장음표시 사용
421쪽
Let ex sanguine maiori copia collecto, A sero in vasis arteriosis lymphaticis retento . Denique ex natura Erys pelatis, quod facile priorem partem relinquat , & aliam occupet, colligere possumus , materiem ei te acrem stimulantem , &meabilem , quae ex uno loco facile duci potest in istium , & quam partem occupat, eam in tumorem aliquem cum calore, & rubedine navescente attollere . II. Materia Erysipelatis generans in quadam parte rubedinem , ardorem,& aliquam intumescentiam , non videtur compingi posse in lentorem immeabilem , neque in materiem purulentam , nam observamus in eo morbo perseverante , materiem illam stimulantem viribus vitae instigatam aeriorem , &tenuiorem fieri, & tandem commutari in tenuem rodentem humorem. Inde huius materiae translatio est facilis. Si ergo haeserit in vasculis culaneis, erat in loco, ubi evacuari potuit, & in parte . cujus laesios ne mortis periculo potuit tolerari . Si ergo inde seratur, & ut signum, & ut causa malum portendit : loea enim interna eliminare nequeunt morbosam materiem , Scillarum partium sunmo turbata, vel abolita per materiem hanc in ea collectam , mortis causa esse potest. Neque sponte valentibus vitae viribus morbosa materia unquam interna petit , sed semper ad exteriora truditur e si autem morbosa materia intro vertatur , signum est, vitae vires tam debiles esse, ut non valeant aliena pellere ad corporis peripheriam . quod in omni morbo periculosum est. Neque laudabile est per externa frigida, & adstringentia ad interiora trudere Erysipelatis materiem , ob recensita pericula . III. Si vero Eeysipelatis materia primo occupaverit partes interiores, & deinducatur ad Exteriora, signum est, vim vitae valere , ut se liberet ab eo hoste infesto , & eo deducta materia minus nocere potest cuti, quam priores partes, atque spes est, tandem totam eliminari, propterea valde bonum est, si natura hoc faciat. Inde tamen non licet argumentari, nos debere in morbo erysipelatoso dare calefacientia sudorisera, quae materiem trudunt ad corporis ambitum, quum materia erysipelatos a ex altera parte magis redditur acris per medicamenta cal facientia . Quare non debemus prodesse expellendo, A magis nocere acrem reddendo materiem , sed refrigerantia , 8: temperantia Diaphoretica conducunt, quae iuvant deductionem ad cutim , non faciunt acriorem materiem , sed simul
aliquo modo infringunt acre id biliosum , istud que blande incrassant. L I B. VI. APH. XXVI. Σοi. O Uibis ἰου fibra astdente tremores sunt, delirium folυit.
I ii Ebrem Ardentem h. roq. VIII. habere validum motum circular torium , quo supra modum pellitur sanguis per arterias , nemo dubitare potest, qui modo semel exploravit pulsum , & attendit ad respiratiouem ; hic
motus uehementior, ut saepe observamus fieri in ira vehementi, non solum conclutit organum vitale sed etiam spirituum animalium nervos, ut spiritus per hos non aequali ut sistent fluxu, suant, sed motu quodam perturbato p qui ita nuentes in imustuloς inaequalem seu trementem motum faciunt. Tremunt enim partes , si musculi se sime valida eonstrictione contrahunt alterne, nam si valida simul fiat constrictio , Convulsio vocatur . Uterque motus fit ab inordinato spirituum innutu in musculos,sed Tremores simul arguunt potius spirituum defectum eum motu inordinato, dum Convulsio simul indicet, spiritus maiori impetu pelli in musculos. Si igitur in ardentibus motus vitalis fiat vehemens, ut 1imul perturbet spirituum nuxum per nervos motus animalis , exinde fit motus
perturbatus, Tremor, vel Convulsio ; sed quatido spiritus simul deficiunt, si uiu
422쪽
Tremores: unde Tremores in Λcutis , & Ardentibus sunt nisi i ominis,
denotantes spirituu in desechum euin motu turbito.
