장음표시 사용
301쪽
,y, MEDICINA HIPPOCRATICA Aph. t 3 .
arena. II. Faeile fieri posse in urina alicubi stagnante, vel fluente perpetuo supra
D DU aliquam partem arenularum vel sabuli generationem, demonstravimus, quae eorpuscula eoncreta dein separata facile cum urina exeuntia in fundo uronteae Οὐ- copii exhibere possunt tabulum vel arenulas. Ne autem talia inventa illudane - ωD inspectorem , sedulo observandum est, num talia eorpuscula statim appareane ' in emissa adhue calente urina , an vero dein in sola stagnante urina restite-eata inveniantur: nam si statim non appareant arenosa vel sabulosa in eale te urina, certum est fignum , horum generationem non fuisse iactam in eo
pore aegrotantis, sed nata fuisse erystallisando in uroscopio, in quo stagnavie
vel nar haec crystxiliatio quoniam magis minusve cohaerentes potuit producerearenulas, incertum omnino est judicium , quod practici petunt ex arenularum duritie, num in eorpore vel extra istud arenulae fuerint natae. Recte propterea praecipit Auctor, Arenosa subsidere, nam si in matulis habetue eone retio calculosi, illa arenosa magis adhaerent lateribus vasis, quam quod subsideant. His nune arenosa subsidentia in calida urina denotant eertissime Memationem fuisse peractam, sed an fuerit facta in vesica vel renibus, incertum est . Hoc quidem verum est, evacuari non posse strenulas, nisi fuerint in vesica , sed tropterea non est indicium, originem mali latitare in vinea urinaeiar imois temporibus ex lumborum conjunctis doloribus frequentior origo esset quaerenda in renibus, quam vesica eorum , qui sabulosa vel arenosa eum urina reddunt. Quod autem illi, qui tandem in refrigerata urina inultum fabuli habent, frequentissime etiam in morbos renum & vesicae incidant , res est notissima. Quippe quoties his in partibus locus est muco non satis ὸesensus, ad quem stagnans urina potest formare crystallos, urina ita prona ad calculi formationem , etiam ire corpora calculum sepe iacit adeo ut non requir tur, ut semper primordia caleuli sermentur in renibus, qui tandem magis incrustati maiorem ealculum ita vinca urinaria formant ; potest enim talis Ioeus esse tam in vesiea ipsa, quam in pelvi renum . Unde non consentirem Auctori statuenti, sabulum vel arenulas indieare vesicae calculum , nisi intelligat, evacuationem labuli fieri non possa , nifi calculus peius fuerit in
E I lor incidat ad imum ventrem, σ perinaeum , partes csrca vesicam ι
p. i. I. Mnes sere Commentatores auctoritatem seeuti credunt, Hippocratem e reo vem is in hoc Aphorisino voluisse indicare aegrotationem uel laborem circa
vesicam non vero ipsam vescam laboraret ego vero malo, haec signa Indieare, ipsam vesicam avictam esse, fi euncta haec signa collecta inveniantur' in eodem aegro , uti ex expositione sequenti constabit. Partes ei rea vescam possunt essis in utroque sexu urethea & prostatae, Perinarum in viris, qu avocatur in seminis distinctionis ergo intersemineum. , intestinum rectum murroque sexu, sed tamen magis in viris , in feminis autem uterIvel accipi potest etiam pinguedo copiosa eirca has partes haerens. Ex affecto intestino recto, uti patet in Tenesno & Dysenteria & in Haemorrhoidibus , non raro generatur stranguria, dolor ad imum ventrem , & perinaeum , quo
302쪽
n iam in hoe Ioco etiam intestinum haeret, euius affectione partibus adiace tibus praecipue in viris, per consensum dolor & stranguria inferuntur, atque in seminis si vagina tentetur dolore , dictae partes adiacentes consentire so-ιent. Quare haec signa seorsim ponderata incertum indicium praebent, num vesica, intestinum rectum, vel vaginae pars praecipue affecta st. Idem qu que sentiendum est de sanguinis mictu , qui non solum ex vesica , verum etiam ex laesis renibus oriri potes h. i 83. . Sed quando illa duo gener signorum, unum quod indicat locum infernum esse laesum , alterum quot
declarat organum urine esse assectum , concurrunt, tunc certum formatur indicium , vesicam ei se affectam . Quippe ex nulla parte circa perinaeum de hypogastrium affecta evacuari potest sanguis, nisi ex vesica laesa. Ille tune sanguis, si statim ae effusus in vesica, reddatur per urethram, vel si sanguis non admodum fit concrescibilis, fluid ut potest reddi, sed si maiori potentia coagulandi sit praeditus, vel aliquamdiu stagnavit in vesica , grumosus reddi potest. Inde talis homo sanguinem mingit & grumos, ut recte praecipitauctor nostex.
