장음표시 사용
41쪽
In Lib. I. de Generat. Jc Corrupi.
TYeludit E cludit sensum illi iis propositionis ,
senilim quem sui nebat Democr. te petendo idem diuitio- argumentum. Dicit ςrgo quod si ita pol
tu, 'r' sibile diuidi conti iam secundu qua libet sui partem ut sit diuisum totum otii Hoc avicin urnino, non ut aliquo modo sit diuisiim , aliquo, nolui dictum est , sed omni ex parte: tunc sequitur argumentum Democr. Quid enim post hanc diuisionem reliquum erit 3 aut enim erit nihil, aut pun-oa , Si sic corpus resoluetur an non rus , de componetur ex punctis, quod est
Reteii- Prosequitur argumentum Democrit. De non erit in partes minima , nec quaelibet pars erit diuis bilis,semper erit ergo standum in magnitudine indivisibiis. Argumentum enim est. Si non statura nihil, nec ad puncta, nec ad infinitas partes ergo oportebit deuenire ad magnitudines in diuisibiles , & inuisibiles ob earum parvitatem & hirum congregatione generatio, di regatione vero corruptio erit. Sic ratiocinabatur Democri. Fallax ra tamen Arist. quod est laten, sal. tio Demo lacia in ratione: nam cum punctum pun-oiti osse cto non sit cotinuum Se immediatiam, ipsum compositum aliquomodo est in omnem partem diuisibile , aliquo modo non:
est qui deo, uti diximus, diuisibile secundum quamcunque partem . datam, n tamen secundum omnem collective. si enim
punctum puncto esset immediatum, esset utique secundum quamlibet partem simul diuisibile at quia non est, non ita fit, ut Democri sumebat. teu seri, & diuisio non fit nisi in ptincto, seu supra punctum: ergo ubique est punctum : igitur tota linea ex punctis est, Semagnitudo ex omnino indivisibilibus, Se ita diuidetur magnitudo. i. in puncta,& indivisibilia. i. in nihil.
Videtur autem, quando hoc positium.
Obi os, Dubium proponit contra dicta, Dictum de I ri a enim est,st diuisio potest ubique & secunquod ex dum quamlibet parte seri, quamuis nondbbbici, l iςcundu in omnem iudetur ergo uideatur. quod sui ea ex punctis . i. tactibus com
posca sit . Patet ubique enim diuisio po-
Dubium soluit Aristo. Pro cuius so- soluti
Iutione aduerte, lii ad linea,& magnitudo quae uis est unicum ensi a ctu , nec debes Not quo imaginari in ea esse puncta, ut accidentia modos ut realiter distincta, eii enim totum unum Pucta in
actu ens, fit plura per diuisioneni, & sie i ης sunt potentia puncta plura. Cum igitur sie - . sit, magnitudinem unam actu nicuiquq a
libuerit,poteris diuidere, & punctum sumere, at cum semel diuisa eii, si iterum uelis diuidere, necessario relinque, particulam aliquam inter punctum prius, Sc te quomodo facis. V. g. st linea , pote ris ubique diuisonem sacete, si autem facias semel in c. non poteris aliam diuisi nem sacere, quin relinquas partem in te mediam inter C, Si punctum, super quod diuidis puta E, & hoc, quia non licet duo puncta actu ideli immediata sumere, per
Habet igitur illa propositio, urea Not. qaod uilio. i. iiive est eu est, uti δε e m sit uersi.
lui sesterum , quod in linea possi, quali. Vbi', est cunque diuisionem facere , siue hane sue illam , si incipere unde libuerit: 3c isse est 'lanius uerus, alterum quod poli unu Pun- diuisio e cium , Se diuisionem , facia, alteram illi isto; est immedia tam , εἰ hoc est impossibile , quia per priorem diuisionem separatii actu partes. per secsidam impossibile est, quin diuidas nisi in parte, , di sic una mediabit inter punctum pr: us , A quod mediate etisumptum.
Ad textu accedamus. Dicit ergo, quod hoc, quod ei, In omni parie est dansio, siue punctum; habet sensum hunc, quod ubique per totam magnitudinem potest fieri una diuisio secundum partem , quam libuerit sumercisael eli unis punctum, id es ubique potest sumi unum punctu . Similiter, cum dicitur; Eil omne diuisibile. in- . telligitur, quod quacunque cx parte diuisio fi rip5t, delio e sigm scat illud. Sic Diniae, ut unumquodque. ὶ vult' teli re serti
42쪽
ferri ad punctum : idem enim est referre
ad diuisionem. i. ad punctum: nam diuisio fit supra punctuat. Si ergo ad punctu ceseratur,eu sensus, quod sic omne punctum sumi potest ad diuisionem, ut unum quodque per se: & hoc totum verum est. Non tamen est sensus verus,quod ubique. diuisio est. i. punctum. i. quod diuisioni factae alitisit immediata, ita, ut non relinquatur magnitudo media : tunc enim punctum puncto esset immediatum : quod est impossibile: se igitur est, diuisio, di ii militer compositio. Vt enim secundum duo immediata puncta non licet actu diuidere, eum non sint, sed relinquitur intermedium: ita nee ex punctis est compositio ipsius totius. De macre diximus sub 6. Phis. ob id modo praem ttitur.
Quare e , ct congregatis, C segregatio.
