장음표시 사용
191쪽
r68 Do obligatione iustitia ad suum honorem , & gloriam . Deus est
prorsis incapax ex dispositione creaturarum percipiendi ullum bonum , & vllturi gaudium intrinsecum , cum per se ipsum iit omne suum bonum intrinsecum, S omne suum gaudium, & solum est capax ex dispositione creaturarum percipiendi bona extrinseca honoris, & glori e , ideoque Deus eis capax 1olius dominij , ac iuris excellentiae, & est prorsus incapax dominij , ac iuris utilitatis. Hinc sequitur, quod creatur potest habere plenum, ac persectum dominium , & ius utilitatis, subordinatum tamen perfecti it modominio diuino excellentiae . Hoc dominium coniungitur cum plena, & totali stibiectione creaturae erga Deum : siquidem creatura sub1jcitur Deo sola subieetione excellentiae, per quam refertur ad honum extrinsecum Dei honoris , S gloriae; non subijcitur subiectione utilitatis , perquam reseratur ad bonum intrinsecum
Dei; ergo creatura potest habcre plenum , & perfectum dominium, & ius utilitatis coniunctum cum plena, & totali subiectione erga Deum. Proportionaliter dico , quod ius subiectum altiora iurid mino non est dominium in Deum, neque eit vis directiva Dei. Licet autem omne dominium sit ius, non omne ius est dominium ; siquidem dominium est species iu
32. Confirmatur solutio e nam sinuli argumento probari posset repugnare ami- Latiam propriam creaturae cum Deo. Amicitia
192쪽
Euaestis LXII. I 69i citia enim propria, de iti icta est quaedam:. non plena seruitus; plene unim seruus
a non amatur gratia sit , sed gratia solius, Domini: amicus autem amatur gratia
r sui . Argumentum soluitiir simili dii in
i etione, quod amicitia, qua aliquis ama- . tur ut finis cui non subordinatus amantii tanquam fini altiori , opponitur perfectae, seruituti: at amicitia, qua aliquis ama- . tur ut finis eaι subordinatus amanti tanquam fini altiori, non opponitur persc- seruituti. 33. Dices: ius proprietatim definitur pote tas restringendi libertatem alterius m fauorem illius , qui habet ιαι ι sed repugnat, ut creatura habeat ius restringendisbertatem Dei; ergo sq. Respondeo, distinguo maiorem ;i ius stipponens libertatem alterius iam libere determinatam ad facienda Omnia a squae Videt exacturum eum , qui habet ius, est potellas restringendi libertatem alterius , nego: ius non stipponens voluntatem alterius sic determinatam, concedo maiorem: concedo minorem; & nego iconsequentiam. Deus dum promissione, vel pacto se obligat creaturae ad aliquid, cum iam videat per scientiam mediam , quid creatura sit exactura, si sic se obligauerit, vult determinate facere illa omnia, quia
videt creaturam CXamiram , adeoque Iibere suam libertatem determinat, & refringit ad singilla illa facienda; ergo
creatura, quae acquirit ius, non potest
libertatem ditiinam, quam supponit lia
193쪽
T o De Obligatione iussi tabere determinatam, & restrictain a s ν , restringere & determinare. At qui habet ius aduersus creaturam , cuius libertas supponitur indifferens ad facienda, vel non facienda que exegerit habens ius , potest voluntatem eius, aduersus quem nabet ius , restringere , & determi
S. Ad 9. concedo antecedens, & nego consequentiam. Disparitas est, quia obligatio obedientiae est obligatio operandi iuxta directionem alterius : DeuS autem cum sit prima regula non potest obligari ad operandum iuxta directionem salterius. At obligatio Iustitiae est obligatio operandi in fauorem alterius ἰ non rvpugnat autem ut Deus supernaturaliter se obliget ad operandum in fauorem alteriuS , qui fauor ordinetur vltimo ad ho-nserem, & gloriam ipsius Dei.
Vtrum Deus vivat vitam perfectus. mam , o beatissimam.
r. TIdetur Deus non vivere: nam Vi-V uere est mouere scipssim; sed Deus
non mouet seipsum , cum sit omnino immobilis; ergo &c. a. Respondeo Deum vivere vitam sperfectissimam, & beatissimam, immo esse ipsam vitam perfectissimam, & beatissi
194쪽
euasio LXIII. I rmam. Probatur , nam vita consistit hoc , Ut res proprie , vel analogice moueat se ipsam, ita vz habeat a se suos asius, S operationes: sed Deus habet a se i pso adaquate aetiis , & operationes intelligendi , & volendi ;. ergo &c. Rursus vita beata consistit in cognitione Perfecta osumini veri continentis omne verum, dein amore , & gaudio perfecto de summo bono continente omne bonum; sed Deus cognoscit comprehensive seipsum , qui est
& gaudet de se ipso , qui est bonum continens omne bonum ἰ ergo &c. Qilia vero Deus est ipsa cognitio, amor, Sc gaudium de se ipso , ideo non solum vivit vitam pe rfect1 sti mana, & beatillimam , sed est ipsa vita perrectillima , & beati sti
3. Addo primo omnem vitam creatam comparatam cum vita diuina esse vitam imperfeciam . Ratio est, quia perfectio vitae consistit in hoc , ut vivens habeat a seipso suos actus , vi suas oporationeS praesertim intelligendi , & volendi: sed solus Deus adaequato habet a seipso suos actus , & operationes; creaturae vero licet habeant aliquo pacto a se ipsi, suos actus , &operationeS, tamen illas inadaequale habenta se ipsis , & magis habent a Deo principio extrinseco, quam a se ipsis,& ab intrinseco; ergo creaturae Vivunt imperfecte, ac solus Deus vivit persu te. Videri pose sunt quae de hoc diximus in Philosophia lib. I. cum S. Thoma art.q. quaest. 13.