II. Ex perspectis Delirii causis h. 17. III. constat, motum cerebri stuOmnia
perturbatum Delirium inferre posse . Ergo causa eadem , nempa motus vi- Dς0rium talis validior, & inaequalis fi ipsum cerebrum ira consensum trahit, para-- copen seu mentis aberrationem inferre potest. Hoc autem fit, si ipsa cere---. bri moles inordinate moveatur: saepe hoe accidit , si prinei pia nervorum ti bos' 'inordinate moventur, ubi statuitur animae sedes in Cerebro , quod nervi ad motum animalem delimati, ex eadem cerebri parte provenientes , coinpiosorem accipiant spirituum influxum, quo Tremor ex defectu spiritu uiri natus evanescat, aut commutetur in Con vulsionem . Ita quidem cessat Tremor superveniente paraeope , sed homo non liberatur a toto morbo , ut multi putant . Ergo solvere hic notat cessare Tremorem , non vero comis
mutationem in sanitatem : quum Delirium superveniens non fit bonum, sed potius malum signum . .
292. suppurati aut bis iei urantur, aut secantur , hi pure, aut aqua ra
acervatim effluente , omnino moriuntur . I. Uobus modis Veteres solebant pus aut aquam in quadam cavitate ob I collectam evacuare, nempe secando , quae Operatio hodie vocatur arem ii Paracentesis, vel urendo, haec autem nimis crudelis operatio, quum omne esstrens
timeant serrum ignitum, rarissime hodie adhibetur, sed eius loco per corrodens applicatum formatur eschara , post cuius separationem fit apertura ,.. transmittens pus, vel aquam. Quia vero Auctoris opus non est hoe loco mi tradere ipsam operationem, sed quae mala post institutam operationem sequuntur, igitEr scopum Auctoris sequemur, videndo, cur si in Empyematicis acervatim evacuetur Pus, aegee ut plurimum moriatur . Non debemus ab hae regula excipere spontaneam puris eruptionem , quia non moritne aeger, quum sit secius, vel ustus, sed quia aeervatim evacuavit pus , quod aeque ira spontanea eruptione fieri potest , quam post sectionem , vel ustionem . Gai nus dicit, quia tolluntur opercula arteriarum , unde multi spiritus simul exhalant. Alii autem adstruunt , calorem innatum exhauriri , quum post talem evacuationem corpora summopere refrigerentur , 9 in animi deliquium incidant . Constat ergo ex hac sententia, non esse ahro gandam pectoris perserationem , sed in ea facienda nos non debere permittere omnis puris emuxum. Uidetur autem haec observatio impingere regulae generali, materiem morbosam cito esse auserendam , ut corpus promte liberetur. Haec utique regula manet firma , modo per subitaneam evacuationem non inseramus majus malum , quam erat retentio istius humoris,
quod in hoe easu fit. Quippe si omne pus affatim evacuo, magnam intus
relinquo cavitatem, cuius latera a praecedente uure suere erosa , & macerata : vasa in his lateribus haerentia a pure contento sustentabantur; nunc vero omni illo sustentaculo orbata, ab interno naturali impetu ea vasa distenduntur , atque implentur sanguine , quae interdum non satis valentia ferre impetum, disrumpuntur, unde loco puris illa iterum cavitas impletur sanguine. Haec fieri non possunt, quin reliquum corpus suo adhuc bono cruore privetur, qui collectus stagnat, vel in vasis supra modum dilatatis, vel effusus in pectoris eavitate: hinc in principio ex sanguinis dese-. . F s s a ctu Diuiti eo by Corale
423쪽
i, MEDICINA HIP POCRATICA Aph. a a.
