장음표시 사용
121쪽
go TraLI III. De Legibus. Dist. I.
to, duplicem habeat malitiam specie distinciani, ac necessario in Consei- OUAESTIO U.
sione explicandam, nimirum Luxu.riae contra Temperantiam, seu C stitatem; & Sacrilegit, contra Reli gionem, quia motiva harum viri
tum sunt specie distincta- E contra Religiosus professus , simulque in
Sacris constitutus, non peccat nova
specie malitiae propter duplex votum Violatum, nempe votum Castitatis religiolis, & votum Cassitatis sacro Ordini annexum : quia haec vota non sunt distinctae speciei; sola autem praeceptorum diversitas non facit malitias specie distinctas , nisi etiam sint contra diversas specie virtutes, vel rectitudines. Unde sum-cit, quod talis in Consessione dicat, se commisisse fornicationem contra votum Castitatis; uti post Sanchea
er stipa. ramentum, super eadem re factum re enitim violetur, quia tunc erit diversa spe- Inter em cie malitia, necessario in Consessio. dem re ne explicanda. Sanshez ibidem ma 6. fa Nom Etsi enim tam volunt, quam jura- io tu , mentum pertineat ad virtutem Re-
est op x ligionis, adhuc tamen spectant ad linim'ς diversa ratione, atque rect i- ώδεν - . tudine: votum quidem , ob fidem datam Deo servandam et juramentum vero, ne Deus in testem9lso adducatur, quod si vero violetur votum, saepius, aut etiam millies renovatum, committitur unicum nihilominus Peccatum, quia Omnia ea vota eodem modo ad unam Religionis virtutem
pertinent; simulque repetitio illa voti habet se, sevi repetitum ejusdem rei ab eodem Superiore praeceptum. Et conformiter dictis resolvi poteruat in nari casus. ἐὸ sumatis distinctio numericam
so. .Um juxta Sacrum Conci ον lium Trid. fess. r .cU. 4. oe que-ean. 7. & omnes Catholicos, in Sacra-mento Poenitentiae confiteri teneamur omnia, & singula Peccata moris talia, tam quoad speciem, & circum- . stantias peccati speciem mutantes, quam quoad numerum , quorum me
moria cum debita & diligenti prςmeditatione habetur e poli explicatum modum dignoscendi Distinctionem specificam moralem, merito subjungitur praesensui stio de Di itinctione numerica morali peccatorum. Et additur , de Diuinctione numerica momrati Siquidem physice loquendo concedunt omnes, quod multiplicentur peccata numero juxta numericam muli plicatione actuum physicorum peccaminos brum, quod tamen mora Iiter loquendo non semper fit: multi quandoque actus peccaminosi physice distincti, constituunt unum duntaxat numero peccatum moraliter loquendo ; ut patet in eo, qui cogitat occidere 1uum inimicum, ac ea intentione quaerit equum, praeparat arma, accingit se itineri, ponit hosti insidias, dc tandem ipsum actu occidit Ihinc enim multos qui de habet actus illicitos physice distinctos, moraliter tamen nonnisi unum numero peccatum committit, ut patebit ex diiscendis. Hoc praenotato sit si . CON CL. I. Loquendo de Tot funamultiplicatione seu dis inritone nu- pecea3america peccatorum, tot sunt Peccata numero distincta, quot sunt actus . mcta voluntatis pravi moraliter interru--μην pti, ac repetiti. Ita Doctores communiter. Ratio est: quia nullum est
peccatum, nisi in quantum ab ipsa voluntate deliberate procedit; ergo ' , tot sunt peccata numero distincta, 'quot sunt actus voluntatis pravi moraliter interrupti, ac repetiti. Sed
122쪽
st. Quaeritur, quandonam censeantur actus voluntatis moraliteririterrumpi λReccum Mastrio .sest. Is . Theol. mor. n. 66. & communi Do a rum. Toties censentur actus voluntatis moraliter interrumpi, quoties nec sormaliter, nec virtualiter perseverant, id est, quoties nullus enectus assignari potest, in quo virtualiter prior eiusmodi actus permanere cemseatur. Id autem pluribus modis acicidere solet. Et primo quidem actus
peccaminosus moraliter interrumpitur ita ut nec sermaliter, nec virtualiter permanere censeatur in per voluntatem contrariam; prout fatentur omnes. Sic enim actus prior omnino revocatur, & per consequens, etiam formaliter interrumpitur: pro
ut se, si quis de priore actu peccami
noso agit poenitentiam. aut dolet ipsum se perpetrasse. 33. Secundo interrumpitur mora. liter actus pravus per cessationem ab actu illo volontariam,& liberam: ut si quis semel suum in procurando peccatum quamvis irritum conatum peregit , postmodum taedio, vel lassitudine victus,ab illo conatu pravo desistit sine proposito ulterius progre diendi, jam prior ille actus censetur moraliter interrun ptus, prout D. P trus intra breve tempus hac de causa ter Christum nega me dignoscVur. Ratio eli : quia talis censetur actum i I. Ium interpretati v d revocare hoc ipso , quod ab illo actu pravo cesset sine proposito ulterius pergendi. 