장음표시 사용
181쪽
η manu Dei, O tamen nescit homo ,ntrum amore an odio dijus sit. Et hinc f t, quod ex parte no tra Spes sit incerta, imo quandoque vana , fallax, ob desectum noli rς cooperat ionis quamvis in seipsa propter infallibilem pro missionem Dei sit certissima: duin- modo aliunde nihil deficiat. Praet/- CONCL. VI. Certum est, eX- p sem tare praeceptum Spei Divinae: idque . aliud est negativum , quo tenemur nunquam desperare, neque praesume, proinde obligat temper, dc pro . - semper; aliud affirmativum, quo aliquoties per vitae decursu nutenemur elicere actum Spei. Hinc quippe Ps. . dicitur: Fρι rate in Domino . Et ad Titum c 2. Sobrie, Jusi, et pie viva -ynus in bac saertiis expectanter beatams evi. Et similia in S. Scriptura pallim
occurrunt; unde merito Alexan. VII. hanc inter alias, ordine r. Propositionem damnau it; ID/no π: Eo unquam vitae suae tempore tenetu acere acum Fidei, spei, oe Charitati=, ex vj pr.eceptora in divinarum ad eas virtutes pertiuentium. Haec Propositio eli dam
A IO. CONCL. VII. Praeceptum affirmativum Spei per accidens seuetum , in directe obligat, quoties obligat ali-cuando quod aliud praeceptum, quod obsero 'met vari nequit absque actu Spei Divinae, per acciis saltem virtuali. Sic fit, quando urget . praeceptum agendi paenitentiam de peccatis nam veram paenitentiam non potest quis agere, nisi saltem virtualiter siperet, sese veniam litorum
peccatorum consecuturum eX meri-a
Chrilli, Deique misericordia, pro
ut in simili dictum est superius de
praecepto a firmativo Fidei. r. II. COA , L. Vm Piaeceptum
I t affirmativum Spei per 1 e & directe do bblI- obligat imprimis circa initium vitae; per quando videlicet quis sum cienter in- Io structiis de rebus Fidei, sele ad Deum
Atrectλ. convertere tenetur: iuxta illud Hehr. II. Accedentem a i Detina credere oportet, quia est es in citrentibus se remtinerator sit. Alterum tempus i si finis vitae, quendo homo iii exti emo consit tutus maxime in Deum s perare t iactur, tum ob tentationes eo tempore ingruentes tum etiam, quia i Unc p tillimum eo debemus intentionem dirigere, quo migrandum est , nempoad Deum in aetet na beatitudine aeternaliter consequendum. Obligat insuper quandoque praeceptum amrrmativum Spei Divinae sub decuriti vitae nostrae; veruntamen hujul modi obligationi sum cienter satis fit peractus Spei, qui concurrunt in exercitio aliarum virtutum : prout in simili dicitim est supra scὶ fusius decia c.
rando, quo tempore teneantur F ideles elicere actum Fidei Theologicae, q. a. pe
quae servata tamen proportione) huc tot. erunt applicanda.
De Vitiis Spei oppo Pis De erat ore scilicet , ac Prasum; ita Ie . it. ν Um quaelibet virtus suo mo- εἰ petito conlittat in m. edio idὶ iij - hinc contra eam contingit peccari Upa: tina per desectiim , partim per ex- poniti lcellulaa. id ipsum videre licet in Spe D sp Theologica, ut pote cui per desectum , ' opponitur Desperat in , per exces-sti In autem Praesumptio , non qui- ' dem , ac si nimium possintiis insperare Deus enim eli infinite bomis, omnipotens, fidelis, misericors, di c. ac proinde ex parte objecti sis isor malis non poteli feri excessus s 4. contra Spem Theologicam) sed solum, quatenus ex parte actus, seu exercitii Spei Theologicae, pote si feri excessus in quantum actus Spei exercetur modo indebito . Siquidem spes Theologica incluti it judicium, euec desiderium consequendi aeternam 'beatitud me in modo debito, id est, ex lmeritis Christi, & acced te propria cooperatione : Desperatio e contra involvit judicium de ea nunquam consequenda ; Praesumptio vero includit iudicium, ac desiderium consequendi aeternam beat titudinem modo aliquo indebito. v. g. per solam fidem , vel ex puris naturalibus . aut
vivendo scelerate , ut amplius in
182쪽
De sit is Dei oppositis, Da penitione G. Is I
progressu declarabitur, Hinc sit Q. CONCL. I. Uesperatio Op- fp ponitur virtuti Spei per deiectum;& committitur, cum quis desperat, remissione peccatorum, &glo-
riam aeternam ei te conlecuturum , atque ideo omne in conatum eandem consequendi intermittit . Duo liquidem in desperatione interveniunt ;prinid judicium intellectus, quo quis judicat, sibi nimis arduum, di impossibile esse consequi beatitudinem. Secundo fuga voluntatis , qua quis refugit sali item tanquam obtineri impossibilem, atque ideo ab ejus procuratione ob dii acultatem mediorum apprehensa in destitit. Ita ma-1frius c f. io. I beol. Moral. n Aci. &alii r quamvis beine notet Hermex dis. Io. n. Io. quod Vesperatio proprie sit in i pia voluntate , dc actu ipsius, quo quis non vult amplius pro- 1 equi beatitudinem , aut me illa ad eam consequendam opportuna adhibete; judicium vero illud, quo quis putat, se non amplius Obsenturum beatitudinem , potios sat aliquid praevium, atque inducens ad Desperationem; non autem proprie Dc spe
DOD I . CONCL. II. De eratio ex
γ pec- cenere siro est Peccatum mortale , arum . atque inter caetera maxime pericii lo-
sum. Ratio e it clara ; quia De I peratio directe opponitur Spei Theologicae,& quia avertit hominem ab ulti. mo 1 ineldo, seti coelesti beati Ald. . ei mulque rvedia omnia ad hanc consequendam abjicit, qujs neget, eamesie maxime periculo. uin pecca uix 'Unde Isidor. l. a. de Sumno Lono , c. I . ait. Perpetrare fagulum , m. orsauimae est: desperare autem, des endere in infernum .
