장음표시 사용
171쪽
gnat, Ut creatura non sit plene subiecta voluntati Dei; ergo . 9. Nono repugnat, ut Deus obligetur creaturae obligatione obedientiae, & vecreatura habeat ius iurisdictionis in Deu ergo a fortiori repugnat, Vt Deus obligetur creaturae obligatione iustitiae, & vecreatura habeat ius proprietatis in
Io. Respondeo constare ex Scripturis Deum multa hominibus promisisse, ac cum illis pactum,& foedus iniue, ac Christum
Dominii iam iam moriturum per testame- tum nouum suam ultimam voluntatem declarasse,ac de s ia haeredi tate, sui sque bonis sub certis conditionibus disposuisse, & testamentum morte confirmaue,ut esset irre cabile . Deum multa hominibus promi sille constat. Numer. Io. Dominus bona pro . misis Uraeι I. ad Timoth, q. Promissionem habens υι ta , qu nunc erit, par ιεν γ fatu-νae : Act. I. Sed ex tectarent promissionem Pa tm e Rom. I. Quod AEnte promiserat per Iropbetar suos : Harb. 6. Abrahae namque promat tens Deus : I. Io. I. Hac es repromifisio, qua Deus proin μι υο, ιι vitam aeternam.
Deum pactum cum hominibus fecisse legimus Exodi 6. 8e I9. 8c 3I. Dcuteron. q. Isai. etiam S . dicitur ι Feriam vobiscum. pactum sempiternum : Psalin.77. Auerterum se , ct nonIeruuaerunt pactum. Foederis inter Deum , & homines initi melltio fit Gen. 6. Exod. a. 23. & xq. & frequenter
in libris Numeri& Deutoronomij: ac Ic--m. 49. Christo Domino dicit Pater : m:di
172쪽
cis mea neri mouebitur , & cap. 6. Foedus
e Vetuum seriam eis . Demum Christurn Dominum moriturum fecisse tellamentum nouum, idque morte confirmasse , constat ex Paulo ad Harb. 9. ubi dicit: Ubi enim
testamentum est, mors necesse es intercedat te lateris . Tectamentiam enim in mortui3 confrinatum est , alsoquin nondum valet ,
dum vivit, qui tεLIatus es t . II. Si quaeratur, quo pacto differant promissio, pactum , foedus , ac testamen tum , dicendum , quod promissio impo tat obligationem solum ex parte promito tentis ς pactum autem importat obligati nem mutuam. ideoque Lege Pactum isside
Pollicitationibus Vlpianus dicit: Pactum
est duorum consensus, atque conuentio : Pol
lici=atio vero offerentis selius promisο.Foedus est pactum, quo depositis inimicitys, firmatur pax inter dimιcantes , ideoque Omnia De - dera a Deo cum hominibus inita in veteri testamento significabant pacem , Sc amicitiam a Deo sociali foedere iungendam cum hominibus antea inimicis . Testamentum proprie dictum eis, uo quis di pon:ι do sua haereditate,s bonis, disposisione per mor
Iet. Quaeri potest primo , Utrum pro mi sTiones , pacta , foedera, Sc testamenta Dei cum hominibus intelligenda sint proprie, Vel metaphorice I3. Respondeo , quod Deus proprijs simu promisit , ac fecit pactum , & foedus cum hominibus . Ratio est, 'uia tat 3
173쪽
Iso De Obligatione ius ilia multae Scripturarum locutiones , quibus horum mentio fit, non debent ad sensus improprios, & metaphoricos detorqueri . Confirmatur, nam Scriptura narrat Dei promissiones , S pacta ad confirmandam
nostram spem uixta illudApostoli ad Haeb. 6. Vt Armissimum Ιοιaιiam haberem aer , Mad Ηaeb. Io. Teneamur spes confessionem indώbitabilem.Fidelis ess enim,qui repromiis
sit &ad Rom. q. Secunaeum gratiam Armassispromissio; sed ut spes magis roboretur, promissones , SEPacta Dei debent intelligi proprie ς ergo &c. Testamentum etiam
nouum respectu Christi fuit proprijssime
testamentum , & confirmatum eit morte testatoris. Testamentum vetus filii testamentum minus proprIe , & figuratiuum noui. Fuit tamen Verum pactum, & test
mentum sepe in Scriptura sumitur pro pacto , iuxta illud Hieronymi in cap. 3I. Ieremiae in illa verba Ecce dιes veniunι: uos
Iq. Quaeri potest secundo, quare cum modus operandi per promissiones, pacta , foedera, testamenta, sit humanus , Deus voluerit se accommodare huic modo operandi humano .
