장음표시 사용
71쪽
In Lib. I. de Generat. N Corrupti
dissimilaxes augentur, qui ismilares
palus si . milares acidissilii
minimam naturalem, quae potest per se actionem habere,& cibum conuertere. Adhue praeter illa tria principia oportet alias tres veritates obseruare , quas simul concordare, eli dissicite: quod non est vacuum intra eorpus; quod non eli eorporum penetratio; quod non augemur in corporeo, sed corpore. Ista tria simul consonare, videtur dissi. cile : nam corpore suscepto ab extrinseco augemur: quare uidetur,quod penetreturcu nostro corpore,quod si penetratio non esi, videtur,quod non debeat esse corpus, quo augemur: quod si nec penetratio eis nee in corporeo augemur, videtur, quod interius sit vacusi,m quod recipiatur corpus line. Quod si non est vacuum, prosecto dissidite et , modsi inuenire, quo ponsit augmentatio constare. At talis inodus inueniendus est: nam impossibile est,uns quodque illorum,scilicet in corporeo au-ger penetrationem elis. aut vacuum intra corpus quod augetur, dari.
delerminaverimus. Antequam huius causam explicet, &modum, prius duo proponit. Alterum est, quod partes dissimilares augetur. quia similares augentur: sc ratio est, quia ex ipsis constant.
Hoc proponit Aristo t. ut sciamus, quid est, quod primo augetur, & in eo modum consideremus. Aduelle ex lib. I Histor. cap. I. in animalibus, etiam in aliis uiuentibus esse partes in duplici dilerentia. Quadam dicuntur similates, puta quae dividuntur, Sc coponuntur ex partibus eiusdem rationis, εἰ denominationis cum ipsi, ut caro, cuius quaelibet pars est caro ; & os,& neruus,&D milia.
Quaedam sunt partes dissimilares, quae
ex huiusmodi si initaribus constant,& meis bra vocantur, ut caput, manus, pes,ct reliqua: & harum non quaelibet pars est eius. dem rationis cum toto: non enim pars capitis, vel manus est caput aut manus.
Cum igitur dissimilates sint aggrega tio similarium quaedam, augmentum ipsarum pendet ex similacibus: ob id enim augetur caput, quia os, caro , & nerui Ipsius augentur. Alterum, quod proponit est; quamque partium similarium, sicut & aliae res naturales , quae dicunt formam in materia, dupliciter diei. Vno modo pro serma,altero modo pro materia : ut os,caro, neruus,
aliquando pro surmis, aliquando pro materiis sumuntur. Et quamuis ille Iocus sit dissicilis.& uarie exponatur a multis; tamen sequar modo expositionem Plail op quia in quaesti ne hoe lata ira examinabitur. Per formam& materiam intelligit eas,quet sunt partes subitantiae compositae naturalis. Et dicit, quod nomina aliquando signifieant sor mas, aliquando materias, id est inliquandorem ratione forniae aliquando rem latione materiae, secundu quod contingit praedicare de his, & qus secundum uiateriam,& quae secudum formam insunt. Aliquando etiam totum compositum significant, ut dicit Philop. sed non exprimit Aristo t. quia hoc nil facit ad praesens.
mentari. Suppositis hi , quae in praecedenti textu dicta sunt, constituit conclusionem, quod
augetur caro, os, Sc reliqua, lecundu ui sormam , non autem secundum materiam, ita,ut illa tria dicta principia ueritatem habeant in augmento secundum forniam , non autem secundum materiam . Quod est dicere, O ,neruus,& reliqua dicuntur augeri, qui ipsorum formae modo sub minori, poli ea sub maiori sunt materia: at ipsorum matellae non dicuntur augeri, quia quaedam partes recedat,quaedam adueniunt, nec 'o quam materia manet eadem.
Oportet enim intelligere quema
Coup ARATIONE explicat, quomodo una forma maneat, puta, Sit aliquod uas, in quo infundatur aqua , & et fundatur, ita, ut notia, dc noua sit aqua : tunc manet idem uas, at materia non: ita similiter Lima uiuentis est: sicut uas, manet ea dema
positionε loci Arist. NoIa aliis
ipsum copositum. Coelusio Ati l . Auginem talia si se calidulo t
s ecudum materia. Expliea εconclusio Copara
72쪽
dem,tamen partes materiae quaedam recedunt quaedam adueniunt. Obiecto. Dices , quod non est simile exemplumnam uas manet sub eadem quantitate , at semina aucti est maior,& maior. Solusio. Dieo, quod exemplum tantum est ad unitatem Hrmae ostendendam sub diuersa materia: quod si exemplum uelis adaequatum, ut dicit Philop. sume utrem ; qui simul extendatur, dum aqua accedit, & tueerit exemplum plenius.
In his autem, quae sunt dissimissum
ad osten C V M dixisset, Armam manere eandedit in par in ollis, Sc neruo, & reliquis; nune id magis lib. disti esse manifestum , docet in dissimilaribus partibus, in quibus notius est,quod propormentane tionaliter auctae sint, id est, secundum omseeudum nes suas partes.
forma in Quare autem in his sit notius, reddit raabu ς' iione in uia magis nota est forma,& semperieti uidentur restare manus BriNς, pedis,& capitis, quantumcunque materia existens sub sernia tali sit alia, Si alia . Confirmat ex vulgo,notiorem esse seris mam dissimilatium : nam omnes communiter putant, in animali mortuo manere
eandem earnem,tamen non eadem meminbra. Sc re uera, neutrum manet, quia utri
usque serma, sei licet anima recessit. At error eli,quia minus disternitur Arma in similitibus. Quod si huius quaeras rationem, ea est nam operationes membrora sunt notiores,quam similarium partium ; ob id eum in homine mortuo non sint, facilius cognoscitur . illi e deesse tarmam, quam in simi- latibus.
