장음표시 사용
71쪽
ter neque Advocatus tali caui e patrocinari . Rei p. ne ando conssequentiam , & paritatem . Siquidem per litem judicialiter itio tam iit sol. in inquisitio veritatis, utri parti revera plus juris competat: si nihilque hujus de illo relinquitur Iudici, cujus cit,
utri utque partis iunda inenta peni- tu S expendere, ac pollua litem pei tentia delinitiva decidere . E contra illatio belli , e t iplani et sententiae executio : unide iupponit , tetricia tiam ei te latam, vel saltem debere ferri in favorem ejus, qui bellum infert et cu)us autem jus cit minus probabile , non debet sententia pro illo, sed potius contra illuni serri, ac pro inde is alteri bellam licite inserre non potest.
scriι- OrtuS timor atque anta ietas, alicubi pollui peccatum, ubi revera non et .
quid ' Unde Coocjenti. crupulo si importat inanem apprehensionena ex frivolis ortam rationibus , qua quis sit spicatur aliquid esse peccatum , quod non
7o. Signa autem scrupulosae Concm i cu i. scientiae sunt potissimum sequentia, tr.efcru-I. PCrtinacia judicii, qua scrupulosipi UUae , homines Doctoris, aut sui Consessa gist e. rii consiliiS non acquiei cunt e unde varios consulunt, & fatigant, & tamen nullius judicio stant, nisi suo. II. Ex levi apparentia frequens judiciorum mutatio: undu oritur in agen-
. do inconstantia, v g. in horis Canonicis aliquando decies mutant judicium , num hunc vel illum Versiculum dixerint, imo nonnunquam contra proprium judicium, quod tale quidngere non sit peccatum, adhuc sunt inquieti , timentque, ne forte peccent, vel peccaverint. III. Perturba tu a Sere, caeco quodam modo in externis actionibus procedere; cc hoc quidem malum ex prioribu S descendit. IV. H. ibere restexi OneS CX tra- vagatvcs insulit. trita circui famia ruin. V. di more in omnibus peccatum, & com r. i Sapientum , imo eccontra proprium, ... ciuin elle inquietulia . His accedit . t iari in Conscientiae 1 crupulo: ab I gi . . lin, si nempe Coniussarius judicat, t.ὶ leni ei te ic: A
pulotaim, jZκta luactenus dici i. in particulari autem ligna Scrupuit , luc & nunc praeiei itiS, iunt seque l. tia duo in prinais, si per illum exi Eri. aris te nimirum angi, dc turbati, deinde ii alias expertus sis, te si initiai apprehendit se sine fundamento . Ita dil currit linter alias J Iermanus Γι - .: embalis, in Medulla Ira o M. Moras.
l tela 'cholica . IV. immoderatu S,
G indiscretus servor . U. Nimius timor servilis; & hic enim anim. Intremulam , dc trepidantem facit . VI. Consuetudo , seu convertatio cum Scrupulosis. VI l. Tentatio diabolica. Et tandem VIII. causa Scrupulorum,est permissio Dei, qtu quandoque singulari sua provident:a sum .perbiam nostram scrupulis depasci permittit, vel in fornace Scrupulorum nOS purgat, nostramque fidelita tem probat. 7ῖ- Quaeritur II. An sit licitum Ans 'operari contra Conscientiam scrupu- cita σοῦ totam ὸ Res p. cum communi Docto- rari coli Vm, a firmative. Ratio est clara quia tra Cρη Conicientia scrupulosa nititur solum scic tio levibus atque svivolis rationibus, ac Icris μ
proinde ejus judicium est imperiectiun Dfain fatque imprudens ergo licite ac laudabiliter ipsi telistitur. S 'vita - 7ῖ Nec dicatur l. cium Scrupulo-iis. Iuxta illud commune dictum : scrupli In losor; ΤΙ-
72쪽
In dubiis tutior pars es eligenda; ergo. Res p. enim, axioma illud loquille Dubio proprie dicto, non autem de mero ac inani Scrupulo, qui importat inanem suspicionein ex levi-hus causis ortam , qua quis putat eii e peccatum , quod revera non est . Porro quomodo vulgatum hoc axio malit intelligendum , habetur id pe
Al; et . Nec dicatur II. Ad licite ope-frrupti. randum necessario requiritur judior utiet cium intellectus saltem probabile dein ian honestate operis, atqui stante Scruria di pulo decit tale judicium intellectus :Littir . ergo eo flante non est licitum operari contra Scrupulum. Rei' quippe negando minorem: nam Scrupulus verus , qHantumcumqlle urgeat, nainimo tollit assensum Dariis contrariae,
seu iudicium intellectus de iplb r quod
