장음표시 사용
381쪽
serebaturrina ab ipse Leoe Mosaical
sed etiam secundum veruin lirirnu
ctum, atque aut henrieam deesarem nem Supremi Lens latoris prohibetur interior deliberata voluntas occidendi, vel laedendi Proximum ex ira cundia . Ita si quidem Christus idominus ZMatth cap. s. docuis Ie legitur; Aa- di is quia d.ctum est antiquis . Non ste-cides . Gui autem occiri it, reus erit iudicio. Ego autem dico vobi t cytiLs omnis,
qui irascitu atri sua reus e=ιt judicio . lsai autem dixerit fratri suo , racha a
reus erit concilio: sui alitem dixerit, fatue, reus erit rehen in ignis . Quibus verbis manis euu Chri Ilus rejicit errorem ludaeorum, putantium, quod is tum homicidium exterius hoc Praecepto prohibeatur, dum etiam iram, euquemlibet injullum vindictae appeti. Ιjtelle- prohibitum eise ostendit.
s. Ubi pro clariori dictoriim ver-hoeum borum, & iei tentiae severioris intellia CB,issi gentia advertendum eli cum S. Tho. I 1aII3.1' Har. I. ad a. quod ibidem Dominus loquatur de illo imotu irs, in quo quis appetit Proximi occissionem, aut quamcunque gravem laesionem: nam talis appetitus, si consensus rationis plene ac periecte superveniat, est peccatum mortale quod ipsum
Tres Vζrborum satis indicat. . 6 6. Advertendum usterius cum
bis explicaverit tres gradus ad homicidium. Primus,elt ira interna optans morἰem Proximi. Secunduς, eadem ira prorumpens incontumeliam , sed leviorem quae indicatur per ly, cha. quod juxta D Λugustinum est interjectio spernentis,& adversantis. Ter-
. - nus,eadem ira erumpem in contum
. . ., ιiam gravem &nranifestam: qui in . dicatur perly , fatM.
a- 7. C O N C L. III. Insuper hoclia hoe quinto Prscepto Decalogi prohibetur
quinto quodcumque convitium , aut probro- praece- sum re injuriosum verbum ex ira, vel pto pr.- appetitu vindictae prolatumdii Proκr-hjbean- mum; item dc quilii et irae mi tuῆς ivr. scriptum ratione inodu:ὲa excedens similiter et am iij ullus ap-Rι fensuri TMeιt Mors. i. l .setitus, 'etiam neque anu , neque ullo verbo aut signo exteriori pro- ditur ' Ita Doctores Cathnlici passe 'patet ex praeallegatis ver- bis Christi Damini. Sed de his alibi. 3. Nee dicas: Iuxta L de equomo-
Paenis : dc refertur can. Cogitatio-iiis , de Poenit. dist. r. Coritationi, lig udulpae Tam nemspatitur. Resp en m cum Glossa ibidem communiter recepta id intelliaendum esse coram hominibus: nam cum homo non scrutetit rcogitationes, neque percipiat secre- ta cordium, bene verificatur, quod cogitationis poenam nemo patiatur ab hominibus . Sechs est in ordine ad Deum , Aluiserutatur corda, o renes, Psalin. 7 undd coram Deo cogitatio prava ac deliberata incurrit culpam , dc meretur poenam, juxta omnes,&patet ex nono, & decimo Praecepto Decalogi.
suo nam Homicidium fit prohibitum.
auc oritate, seu revelatione, seipsum non est licitum seipsum direct d atque directὰ ex intentione occidere, ad cavendum occidere tandem quodcunque malum. ita ha- no licet ture. Si non licer. quaest. s. estque absque certum . Probatur autem partim ex Didi inagenerali prohibitione hujiis quinti releu- Praecepti Decalogi: partim ex eo : rione. quia homo non habet jus & auctori. 'tatem in propriam vitam, cum non 'st dominus absolutus vitae suae t hic 'enim eth solus Deus in sed dunsaxat custos &.usuarius', quateriis jus habet cultodiendi vitam suam , i
membra contra quemcunque ini- ' quum aggressorem, eisque utendi ad Dei laudem. io. Dicit notariter, Divi- πιο na auctoritate , seu revelatione. Tum
propter exemplum S. Apolloniae, virginis & martyrias , semetipsam In rogum sibi prςparatum conjicientis, 'tum aliorum quorundam Martyrum,ac praesertim Fceminarum, quae
seipsas morti tradiderunt, ne pud Z citiam
382쪽
citiam amitterent :i desim keisse cre- .ctum , Aut vestitum diversiim ab iis . duntur ex Divina inspiratione, prout quae tum in ejus Conventu, Μonaeas excusat S.Augustinus lib. I se ci iiierio Collegio usi ta i quamvis non duntur ex Divina inspiratione, proui
eas exculat S.Augustinus lib. 1 de civitate Dei, cap. ψω. dc concordat tex
tus cit. c. Si non licet 23. q. I.
