장음표시 사용
291쪽
136 MEDICINA HIP POCRATICA Aph. 1gi
II. Nubecula quidem denotat exire morbi materiem , sed color nubeculae etiam naturam materiae exprimit. Nubeculae in urinis albae quidem oe infernae commodi sunt, rubicundae vero o nigrae, ac lividae discites sunt. H. a. 38o. Nubecula quae feruntur in urinis, alba quidem honae sunt: nigrae vero malae. H. a. 473. Non est hujus loci omnes nubecularum colores ex suis deducere causis, duntaxat notandum venit , ex qua causa formetur nubecula
rubra. Dum in morbis acutis & sebribus materia morbi paulo maiore motu agitatur, quam est motus vitalis in fanitate, praebet in urina materiem visibilem albicantem : sed in motu validissimo id quod prodit vel in nubecula vel in sedimento rubrum colorem habet, imo ipse liquor urinae rubee est, quod etiam observatur in motu musculari validiore: reliqui autem coistores flavi, nigri &c. a diversis humoribus una exeuntibus dependent. Quoties igitur in urina formetur nubecula rubra, signum est , tali in corpore validissimum motum adesse atque febrem vehementem . Si ergo comparatio fiat inter nubeculam albam & rubram, dici potest, nubeculam albam salutarem esse, sed nubeculam rubram majus periculum portendere . III. Motus morbi acuti sebrilis tam vehemens, qui valet materiem rubram pro nubecula formare , diutius quam per teptem dies a corpore fustentari nequit sine corporis interitu , quamobrem recte observavit Galenus, se nunquam post quartum diem vidisse nubeculam rubram in urina praesagientem suturam crisim septimo die. Haec etiam observatio firmat eriticorum dierum doctrinam, quod quartus dies sit index septimi , quoniam in morbis acutis tantum tempus a morbi principio insumitur usque ad ac-men, quantum in morbi declinatione, quoniam dies quartus est medius inter principium & septimum diem . Inde etiam si praeludia coctionis observantur die septimo , morbus plerumque durat ad decimum quartum ; &quae conspiciuntur undecimo , illa triorbum ad vigesimum diem prolongare solent. Hoc tamen observatur in diebus eriticis, quod brevius tempus accuratius servet ordinem, quam tempus longius. Dum igitur quarto die ex nubecula rubra constet, sebrem esse vehementem, cujus tamen materia i cipit quarto die evacuari , spes est periectam futuram es e coctionem die septimo. Verum saepissime evenit, quod in tali febre vehemente vires vitae superentur, & ut ita morbus abeat vel in corruptionem, vel sphaceium , hocsgnum eriticum minus securum est quam si apparuisset Nubecula alba de- norans vires vitae praevalere . Necesse igitur erat , ut Auctor adjiceret, oealia secundum rationem. Nam si modo unum alterumve adesset signum, vires vitae superari a magnitudine morbi, cum homo talis ita versetur in ancipiti statu, & quasi in puncto interitus, hoc signum solum non sufficeret ad crisim septimo die praesagiendam. L I B. IV. APH. LXXII.
I 82. c Uibus urinae pellucidae, albae, malae. Maxime autem in phreniticis o M servantur . I. Voties Urinae liquor omni in puncto sibi similis est, atque per suam totam substantiam transmittit lucis radios, quemcumque etiam ha - beat colorem, album , flavum, vel rubrum , talis tamen dicitur uri
292쪽
na pellucida . Talis ergo privata est omni materia sedi me Mosa , Ω quae formae nubeeulam ; neque habet admistam materiem , quae turbidam facere potest uel-nam. Inde tamen non inferri potest, morbI materiem huic urinae non etiam istam , ita enim sales solvuntur aqua , & tamen ejus non turbant pelluciditatem atque multae tincturae inveniuntur pellucidae virtute medicamenti saturae. Sed quando talis invenitur urina , quae etiam morbi materiem mistam habet, significat, persectam esse unionem inter morbi materiem , & reliquam massam urinae. Ita durissima, & opacissima etiam metalla in suo menstruo soluta pellucidissimum liquorem praebent . Quare urina pellucida vel indicat in morbis materiem non evacuari, vel reliqno liquori urinae intime missam esse. II. Materia autem morbosa maena copia urinae intime mista non turbat eius a. bo De Iiquorem, sed tamen mutat ejus colorem , unde habetur urina alba pellucida a quo a diaphan a , vel pellucida & colorata: haec semper indicat, nihil de materi is morbi, vel materia detrita vitali actione corporis urinae liquori esse mistum : illa autem , quo color magis est saturus, eo majorem copiam materiae detritae, vel morbosae admistionem arguit. Ex urina itaque pellucida alba scimus, neque m teriem detritam neuue morbosam evacuari . In febribus autem talis urina evacuari nequit, quin aesgnet materiae utriusque retentionem , quum sola amo viistae vehementior , etiamsi nulla fieret materiae morbi subactio , tinctam faciat urinam , uti in fanis etiam experimur , quorum corpora sana exercitiis validiori-hus fuere agitata. In Chronicis autem saepe evenit , talem reddi urinam, quum circulatio validior non multum deterit: sed si tamen maneat pellucida longo tempore , significat, materiem crudam , quae generatur in Chronicis , retineri: Ergo tam in Acutis quam Chronicis alba pellueida urina est mala, tanquam fignum retentionis materiae. III. Non consentiunt Interpretes, num talis urina praesagiat magnum ma- aua DI tum in phreniticis, num vero talis in Phrenitide saepius , quam aliis morbis o, is da rueservetur. Ego autem puto , utramque sententiam esse admittendam . Nam dum
