장음표시 사용
211쪽
tur In est. Bussario, ad finem praeal- legatae Constit. 39. nec non& incit. Constit. 13 . in declaravit, quod suae intentionis nunquam fuerit prohibere oblationem , receptionemque Tabellarum , & Imaginum hujusmodi: ita ut approbantibus ordina riis in secreto aliquo, seorsum ab Ecclesia , loco cultodiri , ibidemque jam amota collocari , & asservari possint, ut si quando Dominus talium Virorum merita Beatificationis, seu Canonizationis honore in
terris decorare voluerit, extent hujus modi Sanctitatis qualescunque probationes, Apostolicae Sedis judicio tunc examinandae.
De Oratione, oeconditionibus ad ipsam requisitis. oratis
prs quid. I. Ratio quandoque sumitur largd, videlicet pro quacun qne actione bona, atque ex pia intentione procedente: in qua acceptione videtur intelligendum illud Lucaerg. Oportet semier orare, nunquam Eeficere. In quem textum Uen. Beda ait: Semper orat , qui semper secundum Deum operatur. Deinde sumitur oratio magis propriὸ , nimirum pro quovis animi pio motu erga Deum. hoc mado capitur 1 S. Damascen. lib. 3 de Firi. e 2 . dicente et quod
oratio sit ascensus mentis in Deum &sic comprendit sub se etiam illos pios motus intellectus, & voluntatis quibus Deum laudamus, benedicimus atque pro acceptis beneficiis pratias agimus. Proprii lii md tandem Oratio sumitur pro Atitione, seu postulatione alicujus boni ad Deum facta; cujusmodi petition m iptum lyorare , ex primaeva sua inititutione
6. CONCL. I. , proprii sesime accepta, est rationabilis alicujus boni a Deo postulatio: sive,est decentium Deo petitio . Ita in re communis . Tria siquidem in ora' tione spectari possunt. I. Desideri una
nostrum, quo bonum aliquod nobis, alusve conferri, vel malum averti epimus . II. Hujus desiderii practica quaedam explicatio,quia Deum
conamur inducere, ac Permovere,
ut id praestet, pro quo rogamus , III. Collatio boni desiderati, qualis sit a Deo. Ipla vero essentia oratio nis consistit in secundo actu, nimirum in explicatione desiderii nostri per modum deprecationis , seu petitionis .
II. Oratio rectὸ - .dividitur in menta Iem & vocalem ac rursus in publicam & privatam .
Ita communis, oratio mentalis est , quae non voce, sed mente sormatur, exercendo videlicet interiores animae potentias circa Deum, & Μysteria potissimum Fidei, cum interre familiari ad Deum collocutione , variisque piis affectibus voluntatis r prout fit in Meditatione: de qua
D. August. lib. de viritu er anima , e. 6 o. ait Μeditatioparit scientiam , scientia compunctionem, compunctio devotionem, devotio Peia perficit orationem. Caeterum oratio vocalis , est , quae formatur distinctis verbis ad extra, Vocaliι. proIatis , exprimentibus pium internum desiderium nostrum ad Deum. Λdditur notanter , exprimen ibus pium internam desiderium . Nam haee De ulla attentione, atque interiori
affectu prolata, parum prodest , quin potius iram Dei provocat, juxta illud vulgatum. Si mons non orat, in vanum lingua laborat. Et tales merito reprehenduntur illis verbis: Populus hic labi s me honorat certautem eorum longe es a me Isia igV.9.& Μati. y s. Oratio publica dicitur qirae nomine totius Fidelis populi per Ministros Ecclesiae Deo ostertur, 'ut fit in Missa,&Horis Canonicis 6c talis necessario debet etiam esse vocalis. Oratio privnta est, quam sin- Priet ataguli privatim quocunque decenti m quσ-do peragunt; de qua loquitur Ap
stolus r. Timoth. a. Glo ergo vIros orare in omni loco, etc.
