장음표시 사용
161쪽
dum imperio dicit, id enim 'e. Potest igitur irae starentis impetus a β' tione cohiberi, vereque dictum est antiquo poeta, morbis hominum rationem mederi Sic qui aes si tuo iit Rrue quibus no oportet, aut plus rarus
rere, se tamen quod alii iesia i pena eis tibi ionis. In in omnes eae virtutes,de qui erio
bus libris disputatum quae viri.
mi uter considetem quae simi te prci narii ra ratione praedita 'or inimi i propria est cuius et An ipsius vires ae
cant , quaru volutas se per tendi a. bonum variat ocio bona malis, interdua etiam mala b c
162쪽
nis anteponit.Sed hac de rei di sim nam ulla,cum librum tertium X plicaremus,& in librum septimum ubi de cotinentia incontinentiaq; disputabitur,
plura,dicenda erunt.Tres cognitiones 4 imid est,opinionem, ' Η,quam mentis agitationem,Cicerone,nisi fata lor,auctore vocare institui. que aut mentem aut intelligentiam voce mus licet.Mentis cum ens ac praecipue cum sensu oculorum magna quaedam similitudo est, unde Tarpe Aristoteles oculum mentis vocat,in dictum est id esse mentem in animo,quod oculum in corpore, is suo loco ostendimus,sensum ac mentem interduὰ5- fudit.Vt enim sensus,ita mens quoque extremorum est: sed tensus eorum quae sunt inferiora demonstrationes, meus eorum quae supra omnem demonstrata
Mei totiem mente apprehenditur Deus
apprenenduntur mentes illa ab omni contagione materia separatae , an prehenduntur mundiri eorum quae illius ambitu continentur primordia,ca teraque eiusmodi, quae muliis inagnisque obscuritatibus inuoluta in intimis
Terum omnium parciis natura recessi-
163쪽
husis oditat retrusa iis demum rer se patent,qui puro ab omnibus i bero cupiditatibus animo coeleste quadam interris vitam agunt. Ad lixa diactis lumen cum se applicuit admouit ex aliis alia colligendi e eorum complexu ac coniunctione existit, &ὰXoritur illa omnium virtutum suprema, quam magnificentissimo vocabulo O hielia..phian Graeci,Latini Sapientiam nominarunt .Ea perfecta cadere in homine non potest, recte dicaui sine Tha solus d utles Milesius, siue ouis alius, non enim fabrens. inter omnes conuenit, solum Dei es
se sapiente. Sed tamen priscis temporibus qui de Deo,rebiisque diuinis , qui de mundi origine,qui de abditis rerucausis disserebant,earumque rerum cognitione caeteris excellcre videbantur, eos sapientes vocabarri. Sapientiam autem esse dicebant cognitionem diu laa
thagoras arrogantiam verbi fugiens, abuli reis
non sophon se, id est sapietem, sed pia perior losophum, id est, sapientia amante es Cicero se professus est, ab eoque deinceps qui . Tusco ι
164쪽
philosophorum appellationem retinuerunt. At mente in rebus tam sublici, basciaque arduis uti paucissimis o nainibus datum est. Pleraq; pars in foedistimo eodemque tenacissimo cor Po- rearum cupiditatum cCeno haerent CS,6 quasi clauis quibusdam, ut Plato loquis Ur, Lia: adiXi,ad clamna& a leniarie i ira re quidem possumus od
nem rei per prim opriam i causa. Quid naen Droprie, quido Pi tria sit, dices has, limiatq; Dauc uiris antia tum scientia originem ostendimus. Quarum utraque ad cana vi mentis pertinet, quam Graeci ducto a
165쪽
contemplatione Vocabulo νύν di
sitam habeat, in aque Ieserat prae terea ad alia , ut illac 'O' aut ad operis alicuius molitionem effectioii P. Hac aut videmus duce nar Ommx- tuta,aut certe facile percipimus com ii munes quas da sentetias de rebus boni si malis es petendis in fugier dis in Scuiusmodi sunt, tu eliciam se homi Ilia nata, inter ipsos sci raron colendam trei ultitiam ab iniuria abstinendunt 'imui repellere iis fasque emque a lias qui ouasi principia fiant ac seni χartium ad vita necessariarum. Ad hac principia cum accessit rim im g . oe,
ta, existit illa magistra vitae , omnium pr is, bonorum consiliorum pr cep. IiX,Om-
166쪽
ANT MUR ET Imum lionestarum actionum moderatrix ,omnium moralium virtutum dux, gubernatrixque prudentia eadem ire illa vi excogitatae,auctae, ad summu perductae sunt artes illae,ouib. aut nullo modo .aut certe non satis como id pimomi carere poteramus Reliqua est opinio,imioni a Varium is ultiforme monstrum: quo- Visul quo non Proteus aut Vertumnus pla-