34. Tertio; non pauci Doctores, inter quos est Vasqu. I. 1. Qis. 63. e. 3. tenent, etiam per cessationem involuntariam & naturalem, sive ea fiat per somnum, sive per distractionem ad alia , actum peccaminosum minraliter interrumpi. Sed haec sententia patitur plures instantias, ac proinde nonnulli id relinquendum censent jndicio prudentum : quia non in omnibus peccatis requiritur, ac susficit eadem unio, vel continuatis ad unitatem numericam moralem linsorum : aut saltem dicta sententia procedit solum in peccatis internis, quae sola mente consumantur , Meil peccatum odii, haeresis, & hujusmodi; non autem in peccatis, quae opere externo perficiuntur , proueamplius patebit ex sequentibus : unde sit 31. CONCL. II. Peccata interna , quae solo interno perficiuntur, ut Haeresis, Odium Dei vel proximi . Delectatio venerea morosa,& hujus modi, toties multiplicantur nume ro,quoties actus ipse internus peccati renovantur. Ita commianis; tiratio est quia quilibet talis actus internus in se est persectus, & consummatus, simulque posterior actus nullam ha bet dependentiam vel connexionem cum priori. Ex qua Doctrina Laymau lib. I. tr. 3. e. 3. n. 3 infert, fieri posse, quod idem homo mille peccata odii, vel internae Infidelitatis uno die committat. Quamvis plerumque impossibile sit , internorum horum actuum, seu peccatorum numerum
inire; ideoque satis sit in Consessio
nem moram temporis explicare, v. g. hinc enim prudens Consessarius iam dicendo: Integro anno perstiti in inimiae tia, oesπὸ, cstm in IeI memoria κ- currit , actus odii exercui, fermὸ iussa
gulos dies vel fingulas hebdomadas; poterit formare judicium de stata pς-
opere eterno perficiuntur, toties numero multiplicantur, quoties actus ipsi exteriores peccatum illud consummantes repetuntur. Ita Doctores
communiter. Sic, qui plures homines successiv8 occidit, plura committit homicidia numero distincta: Similiter si quis septiis fornicetur, quamvis eadem nocte, plura committit peccata sornicationis numero distincta a que in Consessionali explicanda. Ratio est quia interveniunt duo actus mali, quorum unus ad alterum non ordinatur, nullamque cum ipso habet connexionem eo quod quilliat eorum in se sit completus, & consummatus
actus 37. Dicitur notanter I. Plures R.
minta successivὸ occidit. Nam si quis
123쪽
Un eo enico actu decem,vel plures homines
um eo , Navarrus, Lay man, & alii, ' Aetorium p. r. l. a. ΙUit. Hor. c. . a. a. Ratio est quia hujusmodi distinctio numerica objectorum,utputa plurium hominum, est tantum materialis, cum actus, aut intentio cecidendi, respicit illa omnia per modum unius objecti sormalis. totalis & adaequati .Quamvis enim caeteroquin lingula illi objecta possent actui dare
completam malitiam, tamen ut conjunguntur , atque ab actu per modum unius respiciuntur, conserunt actui simu I unam completam malitiam, majorem tamen:quam etiam quidam Doctores volunt esse in Confessione exprimendam.
sbjh,.si I 8- QV9d si vero contingant, non .d Uisi uno eodemq. actu, sed pluribus acti-pλν. θυι bus externis ab invicem dili inctis dea Ditis cem homines successive occidi tune Oxternis erunt decem peccata Homicidii nu.dstricti, mero distincta propter rationem po- Amplia. sitam in Conclusione. Et quod hic di-rio citur de Homicidio, pariter intelli-rtren ad gendum de aliis peccatis opere extar- Irox ca no consummatis, utput, de Furtis,. Blasphemiis, Detractionibus, & hujusmodi; nam auserens eodem actu res pluribus proprias aut simul detrahens pluribus, vel blasphemans omnes Sanctos, committit unum numero peccatum: secus, si id fiat pluribus 'o ά ά; actibus externis ab invicem distin-ep iam do ctis. actibus sy. Dicitur II. Actus exteriorespeet στῶν earum eonsumantes , seu complati . ancompte Nam aliter est dicendum de quibusdam actibus incompletis, qui solent proximὸ esse vel via ad actum pravum conSur fee en' mandii, vel ipsum comitari:aut ejus-ν β f, vel detri esse complementum e uti respe-I I est ' peceati fornicationis solent esseisis h. dele alio inordinata circa tale pee- ., catum , as Pectus, verba Obscoena, tactus impudici, re hujusmodi, quae Ipsum opus pravum proxime prscedsit,l vel comitantur, aut veluti consuetae
appendices mox sequuntur, ac explicato in Confestione ipso pravo opere satis intelliguntur,& unum quodammodo cum ipso opere cusetur . εo. Sic pariter, si quis volens occi .dere inimicum suum, etiam a Iiquot . dierum itinere distantem prout exemplificatTannerus t. dio A. . 2. n. 6 l. citans Navarrum, Valentiam;& alios accipit arma,insidet equo, UO eat socios jam paratos ad occidendia, facit iter longum,ac interim animum occidendi saepius repetit, & somnum vel alia negotia interponit, tandem vero ponit inlidias, & actu occidit: censetur moraliter loquendo unum peccatum Homicidii consummati perpetrare,eo tamen gravius, caeteris paribus quo diutius in tam pravo pro. posito perseveravit. Ratio est: quia prior prava voluntas in actione itineris, & aliis externis actibus ad finem illum ordinatis moraliter continua - stur , & virtualiter perseverat; & quamvis actus physice multiplicen- Itur, non tamen moraliter. Sicuti er-SO, quae plura sunt in genere entis, luna domus sunt,ita actus illi in genere entis distincti, sunt unum quid in genere moris , scilicet unum peccatum opere externo consurrmaium , lcum ad hoc illi omnes ordinentur , tanquam actus incompleti ad completum .
