M. Antonii Mureti ... Orationes. Eiusdem interpretatio quinti libri Ethicorum Aristotelis ad Nicomachum. Item Caroli Sigonii orationes

71쪽

nendis consumeretur industria, ab iis, quibus cor, ut aiunt, saperet, ut leues sutilesque contemni: meos qui se ita penitus rerum indagationi tradidissent, udiservi de comparanda lautae orationis su- tu philopellectile no laborassent,quasi agrestess plius ac barbaros quosdam omnibus elegantiorum hominum coetibus repudiari. Ego simul atque mihi publice inu.

nus illud adsignatum est, ut iter vobis ad ea studia praeirem, quibus exculti. reipublicae aliquando vi um alique iri afferre possetis: statim id consilium coepi, et alternis anni modo Ciceronis Orationes, modo eiusdem ad Philosophiam pertinentes libros interpreta ter. Itaque primus,ut meministis,annus in aliquot Vertinae accusationis librorum explanatione consumptus est. Secundo dissidentes veterum de summo bono sentetias quinque libris expositus accurate persecuti sumus,tertium Catilina sibi orationes vindicarunt ,hoc autem quarto, quem nunc Celicibus in

gredimn auspiciis, quas vobis, auditores,quam exquisitas quamque praeclaras auidarum doctrina mentium e pa Trasiatlas apparauit Edire ui enim animo re-

72쪽

lle animo stros ipsa sui cognitione pascere io quam tirumq; vim ab omnibus rebis externis lis ar auocatam, totam seipsam colligere, de sua ad natura sulcontemplationem tradacere, vos denique ipsos vobis ostendere, Si illam di irinae aurae particula, quae in nobis omnibus latet, considerandam, cognoscendamque proponere.

Excutiendae nobis erunt omnes et C rum philosophorum bibliothecae perlustranda omiris antiquitas, replicanda omnium veterum historiarum, monumentorumque memoria ut sciamus,

quid homines sapient illimi de humanis animis senserint,quibus rationibus argumetis adducti diuinos esse eos, interitus expertes cum sibi,tum aliis persuaserint, exagitanda coarguerida eorum cccitas, amentia, immanitas, ut alia in opuNon fuerint,consi rima-us ac muniendus animus aduersis

mortis metu, proferenda Aepla orti, qui mortem partim aduentantem despicatui habuerint, ac pro nihilo putauerint, partim etiam cunctantem cupiade accersierint, stulte illi quidem, sed tamen ut aperi ostenderent, se nullo

modo de animorum te ortalitate du

73쪽

ORATIO III.

bitate , ut corporeis vinculis Inti ac

liberi,in illas sedes , in quibus puros a scelerum contagione animos post obitum versari acceperant, euolarent. Opraeclara disputationem, S vestro omisiatum concursu, studio attentione digni itimam. Etenim si vere scripsit Ari Cornuto stoteles, magis ea petendam nequam 'fumpraetulam climque praestantiam rerum antium renacitarum a captu digi Og dixi Onζm sempor arid intelligentiam , quam communium tepone a. peruagatarum quamlibet ea quis tam tractationem,quis est qui non videat, quam tutam cumque cognitionem animi, quo nihil 1 diuina naturae proprius aut similius, quamlibet accurata aliarum rerum cognitioni multis es e partibus anteponendam' Et si

nemo , quem non vel nitido concepta speculo, Vel periti ait licis Xpressa manu corporis sui figura delectet quanto iucundius quantoque suauius esse debet , expres tam doistissimorum lio ininum ingeniis animi sui quas quandam imaginem contueri id illud sors Omquanti tande ficiendum putatis,quod nium ter- cum vitam nihil magis coturbet, qua ibmisit . mortis metus,eas nos rationes quibus municille