ctu in reliquis arteriis, & venis generatur animi deliquium , & corporis refrigeratio. Sanguis ille vel in vasis dilatatis, vel cavo pectaris subsistens sensi in abit stagnando in corruptelam, & format febrem hecticam , ex qua pereunt. Itaque in omni eruptione puris, sive sponte fiat, sive per sectionem, sive per ustionem, cavere debemus, ne nimis magna quantitas unica vice emittatur, sed pedetentim parva portio fimul est evacuanda. II. Quid Mediei per Hydropem intelligant, notavimus b. 273. II. A.... I hoc autem loco illa species est concipienda, quam Asciten vocant, nempei. υd- Collectione in magnam aquae in inferiore ventre , quum hae in specie sole- picis mor- bant secare, & urere, quod aliis in speciebus non erat consuetum . Hanc operationem hodie quoque vocant Paracente . Eadem cautio est observanda in perforatione ventris, quae adhibita fuit in pectoris empyemati ei pa racentesii imo eruptio spontanea per umbilicum atque quam paracentesis mortem inseri, si acervatim permittat evacuationem aquae. Ratio mortis per demtum sustentaculum a praecedente non differt ; sed in hac cavitate possidemus auxilium, quod in pectore adhiberi nequit. Pectus enim eostis firmatum externa compressione non potest angustari , venter autem laxus,& compressitis artificiosa cinctura ita potest adduci, ut post ablatum sustentaculum aquae, aeque sustentar i possit, ac fi aqua non fuisset evacuata. F lici igitur eum successu, tam in spontanea eruptione aquae per umbilicum, quam in instituta paracentesi hae artificiosa ventris cinctura sum usus, m do illa statim in principio adhibeatur, nam si sero novum hoc sustentae luin adhibemus, postquam sanguis vel stagnat concretus in vasculis dilatatis, vel effusus in ventris cavitate , cinctura haec praevenire nequit coli ctionem, & corruptionem sanguinis . Propterea statim dum effluit aqua, laxum abdomen est sustentandum, priusquam sanguinis collectionem fecit, ad praevenienda omnia illa mala. Non tamen per hoc auxilium certam curationem promittere audeo : saepe enim ita suere macerata , & corrupta ventris viscera, ut, etiamsi sustentetur venter, viscera, & humores corr . Pti mortem inserant . Ex hac observatione iudieari potest , quid sit se tiendum de nimia illa evacuatione continuata per purgantia , qualis methodus a multis ita extollitur .
424쪽
HIPP. LIB. VI. APH. XXVIII. O XXIX
I. Uoniam his in regionibus nulli inveniuntur Eunuchi, per experientiam observare non datur, num Podagra laborent, vel non . Quod autem Hippocratis tempore non, vel rarissime laborarunt Podagra, ex iisdem forsan suit causis, quibus his temporibus rustici, aliique viles h mines raro Podagra corripiantur ,' victus enim parcus , & multus labor , etiam fi praedispositio podagrae sit ita corpore, ejus ulteriorem generationem intercipit; dum vita lauta , & otiosa, luxuria, intemperantia, ut & uu-dia severiora Podagrae parentes snt . Observavit itaque Galenus suo etiam tempore, Eunuchos Podagra corripi. Quare non possumus argumentari , podagricam materiem ex semine formari, cuius generandi potentia Euauchis omnino est intercepta . Si ex analogia esset ratiocinandum , seminis materia non potest accusari, quum taminae etiam inventantur Podagra laborantes , in quibus semen non generatur , nisi quis haberet ovula in ovario nata pro semine , qui liquor a semine virili multum distat . Num Eunuchi fiant Calvi , non videtur mihi tanti momenti , ut mereatur attentionem; multa quidem fiunt in Eunuchis, quae aliter obtervantur in persoEtis hominibus , sed quoniam nihil facit ad cognitionem , vel curationem morborum , tota haee sententia omitti potuisset. Miratus saepe vidi hanc sententiam nullius momenti omnium frequentissime ab Auctoribus fuisse allegatam, & copio-sssime expositam , quam ego propter parvum in ea usum sicco pede transibo.
αρ . M Ulier non laborat podagra, nisi menses ipsi defecerint.
I. T Faec sententia, si continuata observatione esset probata. maiaris esi set usus, argueret enim sexus sequioris felicitatem , sed etiam temporibus his tam mulieres quam viri podagra corripiuntur . Multo autem frequentior est viris morbus, quam mulieribus. Videtur haec sententia a guere quandam latentem podagrae causam , nempe semen praebere podagrae materiem, quod etiam veteres concesserunt laminis, hoc semen corruptum fi statis temporibus eum menstruo sanguine eliminaretur, existimarunt, materiem podagricam generari non poIIe . Tota autem illa doctrina obterv tionibus hujus temporis eorruit , quum etiam taminae eodem morbo lab rent . Quod autem pom mensium suppressionem frequentius corripiantur , quam dum menses ordinate fluant, constans est observatio; sorsan quia acre id podagricum aliquo modo fimul expurgetur , vel quia retentis inensibus morbosa illa causa citius propullulet. Fateor, me non ita perspectam habere materiae podagricae cognitionem , ut inde argumentari possim . ex quonam humore sano formetur . Invenio quidem in corpore latitare posse sine ullo indicio , sed quando saevire incipit, regulariter primo aggredi ligamenta articuli pollicis pedis eum vehementi dolore, dein quoque invadere ligamenta aliorum articulorum tam pedum quam manuum , denique , si vetustior fiat, aggredi internas partes, ubi loco doloris summam anxietatem inducit; nunquam a
bire in suppurationem, sed interdum in calculosam concretionem s etiamsi pars
425쪽
i. MEDICINA HIPPOCRATICA A . χρή.