6 i. His addes eum Doctoribus d. lcommuniter,quod is,qui eodem com- Iaetitis lmotionis impetu , eademque pugnat vel contentione, alterum saeptiis percussit,uel contumelia repetita affecit, aut iterato blasphemavit, lemel tania coni 'tum peccasse censeatur, saltem in ordine ad Consessionem Sacramentalemaeensetur enim moraliter loquen- ido esse unicus actus propter ordinem lunitatis moralis,quem actus illi repe- , . p ltiti inter se habent. Secus dicendum, super intervalla ad verberadum quis proxim v m aggreditur, convitiatur, aut Deum blasphemat .
124쪽
De Peceato Mortali , & Veniali.
De natura, eonditionibus, o uenis
Peccati mortalis, ac veniatis.
t. α' ONCL. I. Per Peccatum myris D tale illud intelligitur, quod ita Deum offendit, ut in animam inducat Privationem gratiae sanct in cantis, &amicitiae Divinae quae privatio est mors animae) α si quis in ea finaliter
decedit, puniatur etiam poena aeterna: quae est mors secun la. Et de hoc dicitur Sap. I 6. Homo per malitiam occidit animamsuam. Et Rom. s. stipendia peccati, mors. ina de causia recte Peccatum istud appellatur mortale. 2. Peccatum veniale e contra illud dicitur, quod licet Deum ostendat, non tamen ita graviter , ut amicitiam cum Deo deli ruat,& inducat aeternς pcenpreatum. Et dicitur venIale I venia, eo quod facilius veniam conleqxiatur , Ecaliquo modo venia dignum sit. De hochitelligitur illud Prov. septies enim ea detjustus. Et Jacob. cap. multis offendimus omnes, & hujusmodi. . CONCL. 1l. Peccatum mor tale, ac veniale, in nonnullis conveniunt, in pluribus tamen differunt. Et quidem conveniunt, in primis eκ eo quia non solum peccatum mortale , sed etiam veniale, est amis moraliter malus, Deo displicens, ipsum lue ostendens , ac proinde dignus supplicio sibi corret pondente. In luper conveniunt, quia non ibium peccatum mortale , sed etiam veniale nequit eligi ad promovendam honestatem alterius finis,ceim juxta illud Apostoli, Rom. 3. non sint iacienda mala, ut eveniant bona . Tertio conveniunt : quia utrumque peccatum est actus humanus moraliter malus, ac proinde requirens voluntarium, atque libertatem lassicie te m. Insuper utrumque peccatum 1 'sola creatura rationali, non autem a Deo, vel brutis elici potest. Sunt &nonnulla alia, in quibus peccatum veniale ac mortale conveniunt, quae hic
E contra vero differunt haec duo: Dplurinam peccatum veniale longd facilius bus to potest consequi remissionem , quam meu d 1
mortale: undd jure merito illud V za-fer. . v. . tur veniale , venia. Deindd, peccatum veniale non tollit vitam animae,
si ue gratiam sanctificantem, neque excludit hominem ab amicitia Dei, neque privat ipsum in perpetuum visione Dei, ac aeterna beatituditae; bene
tamen peccatum mortale. Tertio, peccatum mortale virtualiter ac moraliter magis amat creaturam , qdam . Des, nam peccans mortaliter constituit sibi ultimu finem in creatura, salintem virtualiter, ac interpretat ivd,qua-teneis per peccatum mortale convertitur ad creaturam , bene cognolcens , quod per illam conversionem amittat conjunctionem cum Deo,& ab eo tanquam ultimo Fine suo separetur secus fit in peccato veniali; Alia discrimina Inter utrumque peccatum patebunt ex sequentibus Conclusionibus. s. CONCL. III. Ad contrahendum quodcunque peccatum actuale , tirmn .esive mortale, sive veniale, tres requi' pre corumIntur conditiones. Prima est, ut sit voluntarium, id est, ut fiat a voluntate consentiente. Et desectu hujus con' qu-ruu-ditionis nullus actus est reccatum, qui non est voluntarius, sive is sit internus vel occultus, ut cogitationes contra Fidem, cogitationes blasphemae , t b, g, motus carnis , etiamsi fiant usque ad effusionem seminis,dummodo non sint . voluntarii; sive externus ac violem tus, ut si cuipiam relucta ali manus
125쪽