8. CUNC L. li I. Oratio aliqua
212쪽
est praecepta 1 Deo, & adultis usum
rationis habentibus necessaria ad salutem. Ita communis, dc patet ex S. Soriptura, orationem mstam nobis inculcante: ut Coisil . Orationi insate, vigilate in ea. Item I. The Tult. Sine intermissisne orate , & alibi . Accedit ratio: quia auxilia Divinae gratiae , sine quibus homo nequit consequi salutem , eommuniter 1 Deo Dan conseruntur , nisi ad humiles preces nostras juxta illud Matth r. Petite, Θ dabitur vilia . 9. Porro tempora necessiario orandi, seu quibus urget praeceptum orationis , apte determinantur a Sannig. ιν-. de Retu dis. r. q. I. &aliis, ut primo sit necellitas orandi ad Deum tempore obligationis,
peccator tenetur se reponere intum gratiae. Deinde tempore gravis tentationis, quae alio congruenti r medio repelli nequit . Rursus tempore manifesti periculi mortis, quam constitutus in illo subire debet . Quarto tempore gravia praes stirae Reipubblicae, ut Proximi, quae ibia Oratione aboleri potest. Et tandem quotiescunque aliquod auxilium Divinum speciale necessarium est ads altitem spiritualem , vel cor ratem . Atque. ut taceantur particulamen , ut bt na temporalia, v g. sanitas, longitudo vitae , ossicia, di vitiis&c. non omnino absolute, sed solum sub conditione, quatenus ad bonum falutaremque usum, atque ad vitam aeternam consequendam prosunt ,neque saluti anime obsunt, rectὰ a Deo postulentur. Ita communis :& constat de Oratione Dominica, in qua juxta Christi instructionem bonatum spiritualia , tum temporalia pol stulantur. Quod autem bona tem l poralia non absolut8,sed duntaxat ut
conducentia ad vitam aeternam; recte postulantur a Deo per orationem, patet ex eo: quia non r. ro ejusmodi bona sunt homini occasio ruinae spiritualis, ac protrahunt in peccatum , quo i un/e in hujusmodi circumstantiis , sta- l Deo optime praecognitis , male eadem abiblute peterentur. 11. CONCL. V. Oratio, si orati. cum debitis conditionibus, indubita' ribitὸ tam, atque ex Christi promissione in- fallibilem habet emcaciam. Ita San- .habet
betur hoc clare ex S Scriptura, ac Christi promissione, dicentis , Mati. 7. Petite, er dabitur vobis. Dem Lucae II. Omnis, qui petit, accis t. Et rur- res obligationes Clericorum , aut Be- l inm amen , amen dico vobis neficiariorum ad persolvendum H siquis petieritis Patrem in mine meo ras Canonicas , vel Confitentium ad implendam Paenitentiam injunctam , haud desunt Doctores, non excusantes h peccato veniali eos , qui mane ac ves peri orare negligant, tum Deo gratias debitas reserendo pro receptis praeterita die aut nocte beneficiis, tum ejus auxilium implorando pro evitandis instantibus periculis, Caeteri vero satis communiter fatentur, orationem non posse intermitti ad longum tempus, utput ad mensem . ut Hiqui volunt ad octo dies Herinexis . a. de Relix q. 3 . u. 49. dc concordacit dicta superius tr. .
1 o. EoNCL. IV. Non mod5bona spiritualia, sed etiam temporalia, ii more lepostulantur, ita ta- dabit vobis. Atqui promissio Christi est infallibilis, ergosa. CONCL. UI. Conditiones, sedgua
quibus concurrentibus semper ali- tuor ad quis impetrat, quod petit, quatuor sunt, ut videlicet quis pro se petat necessaria ad salutem , pie,& per γ' tur converanter. Ita Doctor Angelicus iae. cit. dc alii. Et haequatuor conditiones continentur in praeallegatis Salvatoris verbi r6. Nam lydabit v
bis, primam conditionem, ly ,siquia
secundam, ly,rn nomine meo, tertiam , ac tandem ly,petieritis,quartam satis demonstrat, Iino -
13. Prima itaque conditio est, ut sis Oratio fiat pro seipso, non pro aliis , o juxta doctrinam S. Λugustini, tris.
213쪽
ur omη:s pro seipsis , non otem momuibus , unis nos sinpliciter dictum est, Dabir ,ses Dabit vobis Nam etsi
pro aliis quoque ex charitate orare Passimus, ac debeamus, juxth illud Iacobi s. Or rte pro invicem, ut salve' mini', mul km enim valet oratio tota silua. Ideo tamen dissicilior impetratio censetur esse pro altero , 'uam pro seipso: quia, ut Deus conserat gratiam , seu d num, quod petitur, debet honio e :se dispositus pd recipiendum : quae dii pillio non est n libera pote late orantis, si pro alio oret benε tamen, quando oret pro seipso. Quod si persona altera, pro qua oratur, si debite disposita, etiam orationem factam pro ipso, caeterisque vestitam conditionibus. comprehendi sub dicta Christi pro.nissione, merito censet
V in I . Altera conditio est: ut petaου totur tur ad Nam , ut discurrit D. necessa--ἰoc. cit. Noa petitus in nomineria adsertorii, quidquidWUtur es contra
salutem rationem salutis: Et infra quid id
autem aBu stetitur, nihilpetitar: non noπ quia nussa omnino res est,sed quia in tantae rei comparatione, quidquid aliud
III in coacuisicitur , nihil est . Oratio conditio est , ut oratIa aestia videlicet actus virtutis Reli e gionis per quem homo se Deo , tanquam supremo Domino, sit bjicit
Ad hoc autem malitim conducit humilitas orantis; plena sides seu fiducia in Deum, operae Misericordiae, dce. juria varios & passim obolos textus S. Scripturae. Ut vero is, qui orat, sit in statu gratiae constitutus, tametsi ad importatio:rem orationis, itantibus supra dictis conditionibus, ablb-lute non requiratur; ut patet eX Ora tione Publicani a Deo exauditi, cum dixit Lucae 18. Deus propitius oro mihi peccatori: requiritur tamen status gratiae ad meritum de condigno vitae aeternae, atque augmenti gratiae sancti-r V. ta ficantis. fiat per- 36- doarta est , ut perseveraτων severis- oremu/: id est, non statim desiitamus ab oratione, si nos non exaudiri arbi-
stanter petamus , seomdum i lita
