장음표시 사용
181쪽
23R De obligatione issilia 3 1. Confirmatur& ex plicatur argumentum . Amicitia enim ex Aristotele S.
Ethico cap. a. definitur mutua beneuole. xia non latens , perquam at qua bene sibi N OIunt ac inuicem graιia .sorum I sed cum
seruus ita est gratia Domini , ut in nullo genere sit gratia su ipsus , potest solum amari gratia Domini , non ait tem pratia sui ipsius di cum autem seruus ita in uno genere est gratia Domini , ut in alio genere sit gratia sui ipsus , potest ita amari alia Domini, ut ametur etiam gratia ii ipsius ergo seruus in primo castanon si potest a Domino amari amore amicitiae, an secundo potest . . Proportionalitet Iustitia est virtus tribuendi alter,ius situm, hoc est id , quod illi: debetur titulo sui tatis; sed . cum seruus, ita est gratiae domini, ut in nullo genere sit gratia sui, ita est domini, ve in nullo genere si must ergo. nihil illi debetur a domino titulo suitatis, .ae proinde nihil illi: debetur ex Iustitia , .. E conuerso cum seruitv ita in Uno genere inest domini, ut in alio genere se gratia siti ipsus ,& sit suus, potest illi a Domino aliquid deberi ut suum titulo sui tatis, ac proinde ex Iustitia ..62. Probatur quarto conclusio : ut enim dicetur. in. Tractatu de Iustitia, &Iure, Iustitia est conflans , ct per una. vs-luntas ru3 suum, unicuique ιν buendi, hoc est Iustitia est vimux tribuendi alteri id quod illi debetun astulo furiatra sed eo ipso,
quod creatura ita est serua Dei, ut sit etiam Cratia sua ,. Deus potest se obligare ad tri
182쪽
Quaesio LXII. Is 9 huendum creaturae id, quod illi debetur
titulo sui tatis; ergo &c Probatur minor: nam eo ipso, quod creatura intellectualis in aliquo genere est gratia sui ipsius , pote it Deus ex pacto inito in fauorem creaturae intellectualis se obligare ad danduin silli aquale pro meritis, & labore; sed obligatio, qua quis in fauorem alteruta se obligat ad dandum ipsi aequale pro meritis , labore, est obligatio, qua se obligat ad dandum illi quod debetur titulo silitatis; crgo &c. Confirmatur primo : nam Deus de facto in Testainento veteri per Moysen fecit cum Israelitis pactum , quo in fauorem ipsorum se obligauit ad dandam illis
terram promi ilionas,. & plurima bona temporalia, si obseruarent legem veterem. In Testamento autem nouo per Chri-1hun fecit cum Omnibus hominibus in eorum fauorem pa:tum dandi illis bona spuitualia , S: aeternam Beatitudine in sa qualem meritis , si obseruarent legem Chrilfi .. Voluit autem haec pacta neri per Moysem, & Christit m ritu solennissimo, ac pactum vetus volui e confirmari sanguine Hircorum, & Vitulorum ,, paetuin nouum voluit confirmari sanguine Christi, qui idcirco dicitur sanguis noui, & aeterni testamenti . Paetum enim per modum stes tamenti ita confirmatur sanguine, &morte testatoris , ut reddatur omnino irrevocabile; ergo Deus de laeto per haec duo pacta se obligauit hominibus ex iustitia. 33. Hinc sequitur Deum de facto nQusolutu
183쪽
Ieo De Obligatione iustitia solum se obligasse hominibus ex iustitia, sed etiam se illis obligata ex iustitia comis
Inutatiua . Obligatio enim , qua aliquis in fauorem alterius se obligat ad dandum illi arithmetice aequale pro meritis , & IMhore , est obligatio iustitiae commutatiuae, ut ex Aristotele, & S. Thoma a. a. quaest. EI. art. I. dicetur in Tractatu de Iustitia,& iure; sed Deus per nouum pactum , &Testamentum se obligauit ad dandum hominibus arithmetice aequale in sensu eo Ioco explicato pro meritis, & labore rergo se obligauit ex iustitia commutatiuas ideoque beatini lo aeterna ab Apostolo 2. ad Timothcum q. vocatur corona iustitiae Per illa verba: in retiquo reposita est mihi
