장음표시 사용
111쪽
tur expressi dispositio Iuris iii contra
rium mTe. 1. De novi operis nunciat.
atqui ad abrogandam te em Civilem
per contrariam consuetudinem stissicit decennium, ut dictum num. I. &in Iure Canonico quoad hoc non reperitur expressa dispositio in contrarium; ergo.
Nec obstat quM e. Audisti, domefferim. er e Cum meis , de Cauer abri ad praescribendum contra bona, & jura Ecclesiastica re. Iratur spatium quadraginta anno rum . t p. enim, ibi sermonem esse de praescriptione eontra bona immobialia Ecclesiarum,atque earum jura, ut . pote quae lunt instar bonorum immisi bilium ; prout desumitur ex ip meti textu; non autem de praescriptionet contra leges Ecclesiasticas, si veri
I tificias . Alioquin enim, com contra Romanam Ecclesiam non currat nisi sola centenaria praeloiptio . e. CE vobis, depraeseripi. & alibi, leges Papales nonnis centenaria praescripti ne, seu consuetudine in contrarium, abrogari possent ; quod est contra communem Doctorum. Disiligod by Coosl
112쪽
tost qu m vistam est de Actibus Humanis generatim , nec ion'& de Conscientia, utpote Regul proxima eorundem simul hue de legibus , quae sunt Regula remota, at extrinleca ipsorum : merito subjungitur praesens Tractatus de Peccatis, utpote quae fiunt per recessum, memoratisaoionum nostrarum Regulis, ipsaque Lege Divina. Nam, ut inquit D. Ambrosius lib. de Paradiso. cap. est peceatum n praevaruatio legis Didime , e caelestum isa. bedientia praeeeptorum ' Prout idipium uberius declarabitur in progressu .
. De Diversitate, & distinctione
Iva ratione peccatum dividatur. a. Ton Ioquimur hie de peccato
prout non solum reperitur in anima seu moribus, sed etiam in arte & tura : in qua acceptione generalissima peccatum definitur a S Augustino, Bb 1. de eo 'sensu Evangelisarum, e. . dicenda, Peceatum est 1νansgressio legis. In hoc enim sensu etiam artifex dicitur pecca re,quando errat in opere suo illud non faciendo juxtii ci gulas artis,la vocatur Peccatum artis; sicuti &natura itinc dicitur peccare in suis es- sectibus quando producit monstra, &appellatur Pereatum naturae. I n pr polito non est sermo de peccato artis, vel naturae; ista solum de peccato ani n.l, icu in actibus m 'ralibus comisso.
teneratim aliud non est, qutim aliquid denominans naturam intellectualem Deo displicentem, inducense qμ μ. que in anima reatum alicujus poenae ;prout amplieis explicabitur in sequemtibus. . CONCL. II. Precatum ut sie Meraillvarie dividitur. Patet hoc inductio- ut fierine. Nam I. Ratione diversae originis viditur. dividitur peccatum in originale, & personale: eκ quibus personale su diriditur in actuale, & habituale, &quorum utrumque denuo subdividitur in mortale, veniale. s. Peccatum originale dicitur illud, quod trahitur a primo parente nostro . Λdamo per carnalem propagationem siquidem juxt, illud Λpostoli RO. Per unum biniuem peccatum in bune mundum intravit , er per peccatum mora, sta in omnes homines mors per P tran
113쪽
t Tract. III. De Peccatis. Dis Π
t avfit,in quo omnes peccoerum a dc e peccato originali est accipiendum , Pruut communitςr docent SS. Pa-' i tres, & Theologi , ipsumque Com
Perenta Peccatum personale ρ- f,η. - propria cujusque voluntate contra-
cujusque per na committiturό unddoc PerJonale appellatur . Et tale est quod libet peccarum ei nobis commisesum, ibila peccato originan excepto, utpote quia voluntate propria non
commili mus,sed ei primo parente no stro Adamo coinmissum per naturalem propagationem ab eo derivatum contraxi aes . Quidnam autem sit
petcatum actuale& habituale, mor- . tale dc veniale , dicetur infra fusius propriis Quaestionibus. II. Ra. 7. 1l Ratione objectorum , circatione Ob. P)M versantur peccata , & a quibus jectoria actionem desumunt suam specifica- in pee ' tionem, dividuntur peccata in car-cata eam & spiritualia , iuxta illudnalia. Apin. a. Corinth. cap. 7. Mundemus nos ab omni inquinamento carnu , oespiritus,&ahibi. Porro Peccata carnalia sunt ea , quae in concupiscentia
carnis, seu in ordinata delectatione, carnali consistunt: qualia sunt Gu- . Ia, & Luxuria: & diversae peccatorum species ad haec duo peccata reducibiles . peeeata dicuntur ea, spirituis 'in concupiscentia seu inordinata Da.c est spirituali perficiuntur ,Π' & consummantur : qualia sunt Su- perbia, inanis Gloria, ct hujusmodi. Immo D. Gregorius 3 r. Morat. inquit, quod Capitalium Vitiorum quinque sunt spiritualia, videlicet Superbia, Invidia, Ira, Λva- ditia, & Accidia, duo vero carnalis, videlicet Gula, sua ventris ingluvies,
ct Luxuria. A vari- s. Nec obstat, quod Λvaritia vertia cur sttur circa Objectum corporale, nem- inumere- pe circa pecunias; ac proinde non vi- leue inter deatur osse peccatum spirituale. Rei p.