si vero tollat determinatum altennim alterius partis., jam non erit amplius Scrupulus, sed verum Dubium, ut
recte notat SancheZ Db. r. in Decalce. e. Io. num. go. ac proinde cum ipibprocedendum foret juxta dicta superius qz est. 3. Unde cum Conscientia scrupulola facito transsire pollit in Conscientiam vincibiliter erroneam , vel dubiam , colligere licet, quam mile r& periculosus sit flatus hominis vere scrupulosi . - ' FUM 3. Nec dicatur II I. Secundum Il-j
padidus , & alibi, ergo hene iit, si
quis eli scrupulo tus . Re'. enim negando conse tu eiu iam, hujusmodi siquidem authoritates loquuntur de Conicientia timorata vera ,' Si attinnabili, non autem de Conscientia ina D seria niter icruplosa , & p urimum corinen inis affligente. Sed occalione l. vii s. ter Ti- 76. Quaeritur ulterius, quale sit lme raros discrimeli inter Timoratos timore t
Dei es cum Petro Marchantio tenet. I. Titi a-lm ter natis, tr. s. tit. 6. quaest. a. & aliis , is 'sep plures passim assignari dilicreiulas ; lcaei ςria tamen clarior est ea , quae de- lsumitur ab effectibus. Et sectus enim Timoris Dei in timoratis , striat puritas ct firmitas cord s, vigilantia dciollicitudo sine anx et a te apprehen Iio mali sine turbatione , poenitentia cum spe dc amore coni ervandae juilit ae , & iiaju: litiae vindicandae propter Dolim omnis jultitia Fontem. Hinc 'Timorati timore iis ivino , Ob amorem Dei, atque observantiam man datorum ipsius, etiam verbum otio sum re iugiunt; si imitque imperturbati, flabiles & constantes inceduntv iam mandatorum Dei, di cum cordis tranquillitate cullodiae suae invi- 'ilant , atque absque turbatione ad Deum sui pirant. 7 7. E contra vero res se habet in Malis Scrupulosis: primo en in timor Scru- σι pupulolorum plenus est impuritate , at- forum. que incon tantia mentis. De in dry tantum abe: t, ut Scrupulosi in Ibi licitii-dinem alacrem ac vigilantiam cordis e Xeant, ut potius in anxietatem. pusillanimitatem, tepiditatem, ac tae dium omnis boni devolvantur: simulque appretaensio mali fit in ipsis cum turbatione totius lici minis, ita ut necle ip bs capiant, imo quodam mertis delirio fatiscant . Omittuntur aliap ura discrimina, ct mala Conticientiar shrupulota . .
78. Quaeritur ultimo , Q 'aenam
snt remedia contra Scrupulos Res p. in prata HS Lainberrimum contra bcrupulos remedium cisse, Scrupulos con 'I', λυatem .ele : cum enim hi ex frivolis ii concipiantur ratio ilibus, hinc tali inanitate pcrpensa, jure merito contemnuntur , & licitu contra eos quis Operatur. Qitia tamen Scrupulosus non semper icinet ipsum juvare potest , tunc alterum uti iis nium remedium
est,ut scrupulosus deposito proprio judicio , & non obstantibus suis rationis bus , per omnia id submittat judicio , Cc verbo pii ac prudentis Viri, aut c on se Tarii ; cum imanifestum sit , Deum non plus eXigere a tali pers naasll. ha. Consul Larius autem sit in suis rei ponsionibus resolutus, & ne scrupuliis scrupulo inducatur, abstinc naum est a multis dii cursibus repto
73쪽
probationibus, cum in illis frequenter non desit materia novorum stru-pulorum; sed urgendus est Scrupulo. sus ut simpliciter credat Confessario. Et haec duo sunt praecipua remedia contra scrupulos, quamvis plura alia a Dcctoribus asserantur. Cens 79. Caeteris tamen d missis, con-lItim pro sulit VasqueZ I. 2. Hsρ. 67. cap. 2. lG- serupu- quendo de illis Scrupulosis, qui simul tri conscientiae suae curam habent , quod Juae cen- Conscisarius, si semel cognoscat ta- Ieientiae lem scrupulis agitari, ei tale consi- curam lium praebeat, suadeatque, ut nihil balent . putet esse mortale , nisi quod manife-
sed & absque formidine videatur ipsi
esse mortale. Imo vero interdum po- teli Aliquis adeo esse scrupulosus , ut nisi jurare possit, illud esse mortale, credere non debeat mortale csse . G So. Dissicilius remedium adhibe- nimium tur illis Scrupulosis, qui sunt nimici morupulo. scrupulosi circa praeterita peccata , dem circa suturis autem parum sunt solliciti.