corona rustιιra, quam reddeι mili Dominua in illa die luctus Iudex . Confirmatur,nam obligatio qua per pactum, & Contra-citum onerosum duo in mutuum fauorem
se mutuo obligant ad aliquid dandum, vel faciendiam, eli ex iustitia commutatiua re. g. Obligatio, qua Dominus vineae in fauorem operarii obligat se ad dandum operario pretium aequale operi, ac labori,
quo vineam excoluerit, operarIuS autem
an fauorem Domini obligat se ad laborandum in vinea, est ex iustitia commutati na; sed in Testamento, seu pacto Veteris Deus in fauorem Israelitarum se obligauid ad dandam illis Terram pro missionis, &multa bona temporalia, si obseruarent te gem , & Vt legem obseruarent; Israelitae in tauorem , & honorem Dei se obligarunt expresie ad obseritandam legem, ut acci-
184쪽
Perent terram promissionis , & alia bona Promissa; ergo Deus , & Isaelitae mutuo se obligarunt ex iustitia commutatiua s . Pro portionaliter in nouo Testamento adulta , dum sponte baptigantur, obligant f εm fauorem , & honorem Dei ad obseruata.dam legem Christi, ut obtineant bona slpiritualia promissa: Deus autem in fauorem hominum obligat se ad danda illis bona , & aeternam Beatitudinem , t ' ipnβ obtineat obseruantiam legis Enristianae; ergo&c. . . Dice . 'd obligationem ex iusti tia Irricra requiritur , ut non supponat, neque reuoluat gratiam 3 sed obligatio, qua Deus se obligat ex promissione , vel,
pacto, supponit & inuoluit promisi
nem, &pactum gratui rem: est enim ma- Ena gratia, quoa Deus voluerit promis sione, & pacto se obligare ad dandam onobis vitam aeternam, si seruauerimus mandata &c. ergo obligatio ista non est ex1ultitia stricta . Respondeo, negando maiorem boteli enim obligatio 1tri mae iustitiaelu p ponere, vel includere gratiam: e. g. potest aliquis gratis se obligare ex iustitia a I seruiendum alteri. In hoc casu ex iustitia obligatur ad scrutendum illi, & tamen gratis se obligauit, adeoque obliga tio ex iustitia supponit gratiam . Pro portionaliter licet Deus ex gratia promittat vitam aeternam seruantibus mandata a,
tamen posita promissione, & pacto gratuito, Dcus. ex iustitia obligatur ad uan- . dani
185쪽
261 De Obligatioue i titiacam vitam aeternam seruantibus mandata ,
iuxta illud Bernardi lib. i. delibero arbitrio prope finem: Promissnm quidem ex misericordia , sed iam ea iussitia μναθluendum a
36. Dices: saltem quod debetur ex iustitia stricta, non potest esse gratia , seu donum gratuitum a sed vita a terna est gratia iuxta illud Apostoli ad Rom. 6. Hi-
37.. Respondeo , distinguo maiorem equod debetur ex iustitia stricta non potest esse gratia debita pro gratia, nego ; non opotest esse gratia omnino indebita , concedo ; distinguo eodem pacto minorem; de nego consequentiam . DupleX est gratia , altera omnino indebita , altera debita ex stippositione alterius gratiae . Gratia om- ninis indebita non potest esse debita ex iustitia , ut patet: at gratia debita ratione is
alterius gratiae potest esse debita etiam ex iustitia, si Deus sua promisione, & pacto st obligauerit ad illam dandam pro altera gratia. Ideo Apostolus sciit vitam
a toruam Vocat gratiam dicens ad Rom. 6. Si enarum peccati mor3, grana auιem Dei viιaa rna, sic vocat etiam coronam tu stitiae diccns a. ad Timoth. q. In reliquore osma est mi ει corona iustitiae , quam dabit mihi Domimus an illa die iussus Iudex.