F. Respondeo, quod quia Deus voluit fieri homo , ideo sape ab initio mundi apparuit ut homo, & cum hominibus cgit niodo humano . Videri potest Chrysostomus
174쪽
verba cap. I . Secundum quid cognoscam , suod in haereditatem accipiam eam .
I 6. His positis , duplex quaestio est
examinanda . Prima est, utrum Deus per
promissiones , & pacta possit se obligare , ac de secto obligauerit hominibus debito fidelitatis. Secunda est, utrum possit se obligare, ac de laeto se obligauerit debito
iustitiae strictae. 17. Tres sunt praecipuae sententiae. Prima negat Deum pone per promissiones , S: paci a se obligare ulla obligatione etiam fidelitatis . Hanc sententiam videtur sequi Ruth dc Voluntate Dei disp. 6.seel. 2.& 3. in quibus docet, quod licet res a Deo promisia sint nobis debitae , & obligatae , tamen Deus ipse non constituitur debitor, neque obligatus. Ali j tamen dicunt nec ipsas res promissas a Deo esse nobis debitas, & obligata sed solum esse congruum,
ut nobis dentur ..18. Secunda sententia docet Deum per promissiones , & pacta posse se creaturis obligare, ac de lacio obligare debito fidinlitatis , non autem debito iustitiae 1trietete. Hanc sententiam inter alios sequitur VasequeZ I. parte disput. 8s,& 86. & I. a.disputatione 3I1. dc 3. parte disputatione T. 8.& 9. 19. Tertia sententia docet Deum per x promissiones, & paeta posse se pbligare , ac de laeto obligasse non lum debito Ddelitatis , sed etiam debito iustitiae strictis. Hanc sententiam docet Suarius in opuscu-
175쪽
Is et De obligatione itistitialis de libertate,disput. 2. sect. z. & disp. de Iustitia Dei, & Tom. 3. de Grat. lib. I 2. cap. So. & 3. parte Tom. 1. disputatione q. seel. 3. & 6. quem alij plures sequun
αo. Dicendum primo : Deus potest per promissiones,& pacta se obligare creaturis obligatione fidelitatis , & de facto se obligauit 2I. Probatur primo ex Scriptura , &Patribus . Ad Rom. q. Ei autem,qui operatur, merces imputatur no secundum gratiam,
sed secundum debitum et quae verba exponens Chrysostomus dicit : Niam quam ,mputaretur,nisi ct ipse homo aliquid aliut se set. Itaque etiam hic debitorem sibi Daum
habet, non vilium rerum , sed magnarum , sublimiumque: & S. Thomas in commentario eiusdem Ioci Lect I. dicit: Ei, qui ope ratur , Icilicer opera iussitia , meνces a eruaratributionis, de qua dicitur Isaiae 4. Eeca
merces eiur cum eo, non reputatur secundum eratiam tantum , sed secundum debitum . secundum illud Matth. ao. nonne ex denari.
conuenisti mecum ρ Aligustinus in Psalm. 83. circa finem dicit . Debitorem Domιnus ipse fecisse, non accipiendo , sed pernitiendo. Non ei diritur: redde quod aecepisti, sed redda quod promisi' . Et Serm. I 6. de verbis Apostoli: Debitor enim factus, non aliquid a nobis aceipiendo , sed quod ei placuιt promittendo : tk paulo post possumus exigere Dominum nostriam : redda quod promissius, quia fecimus quod iussisti, o, hac tu scisis , quia laborantes tuus ιι .
