장음표시 사용
281쪽
,νo MEDICINA HIPPOCRATICA Aph. 1ν E
tione bilis, malum etiam esset indicium. Quod etiam nobis reliquit Aucto enonee in Epidem iei H. a. 663. agens de sebrium ardentium affectionibus Quibusdam , inquit, morbus Regius accidit sexta die . rirum his purgatio per
vesicam , aut alvus exturbata profuit, aut larga sanguinis eruptio. Et paulo infra , Senioribus vero ad Morbum Regium res de nix , aut alυὶ ipsis turbatae
sunt , aut d enter ei facti sunt. Ex quibus colligi potest , si Icterus ante septimum diem ex perturbatione febrili fiat sine subsequente bilis evacuatione, malum praesagium exhibere ia Atque constat , hic eam speetem Icteri intelligi, quae fit ex febris commotione, non vero omnem speciem .
L I B. IU. A P H. LXIII. 1 3. dibus in febribus quotidie rigores sunt, quotidie febres solvuntar I. Uid snt Rigores, & quibus causis generentur, supra As)h- I 36. ex-
posuimus, eorumque causas multas esse, eodem etiam loco demonstravimus . Plura de Rigoribus in febribus memoriae tradidit Auctor in Libro Coacarum Praenotionum circa principium . Uerum omnes hi Rigores non fiunt 'Sotidie , seu certo die non repetunt. De his igitur solis argumentatur in se-bribus, & de iis observavit tune quoque febres quotidie solvi, id e non plane finitur febris, nam si Rigores finirent febrem , non possent esse Rim res quotidiani. Invenimus tria genera se brium , Continuas, Continentes, m Intermittentes. In febribuq Continuis Rigor semel fit initio , & quando transit in alium morbum. In continentibuς seu remittentibus sebribus fiunt Rigoreς inordinati . Quamobrem Rigores quotidiani duntaxat fiunt in febribus Intermittentibus, si novus exoritur paroxysmos . Interdum vero accidit, ut sebris Intermittens typum febris continuae, vel remittentis induat, ut Observavi in quadam constitutione autumnali. ita ut in principio constitutionis existimarem febrem esse continuam, pergente vero constitutione, omnes illae sebres ita legitimas febres intermittentes commutabantur. Dum illς febres continuae sensim incipiebant commutari in febre ς intermittentes, quotidie se bres quoque illae sacere ancipiebant Apyrex iam . Ex observatione hae luculentissime patet , etiam Hiinocratis tempore huiusmodi febres regnasse & sedulum nostrum observatorem inculcare voluisse hoc Aphorismo, si febris quoad conspemam continua regula-ses quotidie faciat Rigores, eam non esse febrem Continuam , sed intermi
282쪽
a 4. Idibus in febre , septima, aut nona, aut undecima, aut derima quar ta , morbus regius supervenit, bonum est: nisi dextrum hypochondrium durum sit: alioquin non bonum
1 Morbus regius, inquit, ante septimum diem accedens , malum . Septimo mero , ac c. o II. Iq., judicatorius eji , s non praecordiar iudaret. Sin minus ,
ambigua res es . Ex quibus patet, praecedentem Aphorismum in hoc libro intempositum fuisse, atque hunc Aphorismum esse partem prioris . Sententia Αuctoris est in hoc Aph. demonstrare , Icterum die critico venientem salutare esse,s ed tamen non ita absolute , quin alia possint simul adeste signa, quae ambiguam prognosin praebent, nam si bona, & mala signa si ut apparent, ambiguus est
II. Supra h. I a. , II. demonstravimus implicite indicari, Icterum se- 1 is ptimo die venientem bonum praesagium praebere , 'uoniam eo die optimae fiunt eritica in Perturbationes criticae, nunc vero plures dies criticos, nempe nonum , Maeeae for sinum, & quartum decimum citat, ut demonstret, non solam septimo, sed '' '& aliis diebus critieis Cons. h. 49. Icterum criticum esse Posse. Verum non ultra decimum quartum adscendit, quod tamen secit in annumeratione dierum pro sudore critico h. i46. quoniam post decimum quartum diem raro per icteruin fit crisis. Si igitur Color icteritius , qui alias semper malum est fgnum, in febre oriatur diebus istis, cum reliquis signis criticis, intersgna critica recenseri potest. Si vero color isteritius appareat in quovis alio morbo, semper est signum malum Quare quaedam mala signa, modo denotent perturbationem criticam in febribus bonum indicium exhibere posi
III. Hypochondriorum durities ut causa, & ut signum Prognosin ambiguam IE-s ei facit: nam non susticit, ut Icterus septimo, vel alio die erit leo in febre ve- θ. . tumniat, ipsa bilis per totam massam diffusa evacuari debebat. , & relinqui deo bent viscera sana . Si vero Tumor durus hypochondria tenet, signum est, mate- is,ariem biliosam citea hepar colligi, istudque viscus infarcire, unde, quamvis aeger liberaretur a sebre praecedente , laborare deinceps potest hepatis insar-ctione, & ita ad persectam sanitateiri non venit, nisi simul reseratur hepar obstructum. Aut in febribus potest etiam istis diebus eriticis oriri hepatis , obstructio, quae Icterum generat , ut superveniens Icterus non sit signum criticum, sed fignum obstructionis, vel inflammationis hepatis. Quare paret, Hypochondriorum duritiem ambiguam prognosia facere. LIB.