elevetur a Tyranno ad thus idolo incendendum, vel si stuprum virgini per vim inseratur. Haec enim , & alia hujusmodi, si sint homini prorseisin-
voluntaria , ejusque voluntas in ta Itan ullatenus consentiat , peccata non sunt, imo potius occasio victoriae, &augmenti meriti supernaturalis. V n- de D. Augustinus, I. De vera Religione cap. . alta. Usque adeδ peccatum voluntarium est malum, ut nullo modo fit peccatum , fi non fit voluntarium. II. Vt fit Altera conditio, ad contrahen liberum . dum quodlibet peccatum requistR , est , ut sit liberum : id est, ut sit in pintestate voluntatis illud facere, vel non tacere. Et desectu hujus conditionis excusantur a peccato motus primo primi irae, concupiscentiae, ac sensualitatis , qui praeveniunt advertentiam ct libertatem nostram, item alii mintus vehementissimi, quibus usus rationis perturbatur, aut qui nobis dormientibus accidunt, vel contingunt
omnino contra renitentiam noltrae voluntatis.. III in 7 Tertia conditio est , ut advera verta 'malitia peccati. Et desectu huiuν mis 'conditionis eXcusatur a peccato , litia te non jejunat, nihil cogie tam de jejunio in tali die; item qui lapidem projicit fortuito, non videns
periculum aliquod laedendi transeuntes. , item qui celebrat contractum usurarium, non advertens ipsum esse talem. Caeteram haec tria perfectius debent concurrere ad Necatum mortale , quam veniale ut mox amplius
carum peccatum mortale requiruntur, quo- mortale rum sit unum desit, jam non amplius νequi- fit peccatum mortale sed ad summii mruntur veniale. Prim denim , ex parte intel- alia tria, lectus requiritur plena advertentia, & uae λ deliberatio. Secundo, ex parte voluntatis requiritur perfectus consensus . Et tertio ad peccatum mortale requiritur gravitas materiae. Ita Doct res omnes, idque importat ipsa gra-Vitas peccati mortalis , utpote digni
s. CONCL. V. Quamvis advertentia ad peccatum mortale requisita is debeat esse plena, & persecti pes fr- talamum judicium intellectus de malitia actus, versaltem ἐe periculo ipsius, ut dictum est, nihilominus ad peccatum veniale sussicit advertentia semiplena, seu impersecta notitia, per imper- his sectum & semiplenum judicium de malitia actus, vel periculo ipsius. Ita
rursum communia. Ratio discriminis inter peccatum mortale, di veniale,
eit, quod hoc si levis duntaxat One sis Dei , nec separans hominem abam testia ipsius , sicuti peccatum mor tale, ergo etiamstissicit minor advertentia, ac deliberatis, ad contrahendum peccatum veniale, quam moc
tale. Sed occasione hujus io. Quaeritur I. Quaenam censeatur esse periccta advertentia, & iussi, censea' ciem ad peccatum mortales Rcip I turpi 'Nullum est peccatum mortale in colla secta οὐ sensu voluntatis, nisi cogitatio aliqua vert η' lpraeceiserit s& quidem cogitatio eκ- tia pressa, quam vocant actua una in mali-tiae mortalis: vel periculi, vel saltem ad ρ ς' expressa aliqua dubitatio . Ratio est ; lquia si nihil horum praecesserit, cem moria' lietur adluisse naturalis inconsideran- le λtia& obli vio malitiae actus. Et hinc
communiter Doctores eum excusant, peccato, qui in die jejunii comed.t
carnes , nihil cogit..ins de piaecepto
seu die jeiunii, & idem de aliis similisbus dicendum. II. Resp. I l. cum Sanchez d o. r. Et ur in D calogum, e. i. v Io. & aliis, quod tunc plena deliberatio adiit, quando p ed rario perfecte animadvertit objeelum seu femi malum quoad circumstantias, quibuS moveri potest ad illud excutiendum ;semiplena autem & imperfecta, cu inquis ita animadvertit , aut animadvertere potest quadam praesenti cogitatione , ut possit quidem excutere malum illud , ted non tam facile, eo quod nondum plene cernat, in quo nam, vel quali motu haereat, prout solet accidere semidormientibus, scd illis, qui non diim plene a somno caeci tali, pollutionis sibi contingentis malitiam advertunt.
