장음표시 사용
91쪽
ctione post 'ae; sed hoc pendeat ex intentione legislatoris, utpote a qua leges suam vim obligandi habent. Ucta n. i. t kl, - si clare habeatur ex verbis legis, prudenti judicio tum ex subjecta materia, tum ex aliis circumstantiis desumenda erit : neque Ilitue ' ψ eirca hoc certa , & generali S se gula dari potest. Huc etiam multum juvat conluetudo, utpote quae est optima legum interpres siquidem per cons. etudinem ex lege poenali mixta posse fieri pure paenalem , accessantereatu conscientiae manere solam paenam Fori externi , observat Suate EI. . se Legibus,c. 9. Layman.
Ludov. Euge l. tit de Consuetud n. 7. vi addunt , id fortasse contingere in Legibus Civilibus imponentibus exactiones , aut prohibentibus vena.ri, vel ligna scindere, sive aliquid ex Regno extrahere: licet enim in principio directivae fuerint , nihilominus potuerunt usu fieri mere paenales
quasi Huram mutare, quia non aliter sunt receptae.
A I sit be- 34. CONCL. III. Quotiescunque
t. v.iam lex poenalis imponit poenam pri mei mplenam h Iudice infligendam, seu poenam sese renaeae rendae sententiae, certum eis non obli-ssin tiae, gari Reum ad subeundam , vel sol.
xcvr ne- vendam poenam ante sententiam Iu- ιαν Eeus dicis condemnatoriam: Ita commu-ant Geu- nis. Neque enim Reus ad amplius terent:am netur,quam lex ipsa imponit, haec au-
iudicis tem solum imponit , ut Reus poenae condem, adjudicetur,quod spectat potius ad Iu- natoriam dicem, quIm ipsum met Reum. Hinc insertur, quando Reus per legem excommunicandus, vel officio, aut Beneficio privandus decernitur quaesormula continet duntaxat poenam serendae sententiaest quod is ante latam 1 Iudice sententiam possit valid dae licite , se gerere tanquam non excommunicatum, & non privatum rsicque exercere omnes actus sui officii,aut beneficii:quia revera ante sententiam Iudicis necdum incurrit ejusmodi poenam, quamvis commiserit crimen, quo eXcommunicandus, vel
ossic O , aut beneficio privandus est per Iudicem. Sed illico pro hujus&sequentium Conclutionum intelligentia
33. Quaeres; quid sit poena Ipso jure in ilicia, sive latae se tuentiae:& unde dignoscatur, poenam e me ferendae sententiae, vel potius ipso iure latam' Res p. l. Poena ipso jure inflicta, seu la- 'tae sentent ar, dicitur illa , quae posito p
delicto statim vi legis irrogatur, ut si in lege poenali dicatur, sui tale deli-
ctum cemni erit, fit ipso jacto eae con rnunicanis,officio aut beneficioprivatus oec. Poena primum per ludicem juxta praescriptum legis infligenda vocatur illa, quam legislator comminatur dein linquenti, nondum autem imponit, ised primum per sententiam Iudicis imponendam statuit : ut si dicatur , sui tale delictum commiserit, strivetur
officio, x. ornmunicetur, Oe. Et haec alio nomine dic tur Poenaferenda sententiae: prior autem vocatur sub aliis terminis: P ralataesententiae.
36. Res p l I. Pgna censetur Iata ipso Et quas. jure , seu esse latae sententiae, quoties do pax in lege poenali adhibentur hujusmodi eensea- verba : Us acto, imo jare, Nox, Ex tur esse tune . oee .sit exco. n municatus , DPem iatae, τηfus,vilprivatus. Ii, superest pena latae ferendae lententiar, si legislator sibi, vel legi sue sentetiae, adscribat sententiam , dicendo U. g. Aut horitate uostra, Virtute hujus legis ipso jure si blaeeat tali paenae, Te Addit Heri nex diis. 3. Legibus, n. 7. idem esse dicendum, si leae utatur solo verbo indicativi modo, Praesentis , aut
praeteriti temporis, P. R. Excona nunt camus, Suisendimus , Excommunica- .
