sparsus. Eorundem de sententia procurata fulmina sunt, quibus multa Vrbis loca quassata suerant , et Ostentum sanguinis, qui Puteolis inter rivos aquarum calidarum fluxerat. Etiam lucendium rheginae urbis inter prodigia relatum est, quae sine ullo humanae fraudis et negligentiae vestigio paene ista conflagravit. Tanto maiore cura rempublicain capessi placuit, quaeque ad stabiliendam eius incolumitatem pertinerent, sestinari.
II. Nihil prius, neque instantius habitum, quam
ut de causa C. Mancini referretur, uti Senatus censuerat; factumque est senatusconsultum, Tribuni
plebis ad Populum ferrent, uti pax, iniussu AUuli sum
Numantinis Pacta, Pro infecta esset; auctores Paciscendae hosti dederentur: tulerunt ex senutusconsulto L. Furius, Sex. Atilius. Magnum eo tempore virum , dignumque meliori fortuna Mancinus praestitit, legem suo capiti exitiosam suadendo: retulitque vultum eius diei, quo Postumius Veturiusque consules , in simili noxa haud dispari animo usi, non minus miSericordiam omnium procurando poenam Suam meruere , quam indignationem culpa commo erat. ΙΙΙ. At non eadem Ti. Graccho voluntas erat: quin ille, quantum favore populi, quantum eloquentia valeret, contendere; indignam sibi ceterisque pro Servato exercitu referri gratiam, vociferari; un mos hominum anXietate, pudore , miseratione Com-
320쪽
plere: neque pauci, quorum cognati amnesque e dem in causa erant, tanquam suo periculo movebantur. Tandem populus de foedere, uti rogatus erat, iussit, dedi neminem praeter Mancinum. Ferunt et Scipi nem Afri cunum, quocurn nupta Gracchorum soror erat, Summa potentia et gratia virum, periculo assinis assuisse: neque tamen effugit odia multorum,
ipsiusque postremo Tiberii, quod non etiam Mancitium , et initum auctore propinquo suo foedus de- sendisset. IV. Mancinum in Hispaniam deducendum P. Furius consul accepit, cui ea provincia evenerat: quam quia exambitam ei duo Quinti, Metellus atque Pompeius, viri consulares, obiecere, multis et vehementibus verbis inimici enim eius erant cupidi datem consulis acerbam sore civitati vaticinantes: ille, re Vt, α inquit, ram Sciatis, quo animo quoque proposito rempublicam
a gerere aggrediar, Vos mecum legatos ducam . et neque destitit, quin sequi eos cogeret; magno bonae consCientiae argumento, quum hominum Secum et inter se discordium usurus ministerio, neque impedimenta rerum gerendarum ex aemulatione, nequo obtrectationem gestarum ex malignitate formidare i
. Sed priusquam in Hispaniam hi pervenissent,
D. Brutus et M. Aemilius proconsules, divisis iterum copiis consiliisque,dissimiles etiam eventus habuerunt. Bouto felix expeditio fuit, multisque urbibus et hominum vi magna captis, gloria ingens, et Gallaeci co gnomen partum. Lusitanis, qui a Bruto premebantur,