Praecipuum autem remedium pro ta- trecatalibus esse solet, ut frequenter ad Sa- praeteri cramentum Confessionis accedant, tinc, tσ- sicque cautiores emciantur in caven- ruryrsolindis futuris peccatis; de caetero autem remediis supr1 dictis utantur . Porro
si aliqui verὸ judicentur scrupulosi , 'etiamsi non sint adeo cauti in evitandis futuris peccatis , non est cum illis ita severe agendum , sicut cum aliis, qui scrupulosi non sunt: quamvis simul attendere debeant Scrupuloli , ne manifest declinent ad alterum extremum , & praetextu scrupulorum evitandorum nimiam sibi licentiam usurpent: & interdum pro scrupulis vera, ct manifeste recta conscientiae dictamina contemnant, magnas trabes sestucas reputent, & quasi pulices camelos deglutiant. Unde in hisce scrupulis curandis Consellarius magna conlideratione status Poenistentis, prudentia, atque discretionciprocedere debet
75쪽
q am iitra . ad n 'positima, L valii; di oncit, 't , m tegula q 'a lana acti O-nzim letum an arvin , lccundana qualet vel ad bene agendum dirigimur, vel I male agendo retrahimur, ut sic in yenere moris bene ae honeste agere inveniamur . Et taliter agendo de
dorum ratio publica potet late cona- munitati demi radiata, cum v luntate eam perpetuo obligandi ad aliquid γ'endum, vel omitt8ndum . ita in te boctores communiter, quamvis alii aliis verbis legem describendo utantur; prout Herine X disp. I. GLegi-bn s q. I. ait: Leκ nihil est aliud , quam re aula ab eo, qui pote: talem hahet o d nata , obligans creaturam rationalem , ut illi se conformet; nam huiusmodi definitiones in re conveniunt, earumque particul E magis patebunt ex dicendi .
. CONCL. t I. Lex ut sic imme- . diate dividitur in naturalem . dc possitivam: quibus Lex positiva tu diui diturini Jivitia in , cc humanam: &Divina iterum dividitur in Novam , Veterem , humanam vero in lus entium , Ecclesiasticum, & Civile.
6. Lex vat uralis squam alii Jus na-t ni ale appellant) dicitur ea, tuae non ex libera alicujus Legislatoris voluntate impolita eli, sed congenita nabiscum ipta natura, dc ab li et pri stilens. Porro hujusmodi Le 'em naturalen, dari in nobis, est de fide certii me licenim lumen naturae nobis di clat, non esie furandum, non Occidendum, non falsum testimonium dicendum , &hujusmodi, Hinc D. Paulus Eom. c. a. inquit Gentes, Detem non habent scripta in videlicet in naturaliter , ea vae fessis savi, fortunt. Et infriir Gaio tendunt opus legis scriptum in corH-bus Ilus, testimonium reddente illis eo
scientia ipsorum, & alibi. 7. Lex positiva sit rejus positivum e L Jc dicitur ill i, quae eκ libera Dei,
vel hom nia , voluntate pendet. Et r I postiva, quia a Superiore , i uino enitate, ac intrinse-
a ol jecti , 1ed . libere &Q. contingenter ponitur. Dissertantens Lepe naturali, quod iraec sit inva labilis , illa ver' variabilis. Deinde, quod Lex politiva ex libera loegislatoris vos intate procedat : non item LeX naturalis, iit note quae e X intrinseca e et gentia objelii provenit . In iuper dis . runt in eo, quod illa , qu. t iure inati rae sunt prohibita, ideo prohibita int . quia in i e mala: quae autem iure politivo prohibentur, ideo sunt mala, quia prohibita: si centinc incitio pomi vetiti in paradiso ideosuit mala & i eccaminoia, quia pro hibita erat a Deo. 8. Lex pes t. va D:υ va est, quae 1 Deo Opt. Maκ. in tempore lata, & ncondita os . Et haec sub dividitur 'Legem veterem, qNam pro tempore teris Telianaenti Deus i ple condi- dit , de multis dii ponendo , quae ad Ius naturale non spectant ut fuerunt lex Circumcisionis, lex Agni pascha lis, & plurimae aliae leges circa Caeremonialia, ct Iudicialia veteris Testamenti. Et in Legem novam, seu EVangelica in , quana Christus Dominus, Deus si inuique homo, in stituit, atque in novo Tellamento Observari mandavit ἰ prout amplius patet ex Sacra Scriptura. s. Lex positiva humana est, quae Lex t 'immediate sertur ab homine. Unde stidia dc Ias dicitur, & subdivi- huma-il tur in Ius Gentium , Jus Civile , va,q γJc Ius Ecclesiasticum . Iur Gentium titylax