peccata enim cum D Thoma 2.1. g. 72. N. a.
piritua- quam via re , in qua delectatur ava-
rus, corporale quoddam sit,& quantum ad hoc connumerari possit Peccatis carnalibus; quia tamen ipsa delectatio non pertinet ad carnem, sed ad spiritum, ideo S Gregorius dixit, Avaritiam esse Peccatum spirituale: nam finis peccatorum carnalium est delectatio carnis. io. III. Ratione legis violatae , Peccatum ut sie dividitur In Pecca III. R. tiim commissionis,& omissonis. Per tione Ie- Peccatum commissi omis intelligitur H, gix vi quod fit contra praeceptum negativum, seu contra legem quidpiam fieri vivirum prolii intem: ut est Adulterium,Ho- in pecca micidium, & hujusmodi; nam pu- tum gnant contra illa Praecepta Decalogi, misso- Non maeciaberis. Non occiris , &c. nis , SPeccatum omissionis e contri dicitur omissi illud, quo violatur praeceptum aEr- nis quid. mativum, sive lex quidpiam fieri precipiens: ut est omissio Missae die Festo, & hujusmodi. V nde patet,quod
Peccatum commissionis opponatur praecepto n ativo ; Peccatum verbomissionis praecepto assirmativo ac
proinde , quod haec Peccati di visiod
sumatur a lege, quae violatur. Pr cujus clariori tellecturr . Notandum 3uod lex, seu praeceptum aliud sit assirmativum , aliud Praec
negativum. Praeceptum affirmativum ptum μ'
est, quo praecipitur , ut fiat aliquidus
certo tempore, qua te est illud Deca lo- frm ari-gi, Μemento , ut diem sabbatisanctis 'et iam , erces. Item illud, Honora patrem tuum, aliud ne. et matrem tuam. Porropraeceptum ne- gatim ,
gativum est, quo prohibetur aliquid , ω nd fiat,ut illud, Non mae haberis, Non modo occides ero. Est autem inter hujusmo- diserat.
di praecepta, sed leges notabile discrimen: nam Praeceptum amrmativum obligat quidem semper , sed non pro semper, idest obligat non pro
omni, sed pro certo t. intum&determinato tempore : sic enim non omni
tempore, sed sbium die Festivo ten
mur audire Missam, item tenemur honorare parentes, tempore Optor Atuno ipsis deserendo honorem , eisque succurrendo in necessitate constitutis. E contra Preceptum negativum obligat semper dc pro semper, seu pro
114쪽
. sit, Sc quami possit Pecismen ipsa de- carnem , sed gorius dixit,m spirituale: arnalium estgis violatae , ur In Pecca Tnissionis. Perte Iigitur id, P
iam fieri ρος- Aissae die re de patet,quoa
quid, omni tempore r quia nullo proruis tempore liuitum est moechari , autabique legitima miliaritate occidere
Ia. IV. Ratione diversae radiuis, ex qua procedit, dividitur peccatum. in peccatum ex norantia, ex passi in
ωκtLi dicitur illud , quod ex ignot antia vincibili procedit. Dicitur ex un rantia vincibili: quia quod ex ipRorantia in vincibili fit , Omnino involuntarium censet ar M ac proinde puccatum non c. . Peccata 3- P atum expassione eae pas- mitate eit, quod ex gravi morione ne ti appetitus sensti vi originem ducit , trahentis voluntatem ad consensum quale est, si quis gravi tentatione viactus tandem luccumbit peccato.. Et tale dicitur etiam Peccatum ex infise imitate, eo quila ex infirmitate condibtionis humanae provenias cdm narturale sit voluntati, ut conde luctetur motibus appetitus sensitivi, ob tomitem peccati ex peccato originali derelictum. I . Tandem Peccatum ex malitia est, quod absque ignorantia , vel passione quadam praecedente, committitur ex plena libertate, seu praU vo luntate operantis , juxta illud Iobe. quasi de industria recesserunt a DEO. Et hi u modi peccatum ex mera malitia coinmissu in caeteris paribas e: t gravius, qu 1 in Peccatu in ex passione. is inter alias autem peccati divisiones celebris e t illa, qua Peccatum dividitur in actuale , dc habitua e . circa quam, quia plura occurrunt dicenda , hinc ea duabus sequentibus auxilion ibus expeditur, pricis tamcnaget ndo de peccato aes uati , cc polleside habituali
suid fit Peccatum a Iaala. Θ quae
16. DEr Peccatum actualel luitur acto alis trar. M