Asso a Concludit ex his, quod augeri, si idem
Qd auge- manere in auctione, At secundum omnem inpma- partem augeri, uerum est , secundum sernet ide, mim,non tamen secundum materia quodorin i Post examinabitur. Readum Maius autem totum generatum est.
ri De modo, quo augmentum fiat, dixit: nuis' si nunc ad materiam,& id , ex quo augmen- augmetu tum fir,se ua, seri,ac duit,quod nutrime-
tum quidem in principio est contrarium , Et dissimile ipsi uiuenti, tamen mu Iatur in ' M: simile. Uerbi gratia accedit sanguis humi pio.&ii dux olli seco, est quidem sensuis contra- mi e infimus,tamen mutatur in os, εc fit similis , Sc ue. sie auget ipsum os, 3c se in reliquis partibus: Se ita augmentum fit ex simili, ει dinsimili, simili in fine mutationis, dissimili in prin cipio.
Dubitabit autem aliquis, quale opor
Qv r A dixerat, quod nutrimentum est dissimile in principio,posset quis quaerere, An omnis res sit nutriment si ita,ut quodcunque corpus augeri possit. Ad hoc re'. quod non ,sed id .lum,quod est in potentia uiuens,& potentia id, quod debet nutriri,& augeri: id ergo auget carnem , velos,quod est potentia ear . vel os . Ex quo sequitur, quod debet esse corruptio,& generatio quaedam. corrumpitur enim id, quod est potentia earo, uel os , si sit puta sanguis, uel aliud quid: Si fit actu, ac generatur caro,& os, uel reliqua, quae augeri debent. Unde augmentationem praecedit gene ratio nutrimenti, secundum quam fit actu simile ei quod debet augere. Si aut tire. Sed addit, quod sie ille cibus, Si nutrimentum debet generari , Si fieri a tu ui
uens, puta caro,os,uel neruus, ut non ma
neat per se existens: tune enim esset gene ratio: sed debet eo niungi, Sc liniri eum ip-λ au sto se nutrito 3t ita non per se, sed in hoc, quod augetur, debet esse, de sie ipsum augere poterit.
Quid igitur patiens ab hoc actum est.
Cone ludit ex dictit: Quod augetur, de π.bet in se recipere ipsum nutrimentum mus tatum , 3t ab ipso pati recipiendo I Sc non se nutri- solum reeipiendo, sed etiam uelut secum mentum mistudo per copulationem, S unionem. Et hoe Arist. dicit modo interrogatiuo , explicatqxie duplici exemplo. Alterum est: si quis habeat uinum,quod i Exem. habet potentiam conuertendi, Sc iacien- plum. di uinum aquam sibi mixtam , de inissam; et inlundat parum aquae ipsi uino; tunc ex aqua It qa nu
tione fit genero iida, di eorruptio. Nutritici praeelit
tu nu det manete a se. led unitum n trito . de aucto.
73쪽
In Liba. de Generat. 8 Corru p.
qua set vἰnum, non ut per se,sed cum ipso vino coniunctum ,& unitum: sic sit coa Exem
uersio cibi in aucto , quantum ad hoc. Alterum est deigne. qui aliquando coburit ligna distantia, & non sibi uniendo S tune dicitur generatio ignis: aliquando urit sibi iniecta, ac sibi unit, & tunc au
Sie virtus augmetatur,quae inest in earne uel Olle, uel alijs partibus . conuertit nutrinaen tum in potentia ad num, d sibi
ut ut, Sc insurgit augmentatio.
Et auerte, quod exempla solum in hoe ponuntur, ut Ollendatur generatio, quaest non per se, sed cum agentis copulatione, dc unione.
Quantum autem uniuersale quidem.