Vnde congregationem , Se segregatio nem esse non negat, sed quomodo docebat Democritus Est enim duplex discrimen . Primum est, quod Democritus ponebat congregationem ex magnitudinibus indivisibilibus . at Arist. non quia noadmittit continuum posse esse diuisum simul secundum omnes suas partes, sed segregatione partes maiores, re minores ut per diuisionem sit, non tamen indiuisibiles t similiter est harum partium congregatio, Sc copulatio , tit notum est.
Dicit autem, quod si punctu ni puncto esset immediatum , tunc posset continuuei se diuisum in omnem suam panem, qacum perueniret ad immediata puncta, cessaret diuisio: at quia non sic sunt, nec oportet deuenirenia ad puncta, inter quae
semper mediet diuisibile, non potest simul esse diuisum.
Sed non plex, perfecta genera-
- tio. Tex. Io. Alterum Alterum discrimen est quod illam c6-
discrime gregationem vocabat Democritus gehe- Pς rationent: cum autem iacta congregati Otiori ne sit mitatio in ipsis athoniis, dicebat alterationem.At Arist. dicit quod in utro
'ue errat, quia genetatio,& alteratio notiunt, nisi mutatione unius in aliud , &non congregatione : ut cum ex aqua fit mutatio Da ignem, generatio est, nona ercongregationem , sed quia id, quod erat aqua,fit ignis, quam alia exili imabant alterationem, ted non est. Distinguit autem generationem ab at iri quoteratione , quamuis utraque sit mutatio unius in aliud. Dicit, quod in composito gno abal est ratio, id est forma , ct materia , bc sunt telo Cidc
pastiones. Cum sit mutat. o in materia iis hii is,
cundum s rinas. haec est generatio; cu ve di siegi tro est mutatio in composito secundum ip 2 tionς. sa, palliones, illa est alteratio: non tamen est generatio congregatio, nec segregatio corruptio: verum est quod sunt dispositiones ad corruptionem. i. generationem: naquod diuisum , & segregat mn cu in minores particulas, expositum magis est corruptioni: ut cum aqua in minutissimas guttulas diuisa est, citius in aerem couertitur quam cum tota coniuncta est; non tamen
ob id segregatio corruptio est. Sed de hoc remittit se ad sequentia; nunc ilia dicta
tantum vult, ut contra Democr. explicat congregationem , & segregationem non esse generationem, nec corruptionem, ut oppolitum est.
Er Dubitatur, an si essent ista corpora in-Dubium sit uisibilia, possent dici principia genera- Cur orationi, rei. Respondeo, Nullo modo propter duo, Alterum est,quia ill pcungrega horitioin illorum corporum non eli et genera sent essetio, sed potius augmentum, quia non fit principiade nouo ignis, aut substantia aliqua. sed g n xio potius crescit,& fit maior, i si illa eorpore actu praecedunt. Vnde sicut additio plurium partium aquar, non, icitur generatio , quia praecessit aqua, ita nec illa congregatio. Verum s adem est, quod illa essent principia corporis,qua parte quan tum est, Se continuum , sed non qua Pa te substantia. In hoc autem et rabant Antiqui; non cnim cognoscebant substantiae de nouo productionem,ob id talem generationem prae existentium ponebant,quae non est substantiae generatio, sed continui crementum.
Alterum etiam , propter quod non est 1. Ratio. generationi, pi incipium alii Omus, Sc magnitudo haec, quia quae uis pars est ta com aposta secundum lubstantiam, sicut coti-
43쪽
tinuum totum: quaevis enim particula . . ignis, aquae, Sc aliorum, est adhuc ex materia,& forma composita: non ergo principium et debet enim principium eae simplex. incompositum. Obiectio Quod si obiicias, Antiqui non admitterent hanc compositionem materiae,& mr- l Q nix. Respondeo, Licet no admitterent altem sateremur, quod illa pars,quo ad iubstantiam eii aequa, dc tanti actus, sicut est composita ipsa : quamuis non secundum quantitatem: Sc sie non poteti esse principium subitantiae, sed quantitatis: unde noerat illa c5gregatio ullo modo generatio. Haec satic de opinionibus Antiquorum.
C A P V T III. Determinatis autem his rimo specu
landum. Tex. II. in illo sensu adhuc includitur substantia.
Tunc si fit stibilantia,ergo ex non substantia. Seii lio iubilantia nillil est: ergo fieret ex Nihilo: ci, eii in Pollibile. Maior eli nota; minor probatur: quia si, no est subitati tia, ni bii crit aliorum pra dicameloru,que
non sunt, iii si in substantia,etit ergo nihil. solutio qRelpon et breuiter re umendo qui di sti 'nis,dcci: in phy sicis: Quod generatur simpliciter fit ex ente, & ex non ente simplieiter: ' i ideii, ex aliquo scilicet materia quae & esten, Sc non ens, simpliciter, sed diuersim de: cli enim ens potentia, non ens actu. Scsic non fit ex nihilo, quod simplicitet fit.