38. Ad a. distinguo maiorem : omnis obligatio moralis sipponit, vel includit 4 potentiam physicam non faciendi in sensu comvosito cum obligatione id, ad quod facien- .
186쪽
faciendum datur obligatio moralis, nego: in sensu diuiso, concedo : distinguo eodem pacto minorem; & nego coniequentiam . Ad obligationem moralem sufficit, ut quis in sensu diuiso ab obligatione possit physice facere oppositum , at non rc quiritur , ut in sensu composito cum obli . satione possit facere oppolitum; sed Deus in sensu diuiso a promissione posset facere oppositum eius , quod promittit ς ergo Deus potest sua promissione se obligare moraliter ad a Iiquid , & in Deo utpote impeccabili obligatio moralis semper coniungitur cum necessitate physica faciendi id , ad quod Deus se moraliter obligat. ν39. Dices : ergo Deus non Iibere ob seruat promissa. o. Respondeo, distiuguo consequens;
ergo Deus non libere obleniat promissa libertate coniungendi non impletionem promissi cum promi ilione, concedo; libertate non promittendi, & sic non faciendi rem promissam, nego. Deus Procul dubio non cit liber ad coniungendam non Impletionem rei promissae cum promiis o-ne; alioquin passet esse infideliso At est liber ad non promittendum , Se sic ad non faciendam rem promistam, S eadem voluntate liberrima, qua Promittit, liberrime vult facere rem pronussam, & obseruare promistionem , ideoque libere ob sertiat promissa . i. Ad a. distinguo antecedens: Patres negant Deo omnem obligationem Oidc
187쪽
I6ψ Die obligatione iustitia de omne deb1 tum absolutum, & antec dens pacium, & promissionem diu mam-a , concedo : conditionatum , & consequens promissionem diuinam , vel aliquam op rationem Deo liberam , nego; & nego consequentiam . Patres dum videntur negare Deo omne debitum , negant solum debitum antecedens promissionem , & pavetum , debitum autem consequenS Concedunt , Ut patet ex testimonijs allatis mim a 6.
a. Ad 3. concedo maiorem & distinguo minorem: Deo vepugnat restri'ctio libertatis consequens determinatio nem liberam Dei , nego ; antecedens de terminationem liberam Dei , concedo ;distinguo eodem pacto minorem; & nego consequentiam . Liberum arbitrium etiam diuinum, eo ipso quod est potentia se determinandi aci Unam partem contradicti
nis , est potentia res iungendi suam libertatem ad unam partem contradictionis , &eo ipso, quod se determinat , suam libertatem restringit; ergo non est absurdum , quod Deus cum libere promittit aliquid , suam libertat ni restringat ad faciendum id , quod promittit. q3. Ad q. nego maiorem: ad proba tionem , distinguo maiorem: Perfectum dominium est potestas disponendi de re ad
omnem V sum consequenter ad voluntatem disponendi solum ad aliquem determinatum usum , & non ad alium, nego: antem cedenter ad talem voluntatem , concedo zdistinguo eodem pacto minorem; & nego
188쪽
consequentiam . Ad perfectum dominium requiritur , ut quis antecedenter ad voluntatem disponendi de re ad aliquem Vsum , di non ad alium , possit de re disponere. ad omnem usum, sed non requirItur , Ut conseqtienter ad voluntatem disponendi de re solunt ad aliquem usum , & non ad alium , intelligatiir potens disponere de re ad omnem usum; haec enim potentia est chimerica . Deus dum promiti ione, vel pa to se obligat ad aliquid faciendum in ,1am vult disponere de re ad usum promisesum , & non ad alios usus oppositos; ergo non minuitur perfectio dominii per hoc , quod consequenter ad talem voluntatem , ac dii positionem, non pollit de re disponere ad usus oppositos promisesioni .