aeger laborat Phrenitide h. Io 9., VII. & inde corripitur febre , saepe red-- ''
dii urinam albam pellucidam , cum morbi materia collecta in encephalo non potest tincturam aliquam praebere urinae : atque urina talis, quoniam indicat, Non silum retineri materiem morbi, verum etiam materiem detritam per validam vitae actionem , quae in Phreniti eis selet esse vehemens, certissimum indicium pr.ebet, utramque hanc materiem in encephalo colligi, quo signo nihil
peius inveniri potest . Si unquam Purgans datum , vel Epispasticum pedibus applicatum ad derivationem faciendam est adhibendum, talis urina summo est indicio, nam nisi derivetur materia, mors certissima est exspectanda .
I 83. tabus hi Oelandria elevata murmurant, dolore lumborum superven min Q te , his rivi humeflantur , nis flatur eruperant, aut urana copsa
prodierit. In febribus autem haec . I. Λ Ntequam certa potest tradi prognosis de alvi humectatione , flatuum e- tis. I x ruptione, vel copia urinae, determinandus est status corporis, in quo febribus observantur hypochondria elevata murmurantia, post quae venit lumborum dO- .lor, unum ex his tribus praesagiens. Auistot dieit in febribus, quoniam illa observavit fieri in se bricitantibus : sed propterea non excludit, sine febre quoque rantia fieri non posse , verum quia veritatem expertus est in febribus. Recte monet
Calenus, Hippocratem, si absolute ponit febrem , intelligere sebrem essentia N n lem ,
293쪽
,8, 'MEDICINA HIPPOCRAT ICAE A .rg,
Iem , & non symptomaticam, adeoque in febre continua, vel remittente, quoniam intermittentes raro generali nomIne febris citantur . Si ergo aliquis laborans generali incalescentia sebrili, sine locali iustammatione , erysipelate aut suppuratione , incidat in Hypochondria inflata murmurantia, ruaeritur, unde tunc veniant illa murmura seu borborygmi cum hypochon-riorum inuatione . Dum materia febrilis per totain malum sanguinis dispersa sens m ad aliquod organum incipit colligi, ut vergat ad eliminatio. nem , vel metastasin, tali in parte quaedam concitat phaenomena sunε ioniistius partis propria : nunc autem tebris facit Hypochondria elevata mus murantia, quae notant augmentum quantitatis aeris in hoc loco, unde illa inflatio , atque inordinatum in his partibus motum , unde Borborygmi. Omnia experimenta in viventibus animalibus docent, quoties intestina in motu suo peristallico turbentur , intus in se generare aerem artificialem , ac si motus ille aerem ab humoribus in cavo intestinorum haerentibus inistricatum separaret , quemadmodum motus ordinatus eum aerem Iungit. Hinc constat ex ventris inflatione cum borb ygmis, quod sebris illa deponat materiem suam ad mesenterium , dc tu testina, in qui ous tamen parribus non iacit obstructionem aut in farctionem, nam tunc non generaretur
inflatio murmurans, sed tumor aliquis hypochondriorum durus. Lumbo- II. Ex lumborum dolore in non febricitantibus Aph. I o. , IV. d Ο qt monstravimus indicari purgans per alvum , quoniam tunc significavit ille j - istis dolor cacochyliam . Hoc autem loco materia febrilis se pro maxima parte humecta- hic deposvit , dc quaerit exitum per intestina . Sed nisi sit materia biliosa ἔφη m. sebrem excitans, aut materia chylosa cruda corrupta, raro febres per hanc viam moliuntur exitum, sed potius per cutim , vel urinam, unde non sine ratione adjecit Auctor , nisi natus eruperint , indicantes materiem potius determinatam esse ad cutim , vel prodierit urinae copia , quae secum seri materiem febris. Inde non incongruum erit, si lumbi ex febre doleant cuin ventris murmuribus, δc inflatione, atque signis cacochyliae, vel bilis corruptae , propinare alvum ducens , quod illam evacuationem magis de te
Dolaν III. Quia vero lumbis quoque accumbunt renes , vix distinguere possu-h3 mus, nutri ex renibus , vel nexu mesenterico lumbi doleant e saepe enim evenit, ut calculos , de quibus certe stimus , causam latitare in lumbis,isi e colicis doloribus, uentris murmuribus , dc inflationibus tententur , quum piam. tantus sit inter illarum partium nervos consensus, ut affecto nervo renum, mesenterium, de intestina inordinate moveantur. Quod si vero febris materia magis feratur ad renes, excitans tamen ex consensu intestinorum , dc
mesenterii symptomata, non est mirandum , in hujusmodi febre fieri posse
materiae evacuationem per urinam copiosiorem.