I. Hoc tamen intelligendum ellai, dum de vera, & volunt alia: l e speratio
carea ne: nam quandoqPe acci sunt tenta.
personas tiones violentae, alfiictiones g aves,& in consolabiles rvce: itiae, quibus cias. iii terdum animae cruciantur, ita ut omni Spe destitu ae videamu . I 'ehis autem non procedant hacte us
dicta ; quia sunt potius timores, di
angustiae excitatae a diabolo; vel exturbatione quadam, aut etiam com plexione melancolica provenientes, absque vero & deliberato consensa voluntatis. Super his tamen prudenter invigilare debent Confessarii , hujusmodi a filictas per obnas in Domino paterne consolando , eisque ostendendo , quod talia culpa vacent , quamdiu voluntas ei idem non consentiat: ac proinde easdem adhortando , ut agnita propria infirmitate,
atque demeritis , se te projiciant instinum bonitatis & milericordiae Dei, meritaque Salutiferae Passionis IE-
S U Christi Domini nostri; simulque
non obstantibus quibuscunque afflictionibus,& moestitiis, bonum Operari minime desistant. νε. CONCL. III. Desperatio re P teatacte connumeratur inter peccata in in spiriis Spiritum sanctum, quae communi er tu, a S cum Alagistro Sententiarum 2. .
1 κ enumerantur; videlicet Desperatio, Praesumptio, Impoenitentia, Obstinatio , Impugnatio veritatis agnitae; & fraternae gratiae Invidentia . Ita Doctores communiter: nam Desperatio i plana Dei oblatam munificentiam ed gratiam , quae Spiritui sancto, ceu Fonti omnium bonorum, tribui peculiariter solet, ex malitia coiit emptim abjicit λ juxta quod impii dixerunt, Ieremiae I 8. Deoefa Pimiis , pos cogitationes en in nostras ibimas , et u af rei que pravitatem cordis sui mali faciemus. I . CONCL. IV. Desiperat opotest consistere sine actu infidelita- res c tis, quamvis non raro habeant an. Assere, nexam infidelitatem . Ita Mastrius Θlec. c. n. 36. cum aliis . Ratio pri- . 'mae partis est: quia potest quis actum Desperationis elicere, quamvis non
sentat aliquid contra Fide me ut si 'quis credat qWidem , Deum ein justum ac mile ii cordem , desperet tamen ex eo, quia judicat salutem sibi e .le impostibilem obliam pronitatem ad peccandum, & contrarietatem, quam in se experitur ad bene agendum. Altera pars e X eo liquet:
183쪽
is 1 Tract. IV. De Vis tutiam Neologita. Def. VI.
naia Dei peratio facit E excaecat intelle- um , ut quis credat, Deum non esse ins nite bonum , ae milericor dem . Unde Cain ob Abel occisum a Deo correptus , deIperans, i eique
misericordiam negarns', ait: Maior es ερ PNL 1mea , quantur ve iat ne ear
Gen. a. Et in hoc polier ori sen: u Ma gliter beatentiarum Ac. cit definit Ue-iperationem , dicendo: Desperatia esi; sua quis Eis titit penitus de bouitate Dii, aestimans siιaηι malitiam Divinae
bonita is magnitukinem excederi.