74쪽

ille pellatur,allaturos esse profitemur Non sine magnis haec meis laboribus, sudoribus,vigiiij fient, sed mihi cum rerum ipsarum pulchritudo , tum flagrantissima cupiditas studia vestra modis omnibus adiuuandi,omnem laborem non modo facilem ac tolerabilem, verum etiam dulcem iucundumque reddit Alios vulgaria atque obsoleta delectent, vos mecum , auditores , ad haec reconditari abstrusa si tendite.Illos humilia , nos sublimia illos pro cliuia, nos ardua,illos in promptu posta,nos a vulgarium oculis remota delectent, illos deterreatin exanime di iasicultas,nos exacuatin extimulet,illos frangat ac debilitet, nos confirmet ac

reficiat labor , illi nihil sibi proponant quod non quilibet unus ymultis conas equi possit, nos quicquid ignaui vel

sperare audeant, nostro indignum stu- In eo qμ dio esse ducamus. Sed quoniam non- philoso 'nulli reperiuntur,qui,quod vel errorisphia caligine obcaecati , haec philosophiae

eloquen cum eloquentia coniunctio quam sitti disii fructuosa, non vident, vel inuidiae ve-dium mo neno suffusi , ad quae aspirare ipsi non liuntur. queunt, ea praestare alios indignan

tum s

75쪽

O O. III. 2 tur. Vel denique,quod si omnia aliorum consilia atque instituta reprehendant,ita se demum sibi aliquam iudicij

famam confecturos esse confidunt, qua in re nobis laus ac commendatio debetur, ea in ipsa reprehendere , Os

atque accusare non Verentur,clamant

que regendos eis professionum fines, suisque quamque limitibus ac terminis coercendam, neque patiendum taut philosophi,quae sunt eloquentium usurpent,aut diserti, philosophica attingant, eiusque rei rationes quasdam afferunt, non admodum validas illas quidem,sed quae tamen aliquem minus peritum in fraude inducere posse videantur,statui hodierno die, auditores, vobis disceptatoribus atque arbitris aduersus eos disserere in quidem ea lege disserere, ut nisi eos non dicam

ego , sed ipsa philosophia eloquentiae

armis instructa fregerit atque abiecerit, causam nullam dicam,quin illi praeclare sentires, nos desipere , illi considerare ac sapienter loqui, nos vaticinari atque insanire, illi studiis adole iacentium optime consulere, nos iisdem 'ehementissiimbonicere iudicemur. Intelligitis

76쪽

homilium genere negotium, quorumali leuem cineruditam loquacitatem, ali inornatam Scindisertant philosophiam colunt, aduersus tuos viros que dum d: isero, peto a vobis per eas ipsas artes , de quibus dicere institui, quarum utramque vobis maSimopere cordi ei se noui, ut studium meum attentione vestra e Xcitetis, attentionem silentio indicetis. Primum autem congrediamur cum delicatis istis mollibus,quos perinde ac paruo puerulos, severea torva quodammodo philosophia facies ita deterret, ut ad eam propius accedere non audeant efficie mus enim de duobus alterum , t aut fusi ac fugat , molesti nobis eli desinantia at luod malim, confirmati , ac bene sperare iusti, socios se nobis ho- In eos quinestissimi laboris adiungant. Vos igiola er-tur alloquor quicunque vocum illebori isti ebris tauquam aliqua dulcedine can-gantium tuum capti, ad eas , tanquam ad Sire-ilianem itos scopulos , adhaerescendum puta Italau:ur tis. Ecquid intelligitis, omnem oratio .. nem ex rebus conita rei ex verbis ,rerum autem copiant A bertatem, non

77쪽

O O. III. 24 aliunde, quam a philosophis peti pos-ssi, idcircoque se philosophiae cognitionem eloquenti tuturo nec elsarianai Non eni rarit lusciniis canendi, silc ho Homini minibus loquendi facultatem oblecta- sui manantionis causa natura concessit,nec an- soli itum munus suum , tamque praecla e clatio rua ad aures ni Odo demulcendas o. iis causa luit adii: beti, sed chim eos ita fabrica ιι ιυ M.ta est et, ut eas rationis societatem cum diis sn:: Ottis libus intercedere voluit-set, aptosque cos fecisset ad rerum praest statissimi arum cognitionem adli: bi, to studio cuialequenda.ὶ , instrum et i-

tum etiam largita est,quo de illis rebus inter se disserere, e alique ali cum aliis

communicate Oisent Placet autem hoc loco huius disputat Un: principia paulo altius repetere 3 eae piis ph:losophorum libris caullia nostrae firma me Ha desumere atque istis philophiae con 'mpcoribus , earum re-Iuna, quas Lutemnunt, specuuenaliquod exhibere. Interiectum quo i 3 an Homine modo interiraediuIn est OiIranun Πι dia renus inter animantes consili exper- esse utertes inter purissu aras illas mentes Ab bel Pas

