장음표시 사용
401쪽
pot8 ad quam licite se exeitant. Dein dd tactus oscula, ct aspectus ejusmodi inter conjuges, si fiant eausa s lius voluptatis, sunt quidem culpabiles, sed non mortaliter, etiamsi capiantur ob delectationem absque intentione copulae conjugalis,quia Matrimonium eos cohonestat, ac desectus debiti finis non est nutrialis . Intellige, dummodo absit periculum
pollutionis : nam alioquina mortali
man, Mailrius ,& alii communiter . Nam 'li. 7s. Num autem inter Seonsos deerant in- suturo liceant tactus, & oicula, alia υν Sion dissicultas est. Et quidem tactus im- for e . pudicos inter Sponibs non eκcusari a νω o. mortali passim fatentur Doctores ,
eo quod hi proxime disponant ad copulam, uuae non est illis licita Quod si oscula, cc amplexus de se non sint impudici, simulque fiant absque fine venereae delectationis, sed intuitu honesti amoris, ne volentiae, aut nece Gsitudinis, culea vacant. Nava r. c. I .mn. n. ao. dc sequitur ex dictis n. 7o.
a se ra. 76. Vertim loquendo de hujus m iatis is di tactibus, qui post Spos alia absbi
ta ribus ta fiunt causa delectationis sensitivae bonostr in partibus caeteroquin honestis, va causas de riant Doctores. Et quidem Navarrus loriar. Iec. It.n I a. Lay.n II. Cajetanus, Sanir με- pluresque alii eos excusant ii mortali, . dummodo non subsit periculum pollutionis , vel consensus in actum turpem quia inquiunt Sponsalia sunt initium, seu praevia dii positio Ma- . trimonii, & lichos actus reddunt licitos , si abiit periculum pollutionis , vel ulterioris consensus : quamvis ejusmodi periculum , aut ipsos tactus impudicos, praesertim si Sponsi soli
absque arbitris convertantur spectata fragilitate humana raro abesse, ultvo fateantur. Oppositum tenent Henriqueet, Rebellus, dc quidam alii ,
quorum sententiam tutiorem, & probabiliorem censet Bonae .cit. nu. 6. di instrius disp. II. n.a a. Ratio hu-
jus posterioris sententiae est; quia haec delectatio h natura instituta est ut praevia dispositio ad copulam,& con-Rιimouel Tbeol. Μον E. sequenter , clim haec Inter Spon los de suturo illicita si, idem censendum de illicita. Λccedunt dicta superios ua. 69. ac praecipue Decretum Λlexandri VII. ibidem citatum.
seu venerei inter personas ejusdem . sexus, sunt graviora peccata mortalia, quam inter personas solutas di ' versi sexus. Ita Laysit. S. . nu. t 3 Et ratio eli, quia ejusmodi tactus venerei ex natura sua tendunt ad pecca--. tu mollitiei, vel etia domiae, quod 'gravius elisimplici fornicatione. Circa hactenus dicta notandum quoque cum Sanch. I. s. de Matr. diis. 6. n. 27. cum aliis, quos citat con . tra quosdam Neotericos, generaliter
docens quod ,quando tactus I ibidinosi juxta dicta iunt Peccatum mortale necessario in Confessione fatenda sit
circumstantia personae tum agentis, tum patientis v .R.an suer i conjugata,
consanguinea, voto obstricta, &c. Nam hujusmodi tactus sunt ejusdem malitiae moralis, cujus est actus e-s amatris copulae; ad quam suapto
natur, referuntur. Hoc ipsum ex pro sesso tradit AZOr. ρ. 3. l. 3. c. I s. q. I. RI legans communem -
ρ. CONCL. III. Aspectus, tu piloquium, turpes cantilenae, ac hujusmodi, si causa delectationis vene--πreae inter persionas solutas fiant , sunt . ,.,;
peccata mortalia. Ita Lay- n. 13. cu ,.,
communi : nam ipsa mei delectatio venera talibus prohibita est, ergo dc pu)ais . illud omne, quod fit causa illius venereae delectationis. Hinc Salvator 1. inquit Omnis,qui viderit mulierem ad concupiIcendum eam , Iam in chatus es eam in corde suo. 8o. Dicitur,fl causa delectationis, uetenereae. Nam si fiant ex quadam le- ην v. tale,curiositate, ob voluptate, quae loliato , p ci ex ipsa narratione capitur vel etiνiosita alium hujusmodi vanum finem, non te oee. vero ob delectationem veneream , communitec venialia censentur , per
se loquendo, etsi ratione scandali, vel periculi lab-ndi in gravius pecca
tum mortalia esse possint. Sanch. eu
402쪽
fiant inter ipsolinet conjuges , Patet Dis ηἰmν ex dictis n. an,& quale sit peccata. an re ro 81. CONCL. IV. Nihilominas i s datur aliquod discrimen inter tactu Indi uisum in eo conssistens quod tactus, amplexus & oscula, magis propinque tendam ad concubitum; adeoqued Iectatio sensii bilis inde consiurgens Ordinarie sit venerea & mortalis, atque ad eam Luxuriae speciem reducatur in qua esset si coitus sequeretur di proptere, in Consellione exprimi demat circustantia personae tactae. Econtra visius, si ve aspectus mulieris , quin&alloquium illius , propinquἡe non tendit ad eoncubita , potestq; ex pluribus titulis licite fieri ; puta ob debitam urbanitatem, aulad se c Gnoscendia poste , si iterum convenerint, vel ad reprehendenda illius vanitate, vel eam de rebus honestis commonendam . Quinimo si .ejufinodi aspectus fiat ob scitam curiositatem , non erit' nisi veniale peccatum & nullana si ob bonum finem ut puta ob admiran
Aspectus Fatendum ita men, quδd tales xuriosi aspectus curiosi,praesertim fixi&diu- prael et in turni sint valde periculosi,& innume- Diqώam ri ex illis suerint perducti ad lapsum. ρσiculas diam xxinde naturaliter consurgit commotio spirituum generationi inservientium, & in membris rebellio,
ct in affectu complacentia ; quin &ipsemet diabolus sese immiscere so- Iet , faciendo, ut species visa assiduὸ
obversietur phantaliae,quae sensium aD sectum allicit ,& naturam c5movet. Hinc non immerito Ecclesiasui c. 3I. dicitur 1 Nequitis o vis quid creatum Regius Psaltes precatur Psal.