P UMm- x S. Quantum nunc attinet ad Prae-r iss sumptionem, quae est adierum peccatum Spei Divinae oppositum per excessum, ea recudelinitur, dicendo: Praesumptio es Spes obtinendi a Deo gratiam o gloriam iternam inordinate, id est, aliter quam Deus obtinendam statuit. Et huju in odi praesumpt ionem esse peccatum ex genere tuo mortale, atq; unum ex sex peccatis in Spiritum sanctum, conveniunt Doctores. 19. Dupliciter autem peccatum Pi ς- sumptionis committi potest. Primi , cum quis praelum it, te l)ivinam gratiam , aut aeternam gloriam ex seiplis, dc propriis naturae t uae viribus adipisci poner quo modo Pelagiani, antiquiliae retici, & a D Augustino acerrime impVgnati , praeiurniebant, se posse propriis viribus sine supernaturali au- π xilio Dei omnesia praecepta servare, & 'aeternam beatitudinem mereri . Secundo contingit Praesumptio, quan do, e contra quis praelum it, se sola Dei misericordia ac liberalitate, Christique meritis , abique propria Poenitentia , & cooperatione per bona opera, beati itidinem vitamqtie aeternam conlectit Crum. Et talis elat Prae: umptio Lutheranorum, aliorumqUequo
riinadam Haereticorum, qui per lotam fidem in Christum absque ali s bonis operibus sperarunt beatitudinem adipisci, quam S. Concilium Trid. Ser6. cap.9. appellat haereticorum
fiduciam ; & in progressu pluribus
De Charitate , eiusque Obligatione .
CIaνἰtas i. Haritatis nomen generatimer amor, qui dem significat idem, ac Meπ- ra. amor seu dilectio, plerumque tamentum in S. Scriptura, tum 1 SS. Patri- tu, bus sumitur in bonam partem , nem pe pro amore boni honesti, seu bona voluntate; Amor autem indifferenter in bonam & malam partem accipitur , nenam vel pro more Dei, vel mundi, & pro amore tum laonesto, tum illicito ec carnali. In praesenti igitur loquimur de charitate, prouteit tertia virtus Theologica, oc om-riam aliarum virtutum praestantissima, de qua Apostolus, I. Corint P.
I inquit; Nune a rem manent serues Ckaritas ; tria baec: maj r aliter rahorum es Charitas . , . CONCL. I. Charitas est vir- Obarita3tus divinitus in usa , qua diligitur virtu, Deus propter se super omnia, & pro TMOD-ximus propter I eum. Ita in re com-g μ' , munis. PorrAobjectum materiale pri-- marium charitatis est Deus , obje-- ρ' hum vero secundarium ipsius est proximus noster, di omnia alia honeste 'amabilia , seu quae pollunt ad gloriam Dei , sicq te propter ipsum amari ;riani univer apropter semeti rem operatus es Dominus Prover. c. I 6 Obje .
ctum &rmale Charitatis Dei, est ipsam et infinita Dei bonitas, qua ipse 'in se bonus est, & amabilis amore
amicitiae, a ) ob hanc quippe boni
184쪽
tatem , velati propter rationem tormalem, atq ia a lavam, Deus lata quam infinitum ibonum, eit amandus luper omnia . 3. Dices I. Ioan . cap. 6. dicitur e Deus charitas est, ct qui manet in charitate, in Deo manet, ergo charitas non est virtus aliqua iii lula . Iteli'. nePan-peuaνω textus allei. g tus in primis e t intelligendus cau- 1 aliter, eo modo, quo Deus dicitur spes nostra, patientia noltra, justitiano: ira , & liujui modi, prout pallim legitur in S. Scriptura. Deinde Deas
dicitur e Ise charitas, eo quod iit essentialiter cliniitas increata; unde etiam Spiritus sanctus 'appropria te dicitur
A nor . Hoc ta. nen non ob lante ad-
huc in homἰnibus jultis datur cla aritas creata, qua ipli super omnia diligunt Deum propter te, ieu infinitam bonitatem suam , dc proXimum propter Deum . . CONCL. II. Extat Praeceptum de diligendo Deum super om- Et er iss ni a ; idque partim est negativum, ne videlicet Deum odio h Abeamus , aut aliquid agamus, quod dissolvat amicitiam noli raria cum Deo, peccando videlicet mortaliter, partim affirmativum , ut Obbrvemus mandata ejus. Ita unanim s Fidelium , dc patet ex plurimis S. Scripturae locis . Sic enim Detit r. 6. si' legitur : D. Ages
Et similia plura otccurient passim . Hinc Alexander Vll sequentem inter
s. CONCL. III. Pi: pro diligendi Deum super omn4, seu ex toto corde , satis fit diligina a et sicaciter Deum super omnia appre lativo. Ita communior Doctorum, paucis exceptis, qui volunt adeste obligationem diligendi Veturi super o T. l. ia etiam
intensive . C. et Pruna ut haec conclutio melius intelligatur 6. No anduin mim Scoto 3. dist 27. g ιι n. qu nitim ad illum, & a Lis , dupliciter polle Deum super Omnia
amari, videlicet inteli sive,& appretialiud , Tunc Deus licitiarsupere nuta amari antevs Q. clarando act .is amoris Dei eli in .entior, ac vehementior Omni alio amore. Ttinc vero dicitur Deusan; at i super Omuia a fetiali BZ , quando Deus magis ae: limatur, quam omnes creaturae, ita ut lils omnibus praeseratur , & nullius creaturae timore, aut amore , velit qxPs lcte a m ostendere. Sic Chrillus Mati. r o. ait sui amat
pati em aut matrem plus quam me, uo tes me die uus. Et Paulus Rom. r. Nutata creatura is erit nos f ρarare a char I- tate Dei. Poteli autem facile contingere ut quis magis intensii ve unum diligat. &. simul aliud magis appretiative: licenim ma er magis intentive diligit lilium parvulum , sed: magis appretiative filium adultum, qKi 'ubcr-nat rem domesticam quia hunc magis aestimat prae illo, quamvis alter trinjuniorem teneriori assectu amoris prosequatur . Hac terminorum explicatione prae inissar. Probatur Concitisio. Nam sensus praecepti de diligendo Deo ex toto corde, C. est ut Deum diligamus super omnia ita, ut nullius cre turae amore velimus ejus praecepta transegredi, ipsumqtie mortaliter peccando offendere. S c quippe r. I Oan. a.dicitur: sui .nutem sera at et drbItmessiis , vere in bor obari as L ei perfecta es . Λccedit, quod de fac nobis constare vix pol sit, qui sinam actus amoris siti intentior altero: quin imo plerumque parentes solent mulium lintense ama re silios, dc conju es sese mutuo : ergo, si mχgis intensii ve tenerentur amare Deum, lorent in perpetuo periculo transgrediendi hoc Praecept Gm , quod non est diccandum . Sufficit igitur, amare Deum appretiative super omnia , quatenus plus ae limatur Deus caeteris Omnibus, adeo ut nullius creλtm ae a m Pre velit quis Ueum offendere.