294쪽
18 . Uibus spes est abscesssum fore ad articulas, eor liberat ab afficessis urἱ-malta cralsa, oe alba ρ odiens, qualis in febribus laboriosis ,
quarto die quibusdam fieri incipit. Si vero etiam ex naribus janguis eruperit, brevi admodum solvitur . I. Ualem statum in febribu Hipp. intelligat, non est opuς anxiequ:rrere , abistis nam b. r l. exposuit ad articulos , & circa maxillas abscessus ex--ἰi pectandos esse in Lisatis per se bres : restat ergo videre, qualis urinalem liberationem portendit; illa autem debet esse multa , crassa, & alba . , Talis urina si veniat in febribus, indicat lentorem febris conti nuae incipere sol- octi Ias vi , commutari in materiem purulentam, quae dicitur cocta in morbis inflammatoriis: nam si talis urina die indice , ut est dies quartus , apparet, exhibens
rudimenta coctionis, die iudicatorio perfectam crisim exspectamus nempe urinam cum sedimento albo , & copioso , qu .e omnem materiem coctam e corpore evacuat. Nam ipsa urina multa , cratia , & alba , tanquam signum impe
seste coctionis , hominem non liberat, sed est signutra perfectae coditionis instantis , uti flores pra sagiunt fructus. Huiust nodi urina alba , era illa, & copiosa quibusdam fieri incipit in febre laboriosa h. 26. , I. die quarto , sed etiam aliis diebus indicantibus , septimo , undecimo, imo serius app1rere potest, quoniam est fgnum principii coctionis in febre laboriosa, nam in febribus
laboriosis praesagiuntur etiam abscessus, sed inora ita in aliis febribus : quippe nisi sebris tam valida sit, ut labores faciat, non exspectamus abscessum . Igitur inutile isor et dicere , urina cratis , alba , copiosa praevenit abscessum , si tali febre laboraret aeger, ex qna nullum ab stellum exspectamus . Igitur admodum eonveniens est in febribus laboriosis , s videamus urinam albam ,
crassam, copiosam , ut fgnum suturae crisis, hunc non turbare naturae O dinem per aliquam artificialem evacuationem .