TeX. 60. Dubium. H v N C locum bene exponit Philop. dicit enim, quod dubium solvat, quod suboriri poterat ex his, quae dicta sunt de nutrimento. Dictum eii enim, quod sit
Potentia viues, scilicet caro, os,neruus vel
aliquid simile:&quod debeat mutari in actu tale. Ex hoe videtur sequi, quod iam ipsum non sit actu corpus, sed potentia, nee magnitudo. olutio . Ad hoe respon. quod potest quidem essu unum actu corpus,& quatum , & aliud potentia. Non enim prohibet,ut id,quod det fieri ex potetia aliquid actu , sit aliud quid actu ; & quod si hoe quantum , sit aliud quantum. Et ad hoe ostendendo, di- . cit,quod non fit uniuersale,ut animal, sed Ipsum singulare, puta hoe vel illud: nec fit corpus in communi, sed hoc uel illud. similiter nee quantum in communi, sed hoe uel istud. Si enim seret in uniuet sali corpus , fieret prorsus ex non eorpore: εt si fieret quatum in uniuersali, fieret ex omni non quanto. at eum fiat hoc corpus,
potest seti ex hoe non eorpore, sed quod sit aliud corpus: Similiter fit quantum ex alio, quod non sit illud quantum, sit
tamen aliud. Ita ergo augetur caro ex ali- suo quanto , sed non ex eo, quod sit caro ipsa quanta actu , ut ex sanguine ; similiter nutritur, & augetur unumquodque ex eo, quod est potentia tale , & mutabitur in actu tale, no tamen prohibet, quia
sit aliquod aliud actu corpus. Dum-Dub:tat Philop. quare cum si animal, rh ivp. fit ex omnino non animali, at corpus fit temper ex corpore. Respon. quod forma animalis est separabilis, id est, potest esse materia absque quacunq; animalis forma, at no a corpore separabilis est, Se hoc quia materia temper habet quantitatemia Ex quo loco aliqui putant secundum Nota. Philop. quantitatem esse coaruam materiae. Sed non est tali, sententia Philop. in hoc loc9 , solum enim dicit, quod non fit materia absq; ulla quantitate, siue sit ista siue illa, sed non semper cum eadem. Sed debebat adhuc ratio dari, qua te no a . oluti sit separabilis a quantitate. Ob id dico, ua*xi. .s, materia non potest esse unquam denudata ab omni forma corporis, sed aliqua semper debet habere, siue hane, siue illam, quia proprius,& primus ipsius materiae actus, est actus corporis, de eius potentia in hunc terminatur, qua nauis non habeat hunc actum ab una forma , ut uoluit I Ruie. sed ab ipsis singulis formis sensibilibus, quibus omnibu, commune est dare hunc actum primum materie, ut ipsa compositum fiat, di fit.
Secundum litor quod potentia compositum. Tex. ΦI.
C v M nutrimentum, qualiter se habe. Distictio rei ostendisset, nune distinguit augmenta augmen tionem a nutritione . Hae enim ex codem sunt subiecti,,dicit q. ratione,& definiti O- ne ne differre, subiecto tamen conuenire, na Conum augmentatio respicit nutrimentum ut est niβt ius
potentia quantum illud, quod debet auge Ghi .ari, nutritio vero respicit idem, ut est Potc- ne. tia substantia uiuens. Verbi gratia, sit nutrimentum , puta Exulum sanguis, hic est potentia caro nutrienda,& potentia quantum ipsum, scilicet caro quanta. Nutritio si ex ipso, ut est potetia caro, 8c actu fit caro, augmentatio uero, ex ipso , ut est potentia tale quantum uiuens, si si actu quantum. Auerte tamen cum Philop. quod tunc vota fit nutrimentum actu quantum, quando auget quantitatem uiuentis tua additione. Hoc autem non sco per es, ob id manci
74쪽
inter id quod nutrit, & id quod au
hoe ioco intelligit Arist.Per forma di
net nutritio, quae est conuersio sola, non augmentum: hoc autem fit, en in plus substantiae eli deperditum qua raperetur per talem conuersionem, ut inserius dicemus.
Et nutrimetrium augmentationi idem.
Posita differentia inter augmentatione& nutritionem , nunc eandem ponit inter quod nutrit & quod auget sunt enim idε subiecto, sed differunt ratione, ut enim cibus est potentia caro,nutrit carnem ut autem est potentia quanta caro, ita ut sit plus, quam deperditum, sic auget eum uero nimiis, diminuit semper tamen siue in augmento siue in decremento est nutritio quia eli suostantiae conuersio.
Haec autem forma sine materia H
immateriatis. Locus est dissicilis,tamen placet Alexadri expositio & Philopo. vocat materiam quantitatem ipsam, uocat formam ipsa in substantiam , de tune est caro in potentia forma cum nutrit, in potentia uero matetia auget.
Cum ergo dixisset paulo ante, quod nutrit ut est potentia caro. addit hoc esse sormani sine materia, id est, respicit substantiam non quantitatem. At ne quis exillimaret, esse hie sermam absque materia omnino; addit,quod non eli,sed dicitur hoc immateriale eo modo quo id, quod est in materia immateriale dicitur, Puta re in materia eli; d secundust & intellectu absq; illa materia dc quantitate consideratur.
Qiuod si accedit materia Si nutrimentuin potentia, utrumq;. s. substantia εἰ quantum, Puta materia,& forma, ut dictu est: tune & nutritio & augmentum fiunt, &fit augmentum in partibus immateria lib. id est, secundum formam augmentum fit.
Si autem amplius ficere non possit.
Diminutionem explicat tunc esse, eum nutrimentum in minus couertatur quamst deperditum,sicut cum tantum aquae ia
funditur uino, ut iam aquosum fiat, si uir
Et nota cum Philop. quod e templum No a l. solum est quantum ad uirtutem tantum, puta uirtus uini sit minor , dii plus aquae insunditur quae minus poteli conuerti in uinum. Ita similiter in uiuenti secundum quantitatem, minuitur enim qualitas, duminus reparat, quam sit deperditum. Aduerte enim, quod dum uiuens uiuit Nora a. semper deperdit partes sibilantiae Sc materis,quas nutritione cotinuat, sc reparat. Sed ei lex eth viventium natus, natu quae par ratis primus in quo plus reparat,quam de lesei de pei dat,& sic fit augmetu. Alius est in quo pζxdunt tantum reparat, quantum deperdit. Tertius, in quo minus reparat, de iam incipit uiuentia imminere mors,& csi diminutio. tame in status. his omnibus eli nutritici, dum uita durat. Hςc Aristo. de augmentatione, tamen quia ex praecipuis considerationibus dedissicilibus philoli, phicis quaestionibus
illa de augmentatione non tenet infima locum , paulum debemus inimmorari, de ea omnia, quae dicta sunt,discutere,& ma- igis declarare.