185쪽
dictus Inter nos & formales Dilectio- lnis . Desumitur hoc ex pluribus S. Scripturς testimoniis ut ex illo Matth. 22.&Luc. 2 o. Diliges proximumrtimn cut teipsum. Item I Cha rissimi, si Deus cflexit nos aer nos Zebe- , mus alteruIrum diluere, tibi in sequentibus plura quoad hoc . Unde Apollo- Ius Rom. e. I 2. vult, ut sit dilectio fine Lmulatione, atqui ea , quae exhiberetur actu exteriori , sed absque ullo actu interno dilectionis, non esset sine ii mulatione; ergo. Et hinc Innocentius XI. sequentes duas Propositiones
damnavit, quarum prior ordine I . sic sonat: Neu tenemur proximum diligere actu interno 2 formati Altera vero, ordine I r.est talis Praelestio proxiinum diligendi satisfacere ρη sumus per
solos actus externos. Et merito utra.
que est damnata ', nam diligere, toties in S Scriptura praeceptum quoad proximum, importat etiam actum internum & formalem, 1 uo tempore prodeuntem in opus externum , juxta illud i. Io: 3. Filioli mei, non diligamus verbo, neque lingua, sed opere, o veritate, cum concordanti is . Dj9e- 3. Addunt quoad praemissa Do.
ngere prium ex charitate esse diligendum , corpus et, quod possit participare aeternam n frum. beatitudinem, postquam fuerit reunitum animae post generalem Resurrectionem. Verum hoc membrum
sufficienter jam ivi cluditur sub dile .ctione sui ipi ius. Neque huic dilectioni corporis repugnat moderata,& rationabilis castigatio carnis: quin imo cum ejusmodi discreta carnis mortificatio sit medium consequendi aeternam cum anima scelicitatem, ea spe ctat ad verum corporis amorem, sicut
ad amorem filii disciplina debita a dilectissimis parentibus imposita.
An crea , an etiam creaturaesti is ἐν irrationales ex charitate sint diligen- νὰ ἰ ais daeὸ Rescum D. Τhol la 2 2. q. 2 I. ar. Dj jae 3. dc aliis passim,quamvis ex charita ιbaν - te possumus diligere creaturas irra- raro ne tionales, sicut bona, quae aliis ex cha
ait: e ritate dilecti a volumus , quatenus sci
licet ex charitate volumus eas cono servari ad honorem Uei, & utilitatem nostram, vel proximorum, juxta quod Exodi a 3. praecepit Deus: Si υἱ- deris asinum odientis te jacere sub onere, non pertra imis .seis: blevabis cum eo. Nihilominus creaturae irrationa les non sunt amandae secundum se ,
quasi ipsis propter semetipsas, ec absque respectit ad honorem Dei, vel ut iis litatem nostram , aut proximorum, velimus bonum, quia charitas fundatur super communicatione beatitudinis aeterne, cuius creatura irrationalis capax non est neque etiam ea est proximus noster, ac proinde praeceptum Dilectionis ad ipsam non extenditur.