283쪽
1 possit iudicium serte , quid sit praesagiendum. Quae ergo symptomata
hie citantur, non praesagiunt idem, si observantur in corpore non febrietatante . propterea ut ex dictis eliciatur causa haec symptomata inserens , t Iis erit assignanda causa, quae sebrem, aestum vehementem, &Cardiogmum simul producere potest: & dein ex ea inventa sermanda est praedictio ; seu per practicam observationem constare debet, qualesnam effectus boni vel mali ex tali causa soleant provenire. II. Potest generari febris ex causa , quae ventris ardorem induxit, vicissim eadem causa , quae prius concitavit febrem, deinceps potest ventris vehementem aestum inducere . Hoc autem est intelligendum hoc loco, nam si illud intelligeretur, dixisset Auctor, in ardoribus vehementibus si oriatur febris, &ita esset febris symptoma ardoris vehementis, dum tamen hic prius ponatur febris ut morbus. Ex fimplici hac observatione patet, num accusanda sit Inflammatio , aut Erysipelas, aut Bilis corrupta acris calida tanquam ardoris causa , quoniam
in his Ardor inseparabile est symptoma, quod fere omnes statuunt Commentatores . Non inficior, istis in morbis particularibus, si ventriculum vel alia visee. ra ventris obsident, ardorem generari atque febrem ; sed tunc sebris posterius venit, & mediet sebrem ut symptoma istius morbi particularis habent. Ut si quis pleuritide corripitur, & reticemus istud nomen, volentes verbis phaenomena exprimere, non dicimus, in febribus si veni t lateris vel pectoris dolor, nam tunc esset pleuritis symptomatica librilis: sed dicimus, in Lateris dolores habetur vehemens sebris . Ergo constat, ventris ardorem non esse veram Inflammationem aut Erysipelas, sed febris symptoma . Quoniam febris insepar bile est symptoma aestus, quamdiu corporis vires valent ,& aestus magnitudo Vehementiam etiam sebris aeclarat, pro certo accipi potest, causam febrilem senstri copiosus eolligi circa ventris viscera, ut istis in partibus majorem se-brilem faciat agitationem , quam per totum reliquum corpus. III. Quam maxime laborant Interpretes, num Cordis vel superioris ventriculi morsus hoe loco sit intelligendus. Maxima pars contendit, ventriculi orificium hic esse intelligendum , quoniam Hipp. dicit malum .' nam , inquiunt, si Cor intelligeretur, dixisset Auctor pessimum . Ego vero puto, fi Cor magis a febre afficeretur, quam orificium superius ventriculi, non sentiri Dolorem aut morsum , sed Anxietatem, quum Cordis assectiones nunquam dolorem , sed semper Anxietatem inserant, dum ventriculi superius orificium affectum sere semper Dolorem moveat. Materia erpo sebrilis copiosius circa orificium superius ventriculi collecta non solum insert Ardorem, verum etiam Dolorem , quod frequens est febribus, si quanda tri partem nervosam praeeae ceris aggrediatur: nam etiam capitis Ardores ex se bre solent coniunctos habere Dolores e adeo ut quoties materia febrilis occupet aliquam partem , ea pars simul doleat & caleat , sed raro vel Dolor vel Calor solus habeatur ut febris symptoma in quadam parte nervosa . IV.