Q V AE S Τ I O v II LAn augmentatio sit generatio.
IN ter alia, quae de augmentatione disipu Scopustanda sunt,id primum sumimus Gami di puta' nandum sub quo genere sit, quia hoc genda de
multum ad ipsius attinet desinitionem. augmen Oportet autem aduertere, quod non hie rexione de quacunque augmentatione sermo est: . 'py ri r uiuenua. sed de ea, quae dii uiuentium . haec enim Nota. propria eli. Cois augSumitur aut augmentatio, uel in com- mminuo
muni pro crementi,dc maioritatis cuiusq; motu, dc se multipliciter dicitur. Primo, pro quacunque iniensione qualitatis, dicitur eoi in intensio augmentum quoddam, de qualitas augeri dicatur. Altero modo, a. pro augmento in numeri , dicuntur enim numeri augeri per additionem unitatum. Tettio augetur magnitudo aliqua per ma ν gnitudinis additionem,ut aqua additione aquae . Quarto etiam augetur aliquid
nulla lacta additione. Si sie rarefactio dicitur augmentatio quaedam, nec de his
75쪽
In Lib. l. de Gener. 6 Corrupi.
augmentationibus in praesenti est dispu- tate ni dilatatur. Ex iunt opinion et pratistatio. sed de ea, quae est uiuentium, quae cipuae aliorum.
adueniente aliquo extrinseco fit.
Ac petimus, an talis sit generatio. Et videt,quod sic. Primo: Id quo posito, ponitur augmentatio;& quo ablato, aulertur, est ipsa augmentatior sed posita tali generatione, puta uiatoris partis substantis, quam sit deperdita in uiuente ponitur augmentatio , & ipsa ablata , aufertur augmentatio: ergo illa generatio est augmentatio.
Secundo: Augmentatio est oneratio maioris partis substantiitae r sed generationiaioris partis eli generatio: ergo augm C tatio est generatio. Tertio, quia augmentatio assimilatur mutationi, qua ignis in se conuertit lignum: sed haec ell generatio: ergo, di augmentatio.
Quarto: quia in augmentatione est eorruptio simpliciter cibi ergo ei bi est generatio. Corruptio.n.unius generatio est alterius: ergo augmentatio est generatio. In hae dissicultate sunt tres sententis. Prima est Marsilii .q. Io. qui augmentationem dicit generationem esse quandam :est enim generatio,& conuersio cibi, cum est & fit maior substantia.quam sit deperdita, ita tamen,quod non sit generata per se, sed coniuncta, & unita cum uiuente rob id uocat aggenerationem hanc talem mutationem: N dicit, augmentationem esse aggenerationem quandam. Alia est sententia aliorum , quos ipse citat,quia augmetationem plures esse motus dicunt; eli enim partini generatio, partim motus localis, partim alteratio , Se alii, quia hi omnes necessario in augmentatione sunt. Tertia sententia est Alberti Saxoq. p.& Aegidii. q. 17. S Phylo p. tex. I. S est communis, quod augmentatio non est generatio illa, quam ut, sit necessaria,& praeuia. sed augmcntatio est motus in quantitatem maiorem , quae ex illa aggeneratione insurgit: Non enim solum nutrimentum in subitantiam uiuentis conuersum substantiam nutrit, sed etiam quantit
tem habens, cum plus est, quam de perditum sit. Ipsum uiuens augetur, & motus ille augmentum est , secundum quem substantia uiuentis per maiorem quanti Pro quarum dilucidatione sit prima I. Concl.
conclusio. Augmentatio eli motu s a mi nori ad maiorem magnitudinem serma liter non autem aggeneratio substantiae. Pro declaratione aduerte, in augmen- fun . tatione multas mutationes conuenire Eli qu quo una alteratio secundum quam pars uruen mutati tis nutrienda cibum sibi iuxta positum ne reP
disponit,ut in sui sit nititudinem reducat: Altera est corruptici substantialis cibi , rma enim recedit ipsius, hane sequitur tectia, nempe generatio quaedam secundum quam in illain cibi materiam sorisma uiuentis succedit de nouo , non quidem separatim , sed coniuncte cum ipso uiuente, S talis mutatio nutritio est uiuentis. poli hane est quarta , hane sequens secundum quam quantitas nutrimenti mutari copulatur uiuenti, ita , ut fiat uiuens maius, quam ante erat, & haec sola dicitur augmentatio, quam sequi tiir alia quinta noui loci maioris acquisitio. Aduerte ulterius, quod alteratio prae- 1 sunditi cedit tempore reliquas quatuor , at qua- P tuor aliae,quae, iacta alteratione fiunt, si mul tempore sunt , ita ut dum serma ci- quatuorbi expellitur, altera introducitur, & ui- mutati uens augetur, & locus etiam mutatur , n , illidum maior occupatur , quam ante. Quamuis ergo simul tot mutationes con siet, ueniant, non tamen propter similitudine in eo tum natura confundi debet , sed differunt inter se multum, ae uarias habent rationes. Auemcta
Imo, quia quantitas distinguitur reali uo, di nuter a substantia , etiam augmentatio e & tritio rea nutritio realiter distinguuntur , cum sint liter diffead diuersos terminos realiter differentes & praesertim si augmentatio cum quantitate,& nutritio cum substantia re idem sunt. Est enim ualde probabilis opinio , quod mutatio a termi no non distinguitur realiter, ut diximus libr. I.Physie. His suppositis, notus est sensu, conclu- rmba rursionis. Probatur autem primo, Mutati nes quatum termini dis inguuntur, dc irse distit guuntur, sed generationis,& augmentationis termini distinguuntur , etierim augmentatio ad quantitatem,& ag-
generatio ad substantiam; ergo di ipse
76쪽
a. Ratio. i Ratio. 4. Ratio. a. Conet.