cit lex humana , quam omnes popu-si: li, re variae nentes inter se servare de- tium. bent: ut eli conluetudo recipiendi Leuatos sub lege immunitatis , ac secu- .ritatis, libertas commerciorum inter gentes non inimicas, Ius belli fundatum in potestate illa, quam una Re publica vel Monarchia suprema habet ad puniel allani, vindicandam, atque reparandam injuriam sibi ab alterira illatam, haec enim, dc alia huiusmodi clim sint plurimum conlbna Legi naturali , omnium populorum consentat sunt recepta & constituta ;ac proinde dicuntur cile de Iure Gen
Io Ius Civile, seiu Lex Civitis dicitur
76쪽
ea, quae ad civium politicam guber- l suetudinem. reo tempor/que eo veniens nationem , atque ad temporal ia jura i necessaria,utilis, manifesta quoque, net i alioquin perobscuritatem in captiooemi contineat, nullo privato commodo, sed
pro communi civium utilitate coscripta.
icitilituenda, ipsamque Rempublicam iapaee & justitia conservandam ordi natur. Unde hujusmodi Leges Civiles circa ordinanda bona temporalia praeeipud versa tur ; quia non omnium Nationum idem sunt sensus&iuclinationes nam & dives ratem eorporum , diversitas sepe sequi tur animorum C. Quia diversitatem . de Conces Praebend. hinc non est unum idemque Ius Civile apud omnes gentes, sed variatur pro varietate locorum, temporum, personarum, aliarumque circumstantiarum . Et
tales Leges Civiles sunt, quae in Iure Civili continentur: item eae, quae dicuntur Leges munemales, quas quς libet Civitas sibi constituit. II. Leges tandem Ecclesiameae clias L . , alio nomine Leges Canon eς appellan-Etea, tur in sunt illae, quae pro recta guberis Istis seu natione Ecclesiae, atque ad spiritua-cuηan lem animarum prosectum, vel a Summo Pontifice, vel ab aliis Praelatis atque Magistratibus Ecclesiasticis legitime conduntur. Et tales sunt, quae tum in Iure Canonico continentur,
tum a Conciliis Generalibus , Provincialibus Synodalibus, aut etiam , ab Ordinariis locorum legitima a
De conditionibus L gis , eiusqe differentia a simplici Praecepto. r ,,1. 33, Um optima sit lex , si rectὀ..is, a feratur. atque custodiatur , ' utpote quae pravam concupiscentiam hominum, seu ut loquitur Grego rius lX. in Praemio Decretalium e enatam expiditatem Diprodigam,
meis .emμlam, matrem litium , materiam jurgiorum repνιmπὸ satagit: hine summe necessarium est ejusdem con ditiones rit 8 cognoscere. Et quidem Isidorus, relatus ean. a. dist. 4. easdem paueis complectitur, dicendo: Erit
autem lex honesta ,Justa, possibilis , δε- eundum natura , Iccundum patriae coa Ad eam
thoritas Me ille. Brevius tamen Omnes necessariae Legis conditiones continentur in ejus definitione 4. allata, ubi dicitur: Lex est recta agendorum ratio, a publica potestate communi tali de nunciata, cum voluntate eam
perpetuo obligandi, &e. x3. I. Igitur ad Legem requiri-tiar, sit recta agendorum ratio; sive, enaut ait citatus Isidorus, quod sit honesta, iusta, possibilis, oce. Siquidem lex injusta non est absolute dicenda . Lex, sed solum cum addito, Lex iniqua: & si constet, eam esse talem, non tenentur eidem subditio obedire:
Unde de hujusmodi lege injusta hie
non agitur, sed tanum de justa .r . II. Λd rationem Legis requiritur legitima authoritas legem se
rendi in Legislatore quae conditio indicatur in supra pol in defini
tione per ly, apublica potesate. Por- .ro huiusmodi potestatem condendi 'g' leges, dc quidem universim, habet 'Deus ter Opt. Max. Deinde loquendo de legibus positivis humanis, ea Ddem potest serre Summus Pontifex in materia spirituali, & concernente animarum salutem, rectamque Ecclesiae gubernationem, pro toto orbe Christiano: quia ipsi,tanquam suo in terris Vicario, commisit Christus Dominus in B. Petro Apostolo Omnium suarum ovium curam, ut ha- betur Μati. Is et Dan. a I. Quin etiam alii Praelati Ecclesiastici interiores, ut Episcopi, possunt leges quasdam ferre, quae tamen solum astringunt proprii Territorii subditos. Similiter Imperator pro toto imperio Romano , Rex pro suo Regno, aliique Principes ae Magistratus saeculares
pro suis subditis leges ferre possunt , juxili quod propria cuiusque Potestas ae jurisdictio se extendit. I 3. III. Λd rationem legis requiritur legit ima ejusdem promulgatio ἔ