284쪽
ΙU. Constat ex iis, quae adduximus, aestum vehementem circa ventrem Sc circa Cardiognium indicare , materiem febrilem has partes magis, quam reliquum corpus agitare : atque per sedulam observationem practicam nostrum Auctorem didicisse malum saepe habuisse exitum , sed qualem faciat exitum , non do- Caesio cet. Uerum serior aetas hoc detexit, nam sebris hanc partem assiciens omnem destruxit appetentiam, sensim quoque induxit anxietatem, inquietudinem, .& vigilias pertinaces , atque agitatione hac non solum perturbatur materiae febrii is concoctio, sed & maxime inhibetur eius critica evacuatio , quum irritatio interna inhibeat directionem ad cutim : imo hac agitatione non parum turbatue bilis in hepate consectio, unde multa mala , quae non orirentur ex eadem se bre , si hanc partem prae ceteris non assiceret. Sed quoniam illa agitatio non semper istas partes corrumpit, atque febre quiescente non raro manent sanae , dixit malum: nam si semper sequeretur corruptio, dixisset Lethale.
a 6. VN febribus acutis , conuulsiones , o circa viscera dolores vehementes,
I Uaenam dicantur febres Acutae, sub perius h. Io8. IU. exposuis
mus: in his praecipit duo coniuncta symptomata venientia , Convulsiones scilicet, & circa viscera dolores vehementes, malum esse , ergo non statuit , dictam Convulsionem & dolorem vehementem circa viscera ventris tanquam morbos malum praesagire, sed si veniant ex febre. Concipiendum itaque est, vel febrem circa hanc partem praecipuam agere tragindi atra , vel ad eas partes facere metastasin. Rationem dedimus, febrem convulsioni supervenire melius esse, quam convulsonem febri. h. r. M-Ias autem Convulsiones in principio acutorum venient praeprimis in pueris observavi non periculosas esse , sed in adultioribus plus periculi adferrec Cons. H. a so. Imo noster Auctor , H. a 334. bonum praesagium ex .Convulsone,protulit ; nam Camulm , inquit, in febre oboriens o eadem die desinens, bona es. Convulsio in febre oboriens , sedat febrem eadem die , aut postera , aut tertia. Si vero tempus, in quo incepit, transgrediatur, o non δε- sinat, malum . Ex quibus facile colligere possumus , ex sela Convulsione superveniente incertam fieri prognosin , quoniam ipsa Convulso est phaen menon diversarum causarum, quarum quaedam admodum malae, aliae autem vix quidquam perieuli portendunt. Ut igitur magis determinata habeatur causa, aliud addendum est symptoma , ut secit Auctor, dicens, & circa viscera dolores vehementes, malum . Iste quoque Dolor etiam nasci debet ex febris Commotione , nam supervenire debet. Propterea si Convulsio fieret ex pertur-hatione critica , potuisset honum praesagium praebere , uti patuit in allegatis locis, & quemadmodum Icterus quoque die critico h. i74. II. bonum
Praesagium praebere potest, etiamsi ab ute veniens semper malum sit indicium . Uerum Conuulsio in febre veniens cum diris ventris doloribus, etiamsi veniat dih critico, bonam eri sim promittere non potest, nam vexatio doloris faceret derivationem materiae ad interiora . Si vero dolor ille nascatur ex febre, qui dolor dein sua vehementia concitat Convulsionem, eo pejus est quum hujusmodi accessus Convulsionis perturbationem summam ex consensu
285쪽
ij. MEDICINA HIP POCRATICA Aph. t ε. .
deelarat, quae semper in peius tendit: nunquam enim ex ventris vehementi dolore salutares observatae sunt Conu uisiones.