materia augmen iacion in . Nota 1.
distinguuntur : ergo augmentatio non est generatio. Secundo: Augmentatio est a subiecto in subiectum,ob id motus dicitur ab Ariss. Physic. at generatio est a non subiecto in subiectum nec motus eli, ergo augmen latio non eli generatio.
Tertio, quod seneratur, non dicitur
mutari, cum non fuerit ante, sed fieri, ut cum generatur homo,non mutatur, quia tunc est; luod autem mutatur,debet ante,& post esse; at quod augetur , dicitur
mutari,& moueri: ergo non est augmentatio generatio. Quarto , si augmentatio esset generatio,tunc esset generatio . & augmentatio sub uno genete substantiae , utraq; enim est ad subitantiam : non ergo essent quatuor mutationum genera quae Ariit. &philosophi recipiunt. Constat igitur ex his,augmentationem non esse generationem, sed motum ad ruantitatem, non enim dici potest , quodnt plures motus, tunc enim non unum
mutationis genus esset, sed aggregatio multorum , & imum per accidens. Secunda conesusio. Proxima materia augmentationis eli eorpus actu simile specie,& accedente ei, quod augetur. Aduerte,quod eli duplex materia aug. mentationis,altera quae dicitur alteratio. nis, & haec est nutrimentum ante conuersionem in subitantiam umentis, Sc talis materia remota est. altera compositionis est,&lige est nutrimentum conuerinsum in substantiam uiuentis, & ex hoe proxime fit augmentatio, non quod tem pore praecedat conuersio in simile ipsam augmentationem, simul enim sunt, sed
Vlterius etiam nota,quod no solum sit simile in forma subitantiali,sed etiam in qualitatibus, ut os iacit os, caro carnem rneruus neruum , & sic ununa quodq; augetur,& nutritur corpore simili in substantia,& in qualitate; hoc docet Arist.& 8. Phystex. s s. ubi dicit, quod nutrimetum satium simile auget. Tertia conclusio. Augmentatio est motio uiuentis eiusdem manentis, facta ab anima ex minori ad maiorem magni iudinem, aduenientc aliquo extrinseco . ut
suae naturae debitos quantitatis terminos
Hxe pol et se definitio augmentationis. Igme, Quamuis non sit opus sic definire , sat rationis
enim erat dicere, uiuentis motus a mi' per cis. nota ad maiorem magnitudinem : at ut a detinctmelius causae distinguerentur, posita est bῆς ις definitio proli ior. Exorie Formalis eausa est motus,in quo a ge' i iisdem sneratione secernitur , & motus termini u onis. ad maiorem magnitudinem ex minori, in quo a diminutione disteri: cuius termini sunt oppositi ponitur subiectum proprium , quod est uiuens: materia est extriniecum adueniens:elliciens est ani. ma : eii enim anima primum po incipium effectiuum augmenti: finis est, ut uiuentia,quae ita tun a principio persecta in quatit atein adaepta non sunt, ad ipsam per- rsectionem secundum propriam cuiusque naturam per augmentationem perueniant . De singulis his causis non est in praesenti disputandum, sat est modo in generali ipsas attingere. Perlige ad ae-gumenta possumus facile respondere. Ad primum neganda est maior. per il- Sol si arg. lam enim probaretur , quod patet est si . .
lius,quia posito uno, ponitur alterum, Rablato,ausertur. Sequitur quidem ex tali generatione augmentatio , non Lamea angmentatio eli ipsa generatio.
Ad secundum,quod in illa generatione maioris substantis sunt duae mutationes; altera substantiae, altera quantitatis . Nec intelligas,quod illa productio quantitatis est augmentatio , sed simul cum ex .
tensione, 6c dilatatione subitantiae , quae prouenit ex umone, & copulatione cum
Ad tertium dico,quod comparatio illa ignis solum eli quantum ad hoc, quod
in augmentatione non generatur aliquid, ut per se sit,sed coniunctum cum uulcnti, tamen adhue in igne consideramus duas mutationis ,& eam , quae est ignis generatio, & eam quae est ipsius accretio iecundum maiorem quantitatem, quam
uis sit impropria. Ad quartum, admitto esse cibi eorruptio Ad nem, ςmul ecia dico,esse ibi aliqua generatione, sed non esi talis gnatio ipsa augii ctatio, sed ei est adiuncta,ad ipsam neces
77쪽
Lib. l. de Gener. θί Corrupi. Arist.
saria, qtiamnis simul tempore utrumques; ,pi Opterea tamen non tollitur di itin.ctio inter ipsius, ut dictum est.