ente generetur. Qo Arist. Eiectis Antiquorum sententiis, ag
siti=he t L g editur veritatem generationis detergen terminare, c quaestione circa hoc propo-ret . nit: an aliquid simpliciter generetur i. ansat de nouo aliqua substantia, ut exponi: Philop. an no sic, sed quod generatur, semper accidens est, quod subiecto supposito
ex aliquo fit, ut ex sano aegrum,ex laborante sanum, ex magno paruum,3c reliqua . Ratio Ponit Argumentum pro parte negati ' panc nin ua. Si deratur aliquid simpliciter, ex non ὀμ' ente simpliciter generabitur: ergo erit noens in quibus da in. Probata simili, cui n. n. generatur aliquid album, generatur ex aliquo, quod sit non album ; εἰ cum sanum generatur ex eo, quod eli non sanum: ergo
cum simpliciter sit c ns, generabitur ex aliquo, quod si non ens. Et hoc est,st dicit, Erit non eos in quibusdam, id est,erit aliquod subiectam, quod recipiat negatio--- nem entis, ex quo sat generatio . Quod' autem hoc non pollit ella inani seli ius, probat in sequentibus vel bis textus.
Ipsum aurem simpliciter, aut primum.
Cocima Dillingitit Verbu simpliciter: aut enim. Π per si inpliciter eos, intelligitur praecipuubi iii ps en , scilicet si ibstantia cum dicitur, ii sim. ter. plicater ense aut per Simpliciter intelligi cur uniuersiliter quodcumli cas, a cuam
Dii 5 ultas ista est principali in hoe
textu ; propterea ipsam examinandam separatim semimus: est autem titulus quς- stionis notus ex textu . Sed cli argumen- r. Argu. tum primuna: Q tod simpliciter fit, totum fit: sed ens quod totum fit, nihil ante prae suit: ergo quod simplicitet fit, ex nullo sit,& non ex ente. . Attende autem, quod ca dicitur,Quod Nox fit, ex ente fit; non dicimus, quod fit ab en- te, Puta causa et scienti: hoc enim in dubium non uertitur, sed ex ente fit, idest, ex aliqua materia in ente in re: & circa hoc
Secundum argumentu est: Forma fit, cquia ante non erat, & de nouo est: at non si ex aliquo. Probatur: nam maxime fieret Ex materia; at materia non est pars sormae: ergo ex nihilo fit illa forma. Tertio: Ages iacit formam,quae est ma- 3. ioris entitatis quam materia: ergo faciet ipsa ni materia. ergo tota res pol produci. Quarto, lices forsan, quod cum forma H. producitur,tunc educitur de potentia materiae,& ob id non fit ex nihilo. Contra lumen producitur in aere, similiter species coloris, delensibilium in mente, di species in intest ectui tamen non educuntur de potentia subiecti, ut communiter dicitur: ergo tota res produci omnino potest.
Quinto c6tra id, uod dicit Aris i. quod Maciatio ut ex ente in potentia, videtur
44쪽
salsum experientia . quod enim graer tur,ex aliquo ente in alia generatur ; ut
ex igne fit aer,ex aqua terra. .
Praeterea ratione probatur. Omnis generatio eii coniuncta e si motu antecedente alteratione:sed omnis alterationis subiectu ni est ens in actu,& compositu: ergo generationis etiam subiectu ei ens actu.
primum Aduerte primo,quod antiqui Philol. D' - ς plii non cognouerunt, aliquid posse de
hac propositione, Aliquid fit simpliciter,
posse duos habere sensus. Alter eli, st to- Aliquiara res fiat secundu quodlibet sui,ut si μμ nouo produci ita,ut sit id quod aute nun
gno uetui, erat, sed solum productionem putabant ii quid quod apparent ea,quae ante non appare- PQ h ς 4ς bant.& quod essent aliter,quam ante erat
duei & nc existimarunt. Omnes res actu praecedere, & lolum mutari secundum modum quendam, puta,congregationem. i. segregationem, raritatem. i.densitatem. Hoc autem allirmabant , quia sibi persuaserant nihil posse fieri ex nihilo: quod si res in
actu de nouo emergeret, videbatue illis esse necessarium,quod ex nihilo fieret. Aristo. uero ccantentiens maxime in rebus omnino Physicis na de caeteris alibi
principio illi, Ex nihilo fieri nihil, & sistrat
mul conuictus expirat iis,quibus aliquid de nouo fieri comperiebat, modum phil sophandi inuenit, quo utrumque coniungeret. Dixit enim,quod quae uis substantia ' habet duas partes,ita, ut neutra per se,sed simul utraq; sit ipsa res, una pars est ingenerata, quae materia est,altera eli de novo, di forma dicitur.
Μ0du Vult ergo,quod subitalia ratione unius hi, fidi stilicet materiae, non sit de ii ovo, sed prae-
Aristo . existateratione vero alterius producatur,& de nouo sit. illa au t e pars praeex ilics,es in potentia ad alteram,quae de nouo est:& sie fiet,quod sit productio de novo, casit,quod ante non erat,& no sit ex nihilo. ois pro- Hinc docuit Arist. quod omnis produ- ductior a ctio naturalis est eum mutatione ; quia eum mu. qui acquirit esse. non illud acquirit, nisitatione. cu mutatione su Diecti praecedentis,ca i ta res, q fit, non sit fui se tota iacta. An uero esset aliqua productio, in qua tota res fieret, non agnouit Arist. saltem de productione naturali. Nos uero satemur, productiones esse,quibus tota re, hisbsque m latione,& dicuntur creationes. sed tales non sunt concessae agentibus naturalibus,
se urida est quibus eli sernio in praesenti. undita Aduerte secudo,quod ex hoc sequitur
quodlibet Iu 1,M pliciter, tetia,& sorma rei simul ab agente produ- duos heiceretur: Sc tunc esset creatio. Dico aut, Se sensus.cundu quodlibet sui: quia ut tota res produci dicatur A creari, solum hoc necessa rium eis, quod secundum omnes partessu et naturae intrinsecas producatur; & in hoc sensu non conceditur ab Atili. Alter sensus est quod res producatur 2.Sensuri
simplicitet, id est, sat ens simpliciter, &perfectum , quod ante non cratacum sit ignis leo. i. subitantia alia, dicitur, fieri simpliciter, quia fit ens pei sectum : di sic in
ubi aduerte, quod cii terminus a quo,& Notadu ad quim mutationis opponantur, sicut et i tam .