II. Particula Etiam multis dedit dubitandi an iam , aliis autem errandi occasionem , ac sisgnificaret, sanguinis eruptionem praevenire abscessum brevi, si s sis .istunc oriretur, quando in febre laboriosa ex urina alba , crassa, & copiosa , con- eruptio staret, futuram else solutionem per urinam. Unde etiam magni nominis virition dubitarunt hoc tempore imperare venae semonem , ut eo citius aeger libera- Dialretur . Hi autem non revocarunt in memoriam monitum nostri auctoris h. zo. quae iudicantur , & judicata sunt persecta , neque movere oportet, neque innovare , sed finere . Nam si in se bre laboriosa ex febris vehementia expectabamus abscessum ad articulos , sed tunc incipiebat prodire urina copiosa , crassa,&alba, ut signum crisis per urinam , hoc tempore vel per hae morrhagiam supervenientem , vel per institutam venae sectione in turbaretur coctioniς ordo , &heret innovatio . Imo omnis evacuatio sanguinis mala est , s Lentor incipit mutari in purulentiam . Restat igitur illa difficultas , quomodo illa particula Et amst accipienda , ut sensus respondeat experientiae . Ego puro , Hippocratis sententiam es le veram , & ita cum studio stimino traditam . Scopus eius est demonstrare in febribus, quae per suam vehementiam demonstrant, exspectandum esse Abscessum , si in tali sebre urina alba , crassa, copiosa prodit, quae praebet signat futurae coctionis, & evacuationis , spem affulgere , eam febrem non abituram
295쪽
θη bribus . Vult enim in hoc loco demonstrare ex sanguinis & puris exitu per vias urinae in utroque sexu , qualisnam pars sit laesa . Antequam designamus partem iri y laesam , certo constare debet de phaenomeno, ex quo partem laesam conjicimus , nempe quid fgnificat, & quali modo cognoscitur sanguinis vel puris evacuatio
per vias urinae, seu ex urethra tam laminae quam viri. Si sanguis purus vel urinae mistus per urethram evacuatur , hodie vocatur Mactus ertientus . Nihil planius videtur in morbis observari poste , dum tamen a quibusdam urina ruberrima pro sanguinis evacuatione fuerit habita e neque tam manifeste patet non satis attendenti, num ex renibus vel vesica profluat cum topica me da camenta di
verss locis sint applicanda e igitur operae pretium erit ad significanda loca affecta , ut reliqua criteria huius sanguinis evacuationis perpendamus. Sanguis &urina sunt duo humores specifica gravitate differentes. Sansuis enim est urina gravior, unde hi humores una emissi non diu manent permisti, sed sanguis etiam in urina calente breve petit fundum , si non statim aliquo modo coagulatus evacuatur sanguis, quando facillime distinguitur. Urina autem ruberrima ut
plurimum subsistit aliquamdiu, priusquam deponit rubedinem , & si subsidentia fuerit a reliqua massa separata , notabilis & in liquore ipso & in sedimento erit
disserentia . Nam in mictu cruento superstans urina in colore vix dissert ab urina sana , atque sedimentum erit tanquam sanguis grumosus, & corporis color
non erit admodum accensus. Urina autem ruberrima ardorem corporis adjun-
elum habet, & si sedimentum fuit praepositum , superstans urina intensum colorem rubrum servat. Postquam medico constat , rubedinem fieri a sanguine admisto , observandus est locus, ex quo ille sanguis maneat, ut topica medicamenta parti laeta adhiberi possint. Si ex Urethra profluit, continuo exstillat sanguis,& sine conatu min Lendi emittitur, quum sphincteris constri monem non debeat superare, vel sine urina emittitur , vel ante urinam exit. Saepe etiam dolor partem laesam declarat. Si vero ex vesica venit, imperfecte mistus erit sanguis urinae, non raro sub brumi forma prodit: atque pudendorum molestiam saepe&dolorem parit. Altius Vero si ex renibuς vel ureteribus profluit, persecta est sanguinis cum urina mistio, cum affectione lumborum . Raro fit, quod arteriae re-
dig. MEDICINA HIPPOCRATICA Aph. 18s.
solam talem eris ni praeveniri posse abscessum , addit Etiam liberationem fieri posse per haemorrhagiam, sed tunc citius seu breviori tempore liberari. Nam ut fanguinis fluxus liberet hominem a febre h. Iro. II. γ fieri debet in morbi principio, antequam suppurationis signa apparent, qualia sunt urina alba, crassa , copiosa. Unde haemorrhagiae , & sanguinis missiones in morborum principiis sunt salutares minuendo nimium febric impetum , sed tempore suppurationis si fiant , semper damnum inserunt inhibendo puris
concoctionem ulteriorem, vel exhibent signum corruptionis . Si ergo ex se-bris natura, & vehementia conjicere possumus , exspectandum esse abscessum , expedit, si sponte non fiat haeinorrhagia , largam instituere venae sectionem, quae his temporibus praevenit pleuritidis, peripneumoniae, & ali rum morborum inflammatoriorum transitum in suppurationem.