a speciale praeceptum chari-jpecialetatis de inimicis diligendis . Ita om- Princr-nes Catholici: sic enim expresse prς- ptum docepit Christus Dominus. Matth. s. diligen- Ego autem dico vobis, diligite inimicos dιε ε ni vestros, benefacite bis quis oderunt vos. ct .& hoc non esse consilium duntaxat, sed verum praeceptum, est communis, dc ccncors omnium Theologorum sententia, prout notat Mastrius dis. Io. Theci Mor. n. 33. Accedit illud Lev it. I9. Non ederis fratrem tuum in
corde tuo: ne quaeras Llii οηem, nec me
mor eris injuriae. Et Prov. 13. S esurierit inimicus tuus, ciba illum. si sitierit da ei bibere laena ad Rom c. In Nulli malum pro malo re entes oec. Caeterit m Qti aestio potissimum remanet, ad quaenam se extendat isthoc
praeceptum charitatis de diligendis inimicis, unde sit 16. CONCL. t I. Ex speciali praecepto charitatis sunt inimicis exhibenda generalia signa dilectionis ,
quae communiter Omnibus eiu idem
status & conditionis hominibus praestare solemus . Ita communis . Ra' dde. iotio est : quia talis negatio generalis
186쪽
sgnrili lection: s, seu exclusio ab eo ,
, cupiditatem indicat , quae privatis est interdicta, juxta est. text. non quaeres timonem, & alibi. 3 7. laicitur notanter, quae pri et .rtis Vindi' est interdicta. Nam alia ratio est in Pario si V rente , Praelato, al: isque Superioribus b N- subditos in se peccantes a Commu nibus beneficiis, aut amoris indiciis,' correctionis gratia aliquandi ii possent excludere: quamvis si alter sit eirendatus , dc susticienter correcti ta , ejusmodi communia amoris indicia rursum sint exhibenda. Sic patcrofensus a filio, potest in locum poenae eidem Tegare reconciliationem: it no a domo ad tempus excludere, donec resipiscat, aut convenientem pse nam L ille censeatur, exemplo Regis David, o uidi hia facie sua exclulit Absalon fiἰium
r ' 18 Ex praemissa Conclusione in- sertur primo cum Doctoribus passim, b imniicum non esse excludendtim a ge
inerali dilemone proximorum: Ulnde si quis communiter Oret pro omnibus, excluib inimico, peccat: quamvis enim ad orandum nullo praecepto teneatur , tamen eoi pib quo pro omnibus orat , nequit tuta conscientia in inricum excipere . Similiter qui omnibus pauperibus accurrentibus E- elemopynam distribuit , peccat eamnes ando uni pauperi suo inimico. Idem multi extendunt ad casum , quo quis pluribus simul occurrens , salutat Omnes praetcr inimicum :quia in tali eventu videtur nepare signum universiale Charitatis, oc videtur adesse notabilis contemptus , aut scandalum . Veruntamen etsi frequenter id accidat , nhilominus Balsaeus Is Ch.tritas v. I 4. cum aliis Authoribus notat , bene ponderandam esse magnitudinem scandali, &intentionem perlonae: si enim vel nullum, vel parvum sit 1 andalum, id- qtie fiat non ex odio, sed in significationem grλv Anminis accepti. ut alter deinceps caveat offensam inferre, non videtur peccatum saltem mortale in
ri ad deponendum odium, atqlle In- Temternum rancorem erga inin i cum , mus δε- qui comitatur appetitum vindictae , pontre idque tum per textus S. Scripturae odium,n. I F. allegatos, tum ex illo Matth. 26. ubi Chrillus nos in hunc modum orare praecepit. Dimitu nobis debitan, ira, si ut carnos dimittimus debitoribus nostris. Hinc idem Salvator noster Hirtis .ig. dixit. Sicc Pater meus Πυ-
sis faciet vobis fi non reinferitis uni φquisque fatri suo is cordibus et fris,sa hac ipla de causa tenetiar quis etiam caverea signis quibusdam propinquis, quae gerunt probabilem suspicionem
rancoris, ut cum quis nunquam vult loqui injuranti, vel cilim eis obviat , divertit, vel torvo vultu respicit, &hujus iam odi : nam ex talibus signεs patet inimicitia , simulque oportet etiam ab omni syecie mali abstinere I. The m. s. Hoc tamen limita, nisi ejusmodi signa exteriora amicitie ad tempus regentur in jullam punitionem 3 . rquam comitatur Zelus iustitiae sc) vel Inllinc gentUr ex eo, qia alioquin timetur inimicus in sua malitia futurus obstinatior, aut provocandus ad aliud malum inserendum, sive aliud inconveniens inde oriturum praevideatur . Augelus v. diluere, ct alii. ao. Intertur III. Quod proximo Ve- Tigu/niam sincere roganti teneamur remis toniam tere injuriam . Hinc quippe Christus roganii
Luc. I 7. praecepit, dicens : Si te cave- remitreis rit in te frater tuus, oe poenitentiam ege- νδ injurit, dimitte illi, e septies in die pec- riam
caverit in te, o septies in die canet er- Non suffucrit ad te,dicens gnis et me, imit- rtem ore illi, cum concordantiis. Non ta- δῖε men idcirco ab ostentis necest arbo re- m nra'
mittenda est satis lactio pro injuria , vel damno sibi illato; quin imo inju- riam, vel damnum palliis, poteti petere debitam fatisfactionem: & si alter hanc ultro praestare nolit, etiam via Iuris, intentando videlicol Actionem injuriarum , vel retendo restituti
nem, seu rccompensationem damnorum illatorum,coram competenti Iudice justam satisfactionem pollulare. Ratio hujus est . tum quia licitum est czilibet jus suum in judicio prosequi ,
187쪽
vo assectit, atque atri mole te vindican-
di in hinc enim conitituuntur Iudices, ranquam publici Alinistri justitiae. Tum quia aliud eli malevolentia , aliud offensa vel damnum illatum :illam quidem nunquam licitum est so- vere, bene tamen pro hac debitam petere satisfactionum , vel damni dati
recompensationem, ευecim a. r. CONCL. t II. Specialia ligna, & argumenta Dilectionis, inimicis
iisaio- exhibere, vel eosdem peculiari benesin volentia &dilectione pro: equi consi exhiben. lium est. non praeceptum. Ita com da ivn munis. Ratio est: quia non tenemur mi is . inimicos magis diligere, quam alios proMimos. Nihilominus conlilii, dc majoris persectionis est, ita sele propter Deum superare, ut etiam singularem benevolentiam inimicis impendamus , exemplo Chrilli Domini, qui pro luis crucifixoribus oravit. corolla- 2 a. Insertur pro indiscum Laymaria. nom. a. tra 2. & aliis, inimicum aegrotum invisere,ni aestum ibiari, hospitio recipere, obviam factum falutare, familiariter cum eo agere, ac hujusmodi, per se loquendo, atque extra casum necessitatis, aut scandali, non es e de praecepto : quia haec sunt specialia amoris signa; quae inimicis nemo tenetur exhibere quamvis talibus specialibus benevolentiae
signis exhibitis inimicos diligere, si opus Misericordiae spiritualis,& valde meritorium.