tionem se noverit incurrisse, sciat se esse excommunieatum, & hujusmodi. 37. Res p. III. Si lex utatur ver b s imperativi modi, quae non assiciunt immediate ipsam poenam, sed vel rea tum πnae, dicendo. sui hoe fecerit ,
reatum talis paenae incurrat, Fiat reus
talis poenae , vel ipsa actione iudicis,dicendo, Exeommunicetur,suisendatur, Privetur suo Oscio,aut beneficio est excommulcandus,privandus, oee. hujusmodi, inquam , formulae solum continent sententiam serendam, seu pς'
92쪽
nam InflIgendam a Iudice . Ratio est: l so dominii, confiscatio bonorum,prI- requirIt quia de tali poena ferendae sententiae t vatia Beneficii, aut ossicii Ecclesiast i. exeontio possunt ejusmodi verba commode eκ- l ei,&c. ipso jure statuta) tune ulterius nem explicari; ergo etiam debent sic explica- ad obligationem in conscientia pro- ternam ,ri: si quidem in poenis benignior est in ducendam requiritur sententia decla- e p. terpretatisfacienda, juxta Regulam ratoria Iudicis super crimine admisi 49. iuris in6. eum concordantiis. se nisi lex in specie addat et Fusulam , V rba il- 38. Resp. I V. Num illa verba ,sir alia etiam declaratione non stetita .la, fit ex excommunicatus , suisensus , privaιusilia Engelloe. eit nu. Layman t. commu- o to , Sit anathema , & hujusmodi , I . tract. c. 1-π.ε. citans alios,& tenent nicatus , nullo alio addito contineant poenam Doctores passim. Desumitur hoc e κarathe- latae sententiae necne, variant D Ocho- e. Cum secvndum , de meret eis in s. ma, Ace. res. Affirmant non pauci, eo quod an conti. ejusmodi verba imperativi modi affineant ρς. ciant immediate ipsum mei pςna. Op-ni latae positum n milominus tenet Navarrus sentes- c. 37. Manualis n. I a. nbi ait, quod tiae . hujusmodi verba , fit ex ammuvi a rus non denotent sententiam latam ,
sed serendam, nisi cum alia jura id declarant. Probat hoc Navarrus varie; & in primis aut horitate Glossae e. a. vers sequestratus de Foro competent. Deinde quia verbumsit est futuri temporis, & potest commode eκplicari
Per ly, Fiat excommunicatus,erc. un
de per illud non fertur sententia ipso iure, nisi aliquid aliud addatur puta se jure, ipso facto fit excommunicarus , oee. tandem quia stante dubio INitior pars in poenis est eligenda : atqui praefata verba sunt dubia , ut patete κ aliis rationibus ; atque ipsa Doctorum varietate sentiendi; ergo. 3ς. CONCL. V. Loquendo nunc Paenae poenis latae sententiae, si poma ipso latae sunt iure imposita aliam executionem eκ- fit προ , ternam n6 requirat, statim ut factum req*i- illud, cui talis poena ipso jure annexarunt ex is committitur, habet ipsa locum incutionem constientia. Ita Ludov. Engel, tit. de
externo Constitui.n. 3.estque communior D
satim ctorum. Et tales sunt poenae Excom habens municationis latae sententiae, & aliae Deum in Censurae Ecclesiasticae, item Irregu- conscien- laritates, impedimenta matrimonii, ri . & hujusmodi: nam tales poenas,si sint latae sententiae ipso facto, & ante omnem sententiam judicis incurri, recepta praxis & usus declaravit. Seeus , 6D. CONCL. VI. Si vero poenae uando ipso jure illatae, etiam externam eXe poena illa cutionem requirant cveluti est amis. ubi bona Haereticorum ipso jure confiscantur& tamen ipsi non illico in conscientia obligantur bona sua tradere fisco: quin etiam dictae confitcationis executio, seu bonorum occupatio prohibetur fieri ante sententiam declaratoriam Iudi eis Ecclesiasti ei super crimine haeresis admisso: ergo idem dicendum est de aliis similibus
poenis externam excutionem requi
rentibus; cum de similibus idem justeium fit babendum c. Inter corporalia, de Translat. Episcop.
t. Ex hae Conclusione insertur Corol. a. cum Bonacim diis. r. de Legibus , q ria debe- . punct. 7. g. r. n. I I. & aliis,quod Be 1, NIa-neficiarius possit retinere Beneficium suum Ecclesiasticum, donec declaretur per sententiam Iudicis, tale delicium ab ipso esse commissum, propter quod privatus sit ipso jure suo Lenencio: nisi sorte in lege habetur expressu .n ς poenam impositam statim in Foro conscientiae subeundam esse, seu illico deberi ante ullam Iudicis declarationem super crimine admisso.
ηα. Quod si quaeras disparitatem , Dispari
cur poena latae sententiae; seu execu- tas utritionem externam non requirentes, in- usque ca-
currantur ipso facto admissi criminis sus. ante omnem sententiam Iudicis , non
vero aliae re mirentes externam executionem λ Resp. Doctores hane diti paritatis rationem dare; quia priotes sunt poenae privativae, quae non indigent actione; sed duntaxat cessatione; posteriori autem sint poenae positivae, atque indigetes reali actione, seu executione. Cum igitur naturae humanae foret admodum grave, quin & con
93쪽
ligaturtet diu Pontificiis pro roto orbe
tarium, quod quis delinquens teneatur in semetipso exequi paenam positivam, sicque esse sui ipsius, 3c aceu tor, & judex, & executor, ejusmodi leges non censentur obligare in conscientia ante sententiam judicis ,
nisi secus in eis exprimatur. Fateor, quod SanchezBb. 9.matrimonio, disp. 3o. n. r. 2. a. hanc responsionem impugnet ', eo quod inhabilitas ad Beneficia Ecclesiastica ;& ad ferendum fusi rapiuna, sint prnaed taxat privativae, & tamen postulent sententiam Iudicis, prout volunt Sotus, Navarrus, Molina, & Le- desina, quos citat. Verum haec docti ina non caret dissicultate: nam inhabilitate ad electionem activam ,& passi vam, incurri ante omnem sententiam Iudicis, censetur Inter alios SuareZI. s. de Legibus,e. 9. Engel ro .cit. dc Laym lib. I tr 4 c. I n. s.
4. CONCL. VII. Tandem loquendo de paenis corporis aflicti vis , tenetur quidem Reus per se ipsum exequi paenam aliquam honestam,&non nimis acerbam , poli quam per sententiam Iudicis ad ipsam fuit con-
damnatus, puta quod pergat in care rem,subeat abstinentiam aliquam, vel moderate se ipsum flagellet , prout moris est in quibusdam Religionibus: nihilominus nequit Reus obligari, ut graviores poenas corporis,ut puta mortis, mutilationis, &e. directe in semetipso exequatiar, sed solum, ut ipsa per miniit ros Iustitiae allatas patienter sustineat. Ita communis.