176쪽
Ille auseor est debiti , qui auctor est duxit . Nam et set Uum sua largitate dignatus est facere debitorem . Bernardus lib. I. de libero arbitrio prope finem e Promissum q&suem ex misericordia, sed tam ex iustiιia persoluen
νeddat quod debe3: debeι autem, quod pollις ι-sus est .aa. Probatur secundo conclusio ratione . Obligatio enim fidelitatis consistit in hoc, ut qui promisit, non postit non implere promissa, quin sit infidelis, & operetur contra dictamen rectae rationis: sed posito, quod Deus aliquid promiserit, non potest non implere promissae, quin sit infidelis , & operetur contra ductamen diuinum, quo videt implendum esse , quod promisit; ergo . Ideo Apos ius a. ad Timoth I. dicit: Ille Melas permanee, neza re se ipsum non potest : Ad que verba alludens Dionysius cap. 8: de diuinis Nominis bus dicit : Negatio sui OH . veri te proιε-
so , qu/d ea, Deus ab eo, quod est proιabi non potest . 23. Dices: quare non dicimus clim Ruia de Voluntate Dei disput. 36. stet. 2.& 3. res quidem promissas , pnta aeternam beatitudinem Sc. obligari,& deberi nobμ, Deum autem non obligari nobis , nec fleri debitorem.
Respondeo,quod hoc non dicinius G . I . Pri
177쪽
r in Da et ligatione tulit i.e primo , quia Patres citati dicunt Deum is promittendo se facere nobis debit rem . Secundo, quia est impoisibile, ut res pro- Ossa, puta vitae aeterna sit nobis debit
ex promissone, & quod Deus non debeat illam nobis dare , ac sic sit debitor . De. mum quod aliquis debeat ex fidelitate obseruare promissa , nihil aliud est, quam quod non possit non obseruare , quin sit infidelis, & operetur contra dici amen fidelitatis , quoa dictat promissionem tertiandam; ergo. as. Dicendum secundo. Deus per promissiones , & pacta potest se obligare ereaturis , ac de facto obligauit obligatione nota solum fidelitatis, sed iustitiae strictie.
26. Probatur pruno auctoritate Scris plurarum, & Patrum . Nam ei, qui opera lux, merces promissa debetur non selum ex fidelitate, sed etiam ex iustitia,cum de-heatur ex con tractu onerose ; sed ad Rom. q. dicitur : E ,-speratur, merces debetur non Iecundum gratium , sed secundum debi- sum ς ergo. Matth. etiam 2 o. dicitur r uos maum fuerio dabo Uobis r reisue tuis
mercedem : nonne ex denario con emcta me.