126쪽
a pes vr cra de malitias ipsius, Ut
perim I c, adiciunt de , :, ipsius. Ita dii crimin s Y veniale, axat On em . inem ab
gnum , aut nulli , aut impertini consciasus praestiti. P. I. E 3 quod nol
. scubusve ex signis in dubio discernere se simus, an quis habuerit consentum perfectum, & lassicientem ad peccatum mortale, vel imperfectum duntaxat, qui non sufficit ad mortale qResp. cum Mastrio disp. x I. Theol. Mor. v I 3. Bonacina, Reginaldo, &aliis,id ex sequentinus regulis dignosci posse. I. Si homo advertens ad peccatum ita se cognoscit esse animo dispinsitum , ut quamvis illud laetio committere posset,non committeret; tunc ut plurimum signum est, atque judicandum non adfuisse contentum dei, beratum , & tussic entem ad morta- Regula te, II. Si dubitans sit vir aded bonae M. & timoratae conscientiae, ut peccatis dissentire soleat, in dubio ut plurismum judicandum est , eum non habuisse plenam advertentiam, & persectum consensum ; licet aliquam in repellendis tentationibus negligentiam admiserit . Sectis est dicendum de eo , qui frequenter tentationibus succumbere consuevit , hic enim in dubio putandus est consentisse fers cid. Ratio discriminis est : quia cum prior summo odio peccatum mortale prosequatur, si in illud pla deliberato,ac persem consensisset, faci:ddi, scerneret: d contra vero , cum mitorior illud par vi faciat, si minime consens mei, nullum in ipso suboriretur Regula dubium. IlI. Quando quis dubitat , ILL an aliquid fecerit in somno an in vis Ulia , seu dum esset sui compos, vel potius dum ebrietate aut phraenesi correptus suit, non leve signum est fecisse seu voluisse sine plena advertentia dc consensu: nam inrae cum plena advertentia &consensis fiunt, facillime cognoscuntur facta fuisse ratione plene advertente, cum rationis usus liberam permittat homi id de suis actionibus cognitionem , nisi sorid
mora temporis aliquam induxerit blivionem . Aliam,&ordine IV. r gulam addit Sancheethb r. in Decal. c. I u. II. dicens. Quando motus pravus tempore sere imperceptibili insurgit, & paulo post quam primum in
mentem venit eum adversari rationi , voluntas ipsiim expellere curat, est si- Regula In
Quibus de causis Pereatum ex νη re mortale, fiat per accD dens veniale , eri contra . ΟN CL. I. Peccatum venia te triplex est; aliud enim est
Veniale ex suo genere& objecto,aliudex parvitat materiae, es athidis imperiectione actus. Ita communis Pec' Liritie ecatum ex genere suo veniale dicitur illud quod versatur circa Objectum , ex geneis quod per se, & absolute spe statum , est materia offensae levis, ut cogitatio in vana, verbum otiosum , mendacium iocosum, ritus immoderatus, c huiusmodi. Ralla, est: quia talia exobjec non habent gravem cum rectarat , ac lege Dei repugnantiam :Pectatum veniati ex parvitate materiae dicitur illud, quot licet eκ genere suo esset mortale, v. g. surtum, oblevitatem tamen materiae est veniale r ut est furtum unius oboli, aut alterius rei levἰs . Tandem Peccatam veniale ex imperfectione actus dicitur,' quod sit veniale ex desectu perfectae deliberationis, quamvis ex objecto so. ret mortale. Si quidem ad peccatum mortale requiritur plena deliberatio, ac persectus consensus b undd si ta- bin juκ-lis non adsit,actus ex genere suo mor- ta dicta talis, per accidens redditur venialis : n. 6. uti sunt subditi, ac non plene deliberati motus odii, invidiae, luxuriae, sise perbiae, & hujusmodi. I . CONCL. 11. Peccatum mor- Poceassitate duplex est: aliud quidem mortale mortale, ex genere suo, aliud vero mortale ex duplex . accidente. Ita rursum communis DO- Aliud tactorum. Porro Peccatum v.ω tHe ex is ex re-
tenere suo dicitur illud ,quod per se gra- nere so .viter laedit charitatem Dei, vel proximi, aut nos ipios; & talia peccata ex genere suo mortalia sunt omnia , quae sunt contra Virtutes Theologiscas, item sermo omnia,quae sunt con tra Praecepta Decalogi , dummodo
127쪽
e κcis las Mendacium iocosum , una eum limitibus: nam illud ex generesu. 3ιὶ In e. t mortale, quam vis sit contra Octavum Praeceptum Decalogi . Pe c.rtia1n mortale ex accidenti dicitur
cum actus aliquis caeteroquin venia iis, aut etiam ex genere tuo indifferens , sit per accidens mortalis: quod qiram do contingat, patebit ex dicendis Hinc ulterius sit
Pec alia CONCL. II l. Peccatum ex
ev oone . Senere suo mortale, pote it fieri ve- res moria accidens tribus de causis. l. r ile tri is parte intellectus non adsit perse- fur 'm, 'advertentia malitiae: prout fit si dii ob. quis eX impersecta adgertentia rati ν δ h νι gravem vindictam proximo appe Drni. δε H EX parte voluntatis, si nem 'de ad I. non adsit periectus consensus vobis' luntatis, cujus signa sunt, si quis valde timidd, ac sui pense, processime se meminit; vel si semidormiens fuit non plene sui compos, judicetque se non fuisse facturum , si plene vigilasset , S liujusmodi. de quibus dicium nu.
I x. I antem II l. Poeta tum mortale pote it per accidens fieri veniale ex parte naateriae, si haec si parvi momenti: prout Furtum, quod ex ge-n re ibo etl mortale, ratione par vitatis nisteriae potest fieri veniale. Ratio horum omnium patet ex dictis supra n 8 estque certa, & communis inter Theologos. P. Gain 'CONCL. IV. Peccatum ex 'hiisti si Q Veniale , potest per accibouomodo mortale variis etiam modis: Q=ὰ qui tamen Omnes hac universali reti m. t comprehenduntur , quod tunen Ort o ex genere Pentale fit per ac- cidens mortale qua udo fige1 denit adid, ui τι et circumstantia transferens illud ad petiem peccati mortalis Ita certa, &c Immunis D. clarum, di mox explicabitur se l. Conci undd sit
i' sertim de causis, seu modis peccatum ex genere Veniale , fit per accidens moi tale. I. Ratione Conscientiare . roneae, vel dubiae , quando videlicdi' Re committitur practice dubitando, vel' err 3nee credendo, i e facere peccatum
mortale Ratio hujus patet ex dictis Tract. r Distinct. I. suaest. 2. Ο 3.