I, Hrε- ii CONCL. II. Licitum tamen Et se Oc- justa de causa aliquid facere, vel dore omittere, unde certo scitur praeter in-t AE tentionem nostram mors secutura
t i m. communis aliorum . Probatur Conclusito inductione . Sic enim miles po- teli, imo & tenetur, non deserere tiationem suam et sit moraliter certus sit
sese occidendum ab hollibus. Similiter tempore pest; 4 poteit quis inservire insectis pelle , et ii putet se pariter inficiendum . Potest item quis injicere
ignem in pulverem xormentarium adsvertendam turrim hollitem,licet certum sit momentum sese diili pandulo: prout exemplificat Lessius tib r. ej:Ut. Θ jure cf.dub. 6. nu. 7. oesee. peccet, si ratione infirmitatis formis datae peculiarem potum petat rogari do; secus, si petate sinagitando tan quam debitum. Huc facit S.Bernard. Ierm. 3o. in Cantica ubi graphiced ieribit RHigiosum,. plus quam opor tet , suae valetudini studentem , ac proin inter aliam queritantem.: Legu. mina ventosasunt, easeas famae m gravat ac capiti nocet potum aquς non
Iustiner pectus, pisces ri flagno , avit dei lutosa aqua meae penitis complexionι non Subdit autem inter alia. Sanctus Pater: Puta te es esse, Monachum esse, non Medicum, nee de . complexione judicandum , sed de ρr fessione.
certum sit momentum sese diili pan-isio alterius,quando fit auctoritate pu- dum: prout exemplificat Lessius M a .iblica per Iustitiam punitivam ob pi dej Ut. Θ jure cf.dub. 6.inu. 7. oesee.,trataicelera . Ita communis; & patet β p6 plura similiaeve pla adducens. tum ex illo Exod.aa. Haleficos nonpa-sμ tia triatio, Ratio horum generalis est quia tieris divere. Tum idem probatur ra-
in talibus circumstantiis proprie quis tione : quia sceleratorum tu seipsum non interimit , sed ruina tur- punitio prorsus necessaria esr s, vel impetus nis , aut petiis, dic. hominum politicam,& quietidieque talis seipsum interimere inten- quin enim sceIera invalescerdit,l ed bono communi consulere ,ho' probi maliti atque inlaxatior stibusque Reipublicae vires nocendi piorum non Possent securε vi' iubtrahere. Hinc tib. 1. Maia Abκο- I6. CONCL. IV. Etiai mn, c. s. laudatur Eleazar quod1ritate privata licitum est occiad liberandum Populum suum inter H quum invasorem,& aggressolfecerit esepitantem hostilem , cujus defensionem vitae suae,& intescasu videbatur opprimendum; sicuti membrorum; dummodo id ioc postmodum oppressus eii ,rroprisit moderamine inculρος tutelaquetri umpho sepultus. sum communis. Ratio est; Nbu te 1 3. Similit r. nemo tenetvx Vitam naturae permittit, ut vim vi tibisu, servare,hisi mediis ordin rii ,& com- sicque iniquum aggressoremi thm munibus. Undd Gobatis. I. vitam erit te conatur, praeve se, mare L 3 I Victoriam, re alios Occidas, si aliter mortem eva, si me tradit, noli teneri quempiam ad lo- quis Undd e. significasti dediι, cum etiam propinquum migrare obito, dicitur: Vim vi repellere edinari j. salubriorem auram, neqvς bibere vi-sges, et omnia Iura permittunt num, quamvis Μedlap dicat, ejus potu vitas ad decennium prolongatum iri.; nisi si id ab ejus longa rita dependeret salus Reipublicae. s.. Et infra num. . oi Oseqq. subjungit; quod nullus steli glesus tenea
tur a tuo Superiore petere potum, vi punitio prorsus necessaria est ad vit1 'hominum politicam,& quietam:ali quin cnim sceIera invalescerent, &probi maliti atque inlaxationibus impiorum non Possent securε vivere. 16. CONCL. IV. Etiam ain ritate privata licitum est occidere insequum invasorem,& aggressorem, ob defensionem vitae tuae,& intefritatem membrorum; dummodo id fiat cum moderamine culpatς tutelae. Ita rursum communis. Ratio est; quia jus naturae permittit, ut vim vi repellassicque iniquum aggressorem, qui tibi vita meri e conatur, praevenias, dc Occidas, si aliter mortem evadere ne- servato quis Undd e. significasti de mmm- tamenio, dicitur: Vim vi repellere omne/ lo modera ge ,Vomnia Iura permittunt. mine im 7. Sed mox pro confirmatione mi atae Secundae partis Ciaclusionis ibidem tutelae. subjungitur: Tamen id debet fieri non me G. adsumendum.vindictam, sedad fu- clara riampropulsandum; hoc est, cum mo- tur. deramine inculpatae tutelae . Porro moderamen inculpatae Utelae in h i micis
383쪽
micidio tunc censetur adhiberi, quam do qui Soccidit lotum, quia rever, in conicientia, Ic sine dolo ac si aude pu- Coro . tat, se non polle evadere, nisi occidat. I 8. Hinc ini ertu'quia si quis cum, levi percussione poteli se ab aggreliore defendere, tunc eum licite occideren an possit. Item, qui abique alio tuo incommodo poteli fugere. aut clama re,& implorare auxilium, tenetur ad id. Similiter si is, qui te invasit, jam fugiat, vel desistat nocere, ita ut amplius non sit metuendus, non tibi licet eum persequi, re occidere: quia talis Occisio non esset amplius inde sentionem vitae; sed in vindictam accepti vulneris , nisii fortε periculum adellet novae invasionis; & quod alter regrediens te denuosiit aggressurus . Semper enim ad suturum malum est rei piciendum, ad quod duntaxat vitandum j usta desernio concedatur et non autem ad praeteritum, cujus non est defensio, sed vindicta . Idem D. ici. CONCL. V. Etiam pro de cito sendenda pudicitia licitum eli occide- defen- re invasorem, leueum, qui tentat ali denis quam perlonam violare, si aliud repudici- medium pudicitiam defendendi non tu . suppetat, Ita Lelsius La α9. b. I 2 dc alii. Ratio eth pquia pudicitiae it bonum lummae aetii matronis, ac preti sior multis opibus. Simulque in talica sua de It periculum peccati, ne videlicet persona violanda ob carnis fragilitatem tandem consentiat. si ea au--Verum data Conclusio intelli-r ν δε- genda est,quando pudicitia, vel etiam j edi ne- integritas carnis aliter defendi non eueat. POteit: nam quando aliter periculum illud effugere potes,non licet tibi injustum aggressorem occidere, aut vulnerare , cum non amplius observaretur moderamen inculpatae tutelae.