I. Unde passim notant Doctores Corolla- quod damnatus ad bibendam vene-lia notanum parere non teneatur, item quod biva damnatus ad mortem inedia perserendam, possit licitd comedere cibos sibi clam allatos; quinimo quoddamnatuL ad mortem, vel mutilationem, possit etiam post sententiam udicis fugere si via effugiendi pateatta Heri neκ diis. s. de legibus, qu. 3-ξnge L ubi supra, n. 4, Laymanto .cit.n 7. exseq. qui tamen recte addunt quod damnatus ad furcam, vel gladium, debeat collum praebere, aut scalamascendere , &e. nam hoc non est dire id mortem inferre, sed inferendam sustinere, & per accidens solum ac indirecte ad eam cooperari ..
De Sub;e sto Obligationis Legum
I uinam obligentur legibus Pontificiis, aliisque Eeclinasidis λr. ONCL. I. Legibus Summiu Pontificis in materia spirituali & salutem animarum, rectam quae Ecclesiae gubernationem concernente , pro toto orbe Christiano i egl- time latis, obligantur omnes Christi Fideles. Ita Catholici unanimiter . Ratio est: quia Christus Dominus D. Petro, ejusque legitimis. Successoribus Romanis Pontificibus, omnium sua tum Oψium curam demandavit Joan na I. trina vice eidem p ecipies Pasce oves meas . Accedit illa generalis promissio eidem facta, Matth. c. 16. Tibi dabo clades Regni Caelorum quodcumque ligaveris super terram erit ligatum oe In caelis: nam sub generali promissione continetur etiam potestas condendi justas leges , ut sic O. es Christi securius pascantur. 1. CONCL. II. Etiam Haereti- ei obligantur legibus Pontificiis pro toto orbe Christiano latis. Ita communis Theologorum , adeo ut Lugo
abiurdissimum esse dicat, si quis negaret, Haereticos obligari Legibus ia
94쪽
Ecclesiasticis jejuniis, abstinentiae a Baptismi januam necdum sunt in . carnibus, Censuris contra eos latis , pressi Ecelesiam, cui oroindὰ subj & hujusmodi. Ratio est, quia Hae- cti non sunt. Hinc in Iure Canonico retici per Baptismum jam sunt i m c. Gaudemus , de Dietortiis expressdgressi Ecclesiam , ejusque membra dicitur; quod Infideles, & Pagani ,
effecti; ergo obligant ut legibus ejus- Constitutionibus Canonicis non arctam dem. Et certe, si ipsi non obligaren- tur: quid enim ad nor secundum Apo.
tui Legibus Ecclesiasticis , fustralsolum tr. Corinth. in de his, qui ο-
tot leges paenales in Iure Canoni- rissunt, iudiearet co , aliisque Con litui ionibus Ec- 6. Infirtur Proinde, tales valide clesiasticis, contra Haereticcs fuissent contrahere matrimonium cum im- Corolia. latae. pedimento dirimente Iure duntavat ria. 3Mos tiν 3. Nec obstat, quod Haeretici re- Ecclesia ilico: ut si contrahant in se 48 alia. sistant Ecclesiae, Summoque Ponti-icundo, tertio, ves quarto gradu confici, ac legibus ipsius; Res p. enim ,lsanguinitatis, aut assinitatis, &hu. hoc neutiquam eos excusare, cum ex jusmodi. insertur ulterius, Infideles suo delicto, atque perfidia, nemo de- non baptizatos , atque Catechume. at reportare commodum , puta nos, ne n obligari lege Ecclesiasticae κemptionem a legibus . Quinimo de jejunando , aut habenda absti-Haeretici pertinaciter non obtempe- nentia carnium certis diebus ab Eerantes legibus quibus tamen de jure clesia praescriptis, & aliis hujusmo- tenentur obedire eb amplius pec-idi: siquidem tales necdum per Baiscant. Cum tantosint graviora perea- ptismum ingressi sunt Ecesesiam , ra, quanto diutjus infelicem animam proinde ejus legibus non subjiciunis detinent alligatam, ut dicitur tur. ult. de consuetud. Hinc in forma . 7. Limitat tamen hoc primo, nisi Resp. distinguendo antecedens: Hae hujusmodi leges Ecclesiasticae con- , . . reiici de facto resistunt legibus Eccle- tineant Ius naturale, vel Divinum , sae, conceditur; de jure ipsis re si . ut puta de non blasphemando, non sunt ita ut bene in hoc agant, nega-ijurando, &hujusmodi: nam ad tatur antecedens&conseqἰientia. lium legum obtervantiam obligantur Ex hae Conclusione insertur I etiam Iudaei, aliisque infideles, non 'Co V. cum Gobat tract. 9 Theologiae Expe- . quidem vi legis Ecclesiasticae: sed vi ium. riment. n. 49. ω seqq. & communi juris naturalis, aut Divini. aliorum, quando quidem Haeretici 8. Limita secundo: nisi Iudaei , , , . ,.subsint legibus Ecclesiasticis , quod aliive In fideses sLibsint Ecclesiae in .