quae conditio in dicta definirione logis
77쪽
46 TraΠ II. De Legibus. D R. I.
gis denotatur per ly, propter Votum Obedient'ς . . .
nunclata, idest, promulgata. Siqui- 19 Deinde Prsceptum tendit asdem, ut habetur receptuminter Iuri Lipei sonas singulares, eum quibus ple- conlultos dictum excan. 3 dist. 4 Le-jrumq ae extinguitur , nec transit adge instituuntur, cum promulgantur,f- successores ; quale est si pater quid-mantis , cum meribus utenIium appr- piam precipiat filio, Abbas Relide hae legum promul-igioso, Princeps huie vel illi subditorgatione agetur ex proseub auo seq. L ex vero imponitur tot i Communi-r6. IV. Requiritur, ut lex a iu- tati, &loquitur non tantum ad pry
Et utra' periore seratur cum toluntare obligan sentes, sed etiam ad suturos , nam rσtvr co Q; idest, quod legislator velit com- Lex est commune praeceptum. L. L. Cτο unt munitati quidpiam praecipere, eis In- de legibus. Insuper Pisceptum re obli que ad observantiam legis obligare z spirat morte praecipientis , &3bsque L 'VM nam si Princeps tantum quidpiam nova revocatione cessat cessante vi- . consulat, aut a subditis feri libenter ia, aut ossicio praecipientis: Lex au- se videre declararet, non autem cla ditem, & Sia tutum durat etiam post
jubeat & piaeeipiat, lex non erit, sed mort cm legislatoris , semperque consilium , aut beneplacitum Prin- vim suam habet, donec reuncetur ,
cipys. aut per contrariam consuetudinemr . Tandem additur in allata de- legitime abrogetur. Siquidem leges Lex quo- finitione legis ly , perpetuo obligan- ex natura sua sunt perpetuae, non auo νιν.lo Perquam particulam denotatur , tem Praecepta simplica , seu quaeriso quod lex debeat esse perPetua, idest , non feruntur per modum constita. perpetua lata cum volun fetue subditos Perpe- tionis generalis.
tuo obligandi. Ubi tamen perpetuitas legis ron accipitur pio aeternitate Q U E S T I O III. non sabente principium nec finems alioquin nulla daretur lex positiva De Promulgatione ad Legem requisita. sed accipitur pro duratione infinita , quatenus lex debet ferri non pro 1 o GONCL. I. Ut Lex in Con. Ut llax uno duntaxat die, vel anno, sed cum a seientia, & quoad culpam
voluntate subditos perpetuo obligan- vel poenam obliget, certum est, re- conuecit di. Inte lyge, quantum est eX prima quiri ejuς publicationem, seu proe ria , intentione legislatoris, & nisi lex mulgationem . Ita eommunis, ac quirit rpostmodum legitimc revocetur. praelirtim Doctor Subtilis 6.distinct. ejus p 'L η εμ: 38. Quςres, quomodo Lex disse- quaest. ar. a. ubi ex hoc inseri, prae musto restis dis ima simplici Piaecepto λ Resp. di Niceptum de recipiendo Baptistro in f qt μ ferre in pluribus . Nam in primis lege Evangelica incaepisse Ierosoly- si plici 1 aeceptum simplex prox me ac im-jmis primum in die Pentecostes , p ς σἔς mediate sertur in personas sngula-iquando ibidem per Apostolos post
res. earumque ossibus ad , ret, quin receptum Spiritum Sanctum solemcunque terrarum discesserint. Lex niter promulgatum fuit . Ratio est vero censetur immediatdassicere liniquia lex est communis vivendi recum, seu territoriam Legislatoris , gula, sive commune praeceptum ;er atque hine in subditos ibidem ex bigo omnino publicari debet, ut ab Oim stentes transire. Et idcirco fit, quodinibus observari, & quilibet secur leges territorii non obligent cives dum eam suas actiones instituere absentes; e contra tamen praecepta possit, prout lege jubente tenetur, &superiorum , v. g. Praelatorum Re-je eontia transgreGr legis iuxta degularium , obligent subditos , ubi- meritum puniri valeat. Nam ali cumque eXistant : cemeis competatiquin ignorantia merito excusaret jurisdictio in subditos , non ratione subditum ab observantia ligis Cu
loci, sed per se ac ratione persons , enim inquit Imperator, Arub, inc factae
78쪽