medicus & aeger nescit, quaenam harum Iatent, quum videat sebri ei truntem dormire . Verum si inveniat pulsum frequentiorem & duriorem, atque videat aegrum inquiete decumbere , nimisque calere toto corpore , conjicit medicus, eum aegrum ex morbosa causa obdormire. Sed omnia placide si inveniat, sentit somnum esse naturalem , in quo nulla exercetur actio animalis, tota compages carnosa laxior, respiratio aequabilior, pulsus languidior & mollior , unde spiritus minus consumuntur, & coctiones, quae solo m tu vitali sunt absolvendae, fiunt persectiores & aequabiliores, qui humores antea maiore motu fuere compacti, nune dimittuntur, ad expulsionem disponuntur , atque saepe etiam expelluntur cocti. Quare somnus naturalis in febribus, ut monuimus, etiam in Acutis h. 26. U. est utilissimus. II. Uerum s somnus fiat seu potius sopor ex causa morbosa, ea recensita bona non possunt exspectari, quoniam talis non inducitur corpori dispositio, qualis in naturali somno adesse debebat: imo indicatur talem latitare modibosam causam , quae opprimendo cerebrum soporem inferre potest. Dum vero ex naturali somno omnes actiones quiescebant praeter actionem vitalem rhoe non semper obtinet in somno morboso quum morbosa causa, sive fit materia obsidens cerebrum , si ve cerebrum consentiat ex quacumque alia parte asse-cta , non ita quietas relinquat reliquas actiones sensus & motus animalis, quin irritando illas saepe perturbet ; quare somnus inquietus tam malus censetur in morbis. Haec causa morbosa inordinatum motum dormienti indu cens, quo agitatur ex improviso cerebrum, hominem eodem modo evigilare facit, ac si aliquis dormiens inopinate vellicaretur, unde evigilans pavet, nesciens quid fit famim . Hujusmodi ergo Pavores seu Terrores quoniam latitantem indieant malam causam , atque simul arguunt , coctiones fieri non posse, uti in somno naturali, revera sunt timendi. Si vero tales Pav res saepe fiant, ut dicit Auetor , in somnis, non in somno , certum est, illam causam morbosam constantem esse, quoniam toties post somnos reperit Pavores, & inde eo maius malum portendit. III. Quemadmodum statim demonstravimus, ab irritato cerebro per causam . morbosam generari Pavores malum praesagientes, idem quoque sentiendum de
Convolsionibus. Nam nullus musculus motus animalis movetur in fanis absque voluntate nostra; si vero contra voluntatem moveatur, vocatur Convulsio, quae arguit semper adesse morbosam causam irritantem . Hoc autem observamus in Oeconomia animali, quasdam causas turbando motum encephali inducere mentis alienationem , alias autem motum animalem perturbatum, ut interdum convellantur corpora cum mente constante , & quidem delirent corpore quiesce te . Propterea Auctor recte posuit Pavores, aut Convulsiones, & non coniunxit haec duo symptomata, ut secit in praecedentibus aphorismis, quia non Π Cesse erat ad eruendam causam latentem, ut utraque symptomata coniuncta
habeantur in febribus, quemadmodum in praeeedentibus fieri debuit, quum unum ex his sufficeret ad formandam prognosin malam.
286쪽
1 8. IN febribus spiritus Ossendens, malum , Convulsiinnem enim signUisat. cc
I. T omines, & sere omnia animalia vix per momentum sine respiratio-LI. ne vivere posse , omnia suffragantur experimenta e an vero ad con- εἰ 2A Obtinuandam circulationem per pulmones, an ad refrigerandum sanguinem , an servatio vero ut animal seuatur aeris praesentia , si data, non consentiunt auctores, 'neque est hujus loci agitare . Suffciet indieare hominem natum, nisi alterne attrahat & emittat aerem purum , non diu manere superstitem , si enim maneat in eodem aere diu non renovato, vel in aere infecto , etiamsi alterne eum aerem attrahat & emittat, moritur tamen , quare non sufficit ad continuandam vitam in homine nato, ut alterne dilatet & coarctet pulmones, puro etiam eset aere e neque manet superstes in aere aperto puro , si eius trachea clausa aeris ingressiam intercipiat: aut quando pulmones constricti vel impleti alternam receptionem aeris denegant. Sed ut maneat vita , requiritur alterna pectoris