Limit Σ3. Additur notanter , per se totur asim quendo ere. Nam secus est, si caetero-tq δε- quin sequatur scandalum, aut inimi- Misa. cus in necessitate positus ejusmodi benevolentia, vel auxilio specialiter indigeat. Siquidem in primis quilibet tenetur scandalum , & ruinam proximi Vitare , quoties potest absque gravis detrimento. Undd peccat, H quis negando specialia signa amoris,quae antea praestare solebat, majus erga se hominis odium, vel iram concitet . Idem dicendum, si speret, salutatione inimici , vel similibus benevolentiae signis animum ejus sibi, ac
Deo facili reconciliandum, di nihilo- Tune ID Pomm . I 37
minus ejusmodi s gna subtrahat. Layman loc. tu. Deinde si inimicυs sit in
casu necessitatis constitutus urget illud, quod habetur Prov. cap. 23. &Rom. I o. Si esurierit iniuscus t Ius, ciba illiιm. Hinc obser vani Doctores ,
qu&l quilibet semper debeat animo paratus elle, speciatim subvenire in mico, cum is graviter indiguerit, re
alter coita moue potuerit., . CONCL. t V. Licitum ta' Lic tum men est & hunelium , in peccatoribus tamen dc inimicis odisse atque detestari pec- es o lecatum, illudque per emendationem seccarntollere,& operare, ut a Deo, actu a . Superioribus puniatur ita Scotus ru3. dist. 3 o. qu. un. Mastrius disp. Io. Thc es Morat nu. 3 3. & alii. Ratio est :quia sic non habetur odio persona in i naici, quae ad imaginem Dei sormata est,&capax existit aeternae bcatitudinis; seu potius ejus peccatum,quod tolli, & corrigi, atque puniri volumus . Unde , & Regius Psaltes , Pyal. IO8.exoptat, dicens; deficiant peccatores a terra, of iniqui , ita ut non sint: id est,essiciatur , ne ampi ustat
as. Et hac ratione per Iudices, ac Atque publicos justitiae Μinistros rectissim8 de ejus peccatores puniuntur , imo , di pro punitio- communi Reipublicae tranquillitate , ne laeta- aut exigente jultitia, ultimo quando- νι. que s upplicio afficiuntur. Atque eadem ratione licitum est , de ejiu modi malefactor una punitione laetari,qua te nus nimirum per eam tollitur malum peccati, & publicum Reipublicae incommodum, & ccontr1 tristari: si videmus peccatores prosperari. Aliud cnim est, peccatum in proximo odisse, ejulque punitionem , & correctionem optare : aliud vero, personam proximi odio habere, quae ad imaginem Dei facta est, atque aeternae gloriae capax existit. Illud licitum est atque bonum , non autem istud.