eorum matrimonia contracta cum temporalibus, prout fit Romae, &impedimento dirimente vi Iuris Ec-iin nonnullis aliis locis: tunc enim ii clesiastici, v. g. intellio, aut quarto tenentur obedire Papae. aut alii Prae- gradu consanguinitatis, vel affinita-ilato Ecclesiastico quoad ea, quae eo. tis, sint nulla & invalidar unde se. rum statum concernunt non mi sis,quitur, quod si ad veram Fidem Ca- ac leneretur obedire ligibus alterius
tholicam convertantur ; Impetrata i Principis temporalis: si in eius terri-prios legitima dispensatione, horum i torio morarentur. rudaei Matrimonia sint renovanda. 9. CQNCL III. Leges inseri tameis , CONCL. III. Iudaei, Sara. rum Praelatorum Ecclesiasti eorum j I is Paga-ceni, atque Pagani, item Catechu- solum adstringunt subditos proprii ''ns, meni necdum baptizati , non obli- sui Territorii, & sic leges, seu con- obluan- gantur legibus Ecclesiasticis . Ita stitutiones in Consilio provincialitur Ιαι- communis , contra Innocentium , editae, obligant duntaxat subditos in. γbu, Ee- Hostiensem , di Fagnanum c. Can mira talem Provinciam existentes , esesiasti- num statuta n. 6 . de Constitui. Ra-iStatuta vero Episcoporum obligantcis. Conclusionis est: quia tales peritantum subditos propriae Diceeesis , t dum
95쪽
Irata MDe Let θρs. Di II Religiosi,
dum intra Ipsam, existunt: & sic loquendo de aliis. Ita communis Do. ciorum. Ratio est : quia ad obligationem legis necessaria est jurisdictio atqui hare deficit, si alter non sit subditus legislatoris , aut extra ipsius Territorium existat: ergo. Hinc east. tist. de Constitui. in s. decernitur, quodsi Episcopus per speciale Statutum sub isna excommunicationis quid-plam prohibuerit, V. g. surtum, ejusmodi Statutum non obliget suos Diς-ce sanos extra ipsius Diaecesim actu existentes,ac proinde si extra illam Diceqssin delinquant, v. gr. furtum
committant, non incurrant excommunieationem. Siquidem Extra te ritorium jus dicenti impuni non μυ-tur, prout ibidem subjungitur. ro Quaeres, an Religiosi auctoritate Apostolica ab ordinariis loco.
rum eXempti, teneantur eorum leo i
bus, seu Statutis; Resp. I. Teneri in omnibus casibus, qui in jure sunt expressi. Sic in Condito Trident in. Sess a I. cap Ia de Regularib. habetur statutum, ut Censurae, &Interdcla ab ordinariis promulgata, mandan, te Episcopo, a Regularibus in eorum Ecclesiis publicentur , atque obser ventur. Item, ut Dies Festi, quos in Diaece si sua lervandos idem Episcopus praeceperit, ab exemptis omnibus, etiam Regularibus serventur . Tacentur alii si miles casus', utpote quorum notitia specialiter Religiosis incumbit. Ir . Quamvis In aliis casibus Religiosi exempti de jure non lieneantur ad observantiam Statuto trum Episcopalium, utpote a quorum iurisdictione specialiter sunt exempti; nihilomin is ratione scandali evitandi quandoque tenentur Regulares exempti etiam ad observarulas alias Constitutiones Synodales, & Statura Episcopalia, dummodo Statui Re. ligiolo non repugnent, simulque sp chent ad communem observantiam . ac devotionem totius populi; prout recte observat Sanchez I. . in Decalog. c. 13. n. 22. VasqueZ, &alii. Hi nequando lege Dioecesana praecipiuntur jejunia, populus val se scandal Ieta. bitur, si viderit talia jejunia non observari a Religiosis illis, quos, ut eo id
vitae austerioris pro se res,judicat ad hoc magis obligatos: unde re νera raotione talis scandali evitandi, tunc jure naturae tenebuntur Regulares exemph ad talia jejunia observanda.
vitibus ae Legislator i neatur propriιI.