diuersus terminus ad quem illius mutationis,secundum dii licem sensum: ita es diuersus terminus a quo. Si enim dicatur tota res seri secundum quolibet sui, nunc terminus a quo erit nihil illitus.& se,quid totum fit secudum se totum. ex nihilo fit. At si dicatur, simpliciter fieri,quia fit enspersectum: tune terminus a quo erat imperfectu, & ita eli,quod non generatur ex imperfecta subitati id est materia, fit persectum ratione sermae nouae.
His suppositis, sit prima concluso. Ali- i. Conet. quid de nouo steneratur,& sitniliter cor- Aliquid rumpitur: nec actu praecedunt orni Ia, ut ea. uzuolebant Antiqui. Haec conclusio experic corrum-tiis certis c incitur,quibus maxime m- pinu.
nititur Physicus. Duo mihi uidentur conuincere aliquid de nouo produci,similiter x x xi & corrumpi. Alteru, est regressus dissicillimus eorum,quq corrumpuntur,praeser tim umentium. U.g. moritur equus, si nulla hine subitantia recessit corrupta, sed i tum quod erat, manet, sed latens, profecto incredibile est, quo modo hoc ita est, S: nulla sit eausa in natura, auae possit equum in statum pristinum restituere, praesertam cum minus sit proportionata materia, qua primo satius eli,quam modo, eli. n. adhuc orhanirata, & cum dispositione maiore. si igitur nulla sit naturalis causa, quae id possit facere, signum ell,quod noibi latet,quod ante erat: est igitur co truptio alicuius entitatis,& eon: eque , ca primum fuit,erat productio. Alter eli ex operationitarer sumptum, i
45쪽
' - . , --δε- - oeritur ita si, Circa uisum enim ex albo
eum enim quxqης- s. um si, non ex nihilo, sed subiecto, cirna uiam, experiamur a Wς 'si's' ' Σ'idum ei amaro dulce; circa tactum
sunt, prosecto conuincimur, productiones corruptiones de nouo ponere. V. . sit aqua frigidissi na, quomodo si actu 1 te est ignis.& hie sunt alia,omnia,nec minimum apparet operationum aliarum rerumec ergo in ea latent; unde cum ignis ex ea fit,faciendum est nouam esse produ-
Praeterea quia omnes antiqui Philoso- s. phi in hoc couenerunt,quod ex ente semis per fieret aliquid, luamuis in modo suerint diuersi. An tamen sit aliquod agens supra naturam,quod ex nihilo possit sa-eere alibi est di iputandum Conei ririuam esse orodu- Tertia conclusso. Cu tali A se Ula sui stati.
' Aazmum solutio est nota ex dictis: Ad i non tam simpliciter dieiturseri aliquid,
ium,eli accidens sed ' 'TU'S' ' erit ' ductionis est forma...
in materia. Hec doctrina mihi non pla- .cet, nam prose io si productio primo est ipsius formae, cum nihil scicinae praecesserit,dicetur creatio.De hoc plura diximus i. Physic. - . . Magis placet solutio Aegidu.q. 22.qua z. Iulio etiam doctrinam nos loco citato latius in exposuimus,& eit Arist.y. Metaph. p. 3 - li, ouod n5 producitur forma,nec si, led co
naturaliter induci, nisi in subiectum : er. go non producitur ipsa substantia , niti rςsuppo ito subiecto,non ergo ex nihilo , nec secundum se totam, cum enim substantia non sit inhaerens alicui, id, ex quo sit,erit pars ipsius. Secunda eii sere eadem , sed alia proposita uia . Omne agens non agit nisi permotum at motus indiget subiecto aliquo, ergo Sc eneratio, ut enim dictum est lu-
quidem, sed non petis 3 p. habent Virtutem participata creandi Auitentia,qualis est materia .Hxω' ' M hoe esse ultra vires agen-ne, Aegidii,& sunt bonae, ς py V nilurali si dixit causam quand4m sepa ciemur.
sensu , nam est principium λη Phy uin-ano virtus productiva omni enim mutatione, quam ιςmψ V - eausi,
46쪽
causis particulatibus, ut alibi probau:mus, tamen non ob id dicenda lunt creare . Fateor tamen esse vii tutem mirabilem, quae participat aliquid uirtutis, creaturae , ted non eli, cu temper circa subiecta operet. Eit etiam mirabilis uirtus materiae,e cuius potentia educuntur, quae actu no sunt, non tamen quia mirabilis est, neganda. Ad tertium negatur conseqtientia, liceten tua ibrma sit nobilius ens, tame facilius Producit r, quam materia produceretur: quia agens ad illam iuuatur per potetia in matelis,& per dispositiones,& accidentia, quae ad ea in introducuntur , haec autem non essent in productione materiae.