I 8. I l. Peccatum eX g me xenia te, fit per accidens morta Ie ratiotae finis mortalis adjuncti, id est, quando q'ς
intentio est mortalis: ut si quis faciat mendacium jocosum , ut i Uminam . inducat ad fornicationem. Ratio est 'quia, cum finis mortalis intendatur , jam committitur peccatum mortaleratione hujus pravi finis. Caeterum hoc non ita accipiendum est, quasi tunc duplex peccatum committatur , unum mendacii mortalis, & alterum fornicationis desideratae, ac uir m-que in Consessione sit necessario explicandum; satis enim est, illud malum desiderium , utpote ex quo tota malitia mortalis in id veniale derivatur , fateri in Confestione, prout no
Nam ieclusa malitia snis mortalis , mendacium illud manet veniale, quod
non est necessario confitendum ; licὀe optimum sit, illud quoque fateri. Et idem dicendum de similibus.1ρ. III. Peccatum veniale, perae νυ cidens fit mortale ratione comem
plus, id est, si transgressio aliqua, vel 2
inobedientia de se venialis , committitur ex formali contemptu Legis , vel Legislatoris, hoc enim est peccatum Superbiae consummatae, ac sor malis ita obedientiae; licet materia legis obligantis sub veniali sit levis ,
contemptus tamen legis est gravis . Circa hoc notandum cum Doctore Angelico 2.2. q. II 6. Π 9.& abis com muniter , quod tunc aliquis transgrediatur praeceptum ex contemptu ,
quando voluntas ejus renuit subiici ordinationi legis, vel Regulae sui O dinis, & ex hoc procedit ad facie nudum aliquid contra legem, sed Regulam : id ei , contemptus sarmalis tunc fit, quando contemptus praecepti est causa illius peccati committendi, a que ideo quis praeceptum violat, quia ipsi , aut Superiori praecipienti iii bjuci non vult. Quare contemptus sor- maliter, & directe tendit contra legis, ac Legislatoris superioritatem atque idcirco ex veniali reddit peccatum mortale. 2 o. In
128쪽
certe ,- xo. Insertur proinde I. quod peccaria. re ex contemptu importet duo, nem pdactu in peccandi,& causam eius nequiritur enim, ut quis peccet ex contem petu praecepti, id est, ideo, quia praecemum est. Insertur II. cum cit. D. Th. & aliis pasti m qcando quis proptera quam causam particularem, U. g. CA concupiscentia, vel ira, indueitur ad E aliquid faciendum contra legem, vel Regulam, qabd is non peccet ex con-t - temPtu,s ed ex aliqua alia causa, v. g. i eκ ira concupi; centia, Pel pra Uacon f 1 uetudine, imo i ola prava consuetudo I ' peccandi non illico arguit contem-l ptum legis,quamvis frequentia pecca- ' ti dispositi ve inducat ad contemptum,1 juxta illud Pro T. tr. Impius , cum in
profundum venerit peccatorum , cou- temnit .hr. IV. Peccatum Veniale, pera z-cidens sit mortale ratione nimii alsectus, idest, quando in venialia colli tui I ultimus finis. Cςterum ad hoc non hau c mmittens veniale seratur nimis intenso affectu in obje-ale, per ς si u ejus sed tunc ill tul evenit, quante conἰ ' ia 'don uis eo affectu committito ecaturi ratione ξ.' i. quanda
s. III. quibus modis remi Itur G. 9 7
a I. Addunt alisui, quod veniale vel etiam opus indifferens
tae, ac ser materialdici levis,
ittendi, atqἰiolat, qai spienti sub P t contra lorinitatem,
ι M affectu committit peccatum
al q.la, Vt is) eκ genere veniale,bi vellet illud com- mittere etiam trasgredie; ado praece pium lub mortali obligans. Sic fit, si quis ita inordina id assiciatur ad fabulas, lusum, verba otiosa,& hujusmodi, ut malit die Fello omittere Sacrum,qu, m illis privari. Item si quis committat veniale cum ea animi praeparatione, ut quamvis esset mortale peceat iam, adhuc illud perpetraret. Hic tamen affectus no tantόm habitualis, sed etiam actualis esse debet, ut pecca tum mortale contrahatur; quia ad culpam non imputatur id ad quod comittendum habitu tantum est paratus. 21. U. Veniale transit in mortalescandali, quod pecca- vij. V ' secuturum praevidit, aut praevi- dere potuit ac debuit: ut si eκ tali peccato Veniali pDebeas alteri directam occasionem blasphemandi, quia in tali casu peccato veniali quklpiaua superadditur graviter charitati proximi re-
c Tr. pugnans. Sed de hoc plura alibi te
, transeat in mortale ratione periculi proximi inmortale incidendi, quando nimirum quis sine sussicienti cautela, aut nece Glitate aliquid facit, per quod in peccatum mortale labitur, vel in proximum periculum peccandi mortaliter. a . Porro periculum proximum ' Pericuis peccandi mortaliter illud esse cense- tum Prom. tar, quod ex suo genere frequenter xhnum homines similis conditionis in pecca-pe eanditum mortale inducit, vel si experi- mortalimento constet, in hoc homine talem ter quod.este tum habere; ut nunquam, vel
ferme nunquam, ea utatur sine novo peccato. Gobat. tr. 7. E perim. n. I 2I.