18. A Derte oculos meos , ne videant Panitatem an dia sua vivifica me .
econtrha. Petria. scelerati quidam memorantur oculos habentes me radulterti. ivesabitis delicti. Umde & Daniel Seni illi, castam Susannam de rerienti, improperavit: sp cies decepit te, es concupiscentia sub
83. Quaeres an detur levitas materiae in revenereast Resp. In resoluti mai. iis ne hujus maestionis variare DoctO- ια re is res. firmant nonnulli, quos citat serea, an Bassaeus vers. Peccatum In. 7. Pro hac Lonro . sententia allegans Sanchez, Navar- sia. rium , Sanctum, basqueZ, Scotum&quosdam alios. JRationem dant , quia non videtur ratio , cur in aliis materiis communiter possit dari levitas materiae, & non in proposito .
Deind8, quis credat linquiunt quod quis non possit ex levi & sensitati curiositate aspicere foeminam transeu rem, vel ejus manum aut pedem premere . digitos intorquere dic. quin ulteri.s velit progredi 28 . Alii distinguunt inter materiam luxuriae , di veneream, nam luxuria ajunt in lald patet ad omnem culpam pertinentem maxime ad sensum tactus : sed res venerea, quam Propriε vocamus libidinosiam, restringitur ad culpas pertinentes ad generationem.
Qua distinctione supposita asserit hπsententia,in materia luxuriς posse dari parvitatem materis, ut si fiat tactus
levis ex soco, vel curiositate,vel quando matres aut nutrices magna cum suavitate tangunt vel osculantur pu ros tenellos,&c. Negat verodari.parvitatem materiae in re vene ea: nam
eo ipse, qudd venerea est, pariter est inchoatio copulae. t pollutionis,qupinter solutos semper est ccatu mo tale dummodo sit persecid volimtaria Mastrii ius diis tr. nu. 1 3 post Tamia.
81. Tertia, &caeteris probabilior, smutq; communior sententia asserit 'quamvis in materia venerea possit dari &saepe numero detur peccatum veniale ratione imperfecti consensus, is vel ob desectum plenae advertentiae , ritare. Ec deliberationis, ut est certum, a que indubitatum ', eo qudd in hac pugna quotidiana faci divi contingat aliqua negligentia in repellendis tu Pibus motibus, vel etiam imperiecta complacentia ,suffciens ad peecatum veniale et nihilominus ait, in re tam lubrica ex sola parvitate materie non dari peccatum veniale: Ita Sancn.I. 1.
403쪽
is Deeale. 6.n. ra. ubi priorem senten- seu delectatione venerea, caeteroquiratiam suam revocat, simulque asserit, plenio deliberata & voluntaria, cum a Summis Pontificibus Clem. VIII. quaelibet harum sie inchoata pollu& Paulo V hanc posteriorem senten-itio. Ad alteram dicitur, eadem non tiam esse pprobatam. Dcordat no- raro excusari a mortali , eo quod non vissimum Decretum Alexandri VII. ob delectationem veneream, sed po- n. 69. jam citatum, in qua damnatur,tiuS ex joco, levitate, aut alio consi- sequens propositis,ordine o. Et pro-wmili vano fine fiant a alias foret 1 ecua habilis opimo, cuae dicit esse tantum dicendum tentale osculum habitum ob desectatio- 8 8. Ad secundam sentent iam, eiu ςnem carnalem, . sensibilem, quae exique fundamenta respondetur eodem osculo oritur , sceluso periculo consensus modo: nam, quidquid sit de data di- ἔνη ε - Κν ratis ulterivis pollutionis ii inctione inter materiam luxuriae,& . 'ate. 86. Accedit ratio: quia omnis de- rem veneream squae ab aliis non a lectatio venerea est inchoatio quare mittitur, simulque motblatione hu-dam pollutionis: atqui omnis talis' jus difficultatis mini: est necessaria γinchoatio , caeteroquin sufficienter adtactus ex se noni'dicos, atque deliberata & voluntaria, est pecca- ex joco, levitate, vel curiolliate fatum mortales ergo Major desumi-ictos, jam patet ex dictis. oscula trotur ex Galeno LI . de usu partium, c. materna, vel Nutricum, init eritos.& Is ubi ait; quod delectatio ve-iexcusantur, quia non ob defctatio nereasiit, quae in carne consurgit exinem veneream nam haec plano v motu humoris serosi, qualis eli sub- luntaria, non vacaret culpa gravi astant ia seminis incalelcentis per com-ised ex materno, castoque amore erga motionem spirituum generationisproprias proles,aut aetatem tenellam, subservientium. innocentemque , proficisci solent ,2 7. Ad rationes contrariae senten- quia igitur oscula Juxt, consuetudita 83 adductae, atque ad pri- nem patriae ex motivo amicitiae facta
'ς niam earum dicitur, etiam in mate- communiter excusantur a peccato,
p ria Blasphemiae, Periurii ,&quibus non mirum , etiam Oscula materna , dam aliis non dari peecatum vemiale i vel Nutricum , ad blandiendum ex tila parvitate materiae; undenonitenellae aetati exhibita, Parisormiter mirum,quod idem dicatur de materia l excusanda fore.
