장음표시 사용
201쪽
178 De Proti dentia Dei I 3. Probatur tertio: nam id , quod in uniuerso est pulcherrimum , & optimum , non debet dari casti, per acciden S,& Praemter intentionem: sed agentia paDticularia habent ideam selum effectuum particularium, illosque intendunt; ergo ne totum uniuersum sit casu, per accidens, & praeter intentionem, necesse est, ut primum agenSuniuersale , hoc est Deus habeat ideam totius operis, & omnium partium Vniuersi,& omnia non sollim in uniuersali, sed in Particulari , & in indiuiduo disponat, de ordinet ad suos fines, ac proinde per suam Pronidentiam immediate descendat ad omnia, & singula, non solum incorruptibi lia , sed etiam corruptibilia , non solum in Uniuersali, sed etiam in particulari, &in indiuiduo sed si Deus debe t omnia disponere , & ordinare ad si ros fines , & adstias operationes , debet etiam causas disponem , ita ut operentur iuxta suas natii Tas; est autem iuxta naturam causarum li- herarum , Ut operentur libere; ergo Deus
per suam prouidentiam debet eficere , ut cause liber operentur libere, ac proinde non debet illis imponere necessitatem ablativam libertatis Videri possunt quae ad ostendendam prouidentiam dicta sunt quaestione I 6. num. 12. & sequentibus , & quaesiise affert Ruia de Proiud. disp. I. sesst. S.& sequentibus .aq. Ad I. distinguo maiorem .' prouidentia est consiliatina formali ter, Vel eminenter , concedo; formaliter solum, nego;
distinguo eodem pacto minorem & nego
202쪽
consequentiam . Prouidentia debet considerare omnia, quae ad res agendas perti nent, ut de ipsis habeat cognitionem certam , inquantum haberi potest; de quia no propter imperfectionem nostri intellectus non possumus peruenire ad cognitionem scertam rerum agendarum , nisi via consili j , consilitationis, Se inquisitionis , ideo Prouidentia in nobis debet consultare formaliter . Deus e conuerso quia unico in- tu 1 tu videt omnia spectantia ad res agendas , non debet consultare formaliter , sed solum eminenter - Cognitio autem illa certissma, qua Deus unico intuitu videt omnia, quae spectant ad res agendas, Continet eminenter , 8c seclusis imperfectionibus, Omnes nos ras consultationes, & inquisitiones, ideoque est eminenter consultatio , & ad Ephesios I. de Deo dicitur e
ui operatur omisa secundum consilium vo luntatas sua .
13. Ad a. distinguo maiorem et quod
fit ex prouidentia gubernantis, non fit formiuito , SE castraliten respectu ipsius gubernantis , concedo p resPectu aliorum, nego; Se distinguo minorem: in Mundo multa fiunt fortuito , de casualiter respectu Dei , nego ; respectu agentium inferiorum , concedo: dc nego consequentiam . Gubernator potest per suam prouidentiam multa ita ordinare , Vt accidant fortuito , dc casualiter respecitu causarum inferiorum, intendens hoc ipsum, ut accidant fortuito , vel casualiter respectu inferio
rum : e. g. ec est exemplum S.I homae hac H ο quaest.
203쪽
18o De proti dentia Dei q. 22.ar. a. in resp. ad primum) potest dominus mittere duos seruos per duas Vias,ut sibi praeter opinionem occurrant in certo loco , & tunc ille occursis est fortuitus , de casualis respectu sumorum , non autem a
respectu domini; ergo Deus , qui debet ita unitiersum disponere, ut in eo dentur omnes ordines rerum , & causarum, debet etiam quaedam ita disponere, ut sint se tuita, & casualia respectu causarum inferiorum, licet non possint cise sortuita, cas ualia respectii Dei. 16. Ad distinguo maiorem; quae fiunt praeter intentionem gubernantis,ipso praeuidente , & permittente propter aliquod bonum , non fuit subietia eius proludentiae, nsgor ipso non praeuidente ρ , neque Permittente, concedo; distinguo eodem paeto minorem;& nego consequentiam. Ad perfectam prouidentiam spectat, ut permittat etiam Praedam mala, ex quihus videt se polse .licere maiora bona a ,
ideoque haec mala , si fiant, gubernant praeuidente, & Permittente , sunt subiecta eius Providentiae; sed DeuS peccat o facienda praeiudet, & permittit, ut ex ipsis eliciat maiora bona iuxta illud Augustini
in Enchiridio cap. II. Deus omnipoten nullo modo sineret malum ati quod esse in operibus suis , nis que adeo esseι omn/potens, bonuι, υι benefaceret etiam ae malo ; ergo etiam mala, & peccata, quae fiunt, sunt subiecta dii linae Prouidentiae . II. Ad 4. concedo maiorem, & distin-
204쪽
fectus necessarij absolute , Se respectu causae primae , nego: ex sippositione, & res. pectu cauta secundae, concedo : & nego conloquentiam . Licet ex suppositione , , quod aliquae cause secundae existant, & sic disponantur , quidam effectus sint necessar ij respectu ipsarum, tamen non fuit neces farium Deo causas secundas ponere. , & sic disponere , adeoque Deus, sicut sua prouidentia posuit aliquas causas secundas, easique sic disposuit, Vt suos enectus produce rent necestario,sic causas liberas ita posuit,& disposuit, ut quosdam estectus producerent libere.