ra. A D vertendum , quod In Ie-
duplex vis obligandidistingui soleat, una directiva , alia coactiva. Ille dicitur a lege obligari vidi rectiva ad quidpiam agendum ,
vel omittendum qui in conscientia , dc sub peccato tenetur servare talem legem : unde hujusmodi obligatio est sub culpa, sive dein dicta obligatio proveniat ex vi ipsius mei legis, 'r ut leges solent obligare subditos, sive aliunde, puta ex naturali aequitate ,&dictamine rectae rationis. Ille ve to dicitur a lege obligari vi coactiva , qui tenetur ad observantiam ejus ex vi ipsius legis, aut potestatis legislativae; ita ut sit legi subjectus, & si eam non observaverit , subjacet poenis pεr legem taκatis, aut per legislatorem in iligendis: undd haec obligatio respicit poenam transgressbribus incubentem. His praenotatis, sit
seu Statuta Laicorum , non extendunt a s Ecclesias , vel personas Ecclesiasticas, earumque bona nisi ab Ecclesia approbentur. Haec Conclusio habetur expressed in iure Canonico variis in locis, ac praesertim cap. 7o dc Io tit de Constitui. Accedit ratio : quia Ecclesia , & personae Ecclesiasticae uti sunt Clerici, atque Regulares earumque bona, sunt exem lita a jurisdictione Principum. saecuarium: atqui lex non obligat eos, in quos legislator non habet jurisdictionem, ergo
i q. CONCL. II. His tamen non obstan. Leges,e flatum
96쪽
. obstantibus,si Lew Civiles expres . -- non disponant de Ecclesiis, Clericis, ν-α-; eorumque bonis , sed ob publicam
obligon- utilitatem communiter quidpiam ita- νων Curi. tuant, neque repugnent Statui Cleri quoad ricali, aut Immunitati Ecclesiasticae,s- ῶν eisdem etiam obligantur Clerici quo- - . ad vim directivam , licdi non quoad vim coacti vam. Ita Doctores passim: Ratio est; quia quamvis talis obligatio erga Clericos directd non possithrovenire ex legibus Civilibus , ob desectum iurisdictionis in Clerico;
ea tamen partim provenit ex natura-Ii aequitate nam turpis est omnis pars suo uin euo noπ congruens c. contra. dist. 8. simulque ad vitandum scandalum aliorum , atque ad conservandam unitatem,& pacem Reipublicae partim vero dicta obliatio provenit ex auctoritate Eccleae. Nam, ut dicitur cap. I. Den vieperis nunciat. Sicut leges grande. dignantur acros Canones imitari , ita sacrorumstatuta Canonum Principumeonstitutionibus adiuvantur; illis videlicet , quae communem concernunt Reipublicae utilitatem, neque sacris Canonibus,aut Immunitati Ecclesiasticae repugnant,
13. Insertur proinde, quod Leges
rena. Civiles pretia rerum taxantes, vel ν - . marcium evectionem extra Provi clam psohibentes , aut certum moedum Mificandi praescribentes & hujusinodi , etiam obligent Personas ς -- Lelesiasticas. saltem quoad vim di- rectivam t alioquin enim magna in ' Republiea orietur difformitas , dcconfusio quamvis non voad vim coactivam. ita scilicet, ut Clerici su iaceant poenis per leges Civiles statutis , aut per Iudices saeculares puniri
valeant, eam sint exempti ab eorum
iurisdictione. Unde Clerici, , s suerint transgressores talium legum, oblata querela deserendi sunt ad judices seu Praelatos suos Melesiasticos ab eisque per nia gravitate materiae, re scandali suborti, poena condigna affici debet, sive statuta per legem Civilem, sive alia mitiore ; prout notat Rodericus tam I. Regul.
x6. CONCL III. Quantum nunc Letibus attinet ad alteram partem Quaestio- ὸnis , & loquendo in primis de talibus ia ἐν re Legibus , quae ab aliqua Republica, vel tota communitate conducuntur, nullum dubium est, quin iidem sin-ε guli ex tali Communitate obligentur: Sic qui pre legibus I Μagistrat latis, tenentur singuli Conciliarii; dc Statutis per Canonteos capitulariter constitutis obligantur singuli Can nici in riteulari. Ratio est clara rquia singuli Canonici, vel Consiliarii, sunt subditi res au tot lus Capituli, vel Μagiitratus ; ergo & obligantur legibus ipsius. ret. CONCL. IV. Loquendo vero de Legibus ab aliquo supremo 'Principe latis, & quidem de talibus, quae Principem aeque ae subditos de- ι ...,
cent,Princeps,seu Legislator,cessante rationabili causa excusante , tenetur etiam propriis legibus vi directiva, ιoacti a. non tamen vi coactiva. Ita communior DD. Ratio primς partis,loquetj-tis do vi directi va, est ;Quia alioquin subditi ex libera transgressione prOsrie legis per Legislatorem fasta facie fonda liparentur . Simulque jure de talibus diei posset illud Salvatoris ,
Iattinua I. Alligant onera gravia, importabilia,' ponunt in humeros hominum digito autem Donolunt ea mo vere: Hinc illiid Catonis dictum: Patere legem , quam tu ipse tuleris, cap. Cum omnes de const it. Altera pars, quod legislator non teneatur suis legibus vi coactiva , probatur eX eo, quia, ut quis teneatur legibus vi coa-j Niva, debet posse cogi per superio-l rem ad earum observantiam: dc si lini sas non es,servaverit, puniri: atque Princeps supremus,seu gislator non recognoscit superiorem in terris . hquo possit eogi, vel puniri, a this,
autem nemo proprid cogitur; ergo.
x8. Insertur proinde ; quod Papa non obligetur vi coin tua praecepto ' audiendi Missam; vel jejunandi diebus statutis; quia non habet superio rem in terris, a quo cogi possit ad ta-
97쪽
lium legum Ecelesiasticarum obse Vantiam,&ob earum transgressi nem puniri: a semetipso autem nemo' propriὰ cogitur. Nihilominus teneis tur Papa propriis legibus statum suu, aequd ac alios decentibus , vi directiva, adeo ut peccaret , cessante rationabili causa excusante,non observa udo ejusmodLleges Ecclesiasticas, a se vel suis antecenoribus latas. Et idem' dicendum de Imperatore respectu legum Imperialium ςque personam Iinperatoris decentium , dc allis hujus-m 1 modi. , mis. Dicitur notanter in Concluto ne, loquendo de talibus legibus , quae PνDrcipem l Mae ubditos decent. S, cuidem certum est: Principem atque Legislatorem iis 'legibus nullatenus obligari, quae ad subditos direm soruntur., & in Principem propriae non cadunt: quales leges sunt , ne quis in civitate arma serat , nd vellibus auro intextis utatur , ut quilibet tributa aliasque exactiones diligenter solvat & alia plura hujusmodi: nam patet, tales leges Principi non convenire , neque ipsumastringere.