Ad quattv dii ficultas eli, an talia acci dentia educantur, de potcntia subiecti, &
qua uis multi teneant partem negatiuam,
mihi videtur oppositum, quod educantur de potentia subiecti, ut reliqua accidentia, nec ullum ex hoc sequitur abluidum, sicut ex opposito. Nam pio secto, si ex potentia
subiectι non educuntur, non uideo, luare non dicantur creari. Dicere enim P non creantur, quia in subiecto producuntur, nihil valet, na gratia in anima creari, aut certe concreari dicitur a Deo, at in lublecto producitur Hoc tamen alibi a probandum est ex prosi si M. Ad quintum relpon. Philop. qu bd cum
aliquid generatur ex ente in actu, non generatur x eo, qua parte actu est, sed ratione materiae, quae eli in potentia, de si e non manet ex eo aliquid, nisi materia in eo, quod generatur: vi cu ex aqua fit aer, manet in aero materia aquae , non sorina . Alber. M gn. tract.i. cap. 2 i. sere id e di. cit, tamen magis ad argumentum respondet dicens,quod generationem possumus conliderate aut iecundum se, & naturam suam, aut ratione alterationi, praecedetas. Si modo priore consideretur, non respicit
nisi materiam , modo polletiori, respicit compositum . Cum autem ipsa sit in fine motus, quando ipsa eli, non eli inotus, oclic nec compositum .i V. g. in sine alterationis,cum uerum est dicere, Nunc non eli, sed immediate ante fuit,tunc non est compositum praecedens, & est generatio,& sonia a producta in materia, ut dictu cist, lib. 6. Phy sic. unde dicit,quod agens ut agens,&
corrumpens, versat ut circa compositum,
ut generans circa arateriam , non azit nisi
permotum. Quare aut sit necessarium, quod in generatione sit praecedens forma In malma, ex qua debet heri res,diximus I Physic. Haec de quae Ilione.
Cum dixisset, simplicem generationem
esse ex potentia ente,actu non eae, ut nragi, hoc explicet, adhuc citra hoc idem in-itat,& dubitat, quomodo sit possibile,generationem simplicem esse, siue Iliblian tiam fieri, quamuis ex ente in potentia. i. evente quouis modo , nutabile enim Ndissicile est percipere , quomodo de nouo fiat substantia.
Dubitabit enim aliquis, an sit sub
Bantia. Tex. I 2. Nov est nouum dubium hoe, ut aliqui Dubium. putant , sed idem clarius propositum , de Au sit alidistinctius, ut circa ipsium argumentetur. Dubium ergo eli, num sit subitantiae pro statiae, an ductio, an non, sed omnis productio sit ac- ois sit aecidentis alicuius, similiter de corruptione. Videtur .autem , quod non sit substantiae productio . Si enim substantia pruducitur, utique ex non substantia produci debet. Peto, de hoc, quod non est hoc,id ei inon est subilatia, nec ens simpliciter actu, sed potentia, an sit aliquid aliorum praedican entorum actu ly non, sed omnia pote-tia. Si dicas esse omnia potentia,iam erit separabile a substantia, & accidenti, id ei tnec erit substantia, nec accidens ,& erit nihil: & sie continget substantiam ex nihilo fieri, quod Philosophi sermidarunt,& noluerunt admittere. Si uero dicas, Phoc tantum non esi substantia, tamen ei taliquid aliorum praedicamentorum actu, tunc datur aliud maius absurdum, quod existant ipsa accidentia absque stabitantia: non ergo uidetur, posse substantiam produci.
Et de his igitur quantum fieri potes.
47쪽
ean a perpetuitatis in generationibus. a quaest.
In Lib. I. de Gener . N Corrupti
tit, ex quarum determinatione illa depen- in non ens: si in ens, ergo non est corru-det. Prior quaestio eli, quae sit causa perpetuae,it indeficientis generationis: ita,ut in natura nunquam eessent generationes, &corruptiones. Posterior eli, quae generatio dicatur simpliciter, quae secundum quid. Philop. hanc secundam quaestionem de substatiae generatione intelligit, Latini degeneratione in communi, ut comprεhendit tam sebi tantis,quam accidenti, generationem. mihi hoc placet, qua uis praecipue de substantiae generatione, & huius occasione de accidenti tractet.
Cum autem sit causa dina quid .
Ter. Iq. Piimam quaestionem aggreditur, explicantili, quam causana petat perpetuae generationis . Ell. n. duplex causa, una et sciens altera materialis. Eisci ex duplex curvna,quq immota mouet, & est primus motor: altera Hi mota mouet, & est primum mobile utraque perpetua. Dicit, quod de ei sciente immoto non quaerit, quia id ad metaphysicu pertinet. de ei sciente autem moto pertinet ad Physicum i sed de hoe dicetur lib. 2. nunc in praesenti tantu age tur de causa materiali. Dicit autem,quod prum,cum adhuc sit: si in non ens, ergo in mini, quia non abit in subitantiam , nee in quantum,nec in aliud horunt, ista enim omnia entia sunt. Si ergo abit in nihil,erso tande finietur mundus continuis corruptionibus,nec erit generatio perpetua. Dices, Eli infinita materia,ex qua generationes fiunt,& quantumcuque corrumpantur partes, & partes, adhuc restat, ex quo fit generatio . Hoc dici non potest, quia non datur infinitum actu, sed potentia, & diuisione. γ Dice , Verum est esse finita materiam,
tamen non sunt aequales partes ablatae,ex quibus fiunt generationes,sed semper minores,& minores: dc praeterea,quia minus est, quod corrumpitur semper. Hoc etiam dici no potest: oppositum enim iridemus, puta magnam molem ieri, conuerti in parum aquae : si ergo rei petua generatio est danda, & materia eii finita, alius movidus eli excogitandus, quam ille sit.