An in augmentatione eadcm viventis
GR uti quide, & difficilis est quaestio
ista , cuius sensus eii. constat enim re, augeri per conuersionem cibi in propriam lubitantiam , & dunaniationem per recellum partium subitantice: petimus aurem an cum cibus destruuur, de in uiuenti, subitan clam conuertitur,an in materia cibi noua pars animae introducatur educta ex potentia illiis materiae cibi, an ca-- dem prorsus numero anima , quae in vi-uem e crat, ingrediatur illam : si militer ino ianuitatione, cu in rccedit par, carnis, onsi, , vel alterius, an particula animae , quae ibi urar,corrumpatur, an non, sed maneat
regressa ad alia, materiae partes. Nota Et nota ,st ex determinatione huius dis ficultati, simul manet alia determinata :puta quo . ιν augetur debeat manere ide. 1 sentelia Pro altera igitur parte quae litonis, puta , 9, sit cade anima numero sub maiori, di sub minori materia, sunt augmenta. a. mm. P unum est ex Aristo. tex. 36. ubi dicit Pro parte secundum formam esse augmentationem, mimari S tex. 37. quod manet serma eadem,ma teria recedit, sicut manet idem uas,aqua fiuit, de refluit alia, dc alia: ergo videtur profecto, quod si eadem forma numero
, Secundo, si forma etiam eum materia recedit in diminutione,non esset idem subiectum, quod auctum est, ct quod ante
Crat, quia nec forma antiqua, nec materia sit eadem: cum igitur debeat esse idem subiectum , dc non fit hoc secundum materia quam non per manere eandem, cCrinium csi, erit proiecto secundum formam. Tertio, quia si sic ei set augmentum uiuentium, sequeretur, quod non disterret ab augmento non uiuentium, puta ignis,
non enim aliter augetur ignis,quam conuertendo stupam, uel aliud sinite in igne,ia sibi coagulando: ergo profecto cum tanta sit differentia, ut unum anomalum,alterum sit innanimatum, videtur non sie esse augmentum in uiuentibus, sed per eiusdem formae numero extensionem.
Quarto sequitur, quod p flant anim
ta in infinitum crescere, de ex natura sua terminum non haberent,quod est fallunt.& contia Aris i. a. de anima tex. I. Sequela probatur,quia si illo modo augerentur, tunc citet augmentum per iuxta politionem similis in actu, sicut in igne: cresce-rct ergo absque intrinsecia ternaruo, sicut de ignis.
Quinto seqititur, quod post aliquod te
pus protius eis et aliud uiuens , quam fuit genitum, quod videtur quasi opinio Heracliti: sequela patet,quia si paula im corrumpitur antiqua forma, Sc in ateria,Sc nouae luccedunt parte, tandem omne, partes erunt aliae ab his, quae in generatione prima suerunt. Haec sunt argumenta pro hac parte, cuius quidem sciuentiae sunt uiri insignes, puta Philop. hic multoties id docet. Al
dius in ilio loco: dc Bulleus tract.de intensione, Sc remi ilione. c. 3. dc Paulus vene. supra textum 37.
At op positam partem alii sustinent.puta, quod semper educatur noua pars LGmae In nutritione, Sc pereat in duninutione in omnibus praeter hominem , cuius anima indiui ubilis eli, Sc immortalis: sicut enim cum calor, qui est unius medietatis ligni distunditur per totum. producendu nouum in partes proximas,& dimi.
nuitur partibus destructis, ita eii de anima, quae in materia diuisibilis est. Ilia sententia est Marsilii q. i2.8e Albe. Saxo. q. t o. Sc Petri de Mantua tracta. de primo, dc ultimo instanti. Est etiam Alexadri, Sc Auetroes consentire uidetur co. 3 3. lina iliter Simpli. 2. de anima particula. 49. Est etiam omnium Nominalisi . Quid in hae controuersia sit tenendum, dilucile est iudicare.
Tamen sit prima conclusio. Existen. tiani hia diuisibili, mihi impossibile apparet, non educi nouam partem sormae de nouo ex materiae nutrimcnti potentiar
s. Author Rr mae Letentiae.1 Inia. Auctor a
78쪽
Aiae plantatu diuisibiles, Ecimefecto
tia, similiter cum recessii partis substatuta
deperdi. Explico conclusionem .Quamuis sit opinio an animae animalium persectorum sinit indivisibiles , sicut hominis, nec ne, tamen de imperscctis , & laltem deammabus plantarum, communis opinio concors cli, eise omnes diuisibiles in materia. & cos tendi secundum quantitatem:& eli expressa lententia Ariit. tamen quia non eli modo locus id disputandi, lup ponatur, ut alias probandum : imo ego existimo, omnes animas praeter humanam esse diuili biles in materia: quidquid tamen sit, hoc supposito, eit conclusio , quod educitur Pat, fornaae ex materia, dccum materia r cedente coriumpitur etiaparticula sormae. Et probatur conclusio sortissimis algu. mentis. Primum eli: demus partem tu stantiae viventis, quae augeri debet, ει est appositus alis cibus immediate, tune si scirmae pria illa, quae cii 3n illa particula materiae manens eadem etiam transu ad m- sot mandam materiam cibi, peto , vel deserit tuam materiam, vel non , sed simul utramque informat, si deserit, non ergo
augetur,nec Occupat maiorem materiam;
si uero simul insormat utramque, ergo eliindiuisibilis; eli enim tota illa in materia priori, & tota illa in alia simul niateria: non enim est aliud esse indivisibile . Praeterea, quia non est maior serma in una parte, quam in tota , quia eadem est, nec aliquid forma productu est de nouo. Secundo,sumo partem,quae est corrupta: forma in illa exiliens prius,vel eli corrupta, uel non: si eorrupta, habeo intento: si non corrupta , vel manet sine materia, vel non , non eli dicendum , quod sit sine
materia : si ergo manet In materia , erit profecto in parte materiae antecedenti: erunt ergo duae particulae sor met in unica parte materiae.