Luc. Ir Ouonam oportet semper oraree non demere. Et Glol. 3. Oxatioπι instate. Etenim, ut S. Augustinus Iram. 3.de Ureb. Domini; capit. 6. monet, ideo Deu tardilis nonnunquam dat, quae petimus, ut tandem fet- venticis, & perseveranti is orantes , plus etiam impetr mus, ac petimus. Quaedam cetiam non negantur, sed ut congruo tempore dentur , diffe
11. Ex dictis patet ad communem Cissis multorum hominum querelam, qui orant, & non accipiunt. Cauia quippe est , eur multi non Ubtineant ν Blesto quod petunt, quia nimirum conditiones praescriptas non obiervant; ac praesertim bona temporalia petendo , eadem non ad debitum finem, sive salutem animae suae reserunt: iuxili illud Iacobi . accip:t s ,εῖ qu.d mala petatis, o ut in concuρι- scentiis vesm insumatis. Unde D Basilius, Fer .de orando Deum, inquit Irio quantoque petis , non σωσυ , quia perperam postulasti, vel infidiaild vel levit r , vel non conferenda tibi, vii destitisti. 18. I modum caeteroquin debitdro Prectegamus pro bonis temporalibus, g nostris moderatis divitiis , sanitate , dcc. ac bite quas nobis non eupedire nesciimus . non ideirco irritae erunt meces illae: istin ullium quia , si fiant in statu gratiae . ,hi ιν-
sunt meritoriae gloriae caeleliis , &-ὸfia augmenti gratiae et tum quia in tali bis casu ordinario loco ejusmodi bono -iem. rum temporalium, V. gr. sanitatiS 1 porali- divitiarum , quae Deus novit nobis P. magis fore nociva: sicque misericorditer negat , solet Deus debite r gantibus conterre alia bona temporalia , vel saltem spiritualia specialium auxiliorum gratiae, magis Pr
futura ad consequendam vitam aeter
iram. Audiatur Ieremias Drexet iuxlib. 6 mliotromi cap. 2. dicens: Certissimum est, nullas preces cum debita voluntatis refignatio π factas esse irritas , nullas omnivis. aut enim qaod petitur , adi 1 mellio quid impetrabitur . Et S Ilidorus in Sententiis. Criber-
214쪽
1 84 Tract. V. De Relgione, o Visiis possis. II.
isne non exaudit Deus advolantatem ,
sed exaudivit ad salutem . Cautela Vero absque debita in
petet. v Voluntatem relignatione , o na id. qvim dc obstante quidpiam a Deo ex-paraoa . torquerecontenda mιs, verendum, ne ' quod optimus Pater negavit , ut rigidus Judex permittat in nostram m. tam . Ac proin do, in Onan ibus omnino precibus illud Domivi pro clausula u
Deus , sed tua volantas fat, prout
De vitiis Religioni oppositis per excessum.
sui fit superstitis,es quae species ejus.
I Icut in caeteris Virtutibus, ita Telirio & in Religione v.ndicat sibi co mi locum illud vulgatum: Virtus eo setian me- Unde Poeta canit.
io. Est modus in νιbus, sunt certi denique es Aues ultra, citraque nequit consisere virtus, igitur contra Religionem potest peccari, tum per excessum, dc Domine generico dicitur Superstitio ;tum per desectum , & vocatur Irretigiositas. Utraque harum varias sub se species complectitur. Et quidem sub
Irreligiositate continentur ea vitia , quae pertinent ad contemptum siuirreverentiam Dei, ac rerum sacra-Tum ; cujusmodi sunt Tentatio Dei, Sacrilegium , Simonia, Blasphemia , Perjurium, ac Violatio Voti; de quibus singillatim dicetur, tum in sequenti Distinctione , tum alibi propriis in locis . Superstitio continet 1 ub se Idololatriam, Divinationem , vanam observantiam , di Magiam, una cum aliis adhuc duabus Superstitionis speciebus, quae conthagunt enarie cultus indebiti; de quibus omnius in praesenti Distinctione,ordiendo a superstitione, ejusque speciebus in
a. CONCL. I. Superstitio in ge- suo , selia religio , seu vitiosus cul-ρ,ὶ , veri ut falsi Numinis ; ac recte oti ae ' definitur,dicendo: Supe,sittoest vitium Religioni op situm secundum cxcessiim , quo quis Divinum cultum vel illi exhibet, cui non debet, vel eo
modo, quo non debet. Ita in re communis; Et si enim vel maxime luper stitio committatur in cultu falsorum deorum, tamen etiam in cultu veri
Dei hoc vitium accidere potest: prout patet in Iudaeis defacto Legalia vete ris Legis observantibus , Haereticis qui olim aq 'am pro vino, vel fanguinem infantum in Eucharistia osterebant, qui idciro non Religiosi , sed superilitiosii nuncupandi sunt, quam vis vero Deo talia praest iterint. Itaque silperstitio utrumque complectitur, &cultum falserum Deorum dc excessum in cultu veri Dei. 3. Neque dicas. Deus est dignus Contra
omni Iaude, cultu , ac reverentia: er ReLuto-go non potest dari excessus in ejus cultu,neque peccati contra Virtutem Re- Diodoligionis per excessum. Respond enim s.st concess. antecedente , dii tinguendo conseqaens : ergo non poteti dari excessus ex parte objccti virtutis Rin celim .ligionis, id est , rei pectu Maiestatis Divinae, utpote quae dignitii maest omni honore, & cultu, conce litur: non potest dari excessiis eκ parte modi incongrui, aut cultus indebiti ratione rei chiliae , negatur con idquentia. Sicut enim v. gr. Amor
Dei ex parte objecti non habet me dium, imo eo persectior est, quo intensius sertur in Deum utpote objectum infinite amabile: habet tamen medium ex parte actus, quia potest dari excelsus in ejus exercitio, si nimi
215쪽
rum modo illicito Dei Amorem elicere velimus, nos v. g. interficicndo:
ita & Religio ex parte objecti, quod est Divina I Iajestas, medium non habet, neqlle patitur excessum ; bene, tamen ex parte actus,uti fit, si veru in Deum tali b, aut indebito cultu cola mus, vel loco veri Dei fallum Numen
stilibal, CONCL. II. Duae sunt spe. AtD8i Superstitionis, in quas ipsa im- speciei. n ediate dividitur, nempe Superibitio
ratione rei cultae, quae coli non deberet; & Superilitio ratione cultus incongrui , dum modo indebito, seu
Convenien i verus Deus colitur .