333. I quis sanguinem, auι pus meisi, renum, aut vesica exulceratio signL I scatur . I. DArtim hic Aph. cohaeret praecedenti, quatenus agitur de signis ex urina di partim vero non cohaeret, quoniam non pertractat signa ex urina in se-
296쪽
nales dilatatae transmitterent sanguinem, quando urinae secessus non fieret a sanguine ; quia tunc renibus non conficitur urina. II. Alter humor, qui aqua pura gravior est, vocatur Pus, unde istud urinae μά. p. mistum , quae aqua est levior , prompte ante refrigerationem landum petit, ut iis .ma inde pateat, non essa urinae album sedimentum , quod tandem in refrigerata urina sun dum petit. Hoc Pus ex omnibus locis, ex quibus sanguis profluere potest, etiam emuit vel ex ulcere in his locis haerente, vel quia sanguis antea fluens res iquerit ulcusculum . Interdum vero observatur in morbis inflammatoriis in suppurationem conversis , atque in morbis purulentis, uti Empyemate, & Phthis, ut materia purulenta reddatur per renes cum levamine. Ex quibus patet, non esse certissimum criterium, si quis sanguinem aut pus mingat, vesicam aut renes ulcere affectos esse . Hanc autem sententiam colligunt ex hoe aph
rismo : sed Auctor observavit in praxi, exulceratis his partibus Sanguinem& Pus profluxisse ; propterea non concludit, nullo alio modo pus reddi posse.
Uibus eum ur na erassa exigua carunculae , aut velati pili exeunt, a
I. A TErsatur Auctor in expositione sgnorum , quae demonstrant, Renes asse' o.ώ
V ctos esse , horum ulcera & vasorum cruentorum ruptionem manifestam . ni e , secit ex urina, quae continebat sanguinem aut pus, nunc vero ulterius ex Ca-m uiae runculis & Pilis in urina inventis demonstrat, renes quodam morbo affectos e si 'se, cuius nomen non addit. Detexit in urina crassa carunculas, unde concludit, renes quadam labe assectos esse . Practici non negant se invenisse earunculas concretas in urina , sed putant esse glandulas, a renum substantia separatas ,& quia renes existimant esse glandulosos, non dubitant amplecti huius observationis veritatem , sed pilos excerni polle , qui morbus vocatur Trichiasis, cum Galeno vel negant, vel maxime in dubium vocant. Ego vero maxime dubito, huiusmodi carunculas indicare glandulas renates separatas & cum urina emissas, sed caruncularum evacuationem aliquoties observavi , nam renum papillae , quae ab istis pro glandulis habentur, ad summum sunt duoὸecim in quovis rene , quarum papillarum separatio tantam copiam Caruncularum in urina exhibere ne quit. Eodem quoque modo multi ratiocinantur de glandulis Pulmonum per sputum eiectis, si in sputo detegant hujusmodi corpuscula concreta , quae carunculas reserunt, dum tamen glandulae pulmonum non in cavitate tracheae vel bro chiorum haereant, sed ad externam bronchiorum superficiem , & ita per sputum reddi nequeant. Error ille natus suit ex praeoccupata opinione , qua putant inter partes firmas cohaerentes & liquores maximam intercedere differentiam, qui modo attendit ad sanguinem ex pleuritico emissum , iuraret, pellem tangentem illum sanguinem refrigeratum portionem esse cutis vel membranae, cum non minor tenacitas in cuticula illa phlogistica detegatur, quam in quadam vera membrana . Fieri ergo potest in nobis ut quidam numor fluidus stagnando concrescat in corpus densum firmum & compactum , quod habet figuram loculi, in quo congregatum fuit. Haec mastula sensim accedente nova materia concrescibili, augetur mole, & ita formatur saepe corpusculum albicans, quod loculum distendendo tandem ita implet, ut loculi vascula cruenta dilatata evomant sanguinem qui striis rubris externe interdum obducit modeculam illam . Tandem loculus irritatus tamdiu retentam massam concretam & compactam , nunc striis rubris sanguineis externe ornatam , eructat, quae messula in communi via ampliore
297쪽
,gs MEDICINA HIPPOCRATICAE Aph. 18S.