s mili sere tumore , & rubore ametatur , ac si locali inflammatione suisset
tentata unumquemque paroxysmum constare ex aliis minoribus , qui omni vesperi magis intendi solent ; tandem, postquam varios articulos ociscupavit , cessat totus paroxysmus , relinquens debilitatem articuli eum aliquo dolore, si articulus ille movetur ; denique, nisi nimis valida fuit podagra, vel frequentius aggressa fuit eundem articulum, persectam relinquit sanitatem , atque interdum ultra annum durat, priusquam novum paroxysmum formate sed si vetustior fuit, bis terve in anno redit, & in quibusdam non dimittit, nisi aestate media, destruens omnem articulorum usum . Has proprietates visibiles non invenio in olla alia materia aeri , quae eius specialem indolem exprimunt, sed ex his intimam materiae naturam non valeo eruere , & ita distinguere a Rheumatismo , Arthritide atque doloribus Cataretiosis, ut aliis hanc materiem depingere valeam . Invenio quidem quas dam visibiles proprietates hunc morbum a ceteris distinguentes, sed ex his elicere velle intimam hujus materiae naturam, nimis arduum mihi Uidetnro Hoc autem elicere possum , non esse impossibile inveniri poste antidotum , sed istud a priori invenire non datur, sorsan medicasiet, vel agyrta aliquis periclitando tale inveniet, ut detectum est antidotum febris intermittentis , &luis venereae . Hucusque nulla innotuit huius materiae subactio uel exstinctio , nisi per vires vitae moderate agentes nam si calefacientibus has vires instigamus, Podagra eo magis saevit; si minuamus actionem per refrigerantia, α stupefacientia, diutius protrahitur, & majus articulo damnum insert.
rque. PUer non laborat podagra ante veneris usum . I. UX eodem principio hie etiam videtur deductus Aphorismus, seminis
Ua materiem praebere materiem poda aricam, quoniam ante pubertatem non sormatur materia seminalis in corpore, etiamsi omnia organa sint sormata , & adserantur omnes humores. Haec observatio est satis firma, novi tamen Pueros ex podagricis natos, qui ante pubertatem podagra luere correpti: quare constat, ut supra monuimuς ita Eunuehis , & Mulieribus, lia quorem seminalem non esse eum humorem, qui in materiem podagricam degenerat. Hoc magis patere potest , si perpendamus , abstinentes maxime obnoxios esse debere morbis ex semine eorrupto provenientibus, dum tamen nishil magis promoveat Diagram , quam nimia seminis euacuatio. Ergo semen non praebet materiem podagricam , quum maior ejus evacuatio Provo es podagram , & illi, quibus non generatur semen, tamen a podagra eorripiuntur. Textus innuere videtve, veneris usum inserre Podagram, quia Pace a te veneris usum podagra non laborat. Si statuitur , ablationem seminit g
nerare Podagram , itaque tunc quam maxime Eumachi , & Pueri Podagra laborarent, in quibus maior est huius materiae de mas. Si contendimus, d bili ratem ex seminis profusione natam inferre podagram , certe hoc etiam non responderet experientiae, quum homines robusti frequentius quam debiles P dagra tententur . Contenti itaque esse debemus pronunciando , nos later naturam materiae Podagrae , sed istius esse naturae, ut vegetas , crapulis αlucubrationibus deditos, severi a studia exementes, divitat , seu laute, di otiose V Ventes magis assietat, nosque hoc solummodo scire constantI Mi r
426쪽
196. Caloriam Mores meri potus, aut balneum , aut fomentum
I. Culus in ut his ex partibus, & humoribus compositus tot Varios prae- o.. --bet morbos, ut apud aegyptios, & Romanos haberentur Medici 'eulares, qui solis morbis oculorum medebantur; non solum enim oculi bul- ω, . bus visus organum, verum etiam reliquae partes auxiliatrices oculorum nomine veniunt, quod morborum numerum auget. Inde hoc loco non solum
bulbi, sed di palpebrarum dolorem intelligere debemus. Quum multae sint