Num D --Nam autem liceat pugnis eum ceat pu- repercutere, praeter tim quando tam i- pnis re- na,ves juvenis solicitatur,sive 'contrepercute- statur , aut osculum accipit ab aliquore . lascivo: existimat Lugo disio. dejus. min. sect. Io. n. I96. non esse ii hoc scrupulosὸ agendum, sed id licitelieri poste, imo& ali luando expedire, Non lotis vero is a I perioribus, ted ma
constantuam gras iter ostendere. . ν
11. Com L. Vt. Et li Di γ.: Terant licitum cIle occidere furem in pdefensionem suarum facultatum , si sit fur nocturnus τ' aut si sit surduit - ἴnias, telo tamen se defendat . ut liabe
& tenet Co variuyias in Ctem. Si furiosuIp. 3 .vn. nu. 6. ac Lemus Ioc.cit. dub. Ii . cum aliis: dummodo ipsae facultates sint magna momenti; nec sit
spes illas recuperandi . Et si insupermulti assarment DD. quos allegat, res eqvitur Tannetus inm ἶ. disp. 4 4 8. n. 3. fas esse pro defensionc honor saggressbrem injustum occidere, si nec
aliter delendi, nec facile recuperari laesus hdnorpbssit Tamen ne via patens homicidiisll fiatiit , equentes Propositiones , partirri ab Λ levandro VlI. dc partim ab Innoeent. XI. damnatae,merito eri rutobl ervaridae, it quuomnimodis evitandae. 23. Hinc siciendum,qu5d Λlexander VII. in speciali 'Decreto , me et q. septembris, i 663. emanato inter alias plures Propositicines , etiam sequentes damnaverit. Prima n Decreto,brdi- υ
tere non didetur di salumniatorni para
dicta impingere, nisi occidatur ..'a . seeunda ordine i I. Licet in- II. te cere falsum actusatorem falsos te-ses,ac etiam judicem, a quoi iniqua cer tis imminet sententia, si alia'vi a non po-
casmaritus occidensi repria aud)oritate 'uxorem in adulterio depreh/ns m. 16. Quartat quae una cum sequen- IV. tibus damnata eli ab Innocentio Pa- pa X l. in Decreto,r 679. die a. Martii edito estque In Decreto ordine. s.. sic se habet: Fas est vita bonorato occidere invesorem . qui nititur calumniami ferres aliter D c ignominia vitari ne- L a quit,
384쪽
ertit; idem q&oque Mendum. Ruri impingat alopam , Hlj se percurrat. post impactam alapam, vel ictu injust sfugiat. a 7. Quinto sordine II.) Regulariter Occiaeere possum furem pio conscrva
ar. Sexta sordine 3 a.) Nonsoli inlicitum est defendere defensione occis .et qade actu posedemus , sed etiam ad quae jus inchoatum habemus..s quae nos po1 si gulos j eramus. 29. Septima sordine M. in Luitum es tam saeredi, quam legata io contra iniuste impevientem, ne vel haere uasaetratur, vel legata solvantur, se taliter id est,ilc illic ne citiva in defendere: s. iιt f jus habenti in Cathedram, vel Pris bendam, to tra eorum estisοπι minjuste impedientem. 3o. His addi poterit Propositio 33. I . I s. item 3 . & 3 s. in em Decreto Innocentii XI damnata: sed earum quaelibet iam alibi b ) refertur. Hς igitur omnes Propolitiones, utpote latam homicidiis portam aperiet tes, & singulae ipsarum , tanquam scandalosae, & in praxi Perniciolae, merito a Summa Sede damnatae tu ut, adjuncta gravissima prohibitione, ne defendantur,aut ad praxim deducantur. Proinde nonnulli Libri imp stersim erunt caute legendi , ecli in eisdem ejusmodi occurrerint scntentiae, oportebit ab his cavere.
De mmitidiis spetialem malitiam
m, Λ D eriendum, quod HomI, eidium generatim aliud sit μή sem' simplex, aliud qualiscatum . Hujua his C posterioris generis est occisio paren-
Π tum aut perlonarum propinquaru IT' fς - & vulgo Parricidium appellatur. item Homicidium sacrilexum , prodito rium , & si quod est et Irad, specialem malitiae qualitatem sive cὶrcumstantiam includens , quae non reperitatrin simplici homilc laio . HiS prantara xis, st aa. CoiNCL. I. Homicidium ,
quo occiditur aliqua persona sangui-IVIs cognatione, vel affinitate conjuncta, superaddit specialem malitiam in Consessione explicandam : ut siquis occidat aliquem ex suis parentibus, vel fratrem , sororem , nep tem , aut alium coῖ natum , veIaffinem. Ita certa, ac communis . Hujus ni odi enim Homicidia sunt Parricidia , & specie distincta ab aliis limia licidiis: quia sunt non solei in contra jussit iam Proximis conteruandam, ted etiam ct mra Pietatem qua hcnorare debemus parentes, & tuo modo prae caeteris ) persollas nobis car-njs propinquitate , vel astituta te conjuncta S.