veniens cum profluente urina progreditur per ureteres ad vesicam & tandem per urethram emittitur, quemadmodum huiusmodi etia in carunculae ex lacunis tiro achiorum cum sputo non raro ejiciuntur. Ergo exitus hujusmodi caruncularum demonstrat inu eum, quo intus obtegitur renum pelvis conistra ur e rosionem , ni in is tenacem fieri in suis loculis, & tandem extrudi, atque ita relinquere loculos apertos mucagine Privatos, qua tunc loculorum cavitate ab urina acriori tacta dolores inseruntur: atque ita significatur renes laborare . Et quoniam sensim in dictis lotulis novus congeritu mucus concrescibilis, sepe pollunt quoque tales reddi carunculae sine ami1sione subitantiae renum, sed non sine dolore vel renum vitio. Non solum ego huiusmodi carunculas a renibus assectis prodire observavi, verum etiam massam aliquam similem concretam oblongam instar Uermis aliquot uin rum , quae massa etiam externe sanguineis striis ornata prodibat . Addit, cum urina erassa: id est cum urina , quae per totam suam massam non est pellucida, qualis urina sana esse solet, sed habens materiem non integre pellucidam dispersam etiam per reliquam massam . Hoc adjunctum esse debet
fgnum , ut cognoscatur , num carunculae illae in lacunis renum sint formatae , uel etiam in vesica urinaria, quae etiam huiusmodi lacunis scatet, mucumsundentibus, quo interna vesicae superficies contra urinae rosionem obducitur. Nam si ille mucus vesicae in suis lacunis sorinat carunculas, non fit tanta muci reliqui unio cum urina , ut inde fieret reliqua urina turbida , uti fit ,
si formatio fit in renibus, quare hoc scitu est necessarium ad designanduin locum , si carunculae in urina appareant, num formentur hae carunculae in renibus vel vesica . Neque haec observatio recedit ab alias de origine mictus cruenti, nam si sanguis manat ex vasculiς renum , multo accuratior miscet a sanguinis habetur cum urina , quam si manat ex. vasculo rupto in vesica urinaria II. Ouoties in urina conspiciuntur corpuscula oblonga teretia instar tenuium flamentorum illa dicuntur pili . Num huiusmodi inveniantur ira . urina, admodum disputant, quoniam contendunt in renibus generari non posse, quum praeoccupati fiant quadam opinione , pilos hos este renum tenuia vascula, quae quum a renum substantia secedere non pollunt , negant totum hoc phaenomenon : tantum sepe valet praepostera opinio , ut quae a multis per certam autopsiam sunt manifesta , tamen repualentor, quia phae'-
nomeni ratio non potest reddi, vel quod nobis sit huius causa ignota . Sels omnia phaenomena in morbis in verita sunt abroganda, quorum causa in veniri nequit, certe ne tertia pars signorum in Medicina restaret. At mittamus eorum praepos eram theoriam, qua putant elle vascula renalia, & considamus praόficos non ratiocinantes ex causis, sed sola phaenomena tradentes, ut facit Auctor noster, num viderint pilos in urina; uno ore confitentur omnes, se saepe vidisse , quemadmodum ego istos Observavi in urina rarotantium. Ergo apparitio illa negari nequit, sed negari potest, et se vastula . nam si in lusulis urini seris . per quos transit secreta urina stillanda in renum pelvim , formatur materia concreta ex naturali ibidem secreto nauco , corpuscula illa annulantur figuram vasculorum seu tubulorum , in quibus formata sunt: & quoniam cavitas horum tubulorum exigua est Sc Oblonga, necesse est, ut corpuscula in huiusmodi cavitatibus formata pilorum figura in babeant . Haec dein sormata exeuntia cum urina facile praebere post uni conspicienti figuram pilorum . Et quoniam in toto tractu viarum urinae notu
habentur huiusmodi tubuli exiles; non erit mirum, si in urina conspiciat Htur, tales pilos indicare , Renes esse assectos.