Ad hoe dicunt aliqui quod eum illa sor
ma desinit elle in illa materiae parte rec dente, confugit ad materiam antecede tem , & quae ibi an erat ad aliam , bc haee ad aliam , donec ultima init et in cibI ma
Ptimo, quid ridiculum inagis diei potest in philolophiaΘSc quamuis multis hoc
in pugniri poterat, hoc tame3 modo conuincitur: nam pono, quod sit malor pars materiae deperdita, quam cibist aequisita, quod accidit tempore diminutumis tune non habet locum solutio . Tertio , s paulatim recedente materia manet forma , & in ca materia, e curiis potentia non est educta , cuni totie, fiatilia inutatio secundum ipsos, ut nihil maneat materis antiquae,A quae primo erat, sequitur, quod erit sorma corruptibili, habens materiam , de cuius potentia non est educta, di sic ab illa tota est independens, quod profecto est absurdilliatum in philosophia. Quarto, sumo unam formam eductam de pote uti a materiae , & facio argumentum, ita dependet tota forma ilia ab hae tota materia, sicut pars formae a parte, quia sicut tota est educta ex potcntia totius materiae , ita pars de parte, sed forma a tota inseparabitis est, ergo etiam pars a parte, quin corrumpatur . Quinto , quia forma educta de potentia materiae non poteti 1llo modo per se moueri , quo ergo modo forma illa mouetur ad illam materiam, aut quis cil talis motus λ non enim localis, nec ullus alius eli; ut patet ex definitionibus singulorum. His , & alijs augmentis, quae ad ducere pollem,exillimo conclusionem nostram probati. Sit secunda concluso . Probabilis est opposita lententia propter aut horitatem author uiri, quamuis non habeant aliam solutionem meliorem argumentotu, qua indicere , quod anima excellit alias formas, S ita quamuis diuisibilis sit, potest se ad materiam maiorem eadem manens dilatare : de hae ex parte eli aliquo modo m- diuis bilis e sed consultius eii dicere, oppositum praesertam, cum sit pro nobis auctoritas magnotum hominum , rationes conuincentes, Sc Oppositae opinionis rationes debiles sint. Quocirca ad ipsas respondetur. Primum argumentum positum est in auctoritate Arith. non in ratione, dc contra ipsum , ut locu loco opponamu , lunt duo loci: alter est textus 33. dicit, quod vivens augetur simili: si eigo caro fictamnilis auget, ergo est diuincta ab eo . lG 1 auget.
79쪽
sit augmeratiotiem esse secundu prtea sol male , di no materiales. I.Expostio Mars de Alb.de
Nola 3. in inimali genus paritum .
Lib. I. cie Gener oc Corrup. Arist.
auget: si ergo unam. & eandem habet sormam,non dii lincta est, sed eadem : Alterest textus 3y. dicit, quod caro generata nutrit, quis autem in Ari: lol. dicet generari sensibile, & ex potentia in actum fieri, nisi
Praeterea ibidem duplici exemplo, puta de aqua infusa uino , & lineo iniecto
igni, explicuit nutriinentum : at conitar, quod noua forma ignis, & umi inducitur in aquam,& lignum. At ut ipsum locum Aristot. soluamus, ubi dicit,augmentationem esse secundum formam,non secundum materiam. Aduerte,quod multiplex cli expositio. Marsit. Si Alber. de Saxo. locis ei tatis, diiunt,quod in uiuenti sunt partes porose, & non po- rosae: porosae illae sunt,quae non sunt animatae, sed uacuitates quaedam mediae inter partes ipsas solidas, & animalis, sicut in spongia quadam , & has lolidas dicunt
non polosas, interpretantur ergo Arill. ut partes formales uoces porosas,quia in eis fit augmentum proprie , quia nutrimentum recipitur in ipsis, non autem in solidis, quas uocat materiales.
Illa expositio non est ad meme Arist. quia quod dicitur de materiali, & formali
Parte, dicitur de quocumque ente naturali: at non sunt huiusmodi partes in omnibus t quod autem distinctio At isto t. sit communis, ipse indicat, dum dicit, idem esse in omnibus, quae habent formam in
Eil alia expositio Alberti tract. 3. c. 8.& Conciliat.diist. 16. notant,quod in animali sunt paries in triplici disserentia , quaedam, quae habent rationem sermae,&eontinentis, & sunt illae, quae aliquam operationem exercent iii corpore animalis, huiusmodi sunt membra , quaedam alia sunt, iiis habent rationem materie, ut eae quae nota habent aliquam peculiarem actionem, sed solum uiuere, ut caro,adeps, pinguedo: aliae sunt mediae,& harum quaedani sunt ex parte formalium, ut quS non sunt membra,tamen habent olficium aliquod , & operationem in corpore, ut uenae, at teriae, quibus sertur nutrimentum, nerul,quibus cxercetur motu . Quaedam ex parte materialium , ut ossa, di calii lallia es, quae non agunt, sed sunt, ut sundamenta corporis, quaedam sunt utrisque participantia, ut musculi, qui ex neruo Secarne constant: uult ergo Albertus, quod materiales partes uocentur hic materia, reliquae sermae:& sit sensus,quod sit augmentatio manente tarma, quia manen. tibus eisdem membris, uenis, S ossibu , decrescunt. S augentur caro, pinguedo,&alia huiusmodi. QQuamuis autem hoc uerum sit, tamen non eli ad mentem Aristot. ob eandem positam rationem , quia dillinctio Aciliotelis generaliter est in omnibus natural abus.