195쪽
I 1 De vita Dei q. Addo secundo, quod omnis etiam
qiue in se ipsis non vivunt, ac non sunt vita , in Deo sitiat vita, iuxta illud Ioan . T. Puod factum est , in ipso vita erat. Ratio est, quia omnia existunt in Deo v t coincia ita, & intellecta per ipsam diuinam intellectionem ; sed diuina intellecitio est vita; ergo omnia in quantum existimi in Deo, sunt vita.
s. Ad argumentum in contrarium dillinguo antecedens; vivere est mouere
se ipsum proprie , vel analogice, concedo ; solum proprie , nego : distinguo eodem pacto minorem ; &nego consequentiam. Viuere est moveve se ipsum, vel proprie per hoc, quod aliquid sit principium activum motus, siue operatio nis in se ipso , vel analogice per hoc quod aliquid sit ratio sui motus , & ope otionis; sed Deus licet non sit principium activum suae intellectionis , & v I itionis, tamen est adaequata ratio suae intellectionis , & volitionis ; ergo perfectiGsime vivit.
De providentia, Praedestinatione, o Re
probatiome. Prouidentia, & PMdestis natio , ac Reprobatio includunt simul actus intellectus , & volum talis, ideo S. Thomas postquama qua
196쪽
.ssio LXIV. a quaestione Iq. vique ad 2I. egit de Intellectu , Voluntate Dei, quaestione a a. agit de Prouidentia Dei, quaestione as. de Praedestitiatione, & Reprobatione ρ , quaestione et . de Libro vitae. Doctrinam harum qi stionum examinabimus qua itionibus, quarum tituli videri possunt in1ndice initio proposito.
ιnam in Deo fit. providentia, evi om
a. T Rimo videtur in Deo non dari Pro I uidentia: prouidentia enim, sicut 8e prudentia est consiliatiua, & consiliatiua de rebus agendis ; sed consultatio , 8e consilium , cum sint de rebus dubijs , repugnant Deo , qui de nulla re poteli dubitare Iergo. a. Secundo videntur non omnia, quae
fiunt , esse subiecta diuinae prouidentiae . Quod enim isit cx prouidentia gubernantis , non fit fortuito, neque casualiter; sed in Mundo multa fiunt fortuito, ela casualiater; ergo. 3. Tertio quae fiunt praeter intenti nem gubernantis non sunt subiecta eius prouidentiae ; sed peccata fiunt praeter in-H , te
197쪽
I A De Pronidentia Dei ςntionem Dei; ergo non sunt sib1ecta iuinae Prouidentiae . . Quarto Proiiidentia, sicut & prudensa ex Ariltotele 6. Ethicorum cap. s.
9. IO. & II. est recta ratιo contingentatim ,
de quibus erit eonsilium , Ur electio ; sed prae
ter effectus continsentes dantur etiam in
Mundo multi effectus necessarii ; ergo S. Quinto videtur Deus non prouidere immediate omnibus rebus. Si enim Deus immediate prouideret omnibus rebus , excluderentur cause secundae, a saltem excluderetur prouidentia causarum secundarum Vt frustranea. .
F. Sexto ad dignitatem supremi 1'rin-eipis spectat , ut non omnibus prou Idear immediate , sed aliquibus prouideat solum mediate per ministros, & ut docet Augustinus in Enchiridio cap. II. re Aristoteles a. Metaph. text. ΑΙ. melius est quaedam nescire , quam scire , ut valde vilia; sed Deo tribuendum est omne , quod est melius ; ergo Deus quaedam vilia, quae fiunt in uniuerso, non scit, ac proinde neque illis immediate prouidet, ideoque Apollo-lus I. ad Corinthios s. dicit: Numquid de bobus cura es Deo t7. Septimo Deus non prouidet ijs, quae reliquit in manu consilij sui; sed Deus Creaturas liberas reliquit in manu consilii sui, ideoque Ecclesiast. I s. dicitur: Deutab ιnitio conlιι tuiι hominem , reliqu3t eum in mastico iἰjsui; ergo Deus non immediate prouidet creaturis liberis. Con
198쪽
firmatur, nam si Deus immediate prouideret creaturis liberis, imponeret illis neces statem ,& libertatem auferret , 8. Respondeo, quod prouidentia definitura Sancto Thoma hac quaestione 2.2.