ac alii. Et illud quidam Au. thores moraliter determinant , hoc modo. Si quis, inquiunt, exiliens in ejus odi occasione decem vicibus , septies, aut ultra in peccatum cadat, est occasio proxima , unde in Con- sellione explicanda est species peccati , cujus periculo se exposuit, quia eodem peccati genere peccavit, juxta illud Ecclesiall. 3. sui amat periculum in illo peribit. Verum de hoc . . . im
abibus modis remittantur Peccata venialia ubi is de Sacramentalibus .
is. T IT ex titulo Quaestionis pa
tet, non loquimur hic de ηρο , peccato mortali: nam quae dispositio .e ad ejusdem remissiqnem requiratur, EV 4'α quibus modis virtute contritionis μης pecperiectae , aut dignae receptionis Sacramentorum illud remittatur, dice- 'tur suo loco. ej Sed loquendo de peccatis venialibus sit te Tr. 16. CONCL. I. Certum est,quod die peccata venialia non sint materia necessaria Sacramenti Poenitentiae, ae 3 ac diit proindὰ aliis etiam modis extra illud si q ἶ- possint remitti. Ita omnes Catholici& patet ex Concit. Trid. SesI 3.c. s. ubi dicitur : Na venialia quibus agra. tia Dei non excludimur , Θ in quae fre quentiuI tabimur, quamqu- να ἡ Θ
129쪽
utiliter, claraque omnem praesumptio- non in Confessione dicamur , quodpi rum hominum usus demonstrat; taceri
eris expiari possunt . Haec Concilium: ubi bene notandum ly, multif-que aliis remediis expiaris sunt.
27. CONCL. II. Extra Sacra-ki mentum delentur peccata venialia inprimis per contritionem , dc quidem omnia, quorum displicentiam continet,seu de quibus in genere saltem habetur Contritio . Ita communis Doctorum : si quidem Contritio persecta, sufficit ad tollenda peccata mortalia , ergo multo magis ad venialia,si de illis habeatur . Solum hic adde cum Suaro par. 3. trari . dio. II. sect. 3.nu. 7. & aliis, quod licet quaecunque Contritio, etiam remissa, sufficiat adtollendam omnem culpam eorum peccatorum venialium, de quibus hahetur, non tamen semper susticiat adtollendam omnem poenam eis correspondentem: ad hoc enim requiri,
tur major satisfactio poenalis,nisi suppleatur per intensiores actus Vir
Π Inho- 18. CONCLIII. Peccata veni mine JM lia extra Sacramenta, delentur in ho- ρο etiam mine justo et i m per attritionem de per σt eisdem conceptam. Ita Suarra sic. cit. tritiorie n. ii. Mastrius disp. II. Theol. Mores. δε illii n. 82. Tannerus, aliique, contra Vasi Φηγ- queZ, & quosdam Recentiores , in tum . homine justo ad deletionem peccati
venialis extra Sacramentum requirentes Contritionem formalem, vel saltem virtualem . Ratio autem nos Irae Conclusionis est: quia peccata Venialia non sunt tam gravis offensia Dei, sicut mortalia , ergo etiam minor sussicit satisfactio pro eorundem remissione, quam pro remissione pec
III Pὸν *9 CONCL. IV. Etiam per actus actus a--Virtutu,quisque placet Deo, his tim veniale displicuit , delentur pecetur ulti Venialia hominis julli,si actus ita
ous e j'Virtuos eliciantur in ordine ad dele- placent sζccati Venialis , aut saltem D λ μ λ a ad talem finem acceptentur.
atii. Ratio desumitur in primis ex illa lSalvatoris promissione , Lucae c. 6.
Dimittite , oe dimittemini. Et similis, lpromimo etiam de actibus aliarum lVirtutum, ac praesertim Μisericordiae , passim habetur in Scriptura Sacra. Accedit Concilium Trid lac.cit. lubi ait, peccata venialia multis aliis remediis expiari posse. 3o. CONCL. U. Peccata venialia remittuntur eκ opere operato per M. Per omnia Sacramenta novae Legis cum omnia debita dispositione suscepta, dummo- sacram do ad ea nullus formalis, vel virtualis mcnta vigeat affectus. Ita Mastrius ibidem nod Le.n 83. cum communi SS. Patrum & ὀi rite Doctorum. Ratio est: quia omnia Sa- juscepta. ra menta novae Legis sunt instituta, Christo Domino ad sanctificandas lanimas nostras ex opere operato, seu
ex virtute Dominicae Passionis , atque conserendam digue suscipientibus
3r. CONCL. VI. Sacramentalia Saera. luero, qualia sunt Aspersio Aquae be- menta- lnedictae, Manducatio panis benedicti, Oero&c. non habent vim remittendi ve non re- lnialia ex se, atque iiii mediate, s ed re- mittunt mole solam & mediate , quatenus xenialia
propter fidem , dc preces, atque suse per se ae fragia Ecclesia, quae in benedictione imme- lΑquae lustralis, &hujusmodi orat, ut diate .