An Pere rim obligentar Legibus- Consuetudinibus locorum , per quae transeunt δ
unde exacti eis declaranda propter quotidianorum casuum emergentias. Et quidem, ut certa ab inceriis sepa- rentur, certum in primis est, legibus .communibus totius Ecclesiae ubique locorum teneri Peregrinos,& Adv.
nas Christianos; cum semper subsint jurisdictioni Ecclesiae,ubicunque existant. Sic quilibet poUrinus tenetur ad jejuniaQuadragesimς de Vigiliarum e atque ad audiendam Missam diebus Dominicis Fessi visque. quia haec sunt depraeceptototiusEcclesiae,ax. Certum insuperest, illum, qui migrat aliorsum fixurus ibidem domicilium , mox teneri legibus illius
gere: nam ex tunc incipit esse incola .,;- illius loci 'Sic constituens domici- as lium in Civitaterii fingens, mox te- partis. netur ad servanda omnia Festa parii- lari aculatia hujus loci, quae sunt de prae- Deo recepto, quamvis primum heri vel nu- ρ ἄρα diuoertius advenerit. m- aa. Praetere1 si mora In aliquo lo domi eo sit longior, input1 per hebdoma- μ' dam, vel saltem per mensem ratione cujusdam n otii impediendi , usus communis docet, tales Peregrinos te- ρον
neri sese aecommodare legibus, de consuetudinibus 'loci , observando . I. scilicet Festa vel jerunta de Praeeepto illius loci. Ratio est: tum hoc exigit quies Reipublicae , alias ex diversis hominum moribus pertumaretur; Tam quia habitat res ad tempus longius in aliquo loco acquirunt ibidem quasi domiellium; nam quasi domicilium dieitur locus, ubi quis per longius tempus moram trahit, vibsque tamen animo ibidem perpetuis consistendi. Quaestio igitur remanet selum de Ad .enis & Per
grinis,quia vel per talem locum trans- eunt , vel ibidem pro brevi duntaxat tempore morantur absque animo m
endi domicilium, vel quasi domici tum ,& de his loquendo sit a 3. CONCL. I. Adrenae ®rini quoad contractus obligantur ' ε'
legibus locorum, per quae transeunt. . atque ibidem contrahunt. Haec Con- .clusio est certa, & communis Docto. 'rum; ac patet tum ex consumudine '& communi sensu populorum , tum
quisdratis, contractus forum quis se titur: atqui sorum sortiri, & legibus loci astringi, a pari procedunt : Similia habentur in Iure civili: unde loquendo de legibus contractuum , praesens inaestio non Miat dissimi
a . Sie in primis tenentur Pere. Corosi grini servare sermam contr*ctuum HAE . in tali loco praescriptam . Similiter obligantur ad pretium ibidem taxa' tum, in emptione rerum persolvendum. Insuper ab iisdem Monis ,
98쪽
III. φ Peregrisi obligentur Legibas , era. 67
sed Peregrinis, debetiolvi vectigal ali- Si fueris Roma, Romano vivito more, cui contrinui tu id appositum ἱ quia Et res alibi vivito ficut ibi. est onus contractus ibisem celebrati , Accedit ratio: quia leges immedia.& idem dicendum de similibus . tε censentur assicere locum , seu terrias. CONCL. Il. Quamvis multi torium legislatoris , atque hinc in p.r.:... D rea. probat iliteL Lene ut , Pe subditos ibidem existentes transire , regrinos & Advenas non attringi pe- ut dictum superilis , an notat Gy-: ζ,--culiaribos legibus atque conluetudi',mania'. cit. ωρ. II. nu. I. ω a. post
νι. . particularium locorum' , Per Suareet,& alios; ergo hoc ipso, quod I ,iariis quae transeunt , vel in .quibus brevi Peregrinus reperiatur in tali loeo te---H auntaxat tempore Per modum hominetur legibus particularibus illius, ac νMaar reperiuntur , cerante tamenicensetur subditus domini illius terti.