Quocirca propterea quod huius com
ruptio. Tex. I T. Modum adhibet, quo ex finita materia possit perpetua generatio,& corruptio su-De eausa
materiali inquiten dam, non de eme e
neretur ex materia, quam alterum corruptum relinquit, εἰ ipsa materia incorrupta
maneat. Sic set profecto, ut cx sinito principio perpetua possit & generatio, & comtuptio circa singularia , ct composita continuati: & hune eundem modum etiam illorum sensibilium uniuersalis. Hunc aut m eam,quae ut in materia. Tex. IS. Cum dixisset se non de esse iente dicturum , explicat causam , quae eit in genere materi T, se modo quaerere, puta, quae sit materialis causa perpetus S eontinuae ge- docuit Arist. lib. I. Physic. tex. 73. iterationis, S corruptionis naturalium. Et sic est absoluta prior quillio, ex qua Si enim illa causa percipitur, determina- habetur, quod generatio fit ex aliquo . &tum erit, quod superius dubitatum est de hoc eleganter Ottendit per ipsam corruis generatione simplici, an aliquid simplici- ptione, quae necessario desinit in aliquid, ter generetur, & corrumpatur. & non in nihil, ut ostensum est.
Habet autem dubitationem idoneam
tuam. m Ad causam explicandam eontinuae ge- .eE EM Πςrὸtioni argumentatur, & probat quod ratio pes sun sit perpetua generatio dc est argumeretrua. tum. Quod corrupitur vel abit in ens, νel
Q V AE s T I O III. Angeneratio unius sit corruptio
alterius. UT magi, haec propositio Arist. nota sit, libet ea exacte disputare. Est adtinobiectio
teria poDst esse r petua generatio de comartio de quo
48쪽
pclmum in opposituri argumentsi primum . Quae
argumen identificant ut cum rebus disparatis & op - μ' positis , non possunt inuicem praedicari vere: sed generatio , & corruptio sunt liv. iusmodi: est enim generario idem re cui nserina genita', corruptio cum Grina corrupta, quae iarinae non valent ultimo modo inuicem at firmari: ergo salsum eli dicere, quod generatio unius sit corrupto alte
Secundum est. Aliqua serma produeitur,non tamen alia corrumpitur: ergo v-nius generatio non est alterius corruptio. Probo ameceden . Cum homo moritur, inducitur λrma cadaueris, non tamen corrumpitur se ima hominis, quae est anima immortalis. 3. Tertio eum nutritur animal, est corruptio cab , quia non manet illius Arma : at no generatur ipsum animal , quia ia erat. Quario. Si semper uoius generatio cin. set, cu eu alterius corruptio: sequeretur, ruod semper mundus haberet eundem iniuiduorum numerum, quia recedente v no alterum succedit: illud autem non uide
1. Quinto. C si ex elementis fit mixtum, si
noua mixti Grma at nihil corrumpitur,cuelementa maneant, quq sunt materia mixta, materia autem non debet corrumpi. Sexto multa accidentia producuntur absque alicuius corruptione, ut lumen, spe etes, imiliter colores; & lapores, & Odores, quae in mixtis fiunt: nam elementa nec odorem, nee colorem, nec saporem habet,& sic cum iniscentur, fiunt tales qualitates absque aliarum contrariarum corruptione : non ergo uera uidetur in uniuersum
propositio Aristotelis. Circa hoc aduerte , quod duo sunt hie Puplex tractanda t alterum de sensu logico huius ' propositionis , Generatio uniit, est corruptio alterius,& e contra. Alter si de Physica ueritate. Circa primum Marsit f. q. s.&Depcl. Alb. Saxo. l 4. notant primo , θ generatio mo Dpi- aliquando sumitur pro materia; similiterdum c0xxupti aliquando pro ipsa serma. Dicunt praeterea, quod res quaedam sunt permanentes,quaedam successiuς.