298쪽
187. Uibus ἰn urina eraga exibiente furfuracea simul minguntur, iis vesca Z scabie laborat . I. IJElliculae tenues, planae, figurae inordinatae, instar sursuris tritici, con- ok- Dial cretae, per urinae substantiam dispersae in hoc loco intelliguntur: de suta in
his dieit Auctor, tales si observantur in urina, indicare vesicam scabie Ia- urina υε-borare. Huiusmodi furfuracea sunt corpuscula concreta maiora, quam quae ire potuistent per minima renum vasa, & propterea nata in urina post se' Di .M. Cretionem, vel admisia ei. In Coacis H. 38 i. mentionem facit de sed iamento furfuraceo . Lethalis , inquit, in pleuriticis brevi prasina, nigram subsidentiam habens aut furfuraceam , quoniam designat , morbi materiem ita exeuntem tenacissimam esse & promtiisimam ad concretionem , in quo casu nullum adest vesicae vitium . Sed talis redditur urina cum morbo vehementissimo inflammatorio . Hoc autem loco nullam mentionem febris focit , quare concipiendum , Auctorem hic indicare voluisse , si vehemens non
adsit febris. Quippe si signa ex urinis capienda vult observare in febribus, nomen fehris addit, quia plane constat ex superiori Aphorismo 183. Igitur furfuracea hic fuere admista in itinere, neque est sedimentum sulfuraceum, quale in superiore allegato loco indicatur , sed quando per urinam crassam non sub sorma sedimenti sursuracea sunt dispersa, quae statim etiam in ea- lente urina conspiciuntur, &dein quandoque per urinam dispersa manent, interdum uroscopii sendum petunt , prout diversa proportionata gravitas locum his furfuribus parat . Hujusmodi furfures ergo urinae admiscentur, quando vesca urinaria stabie laborat, Id est, quando ex interna vesicae superficie transudat humor, qui non facile omnis permiscetur urinae, sed lateribus vescae adhaerens format crustulas, quae dein separantur , ut obse vamus fieri in porrigine & herpete in cute, humores enim lentescentes excute transudantes concreti huiusmodi squamulas vel furfures sermant. Quidni ergo sinite quid fieri potuisset in veseae interna superficie, quod mucus
naturalis intus obducens vesicam in sua natura degeneratus , uti humor transiens per cutim concresceret in sursures , qui oein una cum urina e
xeunti nihil equidem obstat. Sed quod non significetur pars quaevis alia, sacile concipitur, quia nulli bi talis in viis restat locus, in quo hi furiare,
generari possunt. Quamobrem etiam assectus culaneus sursu res emittens scabies vocari debet . Addit in urina Crassa existente , quoniam non omnis transudans humor in sursvres concrescit, sed reliqua pars urinae mista prae bet aliquam urinae crasstudinem.
299쪽
1 8. Olli sponte sanguinem mingunt , his a renibus venae ruptionem signἰ
ris,stin I. Uam maxime laborant Interpretes in expositione huius evacuationis nem sto sanguinis ex urethra, quum dieat Hippocrates o τα--ου, quod hie vertitur sponte, Galenus vero Inopinanter, alii autem , sorte sortuna vel justa, ε casu . Ego puto intelligendam esse talem sanguinis evacuationem, quam non possumus conjicere provenire ex vulnere, ulcere , vel corrosione aliqua in viis urinae, sed quod aeger incipiat reddere sanguinem loco urinae, dum non cogitabat tale quid futurum esse, quoniam in viis urinae nullam molestiam aut dolorem percipiat, ex quibus coniicere Potest aeger, vel Medicus, evacuationem sanguinis generari posse .
ais; o. II. Quamnam Partem assed tam mictus cruentus significet, superius h. re sanguia I 83. r. 3 exposuimus. Hoc loco duo sunt observanda, I quae signifieantur
e per mictum eruentum, qui sponte seu inopinanter fit . et sanguinem eum fr-,o manare ex Venis, atque ex Venis Renum. Ueteres, etiamsi ex arteriis stil--m, ἐ- labat Sanguis, tamen accusarunt Venas , quoniam fabrica arteriarum , &-ου ei reulatio sanguinis erat ignota ipsis. Neoterici melius edocti statuerunt, in nem haemorrhagiam fieri ex arteriis, quoniam venae valvulis instructae non permittunt regurgitare sanguinem, at eum sui dunt ex suis se dictis anastomosibus. Quamobrem quoque in hac sanguinis evacuatione statuunt, ex ruinptis extremitatibus arteriarum sanguinem profluere: quod putant satis convenire doctrinae veterum, qui omnem haemorrhagiam adscribunt venis, etiamsi fiat ex arteriis. Haec autem nova theoria tanti mihi non videtur po deris , ut totam doctrinam de ruptione venarum omnino repudiarem, quasi nunquam ex venis sponte potuisset erumpere sinpuis. Clare enim nobis constat in haemorrhoidibus & in aliis partibus corporis ex varicibus ruptis profluxisse magnam sanguinis eo piam: atque invenis organorum, quae semper carent valvulis, aeque potest refluxus fieri a trunco versus ramos, quam in arteriis, uti hoc fatis patet in venis