in V aE S, T I D I.. accidere potest: Insuper virtute ejus
dem Prςcepti prςcipitur restitutio rei equid fit Furtum, quae quantitas Ad alienae: quia, scut praeceptum affir- Furium mortale su elatia mativum includit virtualiter negati. Vum prout praeceptum de diligendo Septimu I. Eptimum Praeceptum Decal Proximo involyit aliud, ne proxima
princepta tragi per modum negationis tra- injuste laedamusὶ ita e contra Praece- Mais ditur Exodie. ao.illis verbis: ptum negativum de non iurando in-tumfacies: eoque non tantlim prohi- cludit assirmativum, ut injuste abla-- betur Furtum, sed etiam qu eumque tum restituamus, juxta quod post S. injusta rei alienς contrectatio,aut da- Rugust.dicitur Regul. Ium in s. pecca nificatio , quae multiplicibus modis tum non dimittitur, nisi restituatur ab-
404쪽
tatum. Nunc quantum attinet ad Furtum, sit Furtum a. CONCL. I. est occulta uid Z acceptio rei aliens,domino rationabi in
liter invito. ita in rec6munis Theologoisi. Concordat textus II. de Furistis,ibi: Furi si est e trectatio rei fav-
losa lucri f.αienaei causa, vel insius rei vel etiam usus e us, possessionisve. 3. Tria siquidem ad rationem surti concurrunt. I. Quod si contra Iustitiam ; nam Furtum aufert alte. num domino rationabiliter invito . II. Qui d aliquis rem ab altero pos-ιessam arierat, vel contrectet lucri .eiendi causa nam Furtum pro prideli rerum mobilium, non vero immobilium vel incorporalium, quae contrectari, sive ab uno loco in alium moveri nequeunt. Deinde per differt Furtum ab injusta damnificatione, utpot8 in qua destruitur res aliena, nihil autem aufertur lucri faciendi causa . Tandem per hoc dinsere Furtum ab Adulterio, & homicidio, quae sunt peccata contra personam: item a Plagio, seu crimine Plagiatus quod committitur ab eo,
qui nominem liberum , v. g. uxorem, vel prolem alterius aufert ad vendendum, aut retinendum in manet
pium in simulque 1 Raptu, de quo jam
supth. III. Requiritur ad Furtum,
ut res aliena occuliὰ auseratur : nam
per hoc differt Furtum h Rapina ,
quae est occupatio rei alienae cum violentia ; nimirum dum sciente domino, & vim patiente, aufertur ipso invito si m. . Additur notante sn Conclusi & prima conditione Furti, domι-- rationabiluer imDDo. Nam qui ab si amente, ebrio, vel furioso gladium
aufert, ne ille aeliquem percutiat, Furtum non committit . etsi enim a Iter sit invitus, non tamen est invitus rationabiliter. Similiter, qui in extrema necessitate constitutus ab alio aufert , quod sibi ad vi ipsustentationem est necesilarium, furar, ncin dicitur :tum quia non aufert alienu, eo quod
in extrema necessitate jure naturae j spectu omnium , Asini Omnia communia : tum quia hac l hominis praedi vitis
ipsa de causa alter non e st rationablis liter invitus. s. CONCL. II. Furtum ex genere Furtum suo eli peccata mortale, lic8t quando. quale pec-que parvitas rei Furto ablatae excusee carum ζ1 moi tali. Ita communis; idq; pateteκ cit. .a O. Exodi Non urtunafacies Item ex illo I.Corinth 6. Neque iures neque rastate1 regnum De possidebunt. autem parvitas materiae excuset a mortali, patet de furante tuni- eum obolum, vel hujusmodi o P. 6. Quaenam autem quantitas sufῆ-eiataci constituendia peccatum mor- is tale Furti, tot propemodulant sen- Fων tum tentiae, quot capita . Cujus diversita- moniaeo . tis ratio est, quia malitia, & gravitas Furti provenit ex damno , quod Proximo injuste insertur non autem Omnes patiuntur aequale damnum ex iactura ejusdem quantitatis, ac rei. Siquidem majus censetur damnum ex re ablata tempore annonae, minus tempore abundant iast: majus, si auferatur pauperi; minus, si diviti: majus si auferatur pecunia in loco, ubi modica reperitur, sicque exigua pecunis quantitate potest vita sustentari; mim s, ubi argentum est in abundantia ,&c. Hi ne sit
r. CONCL. III. Qirantitas furti
ad peccatum mortale sufficiens non potest una certa absoluto laxari, sed ea prudentum arbitrio definienda est non solum ex quantitate rei ablatae psed etiam ex circumstantiis personae per Furtum laesae, temporis, lΩcO- νrum , &hujusmodi. Haec sententia est eommunior Doctorum , & patet ex proximd dictis:quia,quod reoctu
unius censetur notabile , respectu alterius non censetur tale , sed p 'tius modicum, & parvi momenti. Similiter, quini tempore annonae est quid
magnum,tempore ubertatis censetur parvum,&c. Hinc Mnd considerandae sunt prudenti judicio omnes circumstantiae.