ampliatio, pulmones obsequiosi, ingressus & egressus aeris puri . Tolle unam ex his, breve peribit homo δι omne animal persectum . Haec ergo actio vitae tam necessaria sedulo est perscrutanda in morbis ad cognitionem & praedicti nem, quae tamen hodie a multis turpiter negligitur, in solo pulsu quaerentes indicta , vel ut alii, qui in sola uromantia conquiestunt. Noster autem Auctortam sedulus fuit in rimanda Respiratione , ut nullus post eum ; omnes enim minimas in ea mutationes notavit & posteritati reliquit, uti Galenus seeit in Pubfibus. Sed quoniam sparsim disserit de Respiratione , in morbis , normam Auctoris sequemur , exponendo, quid si sentiendum de quavis mutatione in Resipiratione , donec tandem ex specialibus his possimus generalem sermare doctrinam . In genere praemittendum est ex physiologicis, inveniri Respirationem animalem seu voluntariam , quam exercemus in flando , cantando, loquendo, &suctione, musculis voluntati obtemperantibus, eamque xctionem esse fatis validam, atque vitalem seu in voluntariam , aequabilem , sed & minus valentem , 'quae etiam in dormientibus & de respiratione nihil cogitantibus exercetur, quam multis modis possumus per animalem respirationem augere , minuere , &mutare: denique in pulmonibus etiam vacuis interdum tantum invenitur impedimentum , ut etiamsi per animalem respirationem conemur haurire aerem ,
non valeamus, quod sepissime experiuntur Asthmatici, aut si aer pulmones ingrediens fumo sulphuris, vel alio toxico suerit insectus , quo videntur pulmonis fibrae ita consteingi , ut ne quidem per animalem respirationem relaxari & extendi possint. II. Quod hodie voea fur Respiratio interrupta, olim ab Hippocrate dicebatur Io minspiritus offendens, τό πνάλα MUtrici, . Dum scilicet, neque inspiratio neque εμ exspiratio unica amo ne absolvitur, sed in media veluti inspiratione vel exspira- 2: . . tione subsistit, ut debeat aeger renovare aictionem ad integram inspirationem zzuis'
vel exspirationem absolvendam . Hoc symptoma non patitur aeger ex mutata aeris indole, nequo in actione respiratoria animali, sed in amone respiratoria virali , vel quoniam inter respirandum i mercludatur toties larynx . ut ita non concedatur liber introitus & exitus aeris, Me eausam quae subito adesse & abesst possie. Si vero esset constans eausa , ut virium defessus, vel tumor tracheae M m a aut
287쪽
1νη MEDICINA HIPPOCRATICA h. ij
aut faucium, vel impletio pulmonis, non haberetur interrupta respiratio, sed intercepta & difficilis. Num ergo adtionis vitalis desectus, quae non permittit unico actu absolvi inspirationem & exspirationem , sit hujus pharnomeni eania, num vero spasmodica Laryneis vel fibrarum pulmonis constrictio, discernendum est. Debilior autem actio faceret tardiorem , debiliorem,& molestiorem respiratione tri, uti observamus in summa infirmitate . Quare videtur affectio singultui simillima, qua inter respirandum constringuntur tracheae & pulmonum fibrae, sed quae constrictio subito etiam dimittit, uti in singultu . Pars affecta propterea nequit esse organum animalis aut vitalis respirationis, sed organum id speciale in pulmonibus, quo particu laris motus pulmonis & tracheae absolvitur , quod organum movens con vulsione corripitur. In febribus nunc talis interrupta respiratio , est ma- Ium , quoniam sine sebre in plorantibus est frequens & non diu durans: verum In febribus notat , motum particularem pulmonum in eonsensum trahi, quod magnitudinem morbi declarat, & nullum auxilium inferre potest . III. Non est contentus hoc in Aph. Auctor, uti sepe facit, pronunciare malum esse, sed ex observatione practica, quia didicit saepe deinceps natam fuisse Convulsionem , adjecit Convulsionem significare . Hoc autem Agn eat , duplici sensu accipitur, ut praesens tanquam phaenomeni causa , vel suturum. Utrumque admitti potest : nam demonstravimus, hanc rei irationem interruptam a spasmodica fibrarum constrictione oriri , quod socian etiam scivit auctor noster. Atque in quibusdam fibris si inceperit Convulsio, nota est infrequens, tandem quoque Convulsionem fieri in fibris aliorum orga
norum . Hoc boni comparamus ex ea observatione, quod si videamus aegrum sebre laborantem corripi interrupta respiratione , uos non solum medicamenta febrisuga praescribere debere , verum etiam antispasinodica , quibus alias non fuisset cogitatum.