Ita communis, & patet ex proxii nedictis. Porro utraque hec Superititionis species rursum subdividitur; &hinc sit a ra- s. CONCL. III. Superstitio ratio-tione rei ne rei cultae , quae coli non deberet, taliae , sive Supelit itio ratione cultus falsi quae coli Numinis , sub dividitur in idolola- non de- triam, Div nationem, Observantiamberet, Θ superit itio ain, & Magiam. Ita He- omodo ri nexisρ. 7. de Religione, n. 3. Et com- hae tib- munior quamvis Filii ucius tom a. itfώ- tra . nu. pro quinta slarcietur. Μaleiicium: alii vero ad vanam seu sulleristitiolam observantiam res rant Magiam , di Maleficium , ac proinde tres duntaxat Superstitionis 1 pecies ex parte rei cultae, ouae coli non deberet, assignent. Ratio Conclusionis est: quia vel diabolus honoratur ut Numen; & eradololatria , vel colitvr , ut aliquid occultum revelet; & esi Divinatio: vel, ut dirigat in operando , & sic est Superstitio vanarum observationum, aut Magia , ad quam reducitur Maleficium , prout amplius patebit ex di-
tur, vel quia habet falsam significa.
tionem ut si quis defacto caleret Deum caeremoniis Iudaicis, quae significant Christum venturum . Vel quia imitatur quis falso verum cultum: ut si quis falsis miraculis veram doctrinam Christiana in confirmare velit, aut proponat falsas Reliquias: item si quis mutet materiam vel sormam Sacramentorum, animis colendi Deum, prout faciunt Haeretici nostri temporis in Caena sua committentes Superstitionem falsi cultus non enim Clhristi institutum, sed suas inventiones pertinaciter sequuntur. insuper ejulinodi cultus poteli esse falsus, ac mendaκ, falsitate cX parte iplius colentis se tenente: ut . dum quis DEUM colit tanquan publicus ab Ecclesia constitutus Minister, chim commissionem seu potestatem etrullam habeat, vel talem non habeat; puta si quis Sacrificium Osserat, cum Sacerdos non sit, cujus exemplum habemus in Saule, I Re
8. Ecquidem certum est , quod hujusmodi Super Ilitio, atque omnes isti Superilitiosi, fallique cultus , sint ex
genere suo peccatum mortale . Tum quia gravis inde irreverentia a Deo insertur. Tum quia lunt falsitates perniciosae , atque nonnunquam Na-icuntur ex Infidelitate ac PIaeresi: uti
fit in Ritibus superilitiosis Iudaeorum , & Haereticorum. Tum tandem , quia praedicatione salsorum Miraculorum , nec non & fallarum Reliquiarum ivppolitione, obsuli a tur fides verorum, minorque reve rentia, & cultus eis deran exhinetur: clahinc eos, qui praedicant falia Miracula , vel incerta , excommunicari refert Navarrus Cap. 26. Manuatis num. III. idque desumitur ex Constitui. 2I. Leonis X. superme Majest tu, & habetur tom. I. Bullarii Romani .
s. Cultus superfluus econtra diciῖur Ctilius ille, quando praeter morem Ecclesiae cute, ponitur religio in quibusdam ch cum-ilantiis, vel rebus, in quibus non est. 'ponenda: ut siqitis Deum colere ag θ' grqalatur illis ritibus, modo, situ caem
216쪽
remoniis, quae neque ad ipsius Dei gloriam , neque ad spiritus excitandi devotionem inser viunt, aut quae sunt contra statuta , ,el consuetudinem Ecclesiae. uti foret, in Missa saepius dicere Λlleluja, plures Cruces facere, quam sit praescriptum, in eadem tot vel taliter dispositas candelas, &non plures adhibere, audire Missam. Sacerdote, qui nominetur Ioannes, aut hujusmodi. Et Io. Caeterum cultus iste super- pee- flut S, seu talis ritus superstitiosi , secatum . clusis scandalo dc Ecclesiae contemptu, sunt ordinario tantiim peccata venialia, ut docent Cajetanus, Leissius,Lay man, Navarrus, Toletus,&alii. Quod intelligendum, nisi esset
cultus non tantum vanus, sed etiam turpis,aut alias graviter in eodem eκ- ceditur : nam tunc incurri peccatum mortale pro gravitate materiae, certum est
De Idololatria ἀει ΟNCL. I. Melolatria 1 quae Dreia prima Superstitionis spe--ιὰ ' ex suo genere,ccatum mor- 'r' tale gravissimum, recto describitur quod sit Ser visus, quae ibit Deo debetur , exhibita allauicreat tirae . Ita in re communis. Dicitur, Feνυit .: quia
zr Idololatriam adoritat rae serviunt olis, cultum Latriae, soli Deo debitum, illis impendendo: juxta quod
dicit Apostolus Rom. I .sermunt crearatrae potius , quam Creator i.