39. Huc accedit , si parens deliberate abortum scelus animati procurat: nam non scitetna sint plex Homicid. um, sed & Parricidium con
mittit, v I notant commuin iter DO-ctores. Quod si vero quis malitiose
impediat, ne foetus humanus concipiatur aut per pocula, aliosve illicitos modos, .soetus nec dum animati abortum procuret, peccat quidem graviter , α.mortaliter, non tamen vero Homicidio m committit . ata. ecp. suod vero r es cap. Moses 3 a. quas. 2. juncto cop. si Ν d de H m Ic..Ho, ubi de tali dicitur, quod ut homicida tenentiar. Hii,c licet procurans abortum foedus animati fiat irregularis , clim sit vere & propi e Homicida I secias tarnien est dicen dum , si scelus reccum soli animatus rexi clam e Sic t cxlitterartim de Homicidio. I . Caeterum animatio s*tus,post O Igail irationem embryonis, se, let in masculis accidere die 3 a conceptione, &aliquan .lotitit is, vel tardius,
in i cininis die 4 2.& aliqvar docilix s, aut tardius, prout post Hippocratem notat Lestius lib. 1. dejDI'. c y. n. 6 3. Lugo disp. t o sect. 6 ni33 Ea
385쪽
nulli, atque Inter eos quidem praecla- t da . item poena Degradationis, aeri Μὰiei. aderant animam rationa- l traditionis curiae saeculari. &c. Nam Iem ordinarid statim insundi circa septimum a conceptione diem:quae prininde, ut Themili ius in I. de Anica . loquitur, ipsasibi efforma e praeparat domicilium , non effcrmatiam ante praeparatum subit. Verum, quidquid sit de hoc priorem sententiam , utpotὰ :benigniorem, &c uni ρο- suasioni consorment , Forum etiam externum sequi solet quoad poenam homicidii ordinariam. procinan. D. His adde cum Bur iasiam 3. deris abis. Q. e pol. Disc adu.sI.n. 1a . ersee. p.ra νἐνἐ quod contra Procurantes abortum , do Balta consultantes , di quocumque modo δira. V. Consentientes, Sixtus V anno a 388.
ediderit rigidam Bullam,quae incipim
Panatam,ac resertur to. 2 . Bullarii Romani,Const. 87. Ipsius, eam tamen
μου. - moderatus est Gregor.XIV. in Bulla. a. . .. apostoli ss t. edita s & ha pis tur tom.a. Bullarii Romani, Const. 8.XIV. ω--t. ubi hic poenas procuranes modo. tium aborva saetus inanimati, vel praebentium mulieri venena sterilitatis ,reduxit ad terminos juris communis, juxta quod tales puniendi sunt ut homicidae, e D aliquid de Bomicidior non, tamen fiunt irregulares, e.sicut ex Biterarum Poenas vero eorum, qui abortum stius animati procurant, eatenus moderatus est, ut 1 peccato, dc excommunicatione, quam juxta Bullam Sixtinam tales incurruntsummo
Pontifici reservata, quilibet Conses sarius,ad hos casus per ordinaria loci specialiter deputatus absolvere possit. 36. Sequitur proindd, quod pro-γωονα curans abortum saetus animati, de-ria. a. iacto fiat excommunieatus ; quam-Mνrum vis hine excommunicatio non am- fama sit reservata Papae, ut dictum: ποῦ mari. Deinde sequitur, quod non sint su
latae aliae I nae in cit. Bulla Sixti V.
contra procurantes abortum constitutae, uti sunt renae in utroque jure homicidis constitutae ἔ aesi tales fuerint Clerici, cujusvis Privilegii Clericalis, & Dignitatis, Beneficiique Ecclesiastici privatio, atque inhabilitas ad talia imposterum conseque
de histe poenis, earumque moderami ne , nihil disposivit Gregor. XV. &consequenter eas in suo vigore relituit; prout amplius patet ex citatis ullis, ac Barboui ibidem. 37. Insuper cavenda erit, quantum Gen ἰsa ad Propositum , duplax Propositio , prope Di
novissime ab Innocentio XI. condem- nata, quarum prior, ordine 3 .laram Procurationi abortus viam aperuit , docendo. Licet procurare abortum ante 'animationem faetus, ne puella deprehA. Ia gravida oce datur , aut i semetur. Λltera,ordine malitiam prioris ampli lis extendens,ita sonat: Videtur prooabile, omnem fetum, quanaeia in utero es, carere anima rationali', et tune primum incipere eandem habere ,-m paritur, ae eonsequenter ἀκen merit, in nullo abortu b Didium committι . Et haec quidem Propositio manifeste refellitur ex S. Scriptu- ra: nam legitur Ieremiae cap. r. Anteram exires de vulva . sanctificavi te. t Lucae t. spiritu sancto replebisur araue ex utero matris suae. Et Genestas. Dedit uominur conceptum Rebee cae, sed collidebantur in utero ejus par uvis. Talia qui pre, ac praesiertim sanis ctificatio,non possunt convenire, ni stenti animato, ac supposito rationali. Prior vero Propositio merito reprobatur, quia abortus, etiam titus ina. nimati, est gravius peccatum pollutione; cum procuratio abortus Opponatur proximius generationi: atqui non licet procurare pollutionem , etiam ad vitandam mortem ἰ ergo P odisia multo minus abortum. Patria I. CONCL. II. Parricidialibus es ina. Homicidiis addi potest Proditio Pa- eriuario triae; aut si el vis inseratur: item mais contrachinatio contra Regem, sive prin- Pνiscncipem patriae. Haec enim sunt spe--ωcialia peccata contra Pietatem erga spei a Patriam, ac in Iure putantur crimi- ρ ς- r . na laesae Majestatis & gravissimis pamnis merith subjiciuntur. Hamisia 33. CONCL. III. Datur ulterius fis Homicidium sacrilegum, & sacri- erilogam lega percussio , qua peccatur con- quo. .