legis D. vinae; undo tune committitur peccatum actu a te, quando actua i i erviolatur lex Dbvina, sive deinde id . continMt eliciundo actum a lege prohibitum, sive omittendo praeceptum. Tale peccatum actuale u g. sit, dum quis actu mentitur, vel actu occidit
hominem, aut actua liter mutit
ditionem Miinae die Festo . Et de hueb querulo sit ca 3. G NCL. I. Pereartim actuale Et quo
bene delinitur cum D Augustino lib. n odo. 2 a. co utra Fausifim caρ. 2 7. dicendor definia- Peteri est dictum, vel factum, vel tur. c-cvritim torara tegem Dei. Dicit ut pri liab, dictum famm,υet concupitum, ad indicandum tripieη peccatum, Widelicol cogitationis,oris,& operis. Dicitur ulcerius, cointra Iegem Dei: nairi quamvis etiam detur transgressio legis humanae sive Eccles sticae, siue Civilis: haec tamen non aliter est peccatum , nisi quia est contra legem DEI volequis ac praecipientis, ut no- .stris legitimis Superioribus qui ip amjuste praecipientilriis obedia mus prout patet ex 'uarto Praecepto Ueca ogi,& alibi laepe .
II. Si dicas obiiciendo c5 ra hane Ssil ι tim i,clusionem : allata desinitio non Ουια o. convenit peccato actuali omissionis; ergo non est L na. Probatur antec dens quia missi nactus praecepci v R. auditionis Milsae die Felici nec est dictum, nec factum, nec con. urtum
contra legem Dei. Lil potitis fbera
omnium trium omissio; ergo. Resp. neganda antecedens; ejusque prohationis consequentiam: quia enim affirmatio dc negatio reductuatur ad idem genus, ut communiter n Mant Docti mu , hinc in allata definitione sub ly, dictum, factum, dcc etiam horum Ne gationes inteli gutitur, id eli, non ditium, non factum contra i m Dei. I9. Pro re tolutione sequentis CG- clusionis ia Mandum breviter, quod in peccato actuali commistionis duo c6sulerari possint, materiali scilicet reformale. Materiale quod alii substrati in peccari a prel ant) cit ipsemet actus positi viis hominis , quc I rmale uero
115쪽
peetati, est privatio, seu carentia rectivudinis debitae inesse illi actui, quae . nem pd rectitudo , s eu consormitas - ad legem Divinam , deberet hla &tune inesse actui humano , & non inest: δc in hac carentia re itudinis debitae actui, consistit ratio sor malis peccati , seu peccatum sermaliter sumptum. Sic in peccato homicida, materiale, seu substratum hujus peccati , est extenso manus, ac elevatio gladii erga hominem occidendum: formale vero est privatio debitae rectitudinis, scii consormitatis ad legem Dietinam, quatenus illa elevatio manus, percitiuoque fit contra prohibitionem legis Divinae , volentis, ne homo injuste occidatur; ac proinde actus ille caret suadebita rectitudine,s eu consormitate ad legem Dei, quam habere debet quilibet actus humanus. Et hoc idem fit in aliis peccatis actua-hbus commissionis , ac suo modo . etiam in peccatis omissionis: quo praenotato sit Pectata a o. CONCL. II Peccatum actua actuale te formaliter acceptum non consiliit
formati in positivo, sed privativo, id est, in ca
ter non rentia i eu privatione debitae rectitu-
consistit dinis, seu conformitatis ad legem Di in positi- vinam. Ita Doctor Subtilis in a. dis. Po, sed 37. q. r. cum suis excepto Poncio)pravati- D. Bonaventura in a. dest. I 7. art. 2.vo. ' q. r. Λlensis, & pluribus aliis , contra non paucos Theologos oppositum tenentes Conclusio haec i equitur in primis ex praecedenti Nota iaci . Accedit authoritas. D. Augustini, qui super illud Ioannis , cap a. sine ipsen . Eum est nihil per nihil intelligit peccatum, inive ait: Manissumes, quia
. peccatum nihIl est: eruo hoc nequit consistere in positivo. probatur de in.dd Conclusio ratione: quia si peccatum ibrmaliter consisteret in p iti O, sequeretur quod Deus persec directe esset causa peccati: sed conle-quens est falsum; ergo. Probatur le-quela. Quia omnerens positivum perse& immediate eis citur ' Deo, ut id sine cuiuS immediato concur lunulla eausa secunda potest operari, aut aliquid enicere; ut ollendi solet in Philosophia.