ra Quod autem Idololatria sit pec-pec' catum mortale gravissimum , patet .ssium ex eo: quia Idololatra per Idololatriaegrgvus' peccatum , honorem Divinum , lintrium, samque Divinitatem, quantum in se
est, transfert in creaturam; teste Apostolo Rom. I. Mutaverunt gloriam in- ωσruptibilis Dei ilitudine eorruptibilis imaginia lentanis, o tolucrum Θquadrupeaeum, oese,ntiam: & alibi . Unde sicut in Republica gravissimum censeretur crimen laesae Μajestatis, honorem Regium, ipsamque
Regiam majestatem in alium, quam lmitimum Principem , ex plena scientia, quantum in se est , transferre ara': in proposito gravissimum crinacia est laetae Majestatis Divinae , gloriam Dei in creaturam , seu Idolum trans
I3. Notandum tamen, qu Id no- MODI men Idololatriae dupliciter accip a- tria motur. Primo quidem proprie pro cultu, eQBoν quo creatura colitur loco Dei. Dein re accide metaphoric8 , pro omni peccato pitur mortali, quo quis mortifere inhaeret procreaturae: quomodo I. ni ecca Λvaritia vocatur Llso rum servitus : to modi Et in hoc sensu S. Hieronymus in c. tali. 1.Amos, ait: Avarus aurum, pulosus ventrem , libidinosuspenemo Belpλ-gor colit. Lasciva mulier, quae com stin deliciis mortua est, adorat venereas voluptates. Et merito omne peccatum . mortale sub nomine Idololatriae metaphorice sumptae denotatur , cum peccator per peccatum mortale voluntarie recedens a Deo, ut creaturae adhaereat , censeatur pluris sacer creaturam, quam Deum: ac proinde illam habere loco Dei, haecque ipsi esse instar Idoli.
i . Sed hoc loco Idololatria prin M. . prie sumitur procultu, quo creatura colitur loco Dei. Nec tamen idcirco . cultus Sanctorum cum Christo in cae- lis regnantium, aut Sacrarum Imaginum, erit Idololatria: nam illos non honoramus ut deos, sed ut Amicos
Dei: cohaeredes Christi, nostros' apud Deum intercessores; imagines
autem cultu duntaxat veneramur re- '
spectivo, ut jam dictum superitis
De Divinatione, variisque ellus speciebus, ictaravitate.
is 'ONCL. I. Divinatio prout de ea hic loquimur , estque species Superstitionisὶ est Inquisitio de aliquo occulto , ope vel disciplina daemonis facta. Quomodo Divinatio passim accipitur in S. Scriptum,in qua soli illi vocantur Divivi, qui ope
217쪽
ITT. De Disinatisne, variisque M. et 3 7
daemonis divinant, seu sutura aut incerta reTelare nituntur . Etsi enim . daemones Bon possint certo cognoscere sutura, circa quς potissimum versatur Divinatio squamvis lati is accepta etiam ad aliorum occultorum , v. g. thesaurorum absconditorum inquisitionem, ope daemonis factam,se' extendat in longe tamen plura daemones de rebus futuris , aliisque occultis cognoscere possunt , quam ho
oit -- contingit, nimirum vel per otieiij, e pressam daemonis invocationem , P vel peri licitam. Ita certa ,& cona munis . Ex his ulterius T id na- i . Prima Divinationis species seu in qua diabolus expresse invoca- per eae-tur, multis modis contingit, prout pressam nimirum diabolus diversimode con- invoca- sulitur,aut contuitus respondet. Auriovem quando enim apud veteres Gentiles maiii consulebatur per sacrificia anima-
modi , lium, & diabolus respondebat per si-aul f gna quaedam apparentia in extis animalium,& vocatur, Haruspicis . Alii' quando consulebantur per preces cO
ram Idolis profusas , &sblebat daemon respondere per Idola; & dicitur
Oraculum. Aliquando consulebatur. in Pythonicis, vel Pyuronimis, quos ipse possederat, quandoque id accidit per varias adjurationes, hguras, unctiones, specialia aliqua signa per diabolum instituta , & media detestanda, qvs Dominus Deus passim in S.