causae his partibus dolorem tu ferentes , nemo mirari potest . Hippocratem tam varia citasse medicamina , quae observavit lenimen doloris attulisse . Haee autem omnia auxilia simul adhiberi nequeunt, neque omnia sine discrimine attulerunt levamen : quare prudens medicus debet ex praecipuis his eligere uis num , vel alterum , quod causae inventae magis respondet : non vero empirico rum more , nullo habito respectu causae, hoc vel istud tentare : si autem quae dam auxilia suere tentata , priusquam vocatur medicus, ille poterit ex juvantibus , & Ledentibus sciscitari, qualisnam fuerit doloris causa. Non erit opus quaerere doloris signa, ipse ager enim indicabit sibi dolere oculos, & petere lenimen, Sc curationem ; sed magni momenti est invenire istius doloris causam, quae sua in specialem curationem exigit: nam etiamsi haberem cuncta medicamina, quae dolores oculorum leniunt, & curant, illa nullius essent usus, quamdiu latet causa ; tentando enim omnia facile periret visus . Si cunctas perpendimus causas , illae possunt I referri ad causas externas laedentes, sed illae hoc in loco non sunt perpendendae, quum tali in casu simul indicari soleat illa manifesta causa laedens. a Internae quia latent, suis conjunctis signis sunt distinguendae. Hae sunt vel Tensio vehemens fibrarum nervosarum , vel Comprellio, vel Roso ab aliqua acrimonia. Dolor enim est vehementi Dfima species sensus, qui his modis sermatur. Quia vero Auctor varia auxilia proseri, inquirendae sunt ex dictis generibus causae speciales cum suis signis, quae hoc, vel illo auxilio tolli possunt, & debent.
II. Vin una potum. suo stimulo spirituoso maiorem facere circulationem cum Qualis corporis incalescentia. , omnibus notum est: talis ergo meri potio valet talem subigere, & excutere doloris causim , quae ex minori circulatione suit 'i' nata, haec qnim materia a majore circulatione agitata & subigitur , & expel- Diurlitur. Hanc autem causam in Deutorum doloribus suis signis detegere, non est facile. Hoc vera constat, acrimoniam ex minori motu natam sensim generari , quia spontaneae mutationes lente augentur. Aere tale natum insertquidem rosionem, sed vel nullam , vel exiguam incalescentiam inducit, quum proxime accedat ad atrimoniam nitrosam : plerumque simul adiunctam habet viscositatem, quae ex minori motu generatur. Si er o aliquis diu laboravit oculis dolentibus sine multa rubedine, quorum oculorum palpebrae lemis so deseunt, simulque effluunt humores acres frigidi catarrhosi , his imperanda est meri potio , quae aucta circulatione solvit viscosum , & emendat ac respontaneum catarrhosum frigidum : conduceret quoque hoc in casu palpebras abluere spiritu vini . Si his adhibentur emollientia , laxantia , an Odyna sementa, fieret quidem doloris levamen . quia his diluitur id acre, dcita temperatur , & fibrae motrices fiunt minus agentes ad impingendum id
acre ; sed augeretur his deinceps dolor , quia humoribus concessa diutur-
427쪽
. niori stagnatione, simul conceditur maior acrimonia. PMυων III. Per Balneum , quo corpus totum incalescit, & abluitur , suisque sorditati us purgatur, promoveri insensibilem perspirationem, humores' ue tenues thsgis determinari ad cutim , observavimus in Aphorismis de Insensibili pero ratione . Si ergo oculorum dolores oriantur ab humore acri, qui solitus erat per Insensibilem perspirationem exhalare, sed cohibitus continuo deponitur ad oculos , istis infert dolores e huiusmodi dolores tolluntur reducta materia ad naturale suum organum excretorium , ut per istud edueatur . Quia vero his in regionibus nullus est Balneorum usus , in eorum locum substitui possunt Sudorisera, & Diaphoretica , vel in pertinaciori malo sudare potest eorpns accenso alcholoe stragulis temran . Requiritur in hoe ea-su, ut non sit vitium locale ex deficiente actione ipsius organi, vel ex stagnaente, & corrupto humore in partibus oculorum, sed ut sit humor aerix per totum corpus dispersus , & dein ad mesos depositus, & natus ex prohibita perspiratione . Si ergo antecesseri ut causae prohibentes insensibilem
perspirationem, qnas in proprio illo libro recensui, & signa adsint humo
ris acris oberrantis per totum corpus, vel per Balneum , vel ea quae promovent perspirationem ille oculorum dolor est curandus .