8 Iuxta hane sententiam potest probabiliter dici cum Lessio Id.
405쪽
vulgo apud nostrates unus Ducatus videatur quid notabile . Deinde respectu mediocriter divitum quatuor Regales Regalis,Italice valet decem circiter Crucigeros , aut tres Paceos nostrates , ut indicat Lugo disp. t ε. de iust. er jure, n. 2o. Lessius
les appellat unum florenum: alii parum plus, vel minias . Valere tales monetas aestimant . in Quatuor, inquam, Regales vel unus florentis re 1 pectu mediocriter divitum censetur
quid notabile, iuxta Petrum Na va rum , & alios. Tertio , respectu Μechanicorum quantitas notabilis censetur duci Regales, vel aliquid ultra. Quarto , resipectu Pauperis sufficiet unus Regalis, vel etiam dimidius
3. probabiliter censent, eam esse nodis. . rabilem Furti quantitatem, ac peccati mortalis materiam, quae ad victum
unius diei lassicit illi homini, cui injuria Furti insertur. Veluti si a Mercatore valde divite iureris duos , vel tres nostrates florenos; a Cive medi criter divite duodecim , vel quindecim paceos; ab operatio tres, vel quatuor paceos , ii Mendico paueos nummos , quibus uno die utcunque se aluisset: nam auferre cuipiam vi tum unius diei, non immerito quid notabile reputatur. Duo autem, vel tres Durati, a quocunque tandem aut rantur , etiam Rege potentissimo, peccatum mortale constituunt, juxta
nece Io. Q res utrum in extrema, vel etiam gravi necessitate, licitum sit Mum ess , aliena oecultd sibi surripere Τ Resp. be' I In extrema necessitate id licitum est pro vitae suae conservatione , nisi ipse detinens sit ita pari necessitate.
. La Scotus .dis. 13. q. a ad 3. & alii. Siquidem in articulo extremae neces statis omnia sunt commun a : non
quidem Me ita intelligendo, quasi
Per eκtremam necessitatem statim transferatur .d inium omnium τρο
rum in habentem eam; sed quia quo
ad jus utendi in ordine ad conserva, tionem vitae, omnia tunc sun comν munia. Hinc e . Exiit. β. Nee quit quam, de verb. signis in s. dieitur Nee fure poli in extremae necessitatis articuo is ad providendsi sis emationi naturaevsa omnibus extrema nec state detentis concessa praecludιtur; eum ab omnι lege extrema necessias fit exempta. I . Additur notanter, ni oe ipse detinens fit in pari necesstate . Tunc enim h c non liceret, prout bene no paνι notat Doctor Subtilis see. eit. Ratio est: eo aro. quia tunc duplici jure res illa detinen. . t i debetur; primo, propter aequalem extremam necessitatem : secundo , propter dominium, possessionemque rei aqua nunquam cecidit: M. Neque hisce obstat, quod quis magis debeat diligere se, quam Pro- AbNε uis ximum . Resp. enim id intelligen- diligere sedum esse de dilectione ordinata: talis autem non foret, si quis magis vellet Proximo conservationem injustam vitae suae, quo Πριρδqulim conservationem justam vitae Proximi . Unde non obstante dilectione sui ipsius, magis debet latro, sustinere suspendium, quam occidere
suspendentem, ut evadat. 3 3. Urgebis autem contra Principalem responsionem . Innocentius no ira μεν
XI. in Decreto I 679. die . Martii emanato , inter alias Propositiones damnavit etiam hanc , ordine 36. Permissum est furari, non solum in ex trema nec tale, se etiam in gravi, ergo data responsio non videtur posse subsistere. Resp. negando consequentiam : nam, ut habetur in Praefatim tuis ne dicti Decreti, Propositiones illae, L. ita sicut jacent , sunt damnatae . Undd furari. merito cavenda erit ista Permissum est furar ingrati necesstate. Deinddallata nostra responsio solam dicit,
tune licitum esse, rem alterius sui ri-rere pro vitae suae conservatione,non autem asserit, permissum esse , furari in extrema necessitate : nam hae stante neque dominus esset rationabiliter invitus, cum jure poli omnia sint coismunia pro necessario usu ad vitam coservandam. Et quia Furtum est occulta '
406쪽
3 8 TNA. IX. De Praeceptis Decalogi , m. DUIV.