Scriptura execratur. Et hane Divinationis speciem, in qua diabolus preta invocatur, esse gravissimum Peccatum mortale, certum est, & indubitatum, eo quod importet consortium , &societatem cum daemone ,rpetuo & insensissimo hoste veriei. Et hae de causa recte notant chores, ut Bonacina diis. a. in Detes
rvm q. I . punct. 3. 17. Heri X cit. alis. 7.n. Ιε.&alii, non dari parvitatem materiae a mortali excurantem ,
si Divinatio serio fiat. Divina- Ι 8. Altera Divinationis species,tio per seu quae continet tacitam &implici- tacitam uim daemonis invocationem , fit , cum quis notitiam alicuius rei ex si- d mox', gno aliquo consequi sterio conlidit, invoca-
quam illud naturaliter nullo modo t: n ira, indicare potest. Tunc enim Divina' quae . tor talem notitiam a daemone tacite deliderare convincitur, cum certum sit, ejusmodi signa vanitatis a Deo instituta non esse.
19. IIujusmodi Divinat onis, quae fit per pactum implicitum , plure
species recenset D.Thomas a. a. q.ρ s. plarc ari 2. ω seq. quem sequuntur alii Prima est ibi vinatio per Altra, voca- turque Astrolomajudiciaria,quae ex as. pectu,situ,& motibus astrorum,even Itus a libero arbitrio pendentes praedi- lcit. vel praeteritos aut praesente4 efario. cultos effectus revelat, v.8. Platonem tale conjugium celebraturum , esse aut horem hujus furti , moriturum ruina suarum aedium &e. Dicitur notanter, mentus a libero arbitrio pendentes , &c. Nam per hoc nullatenus reprobatur Astrologia natural s, quasi tus & motus astrorum oeservantur atque ex iis colliguntur effectus pure naturales: ut eclypses,' pluviae, siccitates, morbi animalium , pestes , salubritates, &c. Haec enim omnino
licita est,& humano generi per quam, utilis.
Eo. Secunda hujus Divinationis, 11 species est , per quam eX K
corporis, put, vultus, manuum di clineamentis libere contingentes even- 'tus, aut prospera vel adverta praedicuntur. Ejus partes sunt Metoposcopia Metopo- ω Chiromantia quarum prior ex facie scopia , hominis, frontisque inspectione, al- ω Cis. tera vero ex manuum lineamentis , reman. quid cui eventurum sit, divinat, seu tia. praedicit: ut solent facere Cingari , Dicitur rursum , libere contingente eventus dat enim etiam Physiognomia, Metoposcopia , & Chiromantia naturalis, per quam ex corporis &membrorum habitudine, vultus item ac manuum lineamentis, de corporis valetudine ac temperamento , consequenter de hominis etiam ingenio, atque animi propensione , nec non&de iuperventuris morbis, morte vel sanitate, praedictio aliqua vel conjectura
218쪽
ctura licite fieri potest. Lessius bb. a.
c, 4 I. u. 6 . Detrius I. q. c. 3. q. q. SanincheZ, Layinan, &alii. III. Ob- ar. Tertia dictae Divinationis spe-J , et isti.r ciet sit peribmnia. Et quidem tunes, unio Obser otia foniniorum eli illicita , &rurn. ciam daemonis pacto saltem implicito conjuincta cum ex illis vane ac temere fit conjectatio de enectu libere venturo, aut mere casuali vel fortuito. Talis obtervantia ibmniorum multum apud Ethnicos fuit usitata , & 15 Scriptura graviter reprehensa, ut L evit. c. 22. Non augurabimini , neque. Olervabitis se nnia , dc alibi. Un le&Σ. Paralip. 3 straviter taxatur Mana sies, quia at somnia, sed batur augzria, m. Iesi is ari bas inserviebat. Cum enim somnia pleraque naturaliter contingant, atque alia &alia juκta diversam corporis constitu
tionem, ac temperamentum,aut prae
cedentes animi assectiones, aliasque causas naturales proveniant : nequiteκ iisdem capi praenotio de eventibus liberis nisi vel a Deo, vel 1 diabolo immittantur: ergo quoties non dipnoscuntur esse a Deo, si quis exotidem divinet , subjicit se disciplinae diaboli. V V ἰ .e Ex his sequitur, quod Divina
t io ex observatione somniorum sit eκ Iit, penere suo peccatum mortale. Per
accidens nihilominus pote it Observantia somniorum quandoque esse venialis, ut puta ratione simplicitat .s, dum homo rudis ea putat esse Deo, vel quia solum tenuiter credit
eisdem . inod si sciunia putentur. Provenire ex causs naturalibus; licitum est ex iisdem capere conjecturam de ejusmodi causis, v. g. de valetudine, vel constitutione corporis,achu-ju, modi . Somnia autem divinitus inimili a , certum est , esse sequenda ; qualia leguntur habuit Te Io-1uilli Pio-Rex AEgypti , Genes cap. . 7. S. Iolephus Sponsus Ueatae MARIM Uirginis, Matth. I. Tres Magi blatth. i. aliique plures, juxtaqGO .inum. I a. Deus dixerat: Si fuerit Propbera inter vos, per somnium lo