386쪽
rea specialem virtutem Religionis , su exceptoὶ jure tum Civili, tum G perquam debemus honorem &reve- nonico sub gravissimis poenis prohi-rentiam personis, Iocis, aliisque rebus betur Sic, ut aliae plures Duel Iantia Deo sacratis. Ita communis. poenae taceantur,in Concilio Triden.' λα o. Porro hujusmodi Homicidium, eaρ. s. de Reform. rem ex-ρ- ιρρο &percussio sacrilega, habet duas spe-,communicati suis, ae Omnium. bon ' cies. Una est, qua occiditur, vel re frum suorum proscriptionis,perpetuae cutitur injuriosε aliqua persiona Xc- que infamiae, decreta est in commit-clesiastica idest Clericus,vel Religio- tentes Duellum, eorunaque Patrinos, . sus: tales Clericorum percussores i in simulque statuitur,ut si in ipso confli- si facto incurrunt excommunicatio- ehu decesserint, perpetua careant Ec-inem latam , ean si quis suadente I7.iclesiastica Sepultura r addita etiam u. . Altera Homicidii sani legi spe- pςna excommunieationis in spectat gies est, qua oeciditur, vel percuti- res& consilium in causa Duelli dantur quis usque ad sanguinis effusio-ites, ipsorumq; Iocorsi Domi nos; qui rem, in loco sacro: violatur enim tune locum ad Monomachia in terris suis oeus sacer, & consequenter committitur Saerilegium. e . . Ue 4r. CONCL. IV. Insuper aggra-
imam vatur Homicidium voluntarium ex Tr d 3- modo oecidendi r ut si quis occidat Proximum proditorid,hoc est, vel subdium isa amicitiae; vel saltem securum; δεσι. i. nihilque mali Pr videntem,v.g. vene- gravarus de nine, vel per insidias,ox modo &c. aut si Λssassinium Homicidium Melan fiat, dum qu is data pecunia conducit in . occisorem,aut illa accepta conductus occidit. Et quidem hujusmodi circumstantiam esse in Consessionem-Plicandam, censet Azorius par. 3 lib. a. e. 18. D. eo quod specialem de- formitatem contineat , quia adimit alteri jus naturale sese defendendi :undd utrumque, stilicet tam Homicidium proditorium quis Assam nisi non gaudet immunitate Ecclesiastica, d) atque alias a Legibus gravissi- md punitur.Verum Μastrius disp. I I. c d De I9. arbitratur , poenas hoe Ti. statutas contra Homicidium qualifi-12. Di a. catum, v.g. proditorium, non ostende-nu 36 37. re differentiam specificam a non qua-
.Rid. nam distinctio specifica peccTract. 3. catorum desumitur per oppositionem Dist. r. n. ad diversas specie virtutes, vel recti di
3I. θ-tudines. se Due rum Quaeres, quid censendum sit in de Duello/Resp.Duellum quod alio
nomine, a Graecis derivato ψηο--ρ ...ue; bi Atestur est pugna singularis ex ' condictα Et hoe quidem, si fiat privata aut ritate svix uno vel altero ca- inter Christianos concesserint. Ratio tam rigidae Constitutionis ibidem additur. Quia detestabilis duellorum usus fabricante Habolo est introductus, ut
cruenta corporum morte animarum
etiam perniciem latretur. Siquidem in actuali Duello decedentes, recth in imsernum descendunt cum moriantur in statu actualis peccati mortalis de quo vix habent spatium , nitendi. 3 Notanter tamen additur, Duel- maiaolum esse illinittun, vix uno, vel altero με a casu excepto. Nam in primis tempore cept r. belli, qnando hostis exercitui Duel- empore lumineri, lici id illud acceptatur, dsi b/lli. necessarium videtur ad avertendam totius exercitus ignominiam,animos . que hostium debilitando, & suorum eonfirmandos; exemplo Davidis,qui hae de causa singulare certamen cum superbo Goliatri inivisse legitur 1. Reg, cap. I Idem dicendum, si communi partium consensu totum Mulum, caeteroquin non nisi copioso sanguine terminandum, ad duorum, vel
paucorum certamen revocetur: nam
tunc hujusmodi Duellum loco justi belli succedit. Santheae lib. a. in Decalog. c. 3 . & alit passim. 4 . Alios casus est, quando provo- stasis ἐπcatus ad Duelis videt se injust flocci- Ammdendum a provocante, nisi Duellii maccceptet: nam, si aliud remedium εν non supperat sese a morte liberandi licite potest illud acceptare ; quia hoc nihil aliud est , quam tueri vitam
suam . Morius v. lib. a. ea 3. Ma sirius
387쪽
s rius Lip. I. mvn. It 3. & alii. DisHia 6 s. veruntamen litis privatae terctoeialia minandae causa non est licitum acce-υν dam- ptare Duartum c. I. ω seqq.de Puta tione vulgari . Inluper cavenda erit illa quorundam opinio, quam merito inter aliasPropositiones, ordine a. damnavit AlexanderVII.& sic nat. Vir equestris ad duellum pro voeatus potes illud acceptare , ne timiditatu notam apud alios incurrat.