Diasi .. H duobus silippositis asserunt primo, iussi. quod rei um successu arsi ea de est generatio. corruptio, & ella: quia simul prosecta illa sunt. Cum enim sunt tunc sunt,
Ω desinunt esse. Se sie uera est proposito in
illis, Generatio est corruptio. Dicunt secundo, quod in permanenti- R. bus si generatio, & corruptio sumantur apmateria, cum eadem sit materia, est uera propositio, Generati' est corruptio. Dicunt tertio, 'i a li pro serma sumania 3tur, tune de praesenti est propositio salsa, Generatio est corruptio,cum sint diuersaesor m s: tamen de suturo est uera, Generatio erit corruptio , quia supponit pro eadem forma, ut sit semus, Fornia, quae modo eli generatio, cum est,postea erit corruptio, cum desinet else. Haec eli doctrina horum nimis nomi Re iciturnalis & profecto miror, quis sibi talem dicendi modum, & in Arist. & in communi usu hominum potuit Psuadere . In primis illi uocant eandem esse generationem, co ruptionem in successuis: quia simul sunt,& eodem tempore. Hoc autem est salsum: nam quantumcunq; simul sint, immo res una diluci manet diuersa ratio illorum, lsufficit, ut non aisrmetur una de altero. Praeterea, quis dixit unquam genera- a. tionem pro materia. Liarma supponi,cum . generatio sit mutatio , materia & sernia mutationis,& generationis principia, uel termini Pret terea, si forma se materia est gener, 3-tio,dicetur de re ia antiqua, Modo generatur,quia modo ii et serina, Si materiam. Praeterea putant isti, motum generari, R eorropi: quod falsum eli, Re contra Aristo. s. Physi. non enim motus generatur, sed est id, quo aliquid generatur. i. corrum iapitur, ut dictum est lib. .&Praeterea qua do corrumpitur res , eum t iam generatio sit praeterita,quoemodo diei potest, quod generatio erit corruptio pPraeterea, eodem modo dicetur,s, res, quae est,iam generabitur, & corrumpetur. Idnt. Haec omnia facile concedent Nominales: sed prosecto aliena sunt ista a philosophia,Ob id praetermittamur. Alii dicunt,
quod ista eii uera, Generatio unius est corruptio alterius .l. e contra: quia sunt relatiua generatio,& corruptio, ct dicuntur ad conuertentiam, sicut filius est patris filius,
ct pater est filii pater. Sed hoc nulla het probabilitatem,quia
generatio, Sc corruptio sunt cotraria. i. di-iperata, si non sim eiusdem: haec autem
49쪽
. non dicantur ad conuertentiam.
Τῆssu sto' Re poli. igitur istam propositione non elle intelligendam in s ensu formali, ut ge-l tio ut ii, neratio sit corruptio formaliter, sed im-
est eortu portare sequelam quandam, & sacere vel riuo al ς' ut sensum causalem uest enim dicere, Generatio unius est corruptio alterius, ideli generatio unius secum fert alterius corruptionem , & econtra: & hutuli nodi propositiones passim occurrunt, & inter
Philosophos , & in communi loquendi modo, & sic lumitur ab Aristotele . Haec de Logica veritate. Circa sensium physicum aduerte, quod Phihi, superius diximus , compositum proprie, phynco , & per se generari, & corrumpi, formam duplςκ vero comproduci & corrumpi, nec pri sibi ricino generari. i. corrupi: & sic propositio posito. illa potest in restigi, aut de eo, quod prinis. mo corrumpitur. i. generatur, aut de eo,
quod non primo, scilicet de formis,quamuis Arist. sumpserit in sensu priori: loquitur enim de eo,cuius eli primo generatio. i. ccii ruptio , scilicet de composito choe in subitam ijs. Sit igitur prima conclusio . Si loqui
In Lib. I. de Generat. N Corru p.
sum vera propositio illa in substa itusi puta non contingit ullam compositam sui stant aut corrume; , 'uin altera generetur, ec Vnam zenerari, quin altera cori si .
probatut uuius conclusonis veritas fundatur in x mhu' tribus propositionibus philosophicis. Pri- p 0r' ilia est, non contingere, duas sormas vitimas, & speciscas esse simul in eadem materia. Altera eu, nunquam materiam essesne aliqua forma. Tertia est,quod corru.pitur, non abire in nihil, sed materiam re .
Ex his fit argumetum. Post corruptionem remanet materia, & haec non habet formam prς cedentem, propter corruptio. nem : ergo habebit alteram, quia non po- teli manere nuda: erit ergo generatio post
Item eum generatur aliquid, praesup ponitur materia: hec non poterat esse ab 'ite forma r ergo praecessit compositum; Cum ergo generatur, inducitur noua forma : ergo expellitur praecedens , quia duae non sunt simul: generationem
Philol Enicis. I. Ratio a. Rario.
ergo praecedit corruptio. Seeunda conclusio: Si fiat sermo de ip- r. Cones.s, sermis, semper corruptio unius indu cit Renerationem alterius : quia nutarit,
unam in materia corrumpi, quin altera producatur e non tamen contra . semper productio vialia inducit corruptionem alterius: est enim instantia in homine, qui
cum moritur, producitur forma cadau ris, non tamen corrumpitur anima, quia est immortalis, & hoe docet Aristotel. i 2. M ta Ph. tex. II. ubi dicit, quod causa sor malis manet destructo euectu , non om-Pnis, sed mens, id est , anima rationalis e non tamen ob id hora. o non corrumpitur, - ι immo compositum coraumpitur per animae a materia separationem : haec enim susticit ad compositi corruptionem, ut alibi diximus. Aduerte tamen, quod etiam uerum est Nota. dicere hie, quod corrumpitur anima, le-cundum quid tamen, quatenus desinit ense in illo corpore, & non eis sorma actu, similiter omnes eius dispositiones coi rumpuntur, & potentiae , quas communes habebat cum corpore, sicut sunt potentiae vegetatiuae, & lensitiuae.