DD. scandalo ,&quando eae non obligant torti Undd secundum omnes M. in proprio suo Lmlailio; prous sub G- vena, non servans leges peculiarestis limitatio ibus docent Sanchra lib. alicujus loci potest a legislatore , ac de mir. disp.r8. dc rursum lib. I in Iudice illius loci propter talium le-
Decal. c. I a. u. 38. citans, Sylvestrum gum transtremonem puniri:&conse-
Toletum, Rosellam, Morium, plu-iquenter ad eas obligatur s.;d Aresque alios : quibus Postea accesse- a . CON CL. III. Loquendo runt Sannig. dis. 3. de Legib. q. t. n. 9. nunc de Legibus universalis.Ecci lamerus, Bonacina, Diana, di LaΥ- - sis, Advenς & Peregrini , licet in i
man lib. I. tract. 4. c. I 1.n. q. inde ini diu moraturi non sint, sed tantam rens, quod pereginus veniens Arem transeant obligantur communibussam die S. Ultatici , qui eo loco F ilegibus&consuetudinibus . totius Ez- -andostus est, non teneatur sper se loquen- clesiς ibidem vigentibus , quamvis r in alido,&sti lusio scandalo) Μisiam audi-u hs in ipsorum patria ex speciali privre,. d a servilibus operibus abstinere, vilegio, aut consuetudine non obsese ἐπρυ- licet totum diem ibi mansuras sit . ventur,. neque obligent. Hςc Con- ρη ο ρ 'Nihilominus Opposita sententia, quae elusio vi sortiori procedit propter di--ρὸ
ejusmodi obligationem admittit, est. cta n. praered. estque communis inter g communior , simulque probabilior .LDoctores , paucis exceptis . Ratio. eamque tenet Abbas Ine. Coonum , ulterior est : quia Ius commune uni- ε de observ. Jejunior. id mobans ex vertas innatura sua obligat; & si ali-
textu illius Capituli , Hostiensis , cubi ratione specialis privilegii , vel, Suar. Va'. Navare. Led ma, C consuetudinis contrariς non obli, varruv. Herinq. Palaus , Lemna , get, id videtur esse privilegium Ioc i Herinex, α Μastrius a. TMOL le , seu loco cohaerens , non autem, Moral. n. Ias. prohac sententia citans, personale , seu sequens person3m, , quam plures alios . . quocunque ierit. Accedit , quod i . as. Ratio hujus posteriorIs sentem les consuetudines ii Iure commu-tiae desiimitur in primis ex Iure Ca- ni exorbitent: sed quae a Iure commu- ' nonim , ean. Illa dist. Ia. uni ex S ni exorbitant, sunt rettringendae, tu r' ' Λugust. Epist. 118. refertur sententia taret. 18. Iuris in ε. cum concordata . D. Λmbrosii, dicentis, Cum Romam GiS. venio deiuno sabbato ; eum Μediolani a . Insertur proind8 eum Din sum non ieiuno. :β etiam tu , ad quam ribus passim ; quod Castellanus, id forte Ecclesiam veneνιs , eius morem sese est, incola regni Castellet in Hispa- vocuiquam non vis esse standalo, nee niis, ubi de antiqua consuetudine lici- quemquam tib . Ubi Glosta. V. Soeie- tum est , diebus Sabbatinis comedere rate, ait quod quilibet tenetur vivere extremitates, & intestina animalium 'secundum consuetudinem illorum , inter idam per aliena regiones peregrinam quos versatur,e. quae eontra dist. 8. er itur , peccet vescendo extremitati-cclui quis vis. ε . Uari versu. bus ac intestiuis illorum ani lium
99쪽
Al ιδ δε Sabbati . Similiter Germani, onmanis tempore Quadragesimae , vel .iij ὸnin aliis diebus Iejunialibus morantur in ι- .n Italia tenentur abstinere a lacticiniis Datias . iuxta consuetudinem universalis Ecelesiae ibidem etiamnum vigentem, , non obstante , quod in Germania Iicitus sit esus taliteiniorum id est , Iactis, butyri, eas ei, & ovorum in diebus jejunialibus . Et idem dicendum
Coifaνia aliis similibus .nγm,l, 39. Caeterum quamvis haec sententia sit valdd communis , simulque f. iis ratio probabilior, ac proindd ordi-jor. nar id in praxi tenenda , maxim8 ut evitetur occaso omnis scandali e nihilominus non desunt Doctores aliqui oppositum tenentes cum SanchezLib. 3. de mirimonio , disput. I 8.
num. 7. quorum sententiam non omnino improbabiIem censet Laymancit. capit. I x. numer. 3. dummodo adsit omne perieulum scandali . Unddpropter authoritatem talium viro-xum Doctorum inquit Ludov. Engel , tit. de Constitui. num. 3o.) non/auderem semper alicujus gravis pec- ' cati damnare eum, qui contrarium teneret seu practicaret, praesertim accedente aliqua rationabili causa, v. g. conservandae valetudinis, & remoto scondalo : ut si Germanus tempore adragesimae in Italia privatim cinmederet ova, caseum,&alia lacticinia. Hec ille
ιΘDa A. Advenae , & Peregrini non tenenturesediam praeceptis Iuris communis , etiam in ri Ieririu sua patria vigentibus , si haec non sint quae via in usu in Ioco, ubi per modum hos l- aD is p - tii reperiuntur , aut morantur . Ita rνia , sia Doctores communiter . Ratio est . non in quilibet potest se accommodare ratiotabilibus eonsuetudinibus loco-θη se runt , in quibus existit . Hinc inse s rtur, quod Germanus si per Regnum Castellae in Hispaniis existens transeat , possit ibidem diebus Sabbatinis, licite vesci extremitatibus &intesti. Nis animalium , quibus ibidem vestilletium est. Similiter Itali. dum ho-0st,fitur, aut morantur in Germania,llelae diebus jejunialibus comedunt lacticinia , non obstante, quod haee in Italia sint gravissi md prohibita r& sieloquendo de aliis. Ratio hujus ulteriar est ; quia nemo tenetur ad patriae consuetudines, dum ab ea abest ; imo in hujusmodi casibus valet privilegium locale , quo frui possunt omnes, qui morantur in tali ioco .