his tenues copiose m uantur . prosunt . Maximae vero tales redduntur , in quibus statim a4 initio , vel non ita mulιο pos , sedimentum ar
I. T Ucusque annumeravit symptomata in febribus, & inde sermavit praedi-I Eliones; sed in hoc Aph. aliquo modo mutat sermonem ς nam non ser-mat prognosin ex urina in se bribus , eum dicat in morbis non sine sebre : quare non vult hoc Ioco intelligere febrem essentialem , sed affectionem aliquam , quae saepe aliquam levem febrem coniunctam habet, quae ergo allectio saepe lavem diuturnam febrem adiunctam habet , quae interdum quodam tempore inincipit inchoare febrem , quae etiam interdum reddit urinam crassam , paucam , Agrumosam . Nam dicit, quibus statim ab initio vel non inulto post sedimentum a Pparuerit. Quibus verbis indicat, taIem urinam crassam huic speciei sebris communem esse , & eam febrem diu posse durare , si post talem urinam in hac specie febris sequatur tenuis & copiosa , prodest . Cuncta haec si perpendimus, inaovum ovos milius invenimus, quam haec est descriptio febris Cacochyinicae . Il lam nempe sebrem intelligo, quae generatur ex m.teria cruda defici te acti Q φ
288쪽
corporis nata, sensuri in corruptionem tendente , ex qua dein corruptela nata formatur febris quaedam lenta, quae hodie vocatur Cacochymica. II. Dum deficiente corporis a mone, neque assumta alimenta satis subiguntur, sed retinent utcunque indolem propriam , quam dum assumebantur, habebant neque humores actione corporis inutiles facti satis subiguntur, ut Lia ,' 'naturalem colorem, odorem , & consistentiam excernendis humoribus prae- θυι ι notapbeant, id quod emittitur, utpote minus subactum seu coctum, ut Veteres io μ= Ioquuntur, crudum est& crassius, & constat duplici materia cruda, nempe ex ingestis alimentis, & inutilibus humoribus. Ingesta alimenta sua natura leviora vix concrescibilia si antea fuere mista saponaceis humoribus primarum viarum, si cum urina reliqua emittuntur, crassam & utcunque turbidam faciunt urinam , dum partes alimentosae deficiente actione non satis fuere attenuatae, ut pellucidae fiant . Sed humores utiles magis concrescibi- Iesin excrementitios conversi, eodem deficiente motu non satis exuunt suam concrescibilem indolem, qua faciunt , ut partes turbulentiam vel sedimentum in urina facientes, colligantur in grumos. Quamdiu talis manet in corpore dispositio, aegri nulla febre vexantur , & reddunt talem urinam copiosorem . Uerum si morbus ille diutius durat, id quod fuit crudum & mite ,
per insitam in ipsis humoribus naturalem mutationem convertitur in eo ruptelam : quod enim humores in corpore vivente spontaneam non subeant corrus telam , quam subeunt extra corpus vivens in loco calido, id actioni viventis corporis est adscribendum, quae s languidior, contenti humores isti crudi in aliquam corruptelam secedunt . Haec corruptela corpori noxia concitat sebrem, qua promovetur perspiratio & sudor , quibus quod tenue est , extruditur, ita minuens urinae quantitatem , sed relinquens crassamentum . Unde tune in febre Cacochymica generantur Urinae crassae, grumosae , paucae. III. Corruptum hoc in corpore vivente accendens febrem, facit, ut actio Urina e
vitae validior fiat ad id , quod damaum & irritamentum infert , subigen- p mdum ti expellendum. Corporis etiam calor accenditur, pulsus fit plenior ticitatior, respiratio frequentior & plenior, quibus patet , vires vitae magis 'misa agitatas esse . Haec actio major sola est in corpore causa, quae alienum ino bou bosum invertere, & subigere potest, atque expulsoni adaptare. Unde sebris sibi ipsi non raro medicina est. Hoc quoniam observaverunt practici, vituperarunt Corticem Peruvianum febrem exstinguentem, sed laudarunt amara calefacientia febrisuga, quibus multo certius tollere potuere febrem . Quod ab omnibus est amplectendum, si aeger ex tali febre cacochymica decumbat, quum saponacitate & calefaciente virtute solutio huius materiae crudae pro moveatur . Quum corpus tale febre exagitatur , quae cruda magis exagitat& destruit, partemque attenuatam ad emunctoria trudit, urina non amplius continere potest materiem crassam & minus pellucidam, sed ejus loco redditur urina tenuior , & quoniam aucto motu vitae malo e copia humorum ducitur ad renes, generatur simul urina copiosa . Ex quihus fgnis apparentibus patet, materiem crudam subigi & expelli. Si eni in talis a febre non reddatur urina, indicio est, hunc motum majorem non valere subigere Aexpellere materiem crudam , quod pejus est . IV. Maius arcanum nobis revelat Auctor dicendo, tales maxime reddi
quibus ab initio vel non multo post sedimentum inest. Nam si materia il-Mumur, la cruda liquescat in putrilaginem, saponacitate & intima solutione putredinis in humore , tanta fit ex aeta permistio inter partes crudas & reliquam urinae mallam , ut urina nullum deponat sedimentum , quod in morbis pu--δε Atridis saepe observavi. Putreiactum autem , quantum per praxin detegere ρο-
289쪽
,dis MEDICINA HIPPOCRAT ICA Aph. t - .
tui, vix aut non vix emendari potest actione vitae aucta; sed a erudum a liquam aecepit acrimoniam, qua febrem concitat, id acre frequentillime mo tu sebrili majore subitur. Quando igitur ex sedimento in urina tali cruda constat, commutationem non suisse factam in putri laginem, certiorem ha hemus prognofici curationis instantis, si urina crassa, grumosa , pauca permotum sebellem majorem commutatur in copiosiorem & tenuiorem secus vero, fi adsuerit putredo, quae generationem sedimenti impediebat
in bus autem in febre urina conturbata , qualis jumentorum , his capitis dolores aut adsunt, aut aderunt.
υ , I. TN hominibus sanis calens ti frigefacta urina est pellucida habena Ie
cis tuta, 1 vamentum aliquod circa landum, quod non persecte pellucidum est t - θμ iis in autem urina dicitur turbida , quae habet particulas non pellucidas per totam urinae malum dispersas. Verum talis fit urina i s reddatur pel- ἀιδεών. lucida quam diu calet, sed si aliquamdiu in frigore quievit , amittit suam pelluciditatem , &tali circiter modo fit, ac si aliquis habuit set urinam eum multo sedimento, quam conquassaverat . a Uel redditur ita turbam dum olet, sed si in frigore aliquamdiu quievit, deponit sedimentum , post cuius descensum superior pars redditur pellucida . 3 Denique redditur urina turbida & ita etiam persistit in frigore & quiete . Hae tres species in morbis acutis non oriuntur ab eadem latente causa , & inde diversam prognosin praebent. Neeest e igitur erat, ut Auctor adderet distinmonem , dicens qualis
iumentorum, vel quales veterini generis , in quibus animalibus redduntur urinae ita turbidae & tales persistentes in frigore cum quiete. st*o s. II. Quae materia urinam turbat, non est materia sana in corpore nostro, recessum enim a sanitate indicat o ea vero emittitur cum sena urina , &inis, is . huic tam tenaciter cohaeret , ut ne quidem in quiete & frigore reliquam massam sanam relinquat, vel ab ea secedat. Id quod emittitur , nihil mali facit corpori, sed exhibet signum maturae mater in morbosae in corpore adhuc latentis, cujus portio nune cum urina exiit . Quoniam autem turbida illa urina declarat, morbosam materiem intime & tenacissime unitam esse humoribus, non possumus aliquam spem suscipere , corporis vires se facile