21. Confirmatur hoc ex definitione is, . Peccati sis praeκ D. Augustino relata:
denotat materiale peccati, ly contrategem Dei , densetat formale peccati; atqui esse contra letam De importat aliquid privativum, videlicet carentiam debitae rectitudinis, seu conso mitatis ad lege Divinam, quς deberetineste actui humano,& non inest ergo. 11. Nec dicas. Homicidium, Bla ostiis sphemia, & hujus modi, sunt peccatum, ut patet: sed Homicidium, Bla- sphemia, dic. consistunt in positivo, ergo peccatum consistit in postivo, Resp. enim dillinguendo minorem: l ed Homicidium, Blasphemia, &c. consistunt in positivo, si sumatur pro materiali, scii substrato peccati,con- hedit ur, si sumatur pro sormali, negatur, minor, & consequentia. Sic enim consistunt in privativo , nempe in privatione debitae rectitudinis,. sed consormitatis ad legem Divinam , . quae deberet inesse actui,& non inest,
hinc Homicidium in bello justo,
vel aut horitate publica erga malesa ctores factum, non est peccatum, e quod hic non interveniat illa privatio consormitatis ad legem , quamvis
quoad caetera in julia , di injusta hominis occisione , lint omnia aequalia.
Verlim de hoc plura in Theologia
13. CONCL. III. Quamvis Pec- acatum at quam causam habeat seos altem modo, quo privationes dicun- Vtur habere causam ) Deus tamen non est causa , ct author peccati: Haec
Conclusio est de fide certa, contra nonnullos Haereticos : Ratio in primis est, quia peccatum , cum sit ma tum omnium maximum , quin aea versio, Deo tanquam ultimo fine,
repugnat ins nitae S apientiae,I ustitiae,& Bonitati Del ; unde is peccatum gravissime & sub interminatione aeternae damnationis prohibuit. Aceedunt clarissima S. Scripturae testimonia,ut Ps. 3 No i Drus volens iniqllitatem tu cr. Sap. r . Ossio sunt Deo impius impietas ejus, & alibi saepe . al. Nec
116쪽
.rmatur pro eccati,com r mali, 'o, nempe
redinis, seu Divinam εί non inest,
Dear c - a . Nee obstat I. Quod Deus eo, σων ἐν ad currat physicd, ac immediate, ad --terim substratum & materiale peccati, y ώρμωνἐ is ad elevationem manus in a no- σα MAE'ν inicidii. Resp. enim : licet Deus, a V tanquam eaula prima, & universa' - μου. lis concurrat positi τὰ ad substratum seu materiale peccati,ut omnes faten tur ; non tamen concurrit ad ipsius actus desectum, id est, ad privationem debitae rectitudinis, seu consor. mitatis ad legem Divinam, in qua privatione consistit ratio sermalis peccati . Hanc enim Deus solum permittit, quatenus hominem a re- et e rationis regiisa libere deviantem non impedit, ne tollat ejus libertatem ; ac proinde vi pacti sui gener lis sinendo causas secundas motus suos agere, permittit defacto hominem agere, quidquid vult, quem l mere, si peccaverit, nec paenituerit suo tempore severissi md est judicaturus, ac punitur .