ulta acceptio rei domino rationabiliter invito , proprie loquendo implicat in terminis , Furtum committi,& dominum non esse rationabis iter invitum ; aut, si hic sit rationabiliter invitus, ejusmodi Fuitum esse lici
An ἰdem l . Resp. II. In gravi duntaxat νερὰ βινι necessitate non eii licitum iurari, ne- is grav/que surripere rem Proximi . Ita con-n cessi ad formiter Uoctori Subtilitie. cit. Ma- . strius, disp.o Thes 3 1οral. u. 2 I. appellans hanc sententianx communiorem& veriorem, quamvis nonnulli apud Lugonem disp. I 6. de Usjure, n. II 3. Oppositam sententiam probabiis Iem centuerint. Desumitur hoc inprimis ex allegato Decreto Innocentii XI. Accedit ratio; tum quia ibi a extrema necessitas iacit, ut omnia sint communia , non vero gravis . Tum quia per oppositam sententiam datur ansa non solum pauperibus , verum & aliis in gravi necessiitate constitutis, passim cicculte alienum
surripiendi, imo verius surandi, ut sic evadere possint publicam ignominiam, status sui amissionem , vitae abbreviationem&c. Unta plurimum Respublica perturbaretur, eo quod
tales necessitates crebrius occurrere soleant.
De minutis, ac Domesticorum Furtis. Nodiatim I s. 'ONCL. I. Si quis modicum, a ba quid auserat, animo tamen mimo fu- & voluntate plura auserendi, si pos-- ῶρω set, ceuum est, quod peccet mortalibter. Ratio est elara : quia talis habet pravam voluntatem, dc affectum furandi quantitatem notabilem , si posister atqui sola voluntas prava jam sufficit apud Deum pro Peccato gravvi; ergo. Unde notat Layman loc. cit. n. v si poenitens confiteatur,modicum quid se stratum , eum quando que ii Consessario esse examicandum an non habuerit animum plura surripiendi, si adfuisset cavo. 16. Caeterum talia sur, non obstan,
te pravo affectu interiori quantit tem notabi em furandi, si possiet,non ανο ιν incurret sententiam excommunica- aa νωλtionis alicubi latam in eos, qui rem notabilem iurantur: neque tenebitur
sub mortali bene tamen sub veniali, sit possiti ad illius modici restituticis
minuta intendit ditescere, o conquI-rere notabilem pecuniae quantitatem, γωγι peccat mortaliter illa prava intenti in relatirisne, & quovis externo Furio minuto in .ndia ex vi illiva intentionis deliberate pro dirascere cedente. Ita communis Doctorum Ratio eli: via talis intendit accipere rem alienam magni momenti,invito Domino; simulque singula exte na Furta procedunt ex intentione morti sera surandi sensim quantitatem
notabilem. Unde de similibus dicitur
lis est apud Deum. Et Deuter a 3. Non habebis in sacculo diversa pondera ,
mastur, er minus oec. Aseminatur enim, Deus eum, qui facit hoc. 8. Notat tamen Lemuscit. c. I 2- mi a n. 48. in singulis hujusmodi Furtis iis, minutis non committi novum pecca plius. tum mortale, sed continuari jam caeptum: omnesent istae acceptiones,& detentiones acceptorum, Censen tur una continua executio illius Pr
is . Nec obliat dictis in Conclusio- GAh, ne, quod talis a pluribus successivo a)GMιι minuta surripiens , nemini faciat , instaria. neque facere intendat notabilem injuriam; ac proinde non videatur peccare mos liter .. Resp. enim; et si nemo in particulari sentiat grave dotrimentum , tamen respectu Communitatis hoc est magnum Incommodum, di valdd repugnans s ietati humanae; atque in omni Republica bene instituta adeo exosum, ut gravibus poenis passima liniriableat seque tanquam res admodiim noxia s istati humanae, merito sub peccato mortali prohibita cenlatur ..ao. Ex his insertur , quod se su rantes minuta utputa fraudantes pondera , mensuras M. teneantur ad , resti- ε
407쪽
ωι,-- qvm n possunt; ου .g. in simis ore ......tin fame in Furin nrinuta commissa.do-ν D. . minis minutim supplendo aut vi tigastmodo. ignorentur , vel amplisis conveniri ,non possunt talia pauperibus er .gando , Prout in simili dieiture. Ciam tu deriuris. Et merito Innocentius Ich. inter alias Propositiones etiam sequentem, ordine i g. damnavit, Non tenetur quis sub poena percari mortalis restituere , quodariatumes perparva furta, quumtuncvvusa magna fum
a Fur. CONCL. III. Non etfemπ- quantitas, quae simul aceepta nassice- . - ret ad Furium grave, sufficit ad hoc, quandosetvlura sertuita Furia Tab γ nuta ad eam pervenitur ita requiritur major quantitas . Ita Doci . res communiter. Ratio est: quia do. mini non itarieti Esunt loviti an his Furtis interpolatis- α fortuitis; taliaque mineis aegre ferre solent, quam si eadem quantitas simul ae semelauseratur . Undo Lessius Ioe. civ aer quam m. inquit a Si mortisere me- eat, & ad restnutionem is tenetur,