De Resitutione ratione iniusti Homicι dii, vel Mutilationis.
suaest. M. De Resistitione ratione G. g sy
ne: nam certum est, quod alteru Occidens in bello justo, vel ob necessa riam sui defensionem. ad nullam trneatur restitutionem;quod pariter di cendum, si quis alterum penitus involuntarie, aut omnino casualiter Occidat. Verum loquendo deHomicidio injusto atq; voluntario , satentur Omnes, homicidam teneri ad restituti nem damni illati utpote cum H Imi- 'cidium sit actus multum damnificans
Proκimum : non tamen conveniunt
Doctores, de quo damno teneatur ad restitutione. Procujus resolutione, si di Ataris, 47. CON CL. I. Ratione vitae Pr vaste Pro ximo in)uste ablats,tenetur homicidaximo μ- vel ex Iustitia, vel saltem de coiissilio,1-ὸ ab dc ex naturali ςquitate, o anima Ociare,qμυ cisi, quem non constat esse mortuum ren νω in peccato mortali, orationibus,elee-
Hemici mosynis , aliisque pii operibus Deo est fatis Heere,ac praesertim Sacrosanctum re . Missae Sacrificium pro refrigerio animae ejus offerendum curare e quod proinde poterid, ipsi convenienter pro alia parte Satisfactionis Sacramentalis in consessione injungi. Haec Conclusio se prolata, est in re communis: nam damnificans altera adeo praviter in vita, debet resercire damnum illatum modo, quo poterit, me hori Idipsum confirmant dictaa n. 9ις. ditur in Conclusione notanter sub disjunctione,et HexIustitia,vel saltem de consilio, ω ex naturali aequi- oblisistio tale. Nam circa sundamentum hujuS m. odat obligationi, , adest nonnulla cocerta- μῖm ..tio speculativa inter Theologos . Et natu aliquidem Lugo disp. ir .ae just. oe jure, σqui3a sect. r. Lemus, Vasquea aliiq; plures, Me . volunt dictam obligationem procedere duntaxat ex naturali quadam aequitate, non autem ex moti vo Iustitiae: cdm vita hominis non sit pretio, aestimabilis; neque possit eidem adaequa id, seu ad aequalitatem satisfieri. q. E contr1 vero,q9M homicida teneatur etiam ex Iustitia ad aliquam os. restitutionem faciendam pro vita ip- ' sius occisi, satis ottendit Doctor Rn
vens hanc initantiam , praemissis aliis . . Et ideo quando id quod essablatum,non est resiluibilestre aliquid aequale, et feri recompensatio, glialis possibilis est. Idipium expresso tenet Doctor Subtilis . .dist. I s.Φχ si.de semcundo Nam quia pro vitς ablatione regulariteres,statuta Lex Ialionis: sci- . ilicet, ut homicida moriatur, sicq reddatur vita pro vita Tum quia si talia redditio nou fiat tenetur quis ad al iarestitutionem aequivalentem vitae ,
quam abstulit, sicut potes esse aequivalentia in talibus, hoc est facienda saltem in spiritualibus: nam hoc exi
git Iustitia . Et per istud simul patet
ad rationem oppositae sententiae. so. CON CL II. Omnia damna ex occisione alterius secuta, etiam in Foro conscientiae,& ante Iudicis semientiam,sunt resarcienda pso misibili D,;υ, s ab eo, qui injuste alterum Occidit. lia etita, νε- Scotus Ioe. eit. dc communis DoctO-Dνeiνirum . Ratio clara est: q*ia injultus A.,ene damnificator tenetur ex Iustitia ad etc. reparandum damnum injuste illatsi, etiam in Eoro conscientiae. Hinc . 3r Insertur, expensas pro curatione occisi , dum is non statim mortuus 'fuit , per homicidam esse sol vendas ratque insuper haeredibus ejus omnIadamna lucri cessantis id est, omnia ea emolumenta;quς occisus ex artifi
388쪽
tamen iis, Pae ipsemet vivens consumpsisset haerealbus ejus esse compensanda, Ac restituenda.Et idem dicendum de allis similibus quae tamen omnia prudentis arbitrio ita ea si bussa particularibus sunt aestimanda.