quibus ple. ransit ad pater quid. bas Reli. .lii obditor
si In te viis: Lex a uin tiam post
culpabimus eos , qui positas no asu 'oraucrint conisu utiones par. Nec obstat, quod quandoque Lege ς' leges praeterite etiam negotia e κ' iotcr m tendantur , prout innuitur in Iure exic Canonico cap. vlt. de Constitvt. ibi :aaata r o eoaesti ut exes futuris cer'
pro in postremo casu videntur leges obligare pro tempore, quo necdum fuerunt publicatae. Confirmari potet hae e instantia ex Regulis Caneeliari.e Apostolicae, quas singuli Summi Pon. itfiees a principio sui Regitaitiis c r. ca Causas Beneficiales. eQ ludio et .les facere, vel a iiiis Prael cessio V. ἰs facta renovare, augere, vel minuere solent, atque etiam ita son.it earundem Praefatio ) ex tune licet nondum publicatas, Θ Do tempore duraturas, observari volu t Quinhn5 Sixtus Ud in Constitutione eum frequenter & habetur num. Σ. Bullarii Romani, eonstitvt. 3o. HAE Pontis. damnavit conjugia per Eunuchos ,& Spadones non solum eon e lienda, sed etiam de facto iam contracta , eaque nulla & invalida declaravit , a consequenter lex Pontificia vide.' tur extendi posse etiam adacta praeterita, & obligare ante PubIicatio-
. &consimiles leges , in quibus nominatim si e cavetur, partim obligare quoad nullitatem actus in contrarium gesti, non vero quoad culpam , aut poenam; de qua pasteriori obligatione duntadiat in proposito est sermo. Partim eas oblῖgare in tantum , quod Iudex circa talia negotia etiamnum pendentia id est, nondum sententialiter decisa) teneatur serre sententiam consermiter tali legi de novo conditae : prout per quo leunque Iudices
fieri jubetur cit Constitutione Sixti V. I. atque circa praedictas Regu-Ias in Cancellaria Apostolica obter ari debet.
23. Fatendum tamen, quod ad Ser0iu. obligationem legis sufficiat quaevis ea non promulgatio , sive de in ea fiat per de sub. scripturam in publico loco affixam
silvo voce praeconis: si quidem scriptu- Legs .ram ad substantiam legis non requiri sed voce etiam,aliove signo eam communicari I denuntiari posse,iatentur passi in Doctores. Nec obstat textusca I. g dist. r. ibi. lex est constitutio seripta . Qxilia hoc dicitur partim ex eo, quia plerumque t cx in scripturam redigi solet, ut perpetua ejus memoria habeatur, perpetuisque temporibus inviolata perseveret partim addit Terentiam Iuris consuetudina ii , quod dic: ur Ius non scriptum, prout
1 . c NC L. I l. Leges Ci/iles L sto a supremo i incipe Impetiis Puta, impera. ab Imperatore in pro pluribus Pso vin torumciis latae , ut subditos obii qent, rς qualem
quiritur earundem promulgatio in re jihist singulis respective Provinctu, &'promus sint latae absque alia temporis deter Ga ione nminatione, no obligant, nisi primum post duos menses a tempore promulgationis legis. Ita Theologi , &Iurisconsulti communiter. Ratio est: quia ita expresse constitutum est iature Civili, atque approbantium praxi, & consuetudine Sacri Rotnini imperii: si quidem in Ru h Ut .rctae
novae Constitutiones e. c. . b. I. s. R ubrica Tituli abstitute sic loquitur . ' Ut factae novae Constitutionei poli ιe- sinuatiorem earum post duos mens s
2 . Solum nota cum Doctoribus passim, hanc Imperatoriam Consti ri tu itutionem non habere locum in Sta. ' tutis inferiorum Principum , vel Cis 'vitatem, quippe quorum jurisdictio est anguilior. Unde per se Ioqirendo, di nisi aliud in ipsam et lege praescribatur, aut de longa consuetudine fuerit observatum, Statuta inferio- tum Principum sufficienter promulgantur unica solemni publicatione facta in Curia, aut praecipua Civitate, &tunc, si certum tempus e X-
pressum non habeant, obligant scentes
79쪽
tes statim , Ignorantes autem post tempus arbitrarium, quo rationabiliter potest praesumi de ipsorum notitia,& quod post tale tempus non debuissent Constitutiones ignorare.