ἐζ cis re, induerit species quanquam enim in rebus incertisin fortuitis proprium illius munus est moestamen eis se finibus continet sed in clomita quadam Messeae natalicentia per omne genus C Tu temere ruens, omnia permiscet atque perturbat. Interdum etia sese prosapientia, pro scientia , pro prudentia vendicat homines nimium fidentes sibi ingrauissimos ac perniciosissimos inducit errores. Huic igitur , quoniam fallax, incertain instabilis est , nullius virtutis origo tribuitur, nisi quod bona opinio de iis quae sciri possunt, praeparatio quaedam est ad scientiam , bona opinio de rebus agendis,utiliter ad coparandam prudentiam antecedit Immo verb, ut in disciplinis quaedam ponuntur quibus sine ulla dubitatione,
167쪽
eredendum est,ita ait Aristoteles opi- .Et tri .nionibus ac sententi' sentam meoru eq. I . quos longad multiple Ierum X perientia cautos ac providos effecit, in consilio capiendo in instituenda vita maximam fidem habenda esses, eas enim eandem vim ad prudentiam,qua illa principia ad cientiam, obtinere. Dixi breuiter, ut proposueram , de omnibus humani animi iacultatibus, quanquam hanc totam disputationem quotidianis verbis S inornato dicendi genere contexui, tamen confido Cam vobis, non minus gratam suisse,
quam si omnes undique flosculos cola ligens,omnes dicendi lepores ac festiuitates aucupans , concinno quodam ac modulato verbora sono aures vestras demulcere studuisse Potestis autem facile persipicere ex iis quae dicta sitiit', quibus de rebus in hoo sexto litabro explicando disputati simus. Nam cum insuperioribus libris, earum virtutum , quae sunt in illa parte animi, O. JE quam perseratione carere, sed Iatione biebrum tam parere posse diximus, narura per is ira Letractata sit, in hoc de usu ibus illius A istut superioris ac diuinioris partis , hoc
168쪽
est, de intelligentia, sapientia , scien tia,arce pia dentia , sed potissimum de pru 'tia diit ei emtas Q uidigitur Ἀ-nemne statim faciam , id enim a me iam expectari video j es, netius quamdes: no, ad haec toto pectore amplectanda pazi QS VOS Obortabo : Ego verbita facit neque committam, ut aut ad ne ira lana aut ac persequenda pulcherririnam fructuosissimam studio rum vitam isti aut loco aut tempore
mea vobis cohortatio desilui videa-A IV. tur. Dubitatis igitur,adolescentes, quin
tutio e ad hariana rerum cognitionem adipis It νηῆ ad cendam omnis C bis diligentia ulci tria ἰ i. pienda omnis labor perscrendus, om-ι nis aliarum rerum cia a C animo eii an Dr cienda sitὶ Vbi, quaeso, istana egregiam tibus au indolem , quam in pleri lue vestrum diendanti vi 'mus,ub istud in oenium ad om uia
summa natun , O Usam partem elatis
ad concipienda doctrinae , virtutisque semina omnium aptissima aut olistius,aut suauius, aut fructuosius collocare potetitis' Qu: d enim est, quo
quisquam oblectari: tuo ad discenduin uitari atoue allici possiit: cuius non hisce
169쪽
hisce quotidianis disputationibus nostris copias reperire aliquam liceatJEs que ira arduarum reruta in remotarum nitione vulgi acci ta tra
diatio capiat i alia nobis pluit Ris, bal citi partibus excutiendis , in princi- viis humanarum actionum uoluen
dis, in praeiacaeno iapientiae ci dx V 4, i. aris que natura , nec ess ario tractanda erui.
Ei quem non tam ardua d sublimia, quam in quotidiano usu posita δε ad iijὸ oitistituendam vitam accbmodata, de I, intiminlect en: Vtit: limis ad vitam praecep xi usi aures eorum qui me audien quori iis personabunt. Est cui antiquitatis co-t nitio I veteris historiae Os mora Uo jucunua I: At nos quidem senis vix ullum praeceptum tradcre lotitos csse , quin ei illustrando repetitam ex Graeca Romanaque a istoria exemplo rum lucem adhibeamus. Poetarum alius amar nitate ducitur 3 Nos vero ex
cherrima quςq; libantes, perpetuo dat . putationes nostras eius V si io ' ri .fii pertione condimus Graecam V V ij, fui. amat alioui Aristotelum hic quis Mi. Grqce Oxiuentem audiet: qui ea lingua dictas
170쪽
dictus est aureum orationis flum fudere .Latinam anteponit alius: Dabimus nos quidem operam Vte Optimis Craecis non pessima Latina faciamus, neu quis a nobis audiendis tanquam in latine loquendo non satis di Iigentibus, absterreatur. Omninoque quicunque tantam huc animorum alacritatem tantamque discendi cupiditatem adferent,quantam ego reru Optimarum varietatem, S quantum perspicue docendi studium adferam , faxo, nunquam eis veniat in mentem quod docenti mihi assiduam operam dederint, poenitere.
Non eram nescius, cum hanc Pan
declariam interpretandas in prouinciam susciperem, fore, ut multis sermonem darem, quibus miri ac nouci ideretur,me,qui tot annos in hoc cicendi munere ita consumpsi sitam , ut