18. Ad S. nego minorem . Deus ita prouidet immediate omnibus effectibus, ut ad quosdam producendos Vtatur etiam causis secundis, & earum pr identi s . Nec sequitur causas secundas, & earum
prouidentiam esse frustraneam. Nam hoc ipsum speetat, & conducit ad ordinem uniuersi, ut cause secundae participent a Primo agente , & pronus ente hoc, quod
est agere,& prouidere ijs, quae ad ipsas spectant.
19. Ad 5. distinguo maiorem: ad dignitatem supremi Principis habentis capacitatem finitam spectat, Vt non omnibus prouideat immediate , sed quibusdam prouideat solum mediate per ministi os , concedo: habentis capacitatem infinitam, nugo : & nego consequentiam . Ad digni intatem si premi Principis, qui propter sua capacitatem finitam non potest omnibus immediatς PsQuidvre, spe at, ut silui in xubila
205쪽
32 De Prouidentia De. rebus maioris momenti prouideat immediate , rebus autem minoris momenti
prouideat solum mediate per ministros ;sed Deus habet capacitatem infinitam, Perquam ita potest immediate proludere misnimis, ut non defatigetur, neque auer latur a Cura maiorum ς ergo debet ita
uti ministris , ut omnibus immediate prouideat. Intellectui etiam finitae capacitatis melius est quaedam vilia nescire , quam a scire, ne impediatur a scientia digniorum. At diuino intellectui habenti infinitam Capacitatem melius est scire omnia etiam svilissima , ac non solum in uniuersali , sed etiam in singuIari, & in indiuiduo . Apostolus dicens: Nunquid de bobus cura eis μο ρ Solum significat Deum non habere Curam boum ratione ipsorum , sed gratia
hominum , ad quos ordinantur .eto. Ad γ. nego maiorem . Deus reliquit hominem in manu consilij stii, ita vi sinat illos libere facere quod volunt , sed non ita , Ut abiecerit eorum prouidentiam, qua regit eos praceptis, & consilijs, terret minis poenarum , allicit propositione praemiorum, praeuidet, & permittit ma la , quae faciunt , mouet , & impellit adactus bonos per auxilia gratiae &c. Ad confirmationem nego antecedens , ac dico squod sicut Deus ita immediate prouidet causis necessariis, ut ficiat eas agere neces serio , sic ita prouidet immediate causiS liberis, ut faciat eas agere libere , Ut ma gis explicabitur infra qtiaest. 8 I. 82.83.&8q.
an quibus ex professo agetur de concordia
206쪽
ro LXV. 183 libertatis creatae cum diuino scientia, voluntate , prouidentia, & Praedestinatione.
uos actus includat Providentia , ct Dirum principaliter, in recto im portet actum intellectus, vel astum voluntatis , νel 'utrumque aeque
I sollim in actu intellectus, non autem in actu voluntatis. Definitur enim: Raώo ordinans res ac suos sines e sed ratio est actus intellectus, non autem: voluntatis;
a. Secundo videtur non posse explicari , in quo actu intellectus consistat . In Deo enim datur triplex actus scientiae , ni mirum scientia simplicis intelligentiae , scientia visionis , & scientia media ; sed non potest explicari , virlim prouidcntia consistat in omnibus his scientiis,vel solum in aliqua ex his; ergo &C.