muni Theologorum , hujusmodi S. Scripturae loca non esse intelligenda de actione positiva, ita quod Deus
immittat errores , aut duritiam in cor peccatoris, ut explicant nonnulli Haeretici thoc enim repugnat citatis, & aliis pluribus Sacrae Scripturae testimoniis) sed ea in primis quoad Deum esse intelligenda permissiud, sive quatenusis justo suo judicio permittit peccata. Deus enim partim ut salva remaneat homini peccatori tua libertas , partim ut nonnunquam uno peccato libero ab aliquo eliciendo puniat aliud, partim ut nomines justi per malos quandoque exerceantur, partim ob alia sua imperscrutabilia judicia , permittit homines male agere occasione cujus hi subinde in peccatis magis indurantur , atque ad bonum faciendum ex
nem indurare, excaecare, &c. su, Alia me. trahendo specialiora grauae actualis , auxilia. Deus enim justo suo judicio, ac in paenam praesertim priorum peccatorum subtrahit homini in peccatis inveterato, non quidem Omnia
sed solum specialia dc uberiora gra. tiae actualis auxilia ; sine quibus ille posset quidem benὰ agere, praevidetur tamen 1 Deo non Mnd Operaturus, idque ob primam suam malitiam , & perversam voluntatem . Ulterius alio modo dicitur Deus excaecare hominem, occasionaliter
videlicet, si ve inscrutibili suo judicio a tuid ponendo, vel removendo, ex cujus titione, vel remotione , sumit hinno ex propria malitia occasionem peccandi: ut quando resipiciens ad munera Abel, praebuit Occasionem Cain ad aemulationem, ipsumque fratricidium s nam hoc posse Deum facere, non quidem ex primaria intentione peccati, sed aliis de causis, certum est , coni etiam homo in certis easibus lici id possit aliquid facere, vel omittere, non Obstante, quod praevideat proximum inde accepturum occasionem peccandi vel quando patienter, & longanimiter
fert iniquitates, qua patientia abutentes peccatores sumunt majorem peccandi licentiam, sicque dantur in reprobum sensum. ar. CONCL. IV. Causa propria, Caula dc interior peccati , est sbia voluntas propria creata, deficiens a recta regula mo- .nismarum in operantibus liberis. Ita certa pρccati est omnium. Ratio est, quia voluntas libera est debitrix, ut omnem actum suum,si ve elicitum, si ve imperatum, eliciat conformiter legi Divinae, ergo hoc non faciendo peccat, sicque eitcausa mopria peccati. 28. Dicitur notanter; eausa propria Damuro interior pereati. Nam dantur etiam causae exteriores peccati, ex quibus ' in primis est Diabolus, qui incitania tern pex 'do, dctentando homines, est causa moralis inductiva peccati. Accedunt
Μundi , dc Carnis illecebrae , ut
homo est alteri causa peccati :
117쪽
praeterea etiam potentiae exteriores sunt saepit voluntati causa, seu potius occasio peccati. Adhuc tamen haec omnia non sum ciunt ad peccatum , nisi voluntas libere consentiat ; &alioquin potius praebent homini j so , atque in certamine constanti, ansam victoriae, meritique, & aug- . menti gratiae, & gloriae caelestis. ADAE ry. Alia plura , quae concernunt AE Peccatum actuale , partim colligi possunt ex dictis supra tract. I. dis. 2.amplius patebunt ex dicendis' praesertim ubi agetur de Peccoto mortali,quentati.
De Peeeato Eabisset . Post inar 3 o. Ertum est apud omnes , & , indubitatum , poli actum
remane e peccati physice jam praeteritum, ad- aliquid huc hominem manere peccatorem , an bomino atque aden aliquid in eo relinqui, per V quod in esse peccatoris constituitur , nomἐ- Aiquo denominatur peccator , quo tv p usique per veram poenitentiam con- - . st quatur remissionem ipsius . Patet hoc ex S. Scriptura passim , ut ex illo
Lucae 7. Mulier , quae erat in civitate peccatrix. Matth.9. publicani, peccatores venientes discumbebant eum IEF Rom. s. Cum adhuc peccatores
essemus. & alibi passim .fυιδ ἰ- 3I. Hoc autem, a quo pos trans- P s. - actum actum peccati denominatur
praua diis quis pecc3tor, vocatur in S. Scriptu-ciria m. ra Maculam Ieremiae a. Si laveris te ι Aia. nitro . oe multiplicaveris tib 1 herbam Oritb, maealara es In in quitate tua .
Et Iosue c. ar. Usque inpraesentem die maeula huius steteris sn vobis permanet. Et Ecclesiastici et r. sui intentur
est fine maeula , & alibi. Unde homo poli modum a tali Macula, per peccatum contracta, dicitur maculatus,pollutus, immundus , coinquinatus, &abominabilis coram Deo, ut saepisti-m8 legitur in sacris litteris a qua Pr inde Macula Regius Psaltes petivit ablui , & mundari, dum Psalm .so. .ravit, dicens. amphus Iava me abi iniquitate mea, oe a mecato meo m sta da me. His oraenotatis sit l3a. CONCL. I. Peccatum habi- Peccar tua te nihil aliud est, quam poeTatum actuale, cujus commilito physi s . Mcd jam praeteriit , mora litor tamen permanet. Ita in te Doctores omnes prout ben8 notat Μattrius in a. disp. j6. num. 16 r. licet postmodum multum discrepent in assignando , quidnam sit illud, ratione cujus peccatum physicd jam transactum censeatur adinhuc mora liter permanere, di durare ,
quousque per veram poenitentiam reis tractetur, ac deleatur.