a .is. restitutione obmutilationem Proxi- Aa,nu. mi,& alia damna corporis,com niri-m. ter ea fieri debet per compensationem pecuniariam ; quae quidem restitutio non solum debet correspondere e pensis factis in curatione, sed etiam damno, quod quis incurrit per inuti- Iationem pro toto tempore suturo ,
uo usurus fuisht memeso abscisso . Iine in Iure Canonico, cap. I. GD Jurm ω damno dato,juxta illud Ex die ri. sic statuitur: Si rixat fuerint homines, o percusserit alter moximum Dum lapiaee, HIpugno,qιlle mortuus nan fuerit, sed Ja reii in lecto , qui percusserit, opera ejus ,' Vnsas in Medieσ resiluas. Ham ibi. Sed ea-sione horum M p I 3. Quaeres,cum laesio, tristitia, &
λυνε ex dolor ex vulnere, aut carentia memin
vulnere , bri resultans,ipsaque cicatri sit ver8ψώρην damnum corporale injustd moximo σμεν ice, illatum , an vulnerans, vel mutilans idcirco etiam pro his obligetur ad ali-y- quam-λ-Resblu- με - tionem hu us pendere ex proxime dictis Conclusione prima. Nam Authores illi, qui homicidam pro vita hominis ad nullam restitutionem faciendam ex Iustitia teneri censent , Eonsequenteo in proposito idem docent . Et hule sementiae favet textus
I.ult. f. de his, qui dejecerunt ere. ubi . legitur e Cum liberum Bominis crepus laesum fuerit, Iudeη cpputet mercedes .... A. indicis praestitas, caeteraq,impendia , quae in curatione facta sunt '. praeterea operas, quibus caruit oecariauatus es ob id, quod inutilis factus es: trier cum autem, ex deformitatis nulla Maestimatio, quia liberum corpus nultiun recipit aestimationem. Haec ibi. opp. s . Haec sententia probabilis est seviniatum ob allegatum textum Iuris Civi- Mobab, lis, additamque rationem; tum ob ιον. multiplicem Λuthoritatem. opposita tamen sententia est probabiliot , ac fundamentis Doctoris tum Angelici , tum Subtilis, num. 9. relatis, conformior . Nam allegatus textus Iuris praecipu8 loquitur pro Poro eκ- terno , in quo negatur Actio pro cicatricibus ; id est , nulli conceditur , Actionem inlutuere ad petendum aliquid in Foro externo Pro cicatria. cibus, aut vita hominis : siquidem de iis, quae spectant ad Forum conscientiae, Ius Civile minus suit sollici cum, si caeteroquin provideatur pacificae, de bonae Reipublicae gubem nationi . undd Lessius lib.a dejin .er
jure c.'. dub. II. non obstante, quod . priorem sententiam amplexus sit tandem .r s. fatetur, pro damn ivitae,&pro injuria deberi satisfactio. nem quandam signis doloris,& petitione veniae; imo interdum, saltem ex Charitate,&naturali aequitate , adesse obligationem ad . aliquam pecuniariam satisfactionem, praesertim si haeredes sint pauperes.
' De Sexto Praecepto Decalogi . .
iis er C to Decalogi Praecepto,quod QExovi cap. o. proponitur his verbis. Non Marctaberis, non selum prohibetur Musterium , quod pro-μid inrebia dicitur , verum etiam. universaliter omnis illicitus concubitus, ct inordinatus actus . in materi venerea. Aureliam autem findi 1,
389쪽
' eis si, malitiaque hujus vitii explicetur, esi
V a. νυν contraria juXin se posita magiselue
η Z v. scant, operς pretium fore visum est ;νM. . ipsius Casti intiS naturam, exeelle tiamque declarare; quam admiratus Sapiens exclamando dixit Sap.. . O uuam pulcbra est casta generatio eum claritate Immortalis est enim memoria litus: quoniam apud Decimnora est , , er apud homines. Castitas, a. CONCLI. Castitas est species' sui . Temperantiae, quae moderatur inor. dinatum appetitum, usumque vene- reorum Ita communis. a Sicut enim hin;ωὰ Abstinentia,& Sobrietasmoderantur dictis inordinatum appetitum & usum in T.7. dist. esculentis,& mculentis ita Castitas a'n 24. moderatur inordinatum appetitum
coss.la, g CONCL.II. Castitas generatim alia μν. perfecta,alia impersecta. Per- fcta , jecta est, quae ab omnibus voluntati- alia ἐ- bus carnis,tam licitis, quam illicitis, perseri'. perpetuo abstinere proponit unde hscetiam effectum tuistiarum excludit . perfecta vero est , quae ad tempus duntaxat id proponit,v et soleim int&dit ab illicitis abstinere,sed licitis moderate uti , prout sit in intrimonio. Cassitar . Deindὰ Castitas communiter adbώς , dividitur in Conjugalem; Vidualem, Miplex. ac Virginalem,Et de hisce tribus Castitatis speciebus mentinnem faciens D. Augustinus,lib..is Viduitaue inquit Bona est pudicitia conjuga Iis, melior vidualis, optima virginalis. Item P.
Hieronymus eas. I 3. in mithaeum ΘIib. I.contra Iovinianum, ac alii, se
ctum centesimum assignant Virginibus , sexagesimum viduis, & trigei simum honestis, piisque Conjugibus. . ovuga. s. Casitas eometriis est praedicta sit. Castitas impers , quae delectationes tactus circa res venereas moderatur in conjugatis, ut debito & licito. duntaxat modo admittantur; videlicet causa prolis, aut vitandae incontinentiae , vel reddendi debitum:& hoc temporibus, ae locis congruis, modo naturali, non autem explenda libidinis gratia. Castitas Uduaos est,si postridualis, obitum alterius conjugis servatur per
secta Castitas.Tadia Castitas virgi-
persectissima, prout ostendit D.Λρο- eateriastolus I. Corintb. 7- estque unanimis et SS. Patria sententia ac novissi M. Hire. finitum in Concilio Trid. Sessa Hau. x o. ibi:si quis vixeritotatum conjug lem anteponendum inflatui virgnitatis,vel eaelibatus,er mn esse m us aebeatius manere in distinitate,aut eael batu,qua ueti matrimonio, anatM. M. Concordant dicta num . praee.