ut ab eodem homine aufert decemimul, Tequirentur quindecim , vel sexdecim , aut etiam viginti , ut quis sub mortale teneatur restituere ablatum per Forta minuta Artuita
praesertim si longis intervallis Lacta
aa. Quaeres nune quoad Qteram, partem aestionis quid sentiem dum fit de Turtis i mesticorum , id est ri uxoris , filiorum , famul rum die. 8 Resp. I. Certum est eos
vi Furti ,s rationabiliter di graviter invito patre familias, notabile aliquid surripiant. Patet hoc ex illo generali Praecepto Decalogis Noa fuν-rum facte1 . - .ae; is stim hic notandum est , etsi
nem sunt Paenalem , fimosam. Et quidem inter eon1uges vere possedari Furtum, adeo ut ejus dires
tanquam furiiva usucari non possint. quamvis ob honorem matrimonii cessetinter eos Actis Furti, nec vo catur Furtum sed meliori nomine amotio , di inde sequens Actio rerum amotarum: clata ha-t L. r. e seqq.st. de Actione rerum amotarum , Similiter si filius , vel ser Rus , surripiat patri , vel domino , Furtum , -- mitti, di rem effici furtivam, monautem inde nasci Actionem surti,textus est β. His qui instit de A mbo quae ex Alim ere. Clim non magis 'cum his , quos in .potestate ha mus ., quam nobi aeum ipsi agere
Tandem, quod aliaFurtad Iuli mestica, videlicet commissa a simu- D sos alis, aut mercenariis nobiscum degen- famώurstibus, si leviora fuerint public8 vin-asu mo dicanda non sint, ac proind8 non pa- cenari .riant Actionem surti, Patet ex L Rein rum. spiciendum f. de Paenis. unde si Metalia Furta laesis , postmodum natdebita fatisfactio mediante restituti ne ablatorum , cessat in Foro exter no omnis Actio poenalis, & famosis. Quod si hoc non fiat, ac proind8 paterfamilias Idomesticis, vel eorum familiaribus, inequeat Tem ablatam recuperare; tunc is etiam Iudicis auxilium implorare poterit, quo hi ad restitutionem compellantur. Quini-mh si eorum Furta etint immoria , vel nimis multiplicata, etiam poena corporali puniri χlent et prout post Iulium Clarum lib. s. sement. Fur
as. Resp. II. 'Certum videtur , ad Furtum grave Domesticorum non sincere eandem 'quantitatem , quM D mo ..id grave Furtum hominis externi susticeret, ita Lugo Elisut. 6.dsin. oirit-ojure, sect. . --ε3.ec alii Com- majs muniter , Ratio est quia respectu quanti. Domesticorum non ita facile invitus ras. in paterfamilias sicut adrersus extra. neum, ut patet ex communi sensu ho
αε. Et quildem de filiis familiast , vendo , parentes non raro magis sunt inviti quoad modum . qu, nai quoad
408쪽
38o Tra H IX. De Praeceptis Decalogiere. D 'V.
Pioad substitui am):ψEt startata ut quid in ejustem bonis surripiendo. inquit Lugoloe. cit. nu. 6. in displicetiiRatis est clara : quia aut maritus usus ipse in tali, vel tali materia; non invitua non est , aut cerid non ra- ει ἰαιἐ- tamen volunt temper graviter obliga- rionabiliter invitus, uti supponitur, re filium ad culpam lethalem in eatergo uxor jam hoc ipso non commit- acceptione, & multo minos ad resu-itit Furtum in tali easu , prout li- tutionem, poliqxiam pecunia consum-iquet ex ipsa definitione Furti, de qua Plaeti. N. . 'seqq. . 'Pe sem a s . Adde ex eodem Lugone n. 77. IV. Potest insuper uxor libe. stridis rim op dc aliis, quando filius incommodum τὰ donare ex bonis suis para ernis , boui romi tu & obsequium patris ultra suum debi-ii pectato Iure communi Caesareo. , ruber it m μεο tum operatur, & lucratur, posse iniae nisi aliter inter virum & ipsiam v t M. p intis mercedem sui laboris&obsequiis nisi fuerit conventum; I. Haerie, C. de
aliunde praestetur aliquid accipere . Pactii convextis. verum de hoc jam Sed ne laκentur habenae filiis ad Fur- alibi. se, I
ta domestica , illud bene notandum 33. V, Potest etiam uxor ex bonis , . . est , quod dicitur Pro verb. 28. Mui communibus facere donationes ,& Vi. subtrabit aliquid a patresuo . vel a eleemosynas secundum consuetudi.
matνe , or dicit , hoc non esse pecca-inem aliarum mulierum suae condi- νὸ dona. tum, particeps bomicidae est. tionis. Quod si vir vetet, videtur vetti,, μν. 28. Uxorem quod attinet, ea qui-itare euessum; alioquin et irratim ota es, νἱρ;is,do de graviter peccat,&quidem mor-inabiliter contrarius, seu invitus: siis naspois1νω taliter , si Summam notabilem ex quidem uxor non est mancipium ubmitὸν ip/e. nis mariti, vel quorum admini-iri, sed socia, habens etiam quandam
earo. stratio ad ipsum pertinet; utpote quilauctoritatem administrationis , etsi ex ipsis tenetur providere familiae ; viro iubjectam, ne quid inordinaidipi brationabiliter invito accipiat. In fiat; unde nequit ei maritus omnes hisce tamen casibus multa sunt obter- donationes , etiam moderatas ,& avanda. rationabiles, prohibere . .