a 3. Quaeres, unde dignosci possit Unde M. somnium esse 1 Deo, vel potius a dae- gποθι mone y Resp. Inter somnium Divi- politnum & diabolicum communiter di- so sescernunt Viri sancti& Doctores, tum umesse ex materia fineque eius, utrum ad is Deo rem bonam & honestam , an vero ad vel po turpem impellat : tum ex interna tiara somniantis, atque ex somno excitati daemonstaffectione,ut est illustratio ,& consio latio animi, insolita promptitudo ad Dei obsequium, & hujusmodi . Nam . talia a 1bmnio Divino causantur ;e contra vero somnia diabolica vel ad malum inclinant, vel animum perturbant, & ad Dei obsequium tardi rem reddunt, ipsumque intellectum
obnubiliare solent. ir . Quarta Divinationis species IV. fit per aviam , piscium, aut aliorum Didi1-- animalium observationem, & dicitur tionis Auguri Em. Haec suturos liberos even- speciestus, vel casus mere fortuitos, enun- es Autiate volucrum volatu, aut cantu , gurium vel ex piscium motu , animalium occursi. Voce dc similibus, ac prohibetur 1 SS. Literis saepius, piaesertim locis nu. 2I. allegatis. Quo tamen non obstante, ex avium volatu, piscium in mari occursu &c. possunt naturaliter colligi pluviae , serenitateS, tempestates, & hujusmodi effectus naturales quos animalia citius praesentiunt, quam homines. as. Quinta species Divinationis Et V est per sortes & dicitur Fortilegium) sartiis quae eventus ulturos, vel Veritatis oc gium. cultae manifestationem, eX ploralper sortes. Est autem triplex genus sortium , nempe divisorium, consuli rium, & divinatorium Sortes divis sorteariae sunt , quae applicantur ad divi- divis dendas haereditates , ad litem diri riae. mend. am,ad honestum lusum&c. &hae per se malae non sunt, sed saepe bonae ac utiles, juxt1 illud Proverb. I 8. Contraditisnes comprimit fors , o inteν potentes quoque dijudicat. I'orro Sortes consultoriae sunt, quibus a Ueo postulatur Occtiliae veritatis manifestatio vel consilii directio r iste etiam non
sunt prohibitae, si Dei jussu& instinctii fiam, de quibus dicitur Pro U. IS .
219쪽
sortes mutuntur infitim sed a Domino temperantur. Tande in Sortes divinatoriae sunt, qtribus abi cotidita veritatis notitia, vel consilii directio, non ut eo, di conlequenter a dae inone eXPrei se, vel tacite, imploratur . Et haeni perstitiolae, illicitae,atque prohibitae sunt, prout habetur can ForIes 16. Icum concordantiis : quia continent expressam, Vel tacitam da inonis in
vocationem . Unde merito c. I. E 2.
rit .de Sortilegiis, sub gravibus penis prohibetur , ne per sortes inquiratur author furti, vel quid impollertim futurum siit; dc similiter c .uis eod. ti . generaliter sortium usus in Electio- Dibus ad Beneficia Ecclesiastica dam
a6. Nec obstat , quod peccatum Solvitur Achor ibrte deprehensum legaturi' 'οη' Iosue et .& Ionas inrte deprehen iustiη ex fuerit, e. i. Item Ionathas melηρπηο degustans , i. Reg. I . I. imc 'c Saul iissi missis sortibus in universas Tribuso 's . Israel electus in Regem, I. Reg. O. &hujusmodi. Res p. enim , quod talia e X speciali jussu, aut instinctu Dei facta credantur, non tamen idcircosortibus inaesserenter es credendum, cum privi tegia gulorum non possint legem face
re communem, ut dicitur oec. Non exemplo Σέ. q. 3.
I Σ7. CONCL. tu. Divinatio, &i'. .' qu libet praedictarum species, est ex Sc Tere suo peccatum mortale, sive peccat cum expressa, sive cum tacita de- mcinis invocatione. Ita communi S, dc
di s patet ex dictis scin quia Divinatio im-
Portat consortium, re ser vitutem cum; dae mone, perpetuo Dei hoste,ac ipsum homo tacite honorat, ejulque di Iciplinae sese subjicit, ab eodem occulta vel
mmo. Hoc tamen intelligendum, siseri. Divinatio serio fiat ,l&lcum firma fi- in firmis od si vero joci causa quis
fri ostendat, se velle sutura divinare, in-q ars a terim credens, totum eiu futile dc M. inane,communiter Doctores censent, talem non incidere in culpam fravem,cum sit potius quaedam vanditas, quam superstitio , ut ait Bona cinaciis x in Dccai g. q. y p. l. v I 8.er Ist.. Ubi et am somnia, sortes &c. a mori t. ili excusat, si qkr: s per simplicitatem luod in mulierculis facilius locum s liab et iliis fidem 1 raestet: ut quando I ex ruditate putat a Deo osse, vel te-
corrigiae C. Pli Ulae , dc hujusmodi vanitates, excusari possunt a culpa mor, tali, quia non firma fides, sed vanai tantum formido eis tribuitur.