. vesica exulcerationem significat. I. T T Num phaenomenon raro sussieere ad detegendum Iatentem causam, ex hoe etiam Aphorismo constat: vult enim per signa externa dete- ω-- gere Auctor vescae latentis exulcerationem, propterea tot congerit signa m H μ mul collecta , quae omnia ex nulla alia causa oriuntur. Nam ex solo sanguinis mictu B. r 88. indicavit, venas renum esse ruptas. Ex sanguinis &puris mictu iudicavit renum aut vesicae exulcerationem h. I 83. Ex sursuraceis in urina deduxit vesicae scabiem h. I 87. . Neque urinae laetor certum est fgnum vesicae exulcerationis . Uerum si euncta haee iunguntur, ut quaedam demonstrent ulceris praesentiam, & reliqua significent, vesicam so- Iam talia emittere posse , tune certum erit , id ulcus occupare vesicam . Nulla sunt fgna, quae ulceris praesentiam declarant in viis renum , uti evacuatio sanguinis & puris: nam si pus solum evaeuaretur, forsan talis fieret evacuatio per metastasin , sed tune nunquam redditur sanguis, & deici pus, vel haec duo simul . Uerum squamulae quoniam solummodo in vesica formari possunt ex pure ibidem concrescente, harum evacuatio certum criterium praebet, puris generationem fieri in vesicae ulcere .
L I B. IV. APH. LXXXII. . Quibus in urethra tuberculum nascitur, his suppurato eo, oe perrupto
I. D Ropter nimiam brevitatem magna generatur in hoc Aphorismo obseu- I ritas, nam non constat, quodnam genus tuberculi in urethra intelligitur, neque constat, quidnam solvitur eo Tuberculo perrupto e fi enim qui
303쪽
1V1 MEDICINA HIPPOCRATICA A . t r.
in medicina practica non fatis expertus talem legeret sententiam , iudicaret , per solutionem intelligi debere finem morbi, quasi sussiceret ad curari rinem huius Tuberculi, si modo perruptum eiIet, sed in praxi contrarium inventiaret, nam si abscessus, vel tuberculum sit ruptum , statim non est ille morbus sanatus . propterea solutio respicere debet ad aliquid aliud, quod per Tube culum generatur, δι quod solvitur Tuberculo rupto. Recte monuit in hoc Aphorismo Mercurialis, propterea Hippocratem hunc Aphoris num adiecisse ,
ut demonstraret, omnem puris evacuationem cum urina non esse malam, neque semper pus evacuari ex vesica , verum etiam ex meatu urinario, ut
ita sedulo inculcet, pus cum urina missum ex variis locis provenire posse. Dis M. II. Uaria sunt genera Tuberculorum in nostro corpore , quae exhibuimus Tubereti- in Chirurgia nostra repurgata , ex his sunt Tubercula inflammatoria , quae st id tendunt in suppurationem, quare in hoc loco hujusmodi Tubercula sunt imim' ' telligenda, quoniam dicit Auctor, eo suppurato , & perrupto , solutio fit, nam reliquae species tuberculorum , quae non perveniunt ad suppurationem , in hoc loco intelligi non possunt. Tubercula autem inflammatoria , & reliquasi nascuntur in meatu urinario, duo praecipue mala inserunt, Dolorem scilicet, & Urinae supprellionem . Quamdiu Tuberculum inflammatorium non abii an suppurationem, neque minuitur Dolor, neque reseratur urint suppressio, sed quando in suppurationem abiit, minuitur quidem Dolor, sed quoniam non est diminutus tui nor, manet tamen urina suppressa e verum si matu- . rum hoc Tuberculum rumpatur , & eius contentum pus evacuet , simul quoque minuitur Tuberculi moles , unde non amplius tam arcte obstipata est urethra a tumente Tuberculo , quam antea , quando sepe simul reddi potest urina per urethram nunc minus obstructam , praeprimis si fimul resditur pus , indicium praebens, uretram esse apertam . s. ωώ lH. Facile nunc erit solvere illum noduiri, quomodo Hippocrates dicere Fr quid Potuerit, bolutio fit , quod mukis Commentatoribus magnam difficultatem δε is r. praebuit. Solutio enim in hoc loco significat , instans periculum ex doloris vehementia, & urinae suppressione averti, quoniam ex pure Prodeunte comstat , Tuberculum non amplius saevire, & urinae viam esse apertam. Hanc esse veram Auctoris sententiam, colligere possumus ex aliis Iocis nostri Αuctoris, uti in Coacis, ubi dicit , huiusmodi Tubereula inducere urinae di ficultatem & supprelsionem; & in Aphorismis SH. 7. Aph. a 7. aperte