mesentericis, & uterinis valvulis carentibus. Constat ergo tam ex principiis venarum quam finibus arteriarum dilatatis fluere posse sanguinem : atque ex varice & an eurysmate rupto ingens etiam generari potest sanguinis fluxus . Nunc autem conspicienduin est, num evacuatio sanguinis απο --αατου, fiat ex vena rupta, vel arteria rupta vel dilatara , ut multi putant. Multo frequentior generatur in venis varix , quam in arteriis an eurysma ; atque varices tolerantur fine perceptione ut plurimum aegri, atque generantur sponte sine causa evidente , sed a neurysma utplurimum generat pulsationem tali in parte, & raro sine valida causa, quae quide in ab agro Perciperetur, producitur. Denique sanguis ex arteria effusus magis concrescit, & dissicilius intime miscetur urinae, quam qui manat ex varice dinfracta. Quamobrem mihi non absurdum videtur cum Auctore statuere, si antea in vena fuerit nata varix, ex ea rupta effundi posse sanguinem urinae miscibilem , sponte seu inopinanter cum urina accurate mistum et nam si supponatur arteriarum dilatatio , illa potest esse duplex ; nempe a maiori interno impetu, sed is tantum ea lorem & pulsationem prius faceret, quae 3b siegro facile perci retur ; si vero nimia supponatur extremitatum dilatatio in
300쪽
arteriis, evaeuaretur quidem urina chylosa cratia, sed vix credendum est , per extremitates arteriarum in renibus dilatatas merum profluere sanguinem . Unde non ita a veritate est alienum statuere, ut fecit Hipp., indicare ve nam esse ruptam . Quod autem iudieaVerit, eum sanguinem profluere ex Renibus δc non ex aliis viis urinae, nempe ureteribus vel vesica, non est sine ratione, etiamsi ex loco dolente non potuerit Auctor dignoscere , num vesca vel renes fuit laesiiquia dicit inopinanter fieri , quod notat ex dolore vel affectione aliqua diiudicari non posse , suturum esse sanguinis fluxum tnam omnes venae & arteriae in renibus non adserunt sanguinem ad generalem reuum nutritionem, sed & venae, & arteriae renates surictioni , scilicet secretioni urinae samulantur, in quibus tunc venis non inveniuntur valvulae, quae tamen in venis vescae adsunt, ut alibi in corpore , ubi non peragitur
specialis functio. Atque vasa ita vesica non soluiri propriis suis tunicis sulciuntur, sed insuper tunicis vesicae, quod non ita fit in vasis cruentis alieuius organi, ubi ex allato sanguine specialis est facienda secretio. De tali mi- Au eruento idem est. sentiendum , quod observatur in haemorrhoidalium fluxu, raro aliquid damni inserre, nisi nimis copiosa fiat aut diuturnior evacuatio: quamobrem non tam anxii esse debemus in curatione hujus, quam si fiat in
calculosis a calculo rumpente vas, atque eandem quoque non sequitur cur
tionem , sed talis interna est facienda , qualis instituitur in haemorrhoidibus. L I B. IV. A P H. LXXIX.
I 39. talitis in urina arenosa subsident, illis vesica calculo latrarat.
I. TN multis hominibus praecipue scorbuticis, arthriticis & podagricis in--εηεμ. I venimus, si saeptu urinam reddant in eadem matula, quae toties non' 'repurgatur, illi matulae circumquaque accrescere tandem crustam lapideam seu calculosam, uti tartarus lateribus dolii accrescit, in quo servatur vinum. Imo vidi homines, in quorum urina inodo per aliquot horas stagnabat, usique ad superficiem eius , sermabatur crusta calculosa ad latera uroscopii, quae crusta vix abstergi potuit; quod etiam mulierculis notum est , quibus depurandi matulas ossicium est mandatum . Certo ergo & iterato experimento Constat, urinam stagnantem ad latera vasis formare posse crustam calculosam . Sed quod magis est, observationes testantur, corpus durum immissum fuisse tu vesicam urinariam, istud dum postea eximebatur , crusta calculosa erat ι obductum; quare etiam corpora quaecumque solida , fi ab urina alluuntur, ' - circumducuntur materia calculosa. Quamobrem generatio Calculi , arenu
Iarum vel sabuli facile & apposite comparari potest crystallisationi salium, quum sales libere fluctuantes in liquore stagnante, si modo nanciscantur corpus firmum, statim ad istud suas figunt crystallos r ita etiam frequentissime ad dentes copiosus Iapis accrescit in multis hominibus, non quod ex dentibus excrescat Lithodontis , sed ad dentes colligatur, & non ita ad reliquas
partes oris molliores. Non est igitur opus quaerere tam anxie humorem glutinantem partes terrestres, dum ipsa urina sine addito illo glutine calcul sum formet ad latera matulae. Si igitur parva crystallus lapidea vel ad latus vesicae vel reuum pelvis concreverit, & statim inde depellat ut, hoc concretum variis in Ioeis natum , depulsum & collectum , a renularum , vel sabuli formam exhibet. Quare in ceteroquin sanis hominibus arenularum &