Iia eli i uperstitio, qua adhi- serva piabentur media imit ilia ad aliquid prae- quid Θilandum, x es i. mpediendi ina, ad quod1 Deo vel natura nullam virtutem habent: uti contingit, quando quis mediis inutilibus contendit acquirere bona temporalia , ianitatem , Vel scientiam , aut aliquando aliquibus verbis intendit alligare daemonem , eumque includere in annulo,vase,aut cum quis mittit chirograpsum animalibus noxiis, vel eis litem movet, ut illa expellat, a at cum quiS certis
schedulis, vel verbis , li globorum icti-hus immunem sese reddere satagit, di hujusmodi. Ita Ductores commu
3o. Caeter sim dicta vana obser Ε vantia disti riguitur a Divinatione ,
quod haec circa speculativam occultorum, aut putar.)rum effectuum cognitionem versetur, illa vero ad opus aliquod praeitandum, vel impedienda . Hendat, utputii ad obtinendam cori is sanitatem, thesauri absconditi Ἀ- ventionem,& quidem per pactum aliquod cum daemone, ut dictum est. 31. CONCL. II. Vanae observantia: tres sunt species, nempe Ars notoria. Obser vantiasanitatum, OL. Observantia ε UlnIuum, ad ruas species, quae
caeterae luntrevocandae,Uve cum eX-
pressa, sive cum tacita, seu implicita di monis inuriatione fiant. Ita rursus
220쪽
communis, idque amplisis patebit ex dicendi saltaurrendo de singulis. Unde sit 3α . CONCL. III. est,
eum per precationes quasdam verbo rum ignotorum , in i pectiones certarum figurarum,& alia hujusmodi media prorsus urutilia,exspectatur icientia infusa qua tundam rerum abique alio labore. Hac arte utuntur Anaba-ptillae, diim lumpto poculo tuae Cs nae in initanti aliquando teripturarum antea omnitro ignotarum scientiam consequuntur : daemone indubie eam suggerente, vel per os i p. brum loquent c, ipsolque lic dementante, ut S. Scripturas te intelligere putent.
Obler--IV. Observantias nitii tum est luperstitio, qua adhibentur L,is fossi media inania & inutilia ad sanandos id g morb0S hominum, vel brutorum : ut
6 contingit, dum adiani Iatis conses vationem, recuperationem,uulnerum lanationem , dolorum mitigationem ab hollibus, globorumque ictibuS protectionem, atque immunitatem, & hujusmodi, adhibentur verba , . signa di caeremoniae, quae nec ex Divina inititutione, nec a natura ad id vires ullas habent . ita Nilim Doctores . Sed quia res quam plures habent varias
VirtuteS naturale4, non raro homini
mstit haec species vanae Observantis λResp. cum Filii uci Oto. 2. do. 2 . Q 6. sn. I 8. et I 39. & aliis id potissimum leκ sequentibus circumstantiis agnoi ci lpos Ie 1. Si adhibeantur ve ba ignota, laut characteres ignoti: talia cin mim- lplicite reseruntur ad drmonem ea in- lili tuentem , atque intelljgentem II. Si linserantur aliqua falia, apocrypha, laut minus certa ud quod Cnr illos lhabuerit febres, spathrum, dcc. lli, Si causia applicetur improportionas a. ad effectum, vel in loco valde diit a tui a passo. Idem dicendum de iis, qui adhibent verba, signa, caerem uias , imam gines altronomicas, & similia, assio tinendam sanitatem , ad quam tamen procurandam nullam ex se vim ha
bent,unde nccella est, qriod har.e ha-bcant aliundd , non quidem 1 bonis. Angelis, veta Deo,cum id legitime non conitet, imo per Praelatos Ecclesiae probi beatur, atque per Theologos
dc Concionatores concorditer nege tura ergo eam haberi ab arte diabolica, praesumendum eli . Et ex his r gulis innumeri catus in praxi pol sunt resolvi, quorum plurimos resert Gobat tν. I I. Theol. Experimentalis , p
de superstrionibus. 33. CONCL. V. Observantia obse .
et e viuum,quae est tertia species vanae vantio Observantiae,contingit,quando fortui- evetusi xto aliquid accidit vel occurrit, ex quo quid fhomo tibi, vel alteri aliquid prosperi,
aut aversi conjectat , indeque suas actiones moderatur, ut si v. g. egre dienti domum occurrat lepus, aut is picam pctantem audiat, & inde malum sibi augurium praelagiens , do mum revertatur. Haec vat, observantiae species Divinationi , quaest. praeced. explicatae, valde vicina eit: Dioina- disteri tamen ab ea per hoc , quod in iione difilia vana Observantia principaliter intendatur directio operationum , quidem ex signis ibrtuito occurrentibus , aut incidentibus, in divinatione autem signa ex proposito quaerantur,& adhibeantur, di quidem ea princi
paliter intentione, ut notitia acquiraetur futurorum , aut occultorum.
36. CONCL. VI. Hacteinus eX-plicatae vana Observantia, & singulae
tres ejus species, ex genere suo sunt peccatum mortale. Ita omnes Doct res. Ratio est clara 2 quia continenta in expressana, aut altem implicitam societatem,past..irique cum dς mone, ejusque aeuxilii invocationem, utpote q h quo vel scientiae infusio , vel curatio. morborum , aut Operum noli rorum. directio exi sectatur.37. Addunt tamen Bona cina est. Nisi ex-d 94 q s. ρ I. LeiliuS, Valentia,San e et i cliea, Heri nex, aliique communiter, gnoνan- homines sinplu eL. laepius a peccato mortali exculari ratione ignorantiae , . aut bonae fidei, quia nihil mali in his. contineri putant; cum ab hujusmodi hominibus non tam facile semper illud apprehendatur . Insuper tradit