Ictio noctu natalia contIngens, paream dejectionem siqui eat. --- I. Ria generalia invenimus in viventi emunctoria , quibus eliminatur: ν I abundans, & id quod inutile est factum , nempe Alvum , Urinae
isti vias , & Cuti iri : reliquae evacuationes humorum in corpore non fiunt in sani- u piata late , ita invenitur vomitus, sputum , humoris effluxus ex ulceribus , haemo a rhagiae, sed evacuationes hae non sunt naturales in hominibus sanis . Haec tria emunctoria evacuant quendam humorem aquosum generalem , & egerunt specialia sua , quae per alia emunctoria eliminari non pol Iunt. Ea enim, quae in intestinis ingesta relinquuntur , omnia debent evacuari per alvum. Itidem
est quidam specialis humor in nobis, qui duntaxat per Renes separari potost ,
304쪽
quum constanti Observatione comperimus, neminem vivere posse, nisi in te dum reddat urinam , quamvis aucta alvi evacuatione tanta quidem copia humidi evacuari potuisset, quae desectam evacuationis urinae suppleret. Hoc etiam verum est de Insensibili perspiratione, materia propria per hanc viam eliminanda non patitur per urinae vias, vel alvum omnino duci. ob particularem hanc materiem cuicumque organo excretorio est, quod requirantur semper illa organa emunctoria aperta, quae specialem humorem excrementitium segreganta communi sensui ne transeunte per istud organum secretorium , eodem modo uti fit in steretione humorum, ducitur enim per quaevis organa secretoria generalis massa sanguinis, sed propter differentem structuram, & motum istius organi a transfluente sanguine varius secernitur humor , qui nulli bi in alio organo a communi massa segregari potuit. Ita etiam constitutum est cum humoribus excrementitiis, ille specialis humor, qui verbi gratia exit per urinam , nulli bi per aliquod organum a communi massa potuit separari: quare ab urinae suppressione homo moritur, retenta urinae materia, etiamsi alvus, vel sudor majorem copiam humorum evacuat. Sed praeter speetalem illum hum rem invenimus quoque alium, qui sine discrimine per tria illa naturalia emunctoria evacuari potest, ut si augeatur sudor, vel perspiratio, nainuitue
urinae quantitas, & alvus redditur siccior. Illa materia seu humor comm nis videtur non multum distare ab aqua tanquam communi vehiculo, quoniam aquosa copiosius assumta evacuari possiunt per Cutim, & renes, minus vero per alvum , cujus haec videtur ratio , quod intestina non sint organa emunctoria, quae ex communi massa segregant humorem excrementitium,
sed potius humorem secretorium, destinatum ad aliquam iunctionem peragendam in intestinorum cavitate. II. Si ergo quis noctu magnam copiam urinae emittat, non quia praecedente die multum potavit, sed quum sis litam potionis copiam assumsit, talis co- Puti,
piosior evacuatio denotat, sere omnem humiditatem generalem hac via evacua-- ῖ-ri, vix quidquam de communi hoc liquore evacua ei per duo reliqua emun- ssis ctoria. Unde certo constat, non solum alvum fieri debere sicciorem, sed etiam in hoe homine parciorem esse insensibilem perspirationem . Non sine ratione adjecit noctu , ut indicaret istud tempus , in quo corpora quiescere , & do mire solent, ut nempe illa aucta urinae evacuatio non producatur aliqua actione musculari, vel animi pathemate , quibus interdum haec , vel illa excretio potest augeri, vel minui, sed ut notaret tempus, in quo excretiones illae absolvuntur sola actione vitali, Parva tune regulariter debet fieri Alvi egestio , quia solummodo id, quod ex intestinis absorberi non potest, deponendum est.