188쪽
Demiihiplicibri actibus Charitatis. Actus ONCL. I. Plures sunt actusCbari- la vel potius cilenus charita-rret/ε , tis, videlicet Oilectio, Benescentia, - Gaudium, Pax, & Misericordia ; hujusque rursum alia sunt opera corporalia, & alia spiritualia. Ita communis & patet in auctione., 17. Primus igitur, ac praecipuus Uiu im charitatis actus internus est, Diiectio qua alteri per Charitatem volumus bonum . Porro huic interno actui charitatis , quatenus tendit ad proximum nostrum , respondet actus ali- Senem. quis externus, qui dicitur Boscentantia. tia , estque veluti executio ipsius dilectionis internae: si quidem per Beneficentiam proximo re ipsa bonum tri-huimus, quod ei volumus ex interno charitatis affectu, siri e dilectione Hinc T. Ioa n. cap. 3. dicitur: Filioli, non dili- Iam is verbo, neque tingua, sed ere,er veritate, id est, tum animo, tum externa exhibitione. ἔxxiv. Gaudium non tam virtus est,
quam estectus virtutis, seu ipsius charitatis; nec aliud est, quam quies animi in bono praes ente,dc possesso. Nam dum Deum ex charitate diligimus , mox laetamur de ipsistis bonis; ut puta de infinitis persectioni biis Divinis , de exaltatione nominis sui, conversione Gentium,ac hujusmodi; ac similiter, si proximum veraciter diligimus, gaudemus de bonis ipsius , videlicet de conversione ejus a peccatis ac profectu in virtutibus , imo & de bonis aliis tum spiritualibus , tum tem-
Max, in similiter est actus, seu potius effectus charitatis , juxta illud Apost. ad Galat. 3. Fructus autemspiritus sunt charitas id est , actus dilectionis internae gaudium,ax,&c. Et
Psal. II 8. Pax multa diligentibus legem tuam . Porro Pax secundum D. Augustinum l. 3. de Civit. Dei, P. I 3. est tranquillitas cordis. Conssistit autem
in hoc, quod nostra voluntas Divinae
voluntati cohaereat, ad eamque reliquas interiores api et itiones acco m. modet. Item in eo, quod nostra voluntas cum proximi voluntate concordet in iis,quae ad ejus in lutem et er- namque beatitudinem pertinent. 3o. Misericordia est virtus proXi' Miseri- me ex Charitate trahens Originem , to,dιὸν eaque inter virtutes proximum reipi' quid e cientes tenet principatum . Definitur autem 1 S. Augustino lio. s. de Civit. Dei, caρ. 3. quod sit alienae miseriasu
corde notio compaso , qua ptismus , subvenire compellimur . Duo quippe Misericordia complectitur, videlicet dolorem illum, qui ex alieni mali consideratione nascitur & actum virtutis , quo si possumus alienae miseriae
subvenire conamur; quod fit per opera Mis ericordiae,tum corporalia, tum spiritualia. Huic veluti Misericordiae per excessum opponitur nimia cordis: mollities, seu nimia indulgentia : per desectum vero cordis. durities , atque crudelitas.
3r. CONCL. II. Opera Miseri- Operaecordiae recte dividuntur in corporca- miserilia, & spiritualia . Ita communis Et cordiae quidem corporalia sic dicta, quia ad cispara- corpus reseruntur, & circa illud exhi- tia. bentur insunt septem, videlicet; Esurientes pascere, sitient bus potum dare, nudOS operire, cxptivog redimere saegrotos visitare, peregrinos hc spitio suscipere, mortuos sepelire. De quibus omnibus fit mentio. Mati, cap Ty. .
atque extant plurimi alii textus S. Scripturae passim occurrentes, & lo, quitur ille vulgatus versiculus Visito, poto, cibo , redimo , t Socolligo, condo. 32. opera Milericordiae spiritua' Effri, λlia, seu quae ad animum reseruntur, sunt itidem septem, videlicet , Pec' duae ς' cantes corrigere . ignorantes docere, 'dubitantibus recte consulere , pro iam lute proximi orare,consolari maestos, improborum injurias patienter ferre, aliorum ostensam remittere. Et de his. loquitur alter vulgatus versiculuS ,
189쪽
a 3. tersim dimissis aliis actibus quibus minor est κamina. opera Μ:sericordiae examinare so-
. MO Ut quam Pleraque opera Mise- au. corporalis exercentur , & arrectionem fraternam und8 de his
βουa, L LmUIna generalissime a quid p communiter definiatur,quod sit, .riae sublevatio. Et hoc modo Eleemosyna tam late patet, quam late sese extendunt miseriae, quibus creatura rationalis est subjecta: sicque Eleemo. yna complectitur sub se omnia opera Misericordiae , tum corporalia, quam spiritualia. Magis tamen ad propositum, Eleemosyna ac-C;pitur pro opere Misericordiae corporali; eiique opus, quo aliquid ex compastione propter Deum indigenti datur. Undo Eleemosyna est actus externus virtutis Misericordiae, quatenus procedit ex motivo sublevandi seriam proximi ; quamvis etiam esse possit actus charitatis , si fiat ob πιν R morem Dei.