I εω P3. CONCL. III. Et si commu. ii se . nior Doctorum sentiat, quod Lex Pontificia, simul ac Romae in Curia,
cromtilis locis consuetis solemnitete ista an tuerit promulgata, quantum est ex sive in actu primo, ubique terrai bes', brum vim obligandi habeat: opposita toto IIu- sententia, requirens ad obligationem earum saltem pro Foro interno, seu conscientiae , promulgationem Constitutionum Pontificiarum in singulis Dioecesibus vel Provinciis, non est improbabilis. Haee Conclusio ex proposito sie ponitur ob
magnam sententiarum , atque ratio Num varietatem, & plurimas inde deducenda consequentias, imae melleis relinquuntur iudicio Superi Ium, utpote quibus in dubio subditi
obedire tenenrur.' Funda- Ratio prioris, & eommunion. eta seis sementiae , quod nimirum solar ut iis promulgatio Constitutionum Ponti. os,meia ficiarum Romae facta sufficiat ad ea. titae. rum obligationem, desumitur in primis ex Iure Canonicocv. r. de Po-sular. Praelat. ubi dieitur, quod id solum sufeit;ut ad constitutionis Pontifi-eiae observatiam teneatur, qui noverit eam solemniter editamaut publice pro-msgatam. atqui hoc jam fit, si Bulla Pontificia Romae promulgatur, & de tali promulgatione cuipiam certo constet , ergo. Consirmatur haec sen tentia ex praxi, & stylo Curiae Romanae: siquidem in Curia Romana totius orbis lites deciduntur juxta Constitutiones Pontificias Romae publicatas,etiamsi alibi promulgatae non sint: hoc autem non videretur justum esse, & aequitati consent neum, si dictae Constitutiones non obligarent ubique, haud obstante , quod in aliis Provinetis non sit publieatae. Accedit, quod Urbanus VIII. in Bulla, quas habetur tom s. Bullarii Romani, Constit. 228. dict. Poetit. s. Ia. expresse decla-i
raverit , ad obligationem illius Bullae , sufficere solam publicationem Romae factam, nee aliam in Regnis, Prinvinciis , vel Civitatibus requiri; ergo, pari idem dicendum de caeteris. 23. Ex hac sententia , quam sequitur communior Doctorum, ac praesertim La ymana. Tract. a.
num 4. infert citatus Author , quod Leκ Pontificia, simul ac Romae publicata est quantum est ex parte sui , ae in actu primo, omnem obligandi vim habet pro toto orbe Christiano: cur autem quoad actum 1 ecundum id est, ut re ipsa aliquis constringatur) non statim omnes obliget, id ait non provenire ex desectu legis, aut promulgationis , sed ex defectu ali cujus conditionis accidental s, puta quia eam aliqui ignorant . Et ita lcommuniter discurrunt Doctores hu- lius primae sententiae. 13. Altera vero pars Conclusio' Fullis. lnis , eontinens sententiam Docto' friatas . lrum , asserentium non susscere λ- ιγιιὰ κι. llam promulgationem Romae factam isatis probatur in primis ab authoritate et abolis lsiquidem ita sentiunt Navarrus cm.
3. Manualis num q4. Medina I. E.
quaest. 9o artie. 4. & super pro hae
lententia Agorius tom. I. lib. s. cap. 3.
quaest 3. sed posteri secutus priorem sententiam in ei tat Λbbatem, Λnt nium Rutrium , Imolam , Lignanum, Zabaret Iam, Felinum; Sotum.& alios. Eandem sententiam novis si me seeutus est Petrus Μarchantius tom. a. Tribunalis,tract. r.tit. 8 quis. s. ipsamque ex professis docet Bernam dos Sannig. rom. 3. Theodegiae, tract. de Letibus, dist. 3. quaest. 6. atque probabile censet Pithing. titui. de Commstituri n. 3t .& sequitur Ludov. Engel. tit. de Constitui. num. 67. ubi etiam respondere conatur ad eap. t de postulat. praelat. pro favore prioris sententiae . supra n a 7. allegatum.