In morbis autem colli quativis interdum observatur in ictio nomi multa cum alvo profusa, sed haec duo iuncta malitin signatri exhibent, quoniam nunquam observamus duas evacuationes copiosas, nisi humores per putredinem ita sint soluti, ut per omnia einunctoria essiuant e qualis status periculosissimus est. Qui ceteroquin sanus noctu multum mingit, conveniens est, ut huic alvu ς
non solum si siceior , sed & insensibilis perspiratio parcior ; nam in ratim ictu copiosiore, qui fit in corporis quiete , &non post potum copiosiorem, denotat omnem materiem generalem evacuari per renes. Sed si tantum id speciale , quod per alvum, & per cutim est educendum, evacuatur, alvus
necessario debet esse siccior, & perspiratio parcior , quum speciale parvam
quantitatem exhibeat. An IIII. Qui ignorant, perspiratione maximam copiam humorum absumi , sem-
Per eontenti sunt videre urinam copiosius evacuari, quum inde putent, corpus uese m
liberari ab inutili humore , atque extollunt quoque alv*m liquidiorem'. Verum
305쪽
,σι MEDICINA HIPPOCR AT IC A Aph. is r.
si eonsideremus hominem ceteroquin sanum , salubrius censendum alvum modice siccam habere, & urinam parciorem. Nam invenimus, si vires valeant, naturam tunc illam massam liquidam communem pellere per insensibilem perspirationem . In corporibus autem debilioribus illa communis massa magis evacuatur per renes. Ergo in hoc casu urina parcior signifieae vires corporis valentes, & urina copiosior vires debiliores . In morbis autem haec regula generalis non semper locum habet, quoniam in morbis, quorum materia solummodo per renes a communi massa sanguinis segregari potest , admodum conducit copiosiorem reddere urinam . Si enim aliquis materiem purulentam habet in sansuine, frustra exspectaret hujus evacuationem per
sudorem, imo sudor copiosior in huiusmodi morbis damnatur , quum stindicium colli quationis. Exemplum habemus in empyematicis , & phthisicis, in quibus sudor copiosior semper habetur inter mala signa , sed urina copiosior eum laudabili sedimento non raro liberat ab Empyemate . Sed morbi inflammatorii antequam in purulentiam abierunt, soliti sunt solutam
illam materiem per sudorem eliminare, sed minus Per urinam . Status v Ietudinarius utplurimum praebet urinam copiosiorem noctu, quum vires viatae debiliores in huiusmodi hominibus non valent satis largam facere pedi spirationem infenfibilem . Quare concludere possumus mictionem noctu mulis tam non ita indicare morbum , sed vires debiliores ἐν unde melius est ad deis fignandam vim vitae validam, ut noctu mictio sit parcior.