riri. p I Eltemosynam succurrere proxi-ρ mo. Ita omnes Catholici. Patet id eκS. Scriptura, ut Ecclesiastici 4. Elee- possisnampauperisne defraudes. Item Veruntamen quod superes EIeemosynam corporalem non tam tum sub consillo,seu quandoque cade- ψζ ex illo Matth. I Ucedite a me malediminimum internum; esurivi enim, o non deaeis smior manducare, dcc. Siquidem nulluscam natur ob omissionem consilii, sed
S. Scriptura clardat, o P derat fratrem sitim M , T. L--'
consequenter , ut propter negatam
Eleemolynam perdatur Chtritas 2. te inlanctificans , requiriueamuS tuli. antiam, seu media sum- cientia eum uvandi . Idem is et cit. Ferbis Matth. 1 e n non dedistis mihi, ct c
habeat veram necestitatem , non te
restat difficultas,quae necemias proxι mi inducat oblistati nem dandi eidem Eleemosynam , &qui censeatur habere bona supersuaita ut obligetur de ipsis dare Eleem ynam , supposita sibique patefacta vera necessitate proximi. 3 o. Pro resolutione huius ouin
est praemitte tim hibes 2 ' u .ssit 'telligi necessitas
proXimi. Una extrema, cui si non vita certo vel probabiliter periclitabitur. Altera necessitas dicitur gravis, cui si non Viaiatur, proximus vitam ae re& Θ mn dissiculter conservabit. Tertia necessi mμηt
bona. Primo quoia, supe turae; qualia censenturiea, quζhbrim' 'Tsunt necessaria ad vitam sua V
190쪽
rumque sustentamiam,si ve deind8 requirantur ad honestam conservationem status tui . sive non . Secundo su
misso a statui personae: qualia bona
censentur ea, quae etiam non sunt neces laria ad conditionem , seu ita tumpet lonae conservandum. Et haec distinctio ostenditur a contrario sensu: Iram,ut ex terminis patet: Necessaria ad naturam dicuntur, quae requirantur praecisd ad vitam conservamiam. Necessaria ad itatum vero, quae ad suum, suorumque statum conser vandum requiruntur. Nunc sit Τ nasore Tempore necessitatis extremae,vel quasi extreme proximi, Eleemosyna est danda sub praecepto de superfluis naturae seu vi- . . lae,quamvis sint necessaria statui per-
pro m/ν sonae, maxime si id fieri possit sine grann ' vi dispendio proprii status. Ita comines B munis, occertissimum asserit Ioannes Cardenas, ad Proposit. I a. DTotentii aes ρς' Et hoc quidem clare desumina tetulis citatis, aliisque pluri-rurresub textibus Sacrae Scripturae. Λcce prce ς' dit ratio: quia ordine cnaritatis, per' se loquendo, praeserenda est vita pro- nece sita.
cessat isthaec obligatio , si tibi constet, quod ab alio juvandus sit pauper : nam tunc is non censetur esse in extrema necessitate.
1. C.DNCL. IV. Loquendo nuc - de bonis sui erfluis & naturae , & statui perlbnae, conveniunt DCctores , ex eisdem dandam esse Eleemosynam non solum patientibus extre- πmam. sed etiam gravem dumtaxat necessitatem . Hinc ut omittantur ei Hic lati Xacra Scripturae textus. S Ambrosus lib. I. O,Piortim, cap. 3r ait: Grandis culpa est , fiscie 'te te si elisereat: si scias eum fame laborare, ςνιιm nam pati, praesertim fi meumcare eru- ξψ bescat . Quibus p Niremis verbis eos indicat, qui honestis parenti luis nati' saepe graviore pauper tal e Dremuntur, dum publicd mei dicare erubescunt: Et quia in nonnullorum sementia viκ amplius dabatur superfluum statui, licque praeiens praeceptum , dandi Eleemosynam graviter indidentibus de superfluis statui, plurimum enervabatur; jure meritissimo Innocentius X l. inter alias tequentem, ordine Ia. Propolitionem damnavit. Vix in ximi decentiae status nostri. Hinc S. t saecularibus invenies, etiam in Regibus Ambrosius, relatus e. Pasce aest. 86. Misuperfluum statui. Et ita Ῥix aliquis
ajt: Pasce fame molientem: quisquis enim pascendo hominem servate pol Limita- , occidat.
1ιν his e st id fleri possit 2,ρ j sine gravi ἀθρenotio proprii flatus
inprimis cellat haec obligatio,quando quis non potest succurrere proximo, nisi cum plena cversione sui status: tum quia charitas non obligat respectu proximi cum detrimento proprio respectivae gravi: tum etiam,quia uti- Iius est Reipublicae , Nobilem retinere statum suum, quam quid privatus Pauper vitam, alioquin ad breve tem-Pus duraturam , non tam cito liniat, prout argumentatur Heri nex disp. a. q. ..u. 46. Ueindῆ nemo tenetur pauperi magnam dare quantitatem pecuniae ad emendam exquisitissimam medicinam ipsi necessariam,1 ed sufficit adhibere media communia .
tenetur ad Eleemosnam, quanaeo tene tur tantum ex superfluo statui. -
quendo de necessitate communi utrum ex bonis superfluis naturae, &s latui personae, sit sub praecepto, vel tantum de consilio,danda Eleemosy- ρος na pauperibus communem necessita sionis Iu tem patientibus, variant Doctores.
Ueriona communior & probabilior sententia ait , adesse obligationem b Issi saltem sub veniali: cum quilibet ex ,
praecepto Charitatis teneatur subvenire proximo necessitatem patienti,
si facile passi. ΠΤ 66. Intellige, nisi adsit ratio aliqua g 'μβ-
negandi: quia tunc, nulla omnino culpa foret,negare Eleemosynam. Porro
eiusmodi justa causa negandi Elee- Ψκκ emosynam pauperibus negantibus inter alias censetur ea, si dives propositum habeat aliis patu eribus dandi, vel loco aut tempore opportuniori, sive