bituale, qua tale, non addit novam rati αιε malitiam supra illam , quae fuit ad- addit uo. missa in instanti commimonis actua- vam malis peccati , quaeque moraliter per- Γινa . manere dicitur . Ita rursum omnes
Theologi, nemine discrepante: Hinc fit, quod propter peccatum habitu a
te praecise , non mereatur homo majorem paenam, ac supplicium , quam tumcunque illud duret , quam fue- lrit promeritus in illo initanti aemomento , in quo actualiter pec
36. Dicitur notanter , praecise Vomere propter peceatum habituisti . Quia si ueoccurrat tempus, quo urget irin Rceptum eliciendae contritionis , am neris Dei, aut rectiptionis alicujus Sa- otcramenti, & tunc homo negligat mediante contritione , aut digna Sacramenti receptione sese rei lituere , in statu gratiae , atque expellere 'peccatum habitua Ie mortale , jam committet is novum peccatum mortale propter violationem hujuS Prae' rara,cepti , ac proinde absque dubio erit dignus majori paena . Verum hoc lcontingit non vi ipsius peccati habi- ltualisqu1 talis, ac praecisῆ sumpti . sed per accidens ratione alterius o currentis praecepti , quod de novo violatur. Et hoc idem dicendum de eo , qui de peccato suo praeterito ha- tbet novam complacentiam . siquidem per hanc committitur novum peccatum actuale . Caeterum novo peccato actuali non superveniente ,
118쪽
sola permanentia peccati habitualis non auget malitiam actus peccaminosi praeteriti, neque poenam ipsi
31. CONCL. III. Post trans ctum actum peccati mortalis plura
eveniunt in nomine peccante mortaliter . Primo enim is labitur in iram, atque inimicitiam Uei , eui que osio sunt impius, Θ impietas ejus ut dicitur sap. I . Secundo; lprivatur homo per Peccatum mortale gratia habituali, i eu sanctificante : siquidem desacto gratia, & peccatum sunt ineompatibilia, eo ferme modo , quo lux & tenebrae Tertio , remanet in homina reatus, idest, obligatio qumam ad rinam ex actu pec caminolo praeterito contractar statim enim, ac homo peccat, obligatur is ad poenam peccato suo corre-ipondentem, quousque poena illa soluta fuerit, ac remissa. 36. Porro reatus iste dupliciter test considerari; primo, prout ta- is obligatio ad poenam dicit ordinem ad Deum , qui propter peccatum commissum decernit homini poenam suo peccato correspondentem ἰα talis reatus, seu obligatio ad poenam, dicitur Reatus paeuae. Secun do, prout ejusmodi obligatio ad poenam respieit ipsum peccatum actuale praeteritum, utpotd ex quo proxime contrahitur, illudque iminediatd consequitur, & talis Reatus, seu obligatio ad poenam, prout respicit &proxim8 consequitur ad ipsum actum peccati praecedentis, dicitur proprio nomine Reatus elidi . Et in hoc reatri culpae, juxta Doctorem Subtilem in . dist. 34. q. I. &Scoti- stas, consistit formaliter Peccatum habituale; idest, ratione huius Reatus culpae censetur in homine peccatore, moraliter remanere peccatum
suum actuale physice jam prςteritum donec Per veram poenitentiam expietur , ipsaque gratia sanctificans recuperetur .
37. Dices . S. Plus V. in Bulla, quae incipit, Ex omnibus testque confimuin i Gregorio XIII.& Urbano VIII. in huius consti.
tutione a 39 .quae incipit, Ia eminenti, ac refertur tomo V. Bullarii Romani i inter alias Proposi tiones Michae lis Baii damnavit hanc, ordine sq. In peccato duo sunt, actus , et reatus; transeunte autem actu, vibit manet nisi reatus fide obogatio ad paenam . atqui haec videtur esse ipsistima sententia ex Scoto nunc relata. ergo . Respond. negando minorem : siquiisdem Bajus ille asserebat, transeunte actu precati in peccatore nihil manere , niti reatum, sive obligationem, sicque volebat, in ipso etiam non remanere Privationem gratiae sanctificantis, prout liquet ex ejus Propositione tum relata, numer. εχ. in qua negavit, justificationem h minis fieri per gratiam insus am. Econtra Scotus, ct Scotistae unanimi ter fatentur, remanere in peccatoribus ejusmodi privationem gratiae sanctificantis. Tacentur plures aliae disparitates, quae legentibus citatam Bullam facile patebunt; in qua simul
3. expresia notatur, quod Propositiones illae in proprio verborum Iea su . ab assertoribus intento , damnentur .