29. I. In hujusmodi Furtis major 3 . Vl. Insuper potest uxor In νοιδε ν ad peccatum mortale requiritur suas , liberorum, biotiusque familiae ad hoe quantitas , quam in aliis; haec a inecessitates, atque adeo in victum, requi in tem quantitas iudicio prudentis; spe- vestitum, medicinas, accipere,& stir . ctato statu, opibus & caeteris, di- convertere tantum, quantum tenere. judicanda est, num sit notabilis, &itur maritus; posito, quod hic prae excedens notabiliter consuetudinem avaritia, vel ignorantia non submi- aliarum mulierum suae conditionis, nisi rei talia necessaria. necne. 3 3. VII. Potest ulterius uxor eas . sis I si 3 o. II. Si uxor absumat in bonum alienationes facere,. quas necessariast a
at misi familiae , in quod maritus ipse eratirationabiliter judicat ad avertendum δει--absumpturus, ipsa non obligatur ad L, marito grave clumnum; si ve tem- ηε Iamiliis. quidquam restituendum prout contra porale, V. g. morbum , mortem, ea alios notat Gobit tract. s. Muinarii ,icerem, si prae avaritia vel ignoran- cap. 22. n. 28. Ratio est : quia nulloitia id negligat maritus , sieuti secisse
damno reali, & aestimabili, assicit Abigail, ad perpetuam ejus laudem
hoc modo maritum ; esto affeceritilegitur r. c. as. sive spirituale, eum injuria, usurpando sibi ipsius o ilargiendo eleemosynas , ne laeuatin , scium: atque administrationem .isum ob flagitia puniat, sed miserico . . norum communium . diter convcitat. Sic enim utilissim/ 3I. III. Si maritus ipse autonini- gerit uxor negotium mariti, cujus ino invitus non sit, sed rogatiis facile damnum etiam redundaret in ipsam- leoncederet , aut si irrationabiliterimet uxorem, aca rotaddis nequit rae inlum invitus non.peccat uxor ali- tionabiliter esse invitussi. .i l ..... l
409쪽
III. De eooperantibus ad Furtum, era. 3 8 r
Layman lib. 3. tr . c. I 3.n T. Quando maritus est dilli pator bonorum communium patrimonii in potatio. nes, largas donationes, vel mulieres non prohiberi,uxorem,si ita opus esse videatur, occulta compensatione uti
eo , quod vir tali modo faciat injuriam uxori aliquid de bonis mariti subtrahendo. dummodo caveat, ne soluto Matrimonio propter ignorani iam factae occultae compensationis , restitutio dotis ipsi denuo fiat. 37. Quantum attinet ad famulos& fa s, certum quin est, plus re
Iiset' in iis ad Fartum grave,quam iuo R extraneis. Ratio est : quia domini νον reqv attenta fragilitate humana noposse, moraliter loquendo, ita ab iis q. M.t ε. res domesticas sibi committas,quin aliquid, praesertim in esiculentis oc poculentis, adhaereat manibus contrectantium. sicut, qui conducit operarios in vineam , supponit pro certo, uvas ab ipsis comedendas usque ab libitum & saturi tatem, nec posse bovi trituranti os alligari. 3 8. Porro, quaenam quantitas fusi sciat ad peccatum mortale in famulis & ancillis, a multis pendet ei cumstantiis, ac praesertim a liberalitate & tenacitate dominorum qu rum aliqui liberaliores sunt, nec volunt erga famulos juris rigorem eκercere, sed humana ct communi fideli. tate contenti esse, dummodo caeter quin tua munia exacte praestent. 39. Ne autem hujusmodi famulis laxentur habenae ad Furta domestica Innocentius XI. hanc inter alias ;m er ordine 3 . Propositionem damnavit Famuli,oe Famulae domest p ut surripere,adeo en- Dodum operam suam, quam majorem
judicant falario suo. Et merito dicta Propositio, ficut Jaeet , ut minimum tanquamscandalosa, Θ nmaxiper--iosa, damnata suit: quia erat inductiva famuli rum ad plurima Furinta : eo praesertim, quod iudicium de insiissicientia salarii relinquebat ipsis famulis,qui stante quocumque dubio, iis naturalem erga se ipsos affectum,
nemo possit esse judex in propria causa. Accedit, quod iniquum sit, patrem familias, qui est in possessione suorum bonorum, superveniente dubio de sufficientia salarii, per occul tam surreptionem ii dicta suorum bonorum possessione deturbare, contrei illud vulgatum et Inpari causa melior est conditiopossidentis, arg. e. In pari, de Reg. Iuris in s. o. si verb- luce meridiana clarius iit herum committere injultitiam, vel minuendo salarium G ju- ais istitia debitum, vel n6 solvendo mer- .nitistiis cedem pacto promissam, tunc dictae tia . Propositionis damnatio locum non habet: dc poterit famulus in Iudicio petere aequalitatem mercedis sibi debitae', aut, si ex aliqua causa id obtin re nequeat, extrajudicialiter sibi cult8 compensare Io: Cardenas in Crisiraeolisua ad Erominionem 37. Innocentu XI. u. 13. er seqq.