306쪽
Osquam Hippomates in inte medica eo inmatus, tam ad levandam memoriam, quam ut posteritati quoque prodesset, meditabatur arrem hane longam eone is canonibus breviorem re tutiorem facere , jam senex ex operibus suis , quae iudieaevir praeeipua, eollegir in Me aureo Libro Aphorismorum rἐnde quaedam sententia ita cohaerentes inveniuntur , ut una empnere alteram , alia autem nullum omnino nexum servent, prous nempe per Mendo sua propria opera fenuntiae notatu dignae o eurrebanx . Dum vero collegis hunc Librum 'borismorum , Udrisur morbos mulierum pervolvise , re ex libra tuo hos Aphoris mos desumsesse : interim tamen quaedam aliae quoque intermisae ninniuntis senuntia , quae istis inter componendum occurrerunt. λuia υero hi morbi maximam partem ex eognita uteri Ibin ea suns intelligendi, quae non admodum noxa fuit veteribus, qui magis in animalium quam hominum eadaveribus rimati sunt structuram , non es mirum me in hoe Libra magis quam in aliis reredere ab Hippocratis sententia. Hoc haud credo Lectorem matati laturum , quum nosira Commentaria non saer eonferipta ad
Hippocratis laudes extollendas, qui per se satis dignus est, re
nude non earet , sed ut observata Mediea longo usu eomprobata majoris essens Militaris. Si ergo aliquid occurris alienum hodie nis
307쪽
nis inventis , nis monerem , male agerem , nostir scopus sir ad majorem perfectionem evehere artem medicam. Guod facere non potuissem , si jurare voluissem in Auctoris verba. Hanc emendandi libertatem miri tribui, quum etiam per longum tempus in eadem arte sim enutritus re exercitatus , multaque in praxi quotidiana vidi, unde valui judicare , num sententia prolata emperimentis respondeant, vel ab iis recedant, quod tiro facere n quit , etiamsi in omnibus partibus theoria sit consummatus , quum morbi ut plurimum aliquid habeant speciale , quod non ubique regulis theoreticis respondet.
308쪽
Nehoat Auctor hunc librum a morbo, qui nomen habet ex phaenomeno in motu animali, qui motus in sanis hominibus solummodo fit ad nutum voluntatis , sed qui nunc se ex causa morbosa: quoniam in sequentibus aphorismis repetit hunc niorbum , qui Graecis vocatur σπασμὸς, nulli bi convenientior est locus ad exponendum huius morbi naturam, quam in hoc loco , quamobrem primo videbimus, quale sit istud phaen menon ; dein quomodo ab Helleboro generari possit; & denique eur pronuncietur lethale, si ab Helleboro Convulsio generetur. II. Musculi motus animalis seu voluntarii non moventur in persecte sanis, nisi voluntate nostra s Cons. Aph. II. III. 7 eum motum fieri influxu spirituum in Ae . per nervos, ex physiologicis assumendum , quod nimis longum seret in hoe loco demonstrare. Ille fluxus spirituum per nervos in quiescentibus corporibus tantus non est, ut inde contrahatur musculus, sed si accedat voluntas menti ducens maiorem copiam spirituum , & maiori impetu ad aliquos musculos, illi
tunc contrahuntur, atque proportionate majore & minore potentia, ut est spirituum influxus. Quoniam videmus, tale quid fieri in sanis hominibus, non miramur videre, dum tamen mihi sit summum arcanum, mentem nostram ponse concitare fluxum spirituum ; miramur vero , partem aliquam convelli, quod intellectu est facilius, quoniam morbosa causa est materialis, quae ad intellectum facilius concipitur,eam posse producere motum auctum spirituum per ne vos . Si autem ex morbosa interna causa talis motus producatur in mustulo motus voluntarii, qualis in sanis fit per voluntatem nostram , idem ille motus vocatur Convulsio . Quare nullum aliud phamomenon in hoc morbo habemus, nisi talem motum, qualem observamus in sanis hominibus, qui ex voluntate mo-Ment muscuham, quoniam causa interna morbosa nostris sensibus non est patens. Interdum vero ille motus est violentior, quam qui ex voluntate fit, in quo casu iudieamus , illum tunc motum lex morbosa eausa fieri . Motus volunta- eius in sanis est vel alternus vel conitans per aliquod tempus durans, talis quoque habetur motus morbosus , qui vocatur irarασμος. Si autem ex morbosa