Tertia conclusio , Inaccidentibu non Ρης'
est uniuersaliter pilae)ositio haec uera , deficit enim tripliciter. Primo, cum acciden lib. Pritia non habent contrarium,tune enim pro o nota, ducuntur absque alterius corruptione , Se corrumpuntur absque alterius productione, ut lumen In acre, species in medio. inlib. se-Deeli etiam in hi quae contrarium ha - netatio-bent, tamen neutrum de necessitate inest nς unius, subiecto, nee medium . Sunt enim aliqua contraria, quorum alterum necesse est in- alterius .esse proprio subiecto, ut mixtum corpu4 Z. necessario aut est calidum , aut stigidum. Alia quorum alterum , aut medium necesse est ineste, ut corpus mixtum, aut est album, aut nigrum, aut medium . Quaedam sunt alia , quibus neutrum horum competit , ut scientia , & ignorantia prauae dispositionis: datur enim homo , qui nec eli sciens, nec praue ignorans, & in his non est semper necesse, quoa unum
inducatur cum alterius expulsione .i. con
Tertio deficit in his etiam, quae contrarium habent modo praedicto, ut habeant ordinem necessarium ad subiectu . Descit, inquam
50쪽
Inquam , cum non per se producuntur, nisi eum substantia, habcnt enim accidentia aliquando produci sola, ut cum substan- tia genita ex alba st nigra. Aliqua 'do clisubitati a simul producuntur, ut simul fiat utrumque , & tunc fiunt absque contrarii productione, ut patet in saporibus, odoribus, coloribus, quia ex mixtione elemen- . torum 1 simul cu ipso mixto de nouo siit:. non enim contraria corrupta sunt,cu non praecesserint, nam elementa non sunt ca . pacia talium qualitatum.
Concl. Quarta conclusio, Cum corruptio ali- euius fi liquodam inodo dici Potes , quod totum destructu eli, si enim manet mate- Aa, non tamen iam illius eli, sed alterius existentis compositi, ut dictum etiam elisu Aerius de generatione. Ex his omnibus patet declaratio propositae quaestioni.
A s pii. Ad argumenta respond. Ad primum pamum ar- tet solutio ex dictis: non . n. formaliter illa guinem v propositio coceditur, sed denotat mutua generationib& corruptionis sequelam. Ad secundum dico, quod quamuis anima hominis non corrumpatur, tamen homo ipse eorrupitur.& sie est generatio cadaueris eum corruptione hominis I non enim Arist. loquitur nisi deeriquod per se corrumpitur , & per se generatur, hoc autem compositum est. Ad tertium dico, verum esse in nutritione cibum destrui, eli tamen cibi quaedam partialis generatio, puta, quia niaua sorma intrat in illam materiae partem,in qua erat forma cibi praecedens. Ad quartum d eo, quod non semper est idem numerus indiuiduorum , quia accidit materias multorum essici unam , & v- nam enici multorum per diuisionem, ut eum ex uno homine multi uetanes fiunt, ua ipsius materia in multas diuiditur partes, quae possint diuersas recipere sormas,& contra multa in unum comunguntur,ut patet: multis Enuia nutritur homo, tuae in se conuertit: numerus .ergo non semper est aequalis. Hoc tamen uerum est,quod tanta eii materia omni tempore, quae mOdo in plures, nodo in pauciores diuisa pari tes, indiuiduorum augeLaut minuit nu-
Ad 1. Ad quintum dico, quod elementa corrumput ut in mixti compositione, nee m neat formalite quamuis di soraialiter di-Ad 3.
camus manete,adhuc corrumpuntur partim, puta quoad ipsorum intcsionem. Sed de hoe in larius dis utabiti tr. Ad sextum patet' solutio fati, Mare ex Ad . conclusione tertia superius posita. Ilaec de quaestion
Propter quid autcm haec quidem sim
in Atist curali es dicatsi .itplieiter generari,
aliquid SrcvNDAM quaestionem tex. I s propositam aggreditur soluere, eam aut repetit,& primo in sibilantiis dicit, cum generatro unius, sit alteriux corruptio, suae clicausa, quare aliquid dicatur simpliciter generari, aliud simpliciter corrumpit Sensus quaestionis clarus est, quare cu homo mo ritur, absolute dicamus corruptionem e Gla factam, nee dicamus generationem factam, cum constet,cadauer esse generatu, & contra, cum gignitur animal, absolute uocemus generationem,eum tamen ibi sit embrionis corruptio, sic ut in aliis multis: non. n. est causa huius, cum utraq; mutatio simul sit,ia videatur posse utraque dicitam generatio,quam ipsa corruptio.
Dicimus enim quod corrumpitur, usimpliciter.
Alteram dubitationem proponit, qua- Dubium. re, cum sint quaeda quae generantur , & Cur acci corrumpuntur simpliciter: & sint quaedagenerationes,& corruptiones simpliciter tuae te'he& non secundum hoc . i. secundum quid, simplinon est ex istis, cum fit quis sapiens Non eiter. enim dicimus fieri simpliciter, qui sapiens fit, sed fieri sapientem, S secundum quid. Respond.ad hoe dubium posterius, di- solutio. cens hoc prouenire,quia entium quaedam sunt simpliciter, ut substantiae,quaedam secundum quid, ut accidentia,& sie fit in horum productione-, ut quaedam simpliciter,quaedam sint secundum quid.