IU. A Balneo differt sementum , quod solummodo actuali calore admo-pφη Ν - veatur parti affectae , dum Balneum applicetur toti corpori , vel parti re- motae . Talia sementa ex variis medicamentis componi possunt , quae sunt eligenda secundum causam aerimoniae laedentis, quod in hoc loco nimis eotiosum esset. Quod si inveniamus, oeulorum Partes admodum tumere, ruere , & dolere, ex quibus coniicimus, sanguinem ferri maiore impetu ad oeulos , & ita distentas fibras inferre dolorem calidum pulsantem , admodum conducit per sementa humida laxantia, & ama calida oculos fovere, ut relaxentur fibrae tensae, & minuatur impetus.. U. Si autem oculi rubent, tument , dolent, quia sanguis maiore in pe- ct tu seratur ad caput vid. Comp. T. 32. , VII. & ψ6. , XIII. praepriinis in juvenibus, plethoricis , opipare viventibus, quibus solita sanguinis evacuatio fuit suppressa , praesens est auxilium mittere sanguinem, ut ita minuatur totius quantitas , & temperetur impetus . Hoc in principio solum valet ab luere curationem, sed si diu duraverit, & partes per continuatum impetum fuerint destrume , talia sunt adhibenda topica, quae post specialem mutationem inductam usus docuit praestantissima esse. V VI. Hoe loco intelligi alvi ductionem per medicamentum ore datum ,
nullus dubitat, quomodo autem eo possumus curare oculi dolorem , non omnes consentiunt. Supra h. 281. autem notavimus cum Auctore nostro, alvi profluvium prodesse ophthalmia laborantibus, quia ab oculis ad
alvum conveniens fit derivatio . Hoc etiam in his oeulorum doloribus est tenendum fieri per artificiosam alvi evaeuationem . Sed praeprimis talia alvum ducentia conveniunt, si fimul signa eacochymiae habeantur in corpore. Ex purgantibus tunc eligimus refrigerantia, si oculi dolentes simul calent. Plura hie potuissent utilia adduci auxilia ad curandos oculorum dolores; ut fetacea, sonticuli, vescatoria, anodyna, emollientia, sed quia Auctoris scopus erat praecipua recensere , quae observavit , sustulisse oculorum dolores , horum expositione quoque contenti esse possumus.
428쪽
I. Uamvis τρουλοι proprie notat tales, qui literam T , vel R pronum a clare nequeunt, videtur tamen Auctor intellexisse omnes, qui inquavis litera , vel syllaba deficiunt, vel in media dictione , uti Balbi , Blaesidi lingua haesitantes. De his observavit, istos maxime corripi alvi proflumio Iongo. Non dubito, quin hoc tuerit ab Hippocrate observatum . Ego quoque multos novi Balbutientes, & Blaesos . & inter istos duos fratreqqui vix unam Syllabam articulatam Proterre potuere , quibus tamen alvus
satis fuit adstri E a. Sed tales Balbutientes, qui continuo os plenum habent faliva , ut prae oris humiditate vix articulate loqui potuerint, his erat alvus laxior. Hu)usmodi in hominibus non est mirum alvum laxiorem esse proptee majorem humorum confluxum I sed qui ex solo desectu linguae sunt TrauIi
Balbutientes, Mi Blaesi , nulla est ratio, quamobrem alvum haberent laxiorem . Hoc enim linguae vitium est vitium in musculis motus animalix, quae actio nihil commune habet cum motu peristallico intestinorum. Qua re hanc observationem inter rariora, & incerta locarem, & quae vix quidquam utile scientiae medicae praebent.