cum e Tolle quod tu iam ectis vade r sed quod datur operario ut pretium operis, &ut merces laboris, & ut debitum ex pacto , & conuentione, datur ut debitum debito inllitiae ; e go - Confirmatur, nam quod Deus debet non stium, quia est fidelis, sed etiam quia est ruitus, &ita,ut si negaret , esset iniustus , debet non selum debito fi-
delitatis , sed etiam nisi itiae ; sed Deus
178쪽
Quaestio LXII. I epromissa debet non sollim , quia est fideli Led etiam quia est iustus, & ita ut si nega
in laboris r Augustinus lib. de Natura , &
etiam lib. primo de libero arbitrio prope finem dicit: Promissum quidem ex mi se icordia , sed. iam em ius mu per blaea
27. . Probatur secundo ratione ; & ne fiat quaestio de nomine, praemitto explicationem nominum . . Nomine obligati nis. ex . rustitia, stricta intelligo obligationem , qua aliquis obligatur alteri ad' dandum illi ius situm, hoc est id , quod illi debetiat titulo suitatis . Nomine Iuris activi. stricti intelligo potestatem exigendi ali quid ab altero, ut debitum titulo suitatis . . Nomine iustitiae strutae intelligo virtutem
dandialteri ius suum , hoc est id , quod illi debet ut titulo suitatis . Dum igitur dicimus Deum obligari iustitia stricta,nomiθne iustitiae stricitae intelligimus. virtutem dandi alteri ius situm hoc est id, qiud illi debelux titulo suitatis, seu talis Vir
tus amet ut obiectum 'formale hanc honestatem creatam dandi unicuique ius suum, G 6 seu
179쪽
r3 6 De Obligatione ius itiastu amet ut obiectum formale so Iam boni
28. His positis, probatur conclusio. Ex Aristotele enim 8. Ethicorum cap. II. inter eos, inter quos potest dari amicitia , potest etiam dari iustitia; sed inter Deum , & creaturas intellectuales potest sepernaturaliter dari , ac de laeto datur amicitia propria , & stricta , Ut cum communi opinione Theologorum ostendimus in quastione 6o. ergo &e. Probatur maior, aiterendo verba Aristotelis . In-
unaquaque autem Politia eatenuo amicisia
prauis auIem Pola ιys sicut iuris , ita amici' νia parum admodum eri , es minimia omnιum .n pessima . In Tyrannide siquidem amicitια reperaιur aut nih/I,aut parum, Addit dein cle : Sed eva inanimata neque amicitia ulla est, neque is , neque erga equum, aut bouem,
neque ergβ seruum quatenus seruar: Nrbi enim habent commune. Concludit: d uocircAin eo, quod est seruus, erga ipsum amicitia non est: in eo quod homo, este uippe cum unicuique homini ius quoddam ese videatus, erga et numcumque, qui eum ipso legis, ac foederi esse particeps poterit. Ei amicitia Uitur erit quatenus homo est; ergo Aristoteles expresie docet inter eos, inter quos dari PQ teli amicitia . dari posse etiam ius , & iis' stitiam. 29. Confirmatur, nam si inter Deum,ti Crear ana non posset dari Iustitia propria a
180쪽
pria , nec posset dari, amicitia propri 3 , quod est falsum. Probatur sequela r nani ideo inter Deum, de creaturam non pol set dari Iustitia propria, quia inter Dominum, de seruum non poteth dari Iultitia propria, ut docet Aristoteles loco citato , ac proinde cum creatura secundum Omnem latronem sit essentialiter serua Dei , Deus non potest exercere Iustitiairi propriam 'erga creaturam; sed haec ratio probat etiam inter Deum, de creaturam non possedari amicitiam propriam; nam inter Dona uatim , de seruum quatenus seruum non potest dari amicitia propria, ut docet Ari-1toteles eodem loco; ergo &c. 3O. Probatur secundo conclusio, &simul soluitur , ac retorquetur fundamen tum contrariae sententiae. Nam tunc integdonii nuna, & seruum non potest dari propria. Amicitia , dc Iustitia, cum seruus ita haebet pro fine sui Dominum, & est gratia Domini, ut simul in alio genere non habeat pro fine cuι se ipsum, Sc non sic. gratia sui . Cum autem seruus ita habet pro fine cui Dominum, ut in alio generuhabeat etiam pro fine cui se ipsum , & sit gratia sui ipsius , inter Dominum , ecferuum potest dari Amicitia, de Iustitia ἔsed creatura intellectualis ita est serua Dei, ut Deum habeat pro fine cui excellentiae , hoc est perceptiuo solius boni extrinseci , honoris nimirum, & gloriae, seipsam au tem habeat pro fine cui utilitatis perce P ciruo nimirum commodi, de selicitatis. in trinsecae; ergo ζέc..