Resolvuntur varias fila quoad P
3t. A mertendum , multa esse oreis Festa particularia loco' -- rum , quae in una Diceces vel Paro με--Hchia obligant sub praecepto , in alia quaesis- vero non obligant . Sic Festum S. nas. V uolsansi in Dioecesi Ratisbonensi , die si . cisobris, est de Praecepto, non vero in vicina Dioecesi Frisingensi rund/in ipsa civitate Landishutana ID citum est hac die opera ter vilia exet-cere , cum pertineat ad Uioecesin Frinsingensem , non vero insurburbiis ultra Isaram, quia spectant ad Disc sim Ratis nensem . Et alia quampi qm exemplai passim habentur in confinibus duarum Dioecesium ; in odidine ad Festa particularia Dictarum
32. Hoc idem contingit quoad D DFesta & jejunia totius EcclMs in ilus paria is 32. Hoc idem contingit quoad 'm' Festa & jejunia totius EcclMs in ilus paria is
locis , in quorum uno Calendarium νεν CallinRomanum novum , in altero vero dari. vetds obseriatur : nam quamvis haruduo Calendaria conveniant quoad indies Dominicos , nihilominus quoad Festa immobilia , una cum jejuniis praeviis discre, ni decum diebus; qu ad Quadragesimam vero , ac Festa mobilia Palinatis, dc Pentecostes, &α quandoque concordant , quandoque pluribus hebdomadibus .discrisant . unde plures casus sormari possunt de iis qui ab iuno loco ad alium trans
antur ad hujusmodi Fella, vel jejunia, de praecepto observanda . Hoc prsn
100쪽
Quaes IV. R solvuntur varia quaesita, . 6 p. 6 9
Festum in una Parochia,in altera autem Parochia vicina non est, nossint sit buiti Parochiae in qua est Festum de Praecepto,extra limites suae Paro, chiae laborareὸ Resp. assirmativit, prout tenet Lemusti deju' 6, Jur.
Ratio est quia Statuta, & consuetudines localesinunt veluti loco affixae, unde non ligant talia Festa Parochianos, dum existunt extra districtum Parochiae. 3 . Quinimo Navarrus Ioe.eiu. aD ser it , posse rationabiliter teneri, eos , qui in Festi vigilia, vel etiam ipsomet Fello, a suo proprio loco In alium laboranti gratia exeunt, ubi Festum illud non observatur juxta rigorem Iuris non peccare. Rationem dat :quia non laborant in loco, ubi est dies Festus. Accedit, quod tales videantur uti jure suo. Verumtamen communiter homines magis timorati in tali casu solent servare diem Festum, quamvis si ab aliquibus sententia Naxarri practicaretur, non esset ipsis formandus scrupulus peccati ;praesertim , si prius ante suum egressum audiant Missam , ut vult citatus
3 3. Quaeritur II. An talis exiens e Ioco, ubi est Festum de praecepto toneatur audire ibidem Μissam, si e dea die per veniat ad locum, ubi non .est dies Festus λ Assirmat Navarruscιt. n. s. eo quod dies Festus, ubi ali-
uem deprehendit, obliget eum ad
ui observantiam. 36. Communior tamen, &valddprobabilis sententia est, talem non teneri ad Sacrum in priori loco audiendum , dummodo eodem mandsit eventurus extra limites illius loci,
ubi agitur dies Festus. Ratio est quia quando praecipitur auditio Minsae, lubintelligitur tacita conditio, si toto illo tem re, quo Missae celebrantur , quis manserit in loco diei lFesti, & consequenter subditur praecepto: talis autem adhuc mand est extra fines illius Parochiae Festum de praecepto celebrantis, prout supinonitur: ergo.
Resenst. Theia. Moral. 3 7. Neque tenetur talis praevenire euando audiendo Μissam ante suum discese tenemur sum: quia tunc sciam tenemur prae- pr P venire, quando manente vi praecepti, ο
seu nolfra subjectione, videmus nos diendo posteri sore impediendos; ut cum quis Mis M. manens in loco, ubi viget praeceptum 'diei Festi, videt se horis posterioribus impeditum iri negotiorum causa, tenetur prios audire Μissam.Secus est, quando intra tempus implendi praeceptum desinit esse subditus alicujus loci particularis,&reperitur extra limites illius,prout argumentatur Less.
38 . Quaeritur III. An qui mane δἰ discedit eκ oppido ubi non est jeju- forini δnium, possit comedere carnes,quam' loco, ubi vis vespere, vel meridid sit venturus non est
ad locum, ubi est jejunium de prae- jejunivcepto λ Respon. assirmative , eo quod perven- in priori loco constitutus , nondum teneatur lege jejunii posterioris loci . Non tamen e contr1 potest quis in loco domicilii ubi est jejunium, vesci
carnibus, si inde mane discedat, per- Venturus ad locum, ubi non est jeju θέρ nium: Ratio est: quia tenetur legibus proprii domicilii, quamdiei in eo
reperitur.39. Quaeritur IV. Utr imis, qui inrtim durante Quadragesima negotiorum teneatur causa e loco proprii domicilii rece- absolvo-dit, ac venit in locum , ubi obdi- rejeju-screpantiam novi & veteris Calenda- niumrii Quadragesima jam est peracta, quod a- tene lar eandem ibi perficere , &randiu abstinere ii carnibus , atque θμεjeidinare , donec compleatur tota qή 'adragesima; Ratio dubitandi est: quia praeceptum jejunii Quadragesi- f malis est generale; ergo obligat ubique, di ubique impleri debet. Et hu- 'jusmodi sententia amrmativa oti-' que est magis pia, tutior, ac proin de Catholicis omnibus in praxi sua
o. Nihilomineis oppositum vide- tur probabilius, si loquamur de iis qui non in fraudem jejunii, sed botri
fide, v. g. negotiorum causa, ab uno loco in alium commigrarunt, prae