3O. Fundamentum hujus posterioris sententiae est: quia Pontifices volunt Ius Civile servari. ubleunque Iure Canonim nihil est specialiter eonstitutum, juxta illud et r. De novi operis nuntiatione:Sicut Leges nos
80쪽
De Promulgatione ad ragem requsta. 4 φ
dedignantur sacro1 Ca=rones imItari , ita Soerorum statuta Canonum Priamesum constitutionibus adjuvantur:at qui circa modum promulgandi LegEcclesiasticas,in Iure Canonico nihil habetur clare conititutum; ergo erit recurrendum ad Ius Civile, quod ad Legum obligationem requirit , ut Promulgentur in singulis Provinciis 1uxi, dicta u. a . Confirmatur: quia Ulimet summi Pontifices defacto in quibusdam legibus requirunt,& mandant publicationem neri in singulis Provinciis & Diaecesibus, ut patet ex eis. chim infirmitas de poenit. &remissi & Bulla Vibani V IlI. quae Incipit, Pastorali, & habetur tota. 4. Bullarii Romani , Constit. 6 a. Pont. )& alibi ; sed frustra hoe fieri videret ut, si generaliter, dc absque alia speciali declaratione quod additur propter Bullam nu 27. citatam Romanus Pontifex per legem Romς promulgatam illico totum Mundum obligare intenderet etiam pro Groconscientiae; ergo 1 t. Confirmatur secundis, quia .
bis c An I ipsamet lex Christi Domini non sint sussicienter Ieroso'ymis in ipso die
Pentecostes pro toto orbe promulgata, ut omnes concedunt ό ergo neque lex Pontificia Romae duntaxat promulgata . Consequentia tenet , nisi
detur disparitas. Undd infert citatus Λuthor) ex hac sententia patet quomodo multae Bullae Pontificiae in variis Regnis , di Provinciis , non obligent de facto, eo quod ab ordinariis locorum aut ex negligentia aut aliis de causis gravibus. v g. ob laicam Potestatem, vel desectum finis legis non fuerint debite promulgatae in suis Docesibus, juxta Paparum voluntatem dc mandatum; contra quas longa consuetudo populi contraria invaluit, & vim contrariae legos tandem obtinuit. Hactenus ille. Ia Braxi attinet , π uid si sententiarum, & rationum va- cunque s s sis, rietate, subditis standum in primiserit iudicio Superiorum suorum , nam De no' ' his in dubio obedire tenentur. Dein
actam imitate μ' ut eleganter discurrit Sannig. loe. cit
utoLmnit. de attendenda est praxis, & eonsuetudo locorum, utpotd quae est tantae efficaciae, ut non tantum Ius dubium interpretari possit nam consuetudo est optima legum interpret, c.Cum di lectum de Consuet. & L. st. de L tibus in sed etiam legi caeteroquin manifestae debito tempore derogare, cap. ult.de Consuetar
AD vertendum, quod lex post Lopem
promulgationem debies fa aeeor clam tunc censeatur acceptari, quaa Uuis, do Communitas eam approbat verbo, ree si scripto, aut alio signo , vel quando 'ipsam in casu occurrente observat . Deinde dum Communitas legem observat, dicitur Lex etiam esse usu recepta. Hoc praenotato sit 3 . CONCL. I. Λd naturam,&intrinsecam constitutionem legis hu-m3nae non requiritur aeceptatio po egem puli, quamvis per acceptationem , &usum lex accidentaliter perficiatur seu confirmetur. ita communior Doctorum, hoe intelligentium tum lege Imperatoria, tum Pontificia . Ratio est; quia supremo Principi, ut- puta Summo Pontifici, aut Imperatori , neque voluntas, neque potestas deest sub litos obligandi ad observantiam suae legis. Non quidem voluntas, uti supponitur; eo, quod velit conceis dere novam legem. Neque deest potestas: quia Summo Pontifici in rebus spiritualem Ecclesiae gubernationem concernentibus , tenentur obedire omnes Christiani, tanquam. Pastor universali, Christique in terris Vicario . 4n imperatorem vero populus lege aurea omnem potestatem contulit l. t f. de Constit. Principum. 31. Nee obstat illud Gratiani ean. 3. dist. . Leges insituuntur, eum promulgantur mantur , eum moribus utentium comprobantur. Resp. enim in primis textum hunc aperte stare