33. Urgebis. Ergo peccatum habituale potius consistit in privatione gratiae sanctificantis, quam in Reatu culpae . Probatur sequela . Peccatum habituale in eo formaliter consistit, quod tollitur in justifica. tione r sed in justificatione tollitur ipse privatio gratiae , ergo. Resp. negando antecedens , ejusque probationem majorem claritatis gratia distinguendo : Peccatum habituale in eo formaliter consistit , quod per se primo tollitur in justificatione, conceditur e quod per se secundo duntaxat tollitur , negatur major : sicque distincta minori negatur consequentia . Nam quod per se pri
mo tollitur in justificatione , sunt ipsemet peccata physicd praeterita,
& moraliter adhuc permanentia :censentur autem moraliter perma nere propter Reatum culpae, non pro
119쪽
amplius ex quo ostenditur: tum quia hac ratione peccata venialia habitualiter permanent, idest, non prinpter privationem gratiae hanc enim non inducunt sed propter correspondentem Reatum eulpae . Tum quia alioquin omnia peccata m Italia habitualia serent ejusdem rationisae speciei non minus ac privati gratiae est aequalis ae ejusdem species, in omnibus peccatoribus Peccato mortali obnoxiis. Uberior de hoc disputatio relinquitur Theologiae Speculativae.
Unde desumendas Distinctio specifica
ictione specifica morali peceatorum, ac in ordine ad Consemonem Sacra-
ide UiΤ ex Titulo Quaestionis patet in proposito non est sermo de Vistinctione specifica physica peccatorum, idest, de illa, qua pee cata secundum suum esse materiale ab invicem distinguitntur squae distinctio desumitur ab objectis, cum generaliter actus distinguantur per
objecta j sed de Disthictione specifica morali Ratio est e quia hie loquimur dedistinctione specifica peccatorum in ordine ad Consessionena Sacramentalem, utpotd cum juxta Concillum Trid. Sess r . eapit. s. oean. 7. dc Theologos unanimiter, teneantur Fideles in Consessione peccata sua explicue non solum quoad numerum, sed etiam quoad speciem , ac circumstantias peccati speciem mutantes, ad hoc autem patum resert scire distinctionem , aut unitatem physicam peccatorum. Sic enim occisio Laici, & Clerici, si ne quidem phytice Ioquendo ejusdem speciei, non tamen moraliter, utpote
eum occisio Clerici superaddat spectatem malitiam Sacrilegii, e contra vero furtum bovis,& furtum centum florenorum, physiis loquendo dis imguuntur specte, eo quod habeant o jecta specie diversa, & tamen mora. Iiter sunt peccata, ct furta ejusdem
speciei . Igitur Ioquendo de distin.
sea moralis peccatorum omissionis, L .. tyML rectd desumitur ex duobus debitis, Ma m o. quorum sunt omissiones : atque ideo Glis ριe. omissiones illae sunt Peccata specie eato tim distincta, quae privant actibus debi- omisonistis secundum speciem moraliter di- unis deinstinctis. Ita communiter Doctores, sumatuν
Sic v. g. omissio Missae die Festo au. diendae distinguitur specie abomis. sione largitionis eleemosynae in casu praecepto, quia ipsa Μissae.auditio, atque elargitio eleemosynae sunt actus debiti sipecie distincti. E contra omissio Missae in die Dominico, &omissio Missae in die sei o non distinguuntur specie moraliter,quia neque actus praeceptus auditionis Missae in praediciis diebus dii tinguitir specie. Et in hoc conveniunt omnes major autem dissicultas est de pol catis com missionis, & unde dei umenda sit e
rum Distinctio specifica moralis, de quibus loquendo sit i. CONCL. II. Distinctio speci- .fica moralis peccatorum commissionis destini itur recte per ordinem addi vectas specie virtutes, vel rectitudines,quarum formaliter lunt privati nes. ita Doctor noster in a. dis.q 3. cum suis,& aliis, qui tenent pec mἐιων per
c itum actuale sor maliter consistere ejdἰMm in privativo. Ratio est quia univer- as dicer.
saliter privationes sumunt suam spe- μι θια ciscationem ab oppositis sermis sic virturas. enim caecitas, & tenebrae distinguuntur specie ab invicem eo quod Oppositae sormae,nempe lux & vilus specie distinguantur, ergo clim peccatum commissionis sora aliter consiliat in rivativo, juxta dict. n. ao. ejusdem istinctio specifica recte desumitur in ordine ad diversas specie virtuteS, vel rectitudines,quarum est privatio, VH -Γλ x. Dicitur noranter sub distin' itidines , ctione, per ordinem ad diversas specie otiartim virtutes vel rect Iud nes. Nam addi μοι fomstinctionem specificam n oralem pec maiarercatorum lassicit,ut vel diversis specie prinatio virtutibus opponantur,ut Furtum & no/.