art. I. in corpore: Ratio ordinis rerum 1 3
sinem , & ut idem Sanctus Doctor refert , definitur a Boetio lib q. de Consolatione
Philosophiae Prosa 5. Diuina ratio in summo omnium Principe consstuta, per quo e tincta d ponit. Sensus harum definiti num est , quod Prouidentia est diuina r rio, qua res ordinal ad suos sices per med a 3
9. Circa diuinam Prouidentiam in altoc sensu plureS luerunt errores, quI re feruntur a Ruig de Prouidentia disp. u. seci. a. & ex doctrina Sancti Thomae hac quast. 22. art. a. & q. reduci positini ad quinque . Primus est Democriti, Epicuri, & aliorum, qui totaliter negarunt De Prouidentiam , ac dixerunt Mundum factum fuisse casu. Secundus est aliorum a squi dixerunt, Deum habere Prouiden tiam solum rerim caelestium , & incorruptibilium , non autem sublunarium , &corruptibilium , & ex horum persona dicitur de Deo Iob. I x. cima cardines caliperambulat , nec nostra considerat. Hunc errorem videtur secutus Aristoteles , &magna eX parte Plato , Ut docet RutZ de Prouidentia disp. I. sedi. 2. Tertius fuit Rabbi Moysis , qui ut refert S. Thomas
hac quaest. 12. art. a. docuit Deum habere
Prouidentiam de solis indiuiduis incor-- H q rupti
199쪽
et 76 De Pνouidentia Dei ruptibilibus, non autem de corruptibilibus , exceptis hominibus , quos propter splendorem intellectus dignos existimauit , vi de ijs etiam quoad indiuidua Deus haberet prouidentiam , & gereret curanias . Quartus eii eorum , qui dixerunt Deum snon habere praescientiam , & prouidentiam immediatam de nostris actibus liberis, quia alioquin auferret illis libertatem, ἐκ hunc errorem videtur secutus Tullius, de quo dixit Aligustinus lib. s. de Ciuitate Cap. 9. Dum homines vult facere liberos , facii sacrilegor. Quintus est aliorum, qui dixerunt Deum ita habere prouidentianu-a de omnibus , etiam de actibus nostrae Voluntatis, ut rebus omnibus imponat nec ensitatem , ac actibus voluntatis auferat ibbertatem . Io. Contra hos errores de fide est, ac ratione etiam naturali demonstratur, Deum habere prouidentiam omnium rerum, non
solum cadestium , Ss incorruptibilium, sed etiam inferiorum , & corruptibilium, non solum quoad speciem, sed etiam quoad indiuidua, ac prauertim habere provide tiam actionum humanarum, nec illis libe
tatem auferre. II. Probatur primo haec Veritas ex Scriptura. Sapientie enim sexto dicitur: Aequaliter eri illi cura de omnibus : & cap. 31' omnia sumen ra , nuin ero , in ponde re constitvicti; & cap. 12. Non est alius D μι , quam tia, cui es cura de omnibas .
Prouerb. I S. Attingit is sine , usque ac fl-nem fortiter , ct dialonis omnia suauiter .
200쪽
Matthaei 6. Se ro. 8c Lucae 12. Chri-1t .is dicit . Respicite volatilia Cali ,
quoniam non serunι , neque metunt, nequae curaretant in horrea , si Pater caelestis is scit illa . Nonne vos magis plur s estis litisdde Mattia. Io. Noune duo passereι se ve* runt , idi vuus eX illis non cadet supcr terram sine Patre vestro p Praeterea Tmt 'ScrIptura in eo versatur , ut proponat Deli per praecepta, consilia, doctrinam, exem pla, reuelationcs , lapi' licia, pramia&c. NOS a VI iijs auocantem, & ad virtutem allicientem; sed haec omnia probant Deum habere specialem prouidentiam reruin humanarum, ac illis non auferre libertatem; nam iniuste puniret pro peccatIS com- mi his , si non sumemus liberi ad Illa vita acra; ergo. 12. Probatur secundo eadem Veritas
ratione naturali. Ex dictis enim quaeit. num. P. & sequentibus , Deus est infinite Persectus, & habet omnes perseetiones simpliciter simplices ; sed ad infinitam Dei
perseetionem spectat, ut omnia ab aeterno Cognoscat non solum in uniuerseii , sed etiam in particulari , & in ind mutuo, δε veomnia etiam in particulari & in. indiuiduo disponat , ita ut nihil fiat , quod eius pro-Hidentiam effugiatIergo dcc. Confirmatur, nam naturaliter homines in anguli ijs,ia periculis inuocant diuinum aux1lium; multi etiam in aduersitatibus Deo irascuntur, dc in illum blasphemias proferunt; ergo natu Taliter supponuat nihil eueidio, quod diu. nam prouidentiam emigiat.