L I B. VI. A P H. XXXIII. ays. ACidum ructantes non admodum pleuritiei fiunt.
L A Cidum ructum oriri ex liquore, vel massa acida in ventricuIo haerente, quae emittit aerem acido impraegnatum , superius delibavimus h. ao6. II. Quibus constitit, talem Ructum formari ex alimeniatis acescentibus assumtis sponte in acidum abeuntibus: ergo semper arguit debiliorem ventriculi actionem, & minorem saponacitatem alcatinam in bile , succo stomachico, & pancreatico , quibus aliis assiuentibus humoribus cohibetur spontanea assumptorum degeneratio in Acidum . Pleuriti h. roq. , IU. autem morborum acutorum speetes est, quae dicitur vera, s ex Inflammatione nascatur . h. Io9. IV. Haec semper maiorem uitalem
motum arguit, quo omne acidum sermentatione natum exstinguitur, quamuis multi acidum Pleuritidis causam esse statuant , quod ita pugnat cum omnibus experimentis, quam quodvis alienissimum . Quibus igitur debilis est organorum chylopoleticorum motus, raro accidit, ut in reliquis organis ex motu maiore generetur morbus. Inter debilitatis huius signa certissima est Ae idus ructus, & Pleuritis ex motu maiore nascitur , inde mirum erit, si tales homines Ructu acido laborantes Pleuritide corripiantur. Non tamen haec observatio ita absolute vera est , ut omnino fieri non posset, quin motus peristallicus , & motus vitalis sint duo motus distincti, quorum tinus debilis esse posset, dum alter si nimis valense atque non omnis dolor lateris ab inflammatione nascitur, humores enim acres in pleuram depositi etiam inter)um inserunt Pleuritidem notham , sed multo minus frequens est ille pleurae dolor, quam qui fit ex Inflammatione.
429쪽
4is MEDICINA HIP POCRATIC A . Aph. Mn. LIB. VI. APH. XXXIV.
I. VI Umentia interstitia venarum Uarices vocari, ex Chirurgia repurga-I ta noli ra 69q. colligi potest, ubi causisq,. Sc curationes fimul exposuimus: nondum tamen notavimus hanc mirabilem ilippocrati v observati nem , qua adstruere vult, Calvis non generari mag ros varices , quum in Calvis semper maiores detexi, quam in iunioribus: senibus enim, sive ea vi suit, sive solitum colorem capillorum servent, maxime tumentes fiunt Varices, horum enim corpora laxiora facilius magis tumentes venas producunt. Si vero φαλακωὶ notat Capillorum de fluvium , hoc itaque si fiat ex senectute, non impediret intumescentiam Varicum Sed si humor morbosus generet Capillorum defluvium. quando ille morbus ex auctoritate Galeni vocandus esset Madarosa, forsan potuisset impedire Uaricum magnitudinem , sed quia in tota mea praxi talem observationem colligere non potui , hinc sententiam Auctoris Auctoritati relinquo . Neque facile credere possum, tale quid frequenter contingere , quia Varices praecipue nascant ex laxitate venarum , vel impedito reditu sanguinis per istius venae truncum, quae causae non intercipiunt ar depostione materiae versus caput, qua intercipitur capillorum nutrimentum, & incrementum. II. Hippocratem hic intellexisse capillorum. defluvium, patet ex hac altera parte Aphorismi , nam si coloris mutationem intelligere voluisset, dixisset Capillos ad naturalem colorem redituros a varicibus supervenientibus. Uidetur in hoc Textu adstruere velle quandam naturalem metastasin humoris', qui delatus ad radices capillorum , istas corroderet, sed ad tunicas venarum, istas tumere faceret , qualem ego nunquam in praxi observare potui ; au vero Auctor in sua regione hoc observaverit, negare non Possum.
,66. I I rdio eis tuos superueniens , malum .