ea uia fiat, istum motum distinguunt in Spasmum & Teianum s Aph. ι67. I. Ergo phamomenon satis se manifestat, dum nempe sine vel contra voluntatem Museuli motus animalis vehementer trahuntur , istud pharao me non nomen morbi accipiens vocatur Spasmus, & Latinis Convolsio. III. Hippocratem in hoc Aphorismo intelligere Helleborum album h. 123. D., MMi. minime dubium est , suoniam veteribus erat in frequentillimo usu , non
solum in morbis sed etiam in fanis, si iudicahant, ventriculum esse exonerari. Κρος dum. propterea multas adjecit cautelas:& quoniam vehemens istud Medicamenis tum saepe multa damna intulit, de eo plures cautelas adiecit, quam de quovis n. mi
alio : denique Helleborus si absolute scribitur, veteres semper intellexerunt Helleborum seu Veratrum album ; sed si voluerunt alterum Helleborum , qui purgat, intelligere, semper scripserunt Helleborum vel Veratrum nigrum . Hoc
309쪽
nunc Veratrum quali modo induxit Con Vulsionem, quia supra s. h. D6.,
III. exposuimus, non erit Opus repetere .ctij αη- IU. Ex iis, quae hucusque dc locis allegatis exposita sunt, facile colligitur , vulso ex quare Convulsio ab Helleboro censeatur lethalis, id est admodum periculosa,
- μορ aut non raro st convulsionem talem homo moriatur. Nam constat. mo.
tum animalem non pati Conuulsionem , mu ex magna causa, ut in pueras,
quorum motus animalis multo facilius turbatur. Uerum Helle rus inmisitus, vel primo sua rosione & irritatione tantum perturbat ventriculi motum vermicularem , ut etiam totus motus animalis in consensum trahatur,
quod nunquam fit nisi a magna causa , & quoniam omnia signa causae magnae sunt signa periculostisma , inde etiam Convulsio post Helleborum assumtum periculum portendit ἰ prae primis quoniam vehemens ille motus non tollat irritantem causam , nam convulsio non eiicit ex ventriculo Helleborum . Vel virulentia Hellebori venis absorpta & delata ad nervos, tandem motus voluntarii Convulsionem inducit in mortem desinentem ; nam id aere neque actione cerebri subigi potest, neque inde pelli . Quamobrem recte observavit Hippocrates, Convulsiones ab hac causa lethales esse. Quod observatum hic fuit de Helleboro , id etiam applicari potest ad alia vomitoria vehementia dc venena assumta, ut inde fiat regula practica generalis.
I93. Ulneri convulso superveniens , lethale. I. Uemadmodum in praecedente aphorismo dixerat lethale, eodem modo
hic intelligendum θανασιμν, non quod semper inserat mortem , se a frequentissime , id est perniciosum , exitiosum est , & propterea monet, Conis vulsionem in vulneribus non esse flocci pendendam , sed ex superveniente Conuulsione summum periculum praesagiendum, dc Omnia stati in pertentanda , quae auxilium adferre pollunt. Vulneris nomen hic late accipiendum, ut non solum indicet solutaein unitatem in parte molli factam per instrumentum durum secans, verum etiam Contusionem validam Sc Puncturam , nam in omnibus his casibus Convulsio lethalis est . In praecedente Aphorismo notavi, Helleborum inducere Convulsionem per consensum vel delationem virulentiae ad nervos motus voluntarii,utrumque hoc in vulneribus admitti nequit, nam causa vulnerans vel pars laesi semper manet in eodem loco : ergo Convulsio talis semper generatur per consensum . Quomodo autem vulnera Convulsionem inserant, non o- innes idem sentiunt. Constat observatione Chirurgi ea ,stati iri ab inflicto vulnere vel punctura in membris exterioribus non produci Convulsiones,sed post aliquos tempus, aut si acre fuerit vulneri applicatum, quemadmodum observavi in punctura