res illae benedictae conserant ad salutem mentis corporis devote recipientium, impetrat nobis I Deo auxi- - llia gratiae praevenientis, atque exci- ltantis nos ad eliciendos actus bonos lPcimitentiae , vel aliarum virtutum: per se sussicientes ad remissionem pec- lcatorum venialium, simulque, quia lejusmodi Sacramentalia propter Ecclesiae preces juvant ad impetranda nobis alia Dei beneficia, v. g. daemonis lcompressionem , praeservationem a peccandi periculis, & corporis sanitatem. Ita Doctor Subtilis .d. EI. q r. D. Thomas, dc communior Theolo
tio quoad primam partem est:quia hujusmodi Sacramentalia non habent talem virtutem remittendi venialia
130쪽
ex institutione Christi, utpot8 de qua
nulli bi constat,sicuti de virtute Sacramentorum. Ecclesia vero ex se hane virtutem eisdem dare nequit. Seare- Secunda vero pars,quod Sacra--ore so- mentalia saltem remote modo in Ium , isc Conclusione explicato remittant ve- me intra Dialia, probatur ex eo: quia Deus non sinit Ecclesiae preces omnino esse irritas, & inanes. Quamvis interi inne-ὰ Sari non possit, hunc effectuna remisses sionis peccatorum venialium non et se
omnino insallibilem ;& hoc praecipue
Propter exiguam fidem, ac devotionem recipientis, aut ejus indispo siti
nem : alioquin certe aspersio Aquae benedictae dormienti facta , conferret ipsi essectum rem iis onis peccatorum venialium, quod nemo dicet. Sed occafione hujus; Sarra. 33. Quaeres, quid sint Sacramen-mentri- talia Z Reip Sacramentalia nihil aliud lia quid, sunt,qulim res sacrae, seu actioines aut
quot rem ala quaedam ab Ecclesita instituis in sint f ta, quibus solent attribui effectus remissionis peccarorum venialium,mo- do proxime declarato. Communiter autem hujusmodi Sacramentalia enumeramur sex, adqvi caetera reducuntur, & continentur sequenti versiculo: I. . , Orans , tinctus, edens , eonfessus . . dans , benedicens. . later ea 3 . Pur ly,Orans,denotatur quoti- numeri diana Oratio,Fidelium, ac praesertim tur σω- Pater, de quo dicitur c. De quo-tioquο- tidianis de Poenit. dist. g. De quotidia- tidiana vis, brevioribus , levibusquepeccatis,FFidelia. ne quibus haec vita non ducitur, qvoti . diana Oratio Fidelium satisfacit: e
P νumes enim Zicere, Pater nUer, qui ess in Caelis', cte. Delet omnino haec Ora:iop minim ι ει quotidiana peccata Eluc re-- ducitur Tuasio pectoris.
31. Pet,ly, Tinctus,significatura se Aspersa persio Aquae benedictae; de qua cap. Aquςbe Aquam de Consecr. dis. 3. sic legitur: neviIx,
Nams cinis vitulae sanguine ripersas oec. populum sanctificabat, er mundabat; muliὸ magis aqua sale inisersa , divinisque precibus sacrata populum sancti eat, atque nundat. Huc reducitur
Unctio caerimonialis in Regem, &similes Unctiones; item impositio CNneris benedicti . 36. Per ly,Edevs,intelligunt aliqui λησπώdignam Sacrosanctae Eucharii liς,imo ζσtiopa
cujuslibet Sacramenti susceptionem .
Verum hoc non t1m videtur spectare nedicti . ad Sacramentalia, quam ad ipsa Sacramenta: & hinc alii per ly Edens, intelli/unt devotam manducationem Panis uenedicti,& huiusmodi. 3 7. Per ly, Confessus, communiter Co 6- intelli ritur Consessio generalis,qus in fio geno hunc finem ab Ecclesia est insistula, ralis. ut dicatur in principio Μissae, atque sub Prima, & Completorio. π38. Per ly, Dans , denotatur elargitio Eleemosynae, juxta illud Tob 4. HEleemo rea ab omni peccato liberatniel cap. q. Peccata tua eleemosenis realibi. Huc reducuntur alia Opera Μisericordiae, tum corporaliatum spiritualia. 39. Tandem per ly, Senedicens , Et bene.
designatur Benedictio Episcopi , vel HELORAbbatis consecrati, alios benedicen-pis γι , tis, prout explicat Bonacina To n. . et ei Ab diis s. qa . 6. sect. a. punct. a. citans batis co-
plures alios, & tenet Glossa in Proce- secrati.
mio Sexti Decretalium: tres Eenem.ctionem,ubi inquit: Per benedictionem Praelati dedoresusceptam venialia remittunIur: atque ad hoc allegat cap. Dictum es er c. Maledicam , erc. Intra. I.q. I. quamvis non adeo elare id ha