Ι. Revis sed utilis, & magni momenti Aphorismus , ex quo colligi potest, II quid mali sit exspectandum , si morbus morbo supervemat ; hoc in loco
solummodo dicit malum, sed insta proaunciabit, lethale em . Si duos hos morbos inter se comparemus, iacile liquebit, quid sentiendum erit de Tussi stipem ueniente hydropicis . Hydrops enim est morbus ex humorum abundantia , qua vasa lymphatica , & cellulae pinguedinosae turgent, & simul enervantur , & macerantur . Huius laticis naturalis indoles est blanda , benigna, sola sua abundantia Peccans, nullo modo irritans. Tussis autem arguit humorem acrem irritantem lisryngem ς stimus ergo ex Tussi superveniente , humorem Hydropis Iam aliquisna suscepisse acrimoniam,qua vix peius ita Hydrope exspectari potest: adest enim humoris abundantia in corpore debilitato , qui nune suscepit aerimoniam . haec autem acrimonia ex sponta a eorruptione nata, a debili hac actione e trie
430쪽
Hari Mon potuit, unde huius aerimoniae majorein progrelsum exspectamus. Tu Isis insuper validissine concutit corpus ita liquore oppletum , cuius vasa macerata vix serunt aliquem impetum , periculum igitur est , ne conquassatione hac aliquod vas rumpitur, & ita latex hucusque vasculis coercitus, in corporis cava etan satur, & ita augeat morbi periculum . Neque pulmo est Organum excretorium, quo eliminari potest illa aqua hydropi ea: nam tussiunt sine memorabili excreatione, atque edunt aegri frustranea conamina, quibus magis debilitantur. Denique signum est, Pulmones ab eo latice obrui, unde intercipitur istius organi amo, quod praeparare debebat inores, & libera in respiratione agitari , nunc vero multitudine laticis acrioris obsessi Pulmones , desectu pra parationis majorem generant laticiscopam, & tandem totius pulmoniς oppressio, & eorrosio est exspectata da . Propterea meretur Tullim supervenientem maxime damnare , prae primis quum praecipuam turandi indicationem intercipiate Tussis enim laxantia,& mucilaginosa exigeret ad leniendum, quae Hydropicis sunt vetita .
RInae difficultatem venae fectio solvit: secandae mero Interna. I. QTranguria , Dysuria, & Ischuria in causis tam parum disserunt, ut nouo mereantur disi in Eris titulis deseribi ; nam quae causa Urinae difficultatem inferre potest , fi maior fiat, integram suppressionem producere potest ; si autem
fimul guttati m exit urina, Stranguria vocatur. Propterea in his speciebus omnibus videndum erit, num Uena si secanda . Quoniam hi tres morbi , quod saepe
diximus, oriuntur ex variis causis, quia nomen obtinuerunt ex phaenomen , Ve
me sectio prodesse, & nocere potest . Quia vero Hipp. observavit Dysuriam curatam suisse sanguinis missione, hane observationem inter generales Aphorismos prasticos locare voluit , eo fine , ut posteri quoque potuissent tentare hoe auxilii genus, non vero quod existimaverit, venam secandam esse in omni insuria. Tali enim modo sere omnes sunt eius deseripti Aphorismi. Sed quoniam non adiecit signa , quibus hanc speciem distinguit a ceteris, aeque potest iunior Medicus peccare venae sectione , quam prodesse . Multi dubitant, num hie sit genuinus Hippoeratis Aphorismus, qui putant, Uenae semonem nunquam condu cere posse , quia frequens dysuria fit senibus h. oo. IV. eatarrhosa, ealculosis , quibus non conducit venam secare . His auctoribus omnino est concedendum, Venae semonem non conducere; sed observavit etiam noster Auctor ex
In testino recto , vel Utero inflammato h. 231. Stranguriam seu insuriam
generari , in istis utique cκsibus quam maxime conduceret mittere sanguinem ratque post eum etiam Riverius , Synden ham nos observavimus seu a rent
iis omnibus auxiliis , urinae suppressionem , & difficultatem curatam suisse sanguinis missione . Ut nunc sciat iunior Medicus , quali in specie Dysuriae mittendus sit sanguis debet signa inflammationis applicare ad vaginam , intestinum rectum , vel & urethram, ea signa fatis definient, sanguine ira esse mittendum. Quod autem suadeat, internas venas esse secandas, hoc facile condonari potest ,
quia tunc temporis ex ignorata circulatione, magis quam par erat secerunt selehfionem venarum, quae aperiendae erant. Si autem dixisset, venae inseri O- res scilicet in pedibus sunt aperiendae, non ita recederet a communi observa tione, neque impugnaret circulationem inventam, ex cuius doctrina patet,