78쪽

his autem inferius , minui uesper se istum, nam illi utalem sentibus tantum degentes nulla prorsus ratione ad intelligentia mi cognitionem pro gredi que ut, hae vero sine ullo sentinum adminiculo ac ministerio , simplicissimis notionibus , quaecumque ipsis ad intelligendum obiecta sunt,apprehendunt. Homines autem possunt illi quidem ad rerum intelligentiam proue hi,e6que sunt mutis animantibus Lu-Sesu ho periores, sed, quoniam immortalis ipso mini ne-rum, Implex δε caelestis animus, cessarios mortalis, concreti, terrestris do ad disti inicilio coporis hebetatur, eo sit, ut adplinas. cognitionem fiscientiam sine sensuum

ministerio peruenire non possit. Itaque recte Plato mentis internuntios, quasque satellices sensu nominauit, eosdemque duces ad veritatem esse di xit, eius autem auditor Aristoteles pronunciauit, nihil intelligi , nisi prius aliquid sensu perceptum fuisset, quod quasi viam strauisset ad illud intelligendum idemque alio loco statuit, si

cui sensum aliquem a primo ortu na-τura denegauerit,eidem necessario ali quam

79쪽

quana esse sciem iam de suturana Dum Scientia autem duobus tanquam itineribus ad aut dodiri scientiam peruenire liceat, quod allatia aut direperimus ipsi per nos,quasique pari sciplinacsimus, alia vero ab aliis accipimus quo paratur. Ium illam inuenta onem hanc discipli

nam vocant, necesse crat, ad earum utramque sensum aliquem accommodari. Sed cum caeteri ad ea rem minus apti forent , oculorum quidem sensus oculora ad rerum praestantissimarum indaga urisitionem,aurium vero ad earundum cuset M ab alio traderentur , perceptionem ab Is/plinis ipsa natura constituti; est. instrumen. 'pis itum autem communicandarum parti- ei pandarumque animi notionum eadem natura orationem esse voluit cumque caeteris animantibus sonos modo quosdam dedisset,q.uibus Voluptate In, dolorem, desideria naturae,an ectu de Cit ho-nique indicarent, distinctam honaini bi

quam cum ipsi arbitr xu suo flexistentatque variassent quasique compacto statuissent,quam cuique voci vim esse

vellent,tum eo instrument ad ea quae animo concepissent patefacienda, te-E. rent

80쪽

rencia r. Sic siit, ut res quidem ipsae singulares percipiantur sensibus : qua ex perceptio ite existunt in animis rerum uniuersat si notiones ad east vero euol- menda miti medium proferendas adbib ri debet oratio: cuius usus cum ad iteraru eos tantum qui eodem tempore , iis hueuti demque in locis Viverent , pertineret,

J-- is hoc amplius machinata est hominum isafit tolertia, iteras , quae , ut Oces notio-hi, a si, nam, sic ba: Ocum ipsarum essent no qui essicerentque , tac absentes cum, i, raue absentibiis, ij, qui multis atri seeu lis floruissent, cum omni posteritate quasi colloqui possient. Ex hisce liquido constare arbitror id, quod in huius

sermonis ingressione posueram : Orationem non oblectandarum aurium cani in nobis esse a natura tributa sed ut animns , cum se rerum cognitione saturasset, haberet,ouo modo alios ad earum communicatione inlocare postaset. Quo modo autem poterunt, aut quidquam communicare cum aliis, qui

nihil ipsi, nisi loqui, didicerint aut lo id quam egregium discere, nisi qui

philosophorum monumenta contriue ue li-rin ZEtenim qui sunt tandem cripto-