liberare posse a morbi materia. Itaque ex tali urina constat , morbuiri suturum pertinacem, & ea mala oritura , quae a remanente materia in corpore sunt exspectanda . M. f. III. Neque talis unio firmior in quovis morbo idem praesagium praebet, Iis i. talis enim frequens observatur in morbis pectoris, ictero , cruditate hum 1 ---. ram, in quibus diversa praesegia praebet: propterea adjecit Auctor in sebribus , & quantum ex ipso Auctore conjicere potui , intellexit sebrem continuam vehementem H, a, 873. & 874. . Quando nempe compactus lentor febrium continuarum , qui optime secedit in pus, per continuatam febrem convertitur in putrilaginem , quae omnem separationem a reliqua massa bona renuit. Observavit enim noster Auctor dicto loco urinas subsidentes, densas, conturbatas, continuata labre mutatas fuisse in urinam rubicundam Conturbatam , velut iumenti post quam mente motus est phrenitico modo , & mortuus est in vehementibus convulsionibus . Ex qua observatione hanc deduxit regulam: Nam urinae densae ac conturbatae, eertum signum sam doloris
290쪽
eapitis, o eonvulsionis, mortis. Quare huiusmodi urina est corruptionis acris calidae signum in febribus. IV. Tandem ex iis, quae hucusque disputavimus , adstrui facile potest, talem Urinam conturbatam non solum fieri in Capitis doloribus, vel & istos solos praesagire, verum etiam multa alia capi is mala. Nam quoniam bis bis ea transitus materiae morbosae factus fuit in humorem acrem corruptum, qui piris des
intimuς unitus est toti massae, id eorruptum ex communi ratione ad omnes corporis partes potest serri, ut ibi suam tragaediam agat. Quod autem prae- ,..:.cipue petat caput, hoc ex observatione praelica habemus , & nisi illa hoc adstrueret a priori, illa determinatio non potuit set definiri. Sed ex observatione hae id boni habemus in exercitatione practica , quod sciamus, quid si in tali malo faciendum, dum expectamus mala capitis ex tali urina : ut scilicet demus alvum ducens, quod ad aliam viam magis ducit materiem caput petituram . Ex hac ratione saepe dedi Purgans in huiusmodi aegris optimo cum successu.
x8r. Uibus morbi septima die iudicantur , .is nkbe Iam rubram urina die Z qMarca continet, o alia secundum rationem .
Ι. A Ntequam aliquid certi formare possumus ex proposito Phaenomeno in Q , lx urina, constare debet , quid sit in urina nubecula , & ex quibus
causis & materia illa formetur . Materia visibilis a reliquo urinae liquore suum. visu distinguenda, tria diversa loca occupare potest . Vel haeret in urinae superficie , quando supernatans dicitur; vel haeret ad fundum , quando sedimenti nomine venit ; vel denique medium inter has partes occupat magis minusque elevara, quae materia in medio suspensa Nubeculam format, ex nubium similitudine & loco in aere, quae etiam magis minusve elevatae feruntur per aera: quamvis differentia statuitur inter nubeculam & nebulam, ea in urinae inspectione tam parvam exhibet differentiam, ut non mereatur distinctionem . Quoniam nubecula seu nebula se praebet visui in medio urinae, quamvis nebula ex partibus tenuioribus videtur Congregata, e
ius materia distincta esse debet a reliqua materia liquoris urinae. In hominis persecte sani urina quaedam semper nubecula invenitur , quae videtur tonsecta ex portione alimentorum non satis subacta , atque ex materia detrita per vitae actionem in humorem excrementitium e unde in heluonibus& quibus vitae actio est debilior, tanta hujus copia in urina colligitur, ut vel totam urinae massam turbet , vel copiosum sedimentum turbidum L Ciat. In morbis autem cum maiore motu circulatorio vix aliquid de dicta materia nubeculam formans inveniri potest , quum validiore amone vitae ea materia ita subtili setur, ut sui nullum indicium praebeat, quare tunc t ta urina redditur pellucida sine nubecula & sine sedimento : quod autem in morbis acutis tandem sormetur nubecula , id non arguit superius dictam materiem evacuari, sed omnino aliam , scilicet morbi materiem aliquo in do subactam, vel partem detritam per actionem vitae validiorem . Quum in huiusmodi morbis talis semper formatur materia, signum est, quando urina in febribus acutis reddatur perfecte pellucida, eam materiem vel aliis humoribus intricari, ut separari non possit ψ vel retineri in corpore: quare debito tempore in acutis nubecula conspecta bonum signum, nempe exitum materiae morbi, exhibet.. II. Nu-