120쪽
Fornieatio, quorum prius oppositum est virtuti Iultitiae, alterum virtuti Castitatis, vel saltem eidem virtuti secundi im aliam & aliam svecterectitudinem, ut Avaritia, & Prodigalitas; quae specie differunt, non obstante quod opponantur eidem virtuti Liberalitatis, quia licet Liberalitas sit unica virtus formaliter diaiaquata, includit tamen duplicem rectitudinem per respectum ad duoeκtrema, ideit, duplex rationis dictamen , quorum uno prohibetur excessus, cui opponitur Prodigalitas, di altero desecius , cui opponitur
sitate praeceptorum non semper recte, ac sufficienter colli bitur ab ex. trinieco diversitas specinca peccatorum. Ita communis. Ratio est, quia fieri poteti, dc saepe contingit, quod eadem res, & ex eodem motivo sor- mali, tam praecepto Di/ino, quam humano Ecclesiastico,& Civili praecipiatur, aut prohibeatur, sic enim furtum prohi tur tum Iure naturali, ac Divino. tum humano Ecclesiastico,&Civili, atqui ob hanc solam Praeceptorum diversitatem furtum limplex non contrahit plures specie
malitias, ut omnes fatentur; ergo. Rdditur tamen in Conclusione, non
semper rectὰ eriligitur , propter mox dicenda : hinc se
ex diversitate praeceptorum potest ab extrinseco colligi diversitas specifica peccatorum, quando praecepta ilIa sunt formaliter diversa : idest, quando sub diversis motivis formalibus, ac diversas virtutes, aut rectitudines spectantibus, quidpiam praecipiunt vel prohibent, ut v. g. quia datur praeceptum Divinum prohibens , furtum simpliciter ex motivo Iustitiae,&simul aliud praeceptum Ecclesiali reum prohibens furtum in loco sacro ex motivo Religionis,hinc malitia furti in loco sacro commissi, distinguitur specie h malitia simplicis serti,& qui furatur in loco sacro, duplicem committit malitiam specie distinctam, injustitiae scilicet, & sacrilegii. Et idem fit in aliis similibus, quae prohibentur diversis praeceptis ex motivo diversarum virtutum, vel rectitudinum.
ne, eestigi potest ab extrinseco. Nam ab ex. supposita etiam ejusmodi lege forma. triUeco. liter diversia, adhuc peccata illas, e-cificantur intrinsecd penes diversas illas virtutes,aut rectitudines ex quarum motivo qui apiam est praeceptum , vel prohibitum, & quarum peccata illa sunt privationes : ex diversitate praeceptorum vero dici Distinctio solum colligitur ab extrin
Vas'. I. a.dιsb. 87. e. 3.&aliis passim . non este plura specie vel numero diis . . 'stincta peccata,in Consessione necesse , sario explicanda , cum quis non jejunat in aliqua Vigilia incidente in oleo ri Quadragesimam, aut Quatuor anni 1υώκ I nTempora. Item si quis non audiat EeH seis.
Missam die Dominico, in quem si- stlitiin .mul incidit Festum alicujus Sancti. Ratio est quia jejunium , quamvis indicto casu bis vel ter praecipiatur ab
Ecclesia, adhuc tamen semper praecipitur ex eodem motivo virtutisTem perantiae; unde quamvis detur duplex causa ; seu duplex titulus mali. tiae, nempe dupleX praeceptum E clesiae , adhuc erit unica malitia, uinnumque peccatum. Idem dicendum de altero exemplo, ubi auditio Missae prςcipitur in utroque casu ex motivo
virtutis Religionis. 7.Deducitur II.cum eodem VasqueZ, & aliis,secus esse dicendum de eo, qui Feria sexta tenetur jejunare ex voto , is enim, si Feria seκta, quam simul incidit jejunium EccIesiasticum Vigilis,aut Quatuor Temporum, violet jejunium, peccabit duplici peccato. scilicet & contra viratutem Temperantiae impositae ratione praecepti Ecclesiastici, & contra
virtutem Religionis ratione voti.
8. Deducitur III. Quod violatio Castitatis in Religioso proseiso, vel Clerico in sacris ordinibus constitu