tendinis in genu sub patella , ah indita tu runda dura unguento basilico obducta hominem fuisse convulium Sc periisse, sed in vulneribus vel contusionibus cranii cum me ningum laesione ut plurimum statim totus homo convellitur. Maxi. ma pars medicorum in ea est sententia , quod quaedam fibrae nervosae faciant ut reliquae fibrae nervosae ejusdem nervi integrae manentes, nimis tensae, primo dot rem, dein Convulsionem inserant. Sed quoniam vulnus latius plures fibras abscindit,& pauciores relinquit integras, quae propterea magis tenderentur, vulnus talem asorem dolorem dc Vehementiorem convulsionem ex ratione inserre deberet, quam
310쪽
quam te. is nervi punctura . Sed si consissimus experientiam , contrarium in seis
niemus semper, nam vulnera lata raro convulsiones inferunt, puncturae autem
cepius. Quare convulsionis causa non facile deduci potest ab inaequali tractione fibrarum, quae relinquuntur integrae , sed a simili causa , quae valet irritandomeninges prompte convulsionem inducere : & quoniam capsulae nervorum Meningibus similes sunt, & forsan eaedem , inde ab irritamento capsularum, quibus motis contenti canaliculi nervosi valide agitantur, videtur generari Conuulfio, qualis irritatio frequentior est in punctura, quam vulnere . Quod autem irritatio me ningum prompte inducat Convulsionem, & irritatio capsulae nervorum post aliquod tempus , inde oriri videtur , quod si me ninges agitantur, statim propelluntur spiritus ex encephalo ad omnes musculos motus voluntarii, sed si capsula nervi irritatur , prius consentire debent men inges , antequam uni versalis Convulsio generari potest, qualis propagatio non ita statim fit post factam puncturam . Si autem illa punctura universalem Convulsionem fecit, sis
pnum est , causam esse magnam, quae potuit rotum stamen nervosum in con-hensum trahere , & quia Convulsio non tollit causam irritantem , inde recte pronunciatur , lethale esse signum . Quod diximus de nervis, id etiam verum est de tendine, vel membrana, vel alia parte nervosa sauciata.
I96. C Anguine multo essus , convulsio , aut sugustus superveniens , ma
I. OUoniam in superiore egerat Auctor de Convulsione ex Uulnere, ne aliquis iudiearet, omnem Convulsionem generari ex Vulnere, quae post vulnus oritur, hunc Aphorismum subnectere voluit, ut constaret, Haemorrhagiam a vulnere natam sepe causam esse Convulsionis e quare post vulnus si oriatur Convulsio, perpendendum est, num ea nascatur ex Uul- Mere , an vero ex haemorrhagia copiosiore, quoniam praeservatoria curatio thipsa prognosis disserunt. Nam si ex vulnere inducatur Convulso, ad nervum vel tendinem sauciatum applicanda erant balsamica, & resinosa, & in graviori malo urendus vel abscindendus esset nervus: verum si haemorrhagia inducat Convulsionem, ea est compescenda, & incassum esset priori modo moliri curationem Convulsionis, atque ipsa prognosis differt, quae enim Convulso fit ex Uulnere, dicitur Lethalis, sed ex sanguine multo effuso tantum habetur mala , id est minus periculosa , quoniam non tam saepe ex sanguine multo effuso moriuntur homines Convulsi , quam vulnerati & Conuuls . Quamvis hanc dicendi occasionem arripuit, non tamen haec observatio ita est specialis , ut solummodo complectatur sanguinis fluxum per vulnus inductum , quoniam haec observatio est generalis de omni sanguinis evacuatione copiosiore per quatricumque causam natae. Antequam aici potest, Convulsonem post largiorem sanguiniς fluxum malam esse, videndum est, quali modo talis haemorrhagia Convulsonem inducat. Hac de re multae & variae proferuntur sententiae, nemo vero negat Convulsionem fieri post profusionem sangui nis, sed de modo, quo generatur, discrepant. Ne autem haereamus in liorum sententiis resutandis, nostram duntaxat proferemus. Ut motus vitalis ν - P p a Co