De Cooperantibus ad Furtum , ad instinam Damnillam
ves I. Ertum est , qudd contra se- Dam PR ptimum Praeceptum Deia sua calogi non tanteim delinquatur per Furtum, aut Rapinam, injuste aliena surripiendo, aut violenter rapien- P do; sed etiam per quamcumque injustam Damnmcationem Proximi in bonis fortunae . Dupliciter autem hoc potest contingere : primi immediate, seu per seipsum id exequendo; ut si quis per seipsum furetur, aut rapiat violenter rem Proximi, vel ipsius bona damnificet. Secundo, me diatd cooperando ad tale Furtum , Rapinam, vel Danmificationem : ut mandando, consulendo, vel alio simili modo. . a Caeterum horum modorum cooperandi ad Furtum, vel Damnificationem alterius, novem sunt genera, quae non solum incurrunt rea.
tum peccati cooperando ad tale in-juitum
410쪽
ta 3 D. justum opus , sed etiam obligantur ad damnum re ipsis sequatur , nam , hoe qu. restitutionem insolidum du& hisceisecus fiat, idest , si alter pravum seq.n 6m commodis versiculis apid compre- consilium non sequatur , ac proin- henduntur. dd consulens non fuerit eficaciis .ihbat Insolidum reddatmius no
,ecursus. Partit pans, Mutus ;Non obstans , Non manifestans: Quorum priores sex modi positivd cooperantur ad Furtum,vel damnum i nhistum inserendum; tres autem p steriores negative, id est, omittendo id,quod ex ossicio, atque justitia facere tenebantur . Omnes autem hasce personas , praedictis versicillis comprehensas , oportet breviter declara-τ.1 M re, Itaqae DeIussione in primis loquendo hoc nomine ille significatur , qui
ita jubet, ut alterius animum ad Fartum, vel damnificationem injustam inserendam moveat, ut si pater filio, dominus servo, aut aliis personis sibi subditis, jubeat Furtum , aut Rapinam facere, vel aliud damnum Proedi imo inferre. Talis secundam omnes non solum peccat jubendo opus pravum, sed etiam censetur casu damni illati per eum,qui ejus jussa sequendo damnum intulit; & consequenter e iam tenetur ad restitutionem injust8 ablatorum , sive compensationem damnificatorum. Conflux De Consilio, nunc loquendo, -- sub Consilio seu Consulente com- ρ . prehenduntur ii, qui suo pravo con- si lio permovent alterum ad aliquod malum damnum, sive maleficium , Proximis injuste inserendum . Huc pertinent adhortationes , preceS , atque promissiones, ut alter excitetur em citer ad damnum injullum' inserendum. Et tales non solum pectant mortaliter, si fraude , vel culpa lata I ut vocant Theologi ) ini
quum consilium dederint , ex quo grave damnum Proximo subsecutum est, sed etiam tenentur ad restitutio
. s. Intellige , si altero pravum consilium suum sequente Sra ς ter causa damni alicujus , etsi graviter peccaverit ratione pravi λ-ctus interioris, datique mali consilii , non tamen quidquam tenetur restituere ; eo quod altero meli ra consilia sequente , nullum inde damnum cuipiam actualiter evene-
6. Dices . Nullus tenetur sequi: consilium, quinimo explorare , ac xorabiΓι. deliberare debet apud semetipsum , an illud sibi expediat, necne, L. 2.st. Mandati; ergo non videtur, quod Consulens unquam possit incurrere obligationem restituendi , Λceedit Reg. 6. I uris in ibi: nullus ex con- Isbo dummod rauduuntum non fuerit obligatur, clim concordantiis . Resp.
I. retorquendo argumentum e erga
cum allata Regula Iuris loquatur de consilio non fraudolento , secus erit dicendum de fraudolento , nam exceptio firmat Regulam in opposi
r. Resp. II. Argumentum , at--62. que citatam Regulam, procedere de Is it in consilio dato circa contractus , vel si Gria quasi contractus: nam,si ex tali con- rat- .silio, tamen non fraudolento alteri illud exequenti, eveniat damnum , Consulens ei ad nihil tenetur, ob rationes dictas. Secus est de consilio dato circa maleficia, vel quasi, v.g. committendi Furtum , aut Homi. eidium: si enim ex tali consilio fuit damnum cuipiam tertio emcaciter secutum , tunc in solidum tenetur
Consulens , non quidem illi , cui consilium dedit quia is scire debebat, id sibi non expedire sed alte-li , coiitra quem consilium dedit,
quemque suo consilio emeaei ter damnificavit. Glossa adcit. Reg-εa.Iuris in s. 8 Quoad Consensum adverte , musta. quod nomine Consensus in proposi- μι si to intelligatur emox approbatio , ἐ-porter. aut suMagium ad malum inseren