ἐ. Porro virginitas describitur S. υ . gus lino I. de Uirgistate , cap. 3. ., ὼ quod fit in carne eremptibili incorru- ζpitomsp 'uae meditatio. Duo enim imporret . . dicit virginitas, integritatem videli- cet corporis, in tantlim, ut nunquam in perinuum consentiatur in carnis corruptionem;ac insuper propositum observans integritatem illam in pedipetuum. Unde ver8 Virgines no lunt parvuli, quantumvis carne integri,
quia hujusmodi propositsi non ha ne
neque adulti voletes aliquando nubere,eo quod propositum perpetuo servandi virginitatem non haheant:nec etiam illi,qui mentaliter consentiunt in rem veneram sine opere subsecuto ob rationem proxime dictam. Verum. in his Virginias amissa adhuc recu- rabilis est per poenitentiam:ut habet Summainngelica vers. Virginitas &Sy l veste ibi. ν.a.dc alii .Quam v is Lensus I.6 e. n. II 3. arbitretur, in talibus non manere virtutem Virginitatis eo quod hςe dicat propositum perpetuo abstinedi a venereis. licet adhuc' vulgo dicantur Virgines, quia 'manet corporis integritas, adeoque status ille,qui conruhiter voratur Uirginitas. 7. Additur notanter, in tuu δε
nunquam eonsentiatur in carnis eorruptionem ; qualis fit per sornicatione, mas pase aut pollutionem voluntariam,&c. E- D. tenim nihil obest virginitati, si clam stra pudoris violenter infringatur per involuntariam pollutionem v passivam oppressionem Virginis, side-
sit consensiis hujus in i am. Quin-mo tunc locum habet illud S Tuciae Uironis & Μartyris, dictum ad Paschalium Praesectum et D invi
390쪽
T H. IX. De Praecepth Decalogi DU. 362
suid. tur Luxuria, quae est inordinatus appetitus, vel tisius venereorum . Ita communis. Et istiad , caeteroquin turpissimum vitium,est unum,ex leptem
b Ui Peccatis Capitalibus b) de quo recte
iii diuiti DCctor Angelicus 2. a. q. I I 2.art 6 ad tr 3. dist. 3. dicit, quod inter caetera In tempos rantiae vitia, praecipud sint exprobrabilia peccata vene ea.
Luxo ii 9. CONCL. IV. Speetes Luxuriae nisi.ι , sunt septem,videlicet simplex Forni-ευ . catio, Adulterium, Incestus,Stuprum Raptus,Sacrilegium,& Vitium contra naturaia; quorum ultimum subdis viditur in Mollitiem, Bestialitatem, Sodomiam, ac indebitum concumbendi modum. Ita Mastrius di υ. s. Theol. - . nu. I I. Sannig dist. a. de Temperantia , ρ. 3. n. .& alii, quamvis nonnulli omittant Sacrilegium ;id ell, Sacrilegum concubitum a persona, vel cum persona per votum simplex, oto si lemne Castitatis, aut sit- sceptione ordinis sacri Deo sacra-- -- ta commissum.
nos di se . Notat tam Heri nex do. t. de singuanis Temperantia , qu. 3. n. I9. quod pro-rin in s.. prie sola Fornicatio; dc Vitium cotra mero Luis naturam , specie distinguantur in ge--Da. nere Luxuriae. Nam caetera,Mantum
ad Malitiam Luxuriae , aeonveniunt cum Eornicatione, cuisngula supe addunt specialem malitiam extra g. nus Luxuriae, Adulteri si quidem malitiam Injustitiae, incestus malitiam contra Pietatem, rituprum malitiam violentiae,&c In proposito de singulis
dempto Sacrilegio,de quo jam alibi
ω ' ..ais cum soluta per carnalem
aia.. Commi tione peccat. Ita communis. Maill . fornicationem esse peccatum mortale,de Eide est habetur ex illo ad Ephes. s. Omnisforaricator,auermmundus, non habet haereditatem in Regno Cbrisi. Dei. Et Galat. s. Μα-njestasin opera carnis,quae suntfore catio,immunditia,2 impudicitia uxuria se. Θ bis similia,quae praedico vobis Leut m dixi,quonia qui talia et i, regnum Dei nonconsequentur. dc alibi. ia. Quinimo Fornicatio non solum est peccatu mortale ex prohibitione Legis Divinς, sed etiam est intrinsece mala, ipsique rectae rationi dissona . I ncquip D. Apostolus I Corinth 6. pluribus rationibus demonstrat ma- litiam ejus,implicat autem,quod malitia cujuspiam probetur argumentis petitis a ratione, nisi ejusmodi mali. tia sit dissona rationi. Accedit, quod vagus concubitus, si ve sornicarius sit contra bonum prolis: nam ad educationem hominis non solum requiritur cura matris, aqua nutritur; sed. mu ito magis cura patris,h quo est in- struendus,& defendendus , atque in
bonis tam interioribus, quam exterioribus promovendus: ac proindd contra naturam hominis est,quod utatur vago concubitu, utpote per quem tol- . litur certitudo proli&respectu patris, dc d contra prout optimo argumentatur Doctor Angelicus I. a.q. I 3 .art. 2.Hinc merito innocentius XI. sequetem inter alias,ordine M. Propoliti nem damnavit: Tam clarum videtur, fornicationem secundum se nullam im investere matitiam, oesulii esse malam, quia in erdicta, ut contrarium omnino rationi dissonum Sideatur. 1 3. Ad hanc Luxuriae speciem redu c.,, tibi. citur Concubinatus: qui est Fornicatio continuata cum certa aliqua persona σώis, tuta,& cohabitatio cli illa. Estque quania peccatum grave, ac periculosum, eo πων --
quod hominem in continuo statu pec- litis.cati mortalis detineat: quia Concubis narius, quamdiu Concubinam retisnet , in edtinuo proposito,saltem virtuali, peccandi permanet; ut proindo de ejusmodi homine Concubinario
dici potaeit illud Iob. c. s. Bibit quasi
aquam iniquuatem. Unde Donores. communiter docet,Concubinarium .