- Dices: saltem ad perfectum dominium requiritur , ut quis possit de re sua disponere ad omnem usum , altero inuito; sed Deus non posset disponere ad omnem V sum, inuita illa creatura, cui obli garetur eX militia; ergo. 63. Respondeo, negando maiorem . Deus enim de facto non poteli de creaturis
liberis disponere ad faciendos actus liberos, ipsis inuitis; siquidem repugnat, Vt actus liberi fiant, inuito eo , cuius sunt actus liberi, tamen Deus est perfectus
Dominus creaturae liberae etiam in ordine ad actus liberos, quia potest facere, Vecreaturae non sint in uitae in ordine ad
quoslibet actus liberos, sed ut illos vo-
runtarie laciant; sed si Deus obligarenir
189쪽
366 De oblisatrone sustitia ad disponendum de re aliqua iuxta voluntatem creaturae, posset facere , ut illa non
esset inuita ad quemlibet usum, sed illi voluntarie consentiret; ergo. qis. Ad s. nego minorem . Iam enim dictum est non solum non repugnares Vt
Deus obligetur sibi ipsi obligatione fidelitatis, sed etiam non repugnare , Vt oblimgetur alteri in fauorem illius obligatione iustitiae.
ἴ- Ad 6. nego maiorem. Sicut en im
eus exerceat cum homine amicitiam,
sussicit, ut operetur gratia hominis , & in fauorem ipsus hominis, licet simul operetur gratia ipsius Dei , & in fauore in Dei; sic ut Deus exerceat iustitiam ersa homines, sussicit, ut se consormet iuri squod sit ius hominis, & in fauorem intrinsecum ipsius hominis , licet simul sit ius Dei, & in fauorem extrinsecum Dei. . Dices: ex Aristotele S. Ethicorum cap. 6. Nullius erga sua simpliciter iustitia, aut iniustitia est, ac proinde nemo potest exercere iustitiam , vel iniustitiam simpliciter erga sua ; ergo &c. 9. Respondeo distinguo antecedens e nemo potest exercere iustitiam , vel iniustitiam erga sua simpliciter, quae simul in alio genere sint simpliciter alterius , nego:
quae in alio genere non sint etiam alterius , concedo. Sicut Deus potest exercere
amicitiam, operando gratia sui , si fimul etiam operetur gratia Creaturae rationalis, sic potest exercere iustitiam per hoc, quod
utatur re, qua ita sit sua ipsius Dei, ut in alio
190쪽
alio genere si etiam alterius hoc es crca
3 o. Ad 7. distinguo maiorem ζ creatura deberet habere ius aduersus Deum, quo nimirum Deus grauaretur, nego ; quo Deus ita obligaretur in fauorem creaturae, ac titulo sui talis, ut simul obligaretur in fauorem ipsius Dei , concedo : distinguo eodem pacto minorem ; & nego consequentiam. Repugnat, Ut creatura habeatius aduersus Deum, quo nimirum Deus gravetur: at non rum gnat, quod creatura habeat ius aduersus Deum, quo Deus obligetur obligatione restringente libertatem Dei in fauorem Dei simul, & creaturae . Confirmatur, nam aduersarij concedunt, Deum pacto, ac promistione is posse suam libertatem re1tringere obligatione fidelitatis; ergo potest etiam restringere obligatione itistitiae .s I. Ad 8. distinguo maiorem: ius strictum aduersus alterum non subordinatum altiori uiri illius, est quaedam non plena , S: non totalis subiectio , concedo : subordinatum altiori iuri illius, nego: Concedo minorem; & nego consequentia s .
Duplex est ius, & dominium, alterum utilitatis, alterum excellentiae. Ius, &dominium utilitatis est potestas disponendi de aliquo in ordine ad suam perfectionem in triniecam , saltem in ordine ad intrinsecum gaudium de tali dispositione . Ius,& dominium excellentiae est potestas disponendi de aliquo in ordine ad suum bonum pure extrinsecum , hoc est in ordine