3. Tertio videtur neque etiam posse explicari, in quo actu voluntatis consistat, an in intentione finis, Vel tu ele Iione mediorum. q. Respondeo, quod quandoquidem sex dictis quaesti 60. num. 8. Prouidentia sest:Ratio ordinans res ad s-ι Anes per media
207쪽
conuenisutia , includit intentionem finis electionem mediorum , SI rationem ordinantem res ad fines per media electae e. g. Prouidentia , per quam Deus ordinat mundum ad finem diuinae gloriae , includit intentionem diuinae gloriae, electionem mundi , & Ordinis rerum tamquam mediorum ad Deum glorificandum , & rationem , qua Deus ordinat mundum ad finem diuinae gloriar. Cuna autem in Deo detur triplex scientia , seu cognitio, nimbrum scientia simplicis intelligentiae, scien si a media, & scientia visionis, dubitatur in quanam ex istis tribus scientijs consistat illa ratio, per quam Deus ordinat res ad
suos fines. 3. Prima sententia docet rationem, per quam Deus ordinat res ad suos fines,
esse scientiam sina plicis intelligentiae ,& mediam , per quas Deus dirigitur ad intendendum finem, & eligenda media a
6. Secunda plurium Thomistarum docet hanc rationem esse iudicium medium inter intentionem finis , & electionem moritorum, per quod Deus, intento fine, it dicat, quae media sint eligenda, & dirigitur ad electionem mediorum. T. Tertia, quam sequuntur Ruig de Pr desΙ1natione disput. I. seel. 6. & Gra-nado in primam partem tradit. 3. disput. S. docet lianc rationem consistere in iudicio, quo Deus, intento sine, & eledsis naedijs, cognoscit, & intimat Voluntati eXccutionem mediorum, quorum facta est elue 1 o. Hoc
208쪽
quaestio LXV. . IssHoc autem iudicium vocant imperium Monasticum. S. Dicendum primo contra secundam sententiam e in Deo non datur iudicium medium inter intentionem finis, & election em mediorum , adeoque ratio , PCrquam Deus, ordinat res ad suos fines, non consistit in tali iudicio . Probatur, nal α ut dicetur in qtuest. 67. Deus eodem actu
indivisibili intendit finem, & eligit media;
ergo non datur iudicium , quod mediet, inter intentionem finis, & electionem mediorum,cum intentio, di electio nullo paeto distinguantur . s. Dicendum secundo: Deus eodem adtu , qti0 intendit finem, & eligit media , cognoscit etiam se intendere finem , S: eligere media , ac debere procedere ad executionem eorum , quae decreuit sadeoque intimat sibi ipsi suam electionem .ia conuenientiam, ac necessitatem eXequc di quae decreuit. IO. Probatur, & eXelicatur : nam sicut Deus eodem actu necessario vult esse se , de omnes veritates necessarias, & simul cognoscit comprehensive esse se , & omues Veritates necessarias, ita ut nulla detur distinctio intrinseca ne virtualis quidem νinter volitionem , & cognitionem necessa riam , ut dictum est quant. 22. sic proportionaliter Deus eodem a tu libero loten d1t finem, & eligit media, & cognoscit comprehcnsiue Per scientiain visionis existere hanc suam. voluntatem , adirmando
quae cum illa identificantur: sed cum hac
209쪽
185 De actibus Providentiae voluntate diurna intendente sinem , & eligente media , identificatur conuenientia exequendi quae Deus decreuit; ergo eodem actu cognoscit etiam hanc conuenientiam; sed eo ipso, quod Deus cognoscit se habere hanc voluntatem , & conueniens esse illam exequi, intimat sibi hanc volunt*tem , & conuenientiam illam eXequendi: ergo &C. σII. Dicendum tertio : cognitio, qua Deus intimat sibi ipsi voluntatem electivam mediorum , & conuenientiam illa exequendi, est causa executionis, ideoque est practica respectu executionis mediΟ-rum . Probatur , nam tal1s cognitio iden tificatur omnino cum voluntate electiva mediorum a sed voluntas , seu volitio electiva mediorum est causa actionu ad extra , in quibus consistit executio , per quain Deus exequitur media ρ ergo cognitio identificata cum volitione est causa talium actionum , adeoque Practica respectu exequutionis ἀ12. His positis , quae spectant ad quaestionem de re , supersint duae quaestiones de nomine , ideoque breuiter explicandae . Primo quaeritur , utrum cum dicitur, quod Prouidentia est ratio, per quam Deus ordinat res ad sitos fines , debeat intelligi, quod sit ratio dirigens ad electionem mediorum , & intentionem finis, quae
ratio consistit in scientia simplicis intellientiae , & scientia media , an potius de- eat intelligi , quod sit ratio identificata eum ipsamet volitione intentiva finis , dc
210쪽
auassio LXV Aelectitia mediorum, quae ratio est scientia visionis . Duo sunt modi loquendi . Primus docet prouidentiam esse rationem 3 squae dirigendo Deum ad intentionem si nis , & electionem mediorum, ordinat res ad suos fines , adeoque prouidentiam consistere in scientia simplicis intelligentiae, & media . Secundus docet prouidentiam esse rationem , qua Deus vidundosiam voluntatem, qua intendit finem is a& eligit media , causat executionera,& sic ordinat res ad sitos fines per media clecta;& quia hac ratio, qua Deus videt sitiam voluntatem liberam , eli scientia visionis, docet prouidentiam consistere formaliter in sola scientia visionis , licet supponat scientiam si inplicis intelligentiae, di mediam .
I 3. Vterque modus loquendi est pro babilis, & primus est communior Iater recentiores, secundus videtur communior inter antiquos, & conformior Sancto Augustino, S. Thornae,& Aristoteli Sanctus enim Augustinus praedestinationem , hoc est prouidentiam, qua Deus ordinat electos ad finem vitae aeternae , definit praescientiam, & praeparationem beneficiorum Dei; sed praescientia est scientia visionis ;ergo censet rationem , qua Deudi ordinate lectos ad finem vitae aeternae , consistere in kientia visionis. Sanctus Thona. I. Paris quaest. 22. art. a. ad 3. dicit: Prouidentra eis in inieιιectu , sed supponit voluntatemflnis . Nullus enim praecipit de agendis propter snem, nisi vetu; et hanc dotirinam