Atia est expositio Alexandri, in cuius
declarationem aduerte, quod sunt duplices partes in uiuente, spermaticae, & nu. trinientales: spermaticae sunt illae, quas uirtus forma tua seminis facit ex materia ipsa seminis, facit enim ossa, cartilagines, uenula , neruulos , S part c, o ganica , ut cerebrum, cor, hepat,& reliqua: pollea has partes auxit ex nu .rim ino accedente, Ic addidit carnem, pinguedinem.& alia, tot uin et go, quod cx semine factueti, spei maticum uocatur, reliquum nutrimentale. Vult ergo Alexander, quod dum uita uiuentis durat, manet ipermaticu, & hoe uocatur ab Aristo:cle forma, reliquum discodit, acceditque, ncc Idem permanet, te materia dicitur, & sic exponit locum:
quidquid tamen sit de doctrina ipsi, tamen non uidetur eadem ratio ad mentem
Atilio telis. Alia eli expositio Ait errois, quod sor. mam intelligit eam , quae eii altera pars compositi, similiter materiam , sed sentius
non ei , quod manet forma, non materia,
sed quod auginentatio non sit effecti uel materia , sed ab ipsa Drma. Sed nee illa expositio eli ad mentem Aristotelis, quia comparat formam uasi ,
quod idem manet aqua alia, & alia accedente, at uas nihil et ficit, ted idem manet
Alia est expositio literae Arist. consona Philop.& Alber. εἰ aliorum, quam supra diximus, quod sit sensus, quod in augmento semper maneat eadem anima, modo sub minori, pollea sub maiori materia , materia autem non fit ea deni, Ac si elotumi
80쪽
totum, quod augetur , idem manet secundum formam. Fateor expolitionemella admodum consonam textui. Retieii s At quia doctrina non videtur vera, ut probatum est, videtur mihi, aliam expositionem adhibendam esse, ne Arist. in talem sensu ui trahamus. ε autho Idcirco dico, quod possumus conside-Noia i rare in re niateriali ipsam naturam specificam, Se ipsum singulare, ut hominem,S hunc hominem , natura eli dicta sorma, fingularitas materia: & hoc Arist. r.eeli.cap.f. docet, cς lum dicere formam, hoe cstum materiamr in rebus autem spirat ualibus hoc non habet locum, quiala ipsis sunt singulares. Dico igitur, quod cum si augmentuostis, manet serma.i. natura, quia semper eli verum dicere os, siue sit maius, siue nus at singularitas. i. hq uel illς partes,
- . - quς materia dicuntur, recedant.
2μς- Et explieat S. Tho. hoe triplici exemplo, puta de populo , dicitur enim, quod idem eli semper populus, tamen quidam homines modo, alii pe i ea sunt di similiter dicitur idem fluuius, alia tamen, &alia aqua; ide dicitur ignis, tamen aliud,& aliud apponitur combustibile: sic etiain praesenti, quamuis maior sit identitas in uiuenti, ut dicetur in argumento ultimo: sic mihi uidetur, polle Arist. flossarico mode, cum constat oppositam sententiam uix p. sse defendi aut intelligi. Ad 1 at. Ad secudum nota, quod eum dieitur, t Not in augmentatione debet manere idem subiectum , non intelligas, quod debet esse in augmentationibli, omnibus , quae
fiunt toto tempore augmenti, quae non sunt continuae, sed sat ei l quod dum aliqua certa augmentatio fit, in ea manet idem subiectum, S ita fit. Propterea ulterius nota, st sicut aliud est, quod generatur, ut terminus generationis, aliud, quod generatur, ut subiecturnonis, Ita etiam in augmetatione, aliud est, quod auctum est, ut terminu , aliud, quod auctum est ut subiectum , Re suscipiens augmentum : quod generatur , ut terminus est esiposit si uel homo uel leo , quod uero est lubiectum, materia est: in augmentatione autem, quod est auctu, ML term ruus, est tot uua compositum ex
praecedenti eorpore, & superaddito r ut si ex bipedali fiat tripedale , quod est ut
terminus auctum , est tripedale , quod uerci ut subiectum eli illiud solum, cui superadditur, ut bipedale , Si hoc manet idem, dum fit tripedale. Nee ualet quod non est idem sub toto termino, cum enim aquirit ultimam M. parte pedalitatis eli tripedale eum dimidio . Dico quod non debet sumi id sol si , quod a principio fuit . i. bipedale, & totum aliud est terminus: aliter enim pota semul dicere, quod in alteratione non manet idem, cum sit homo albus: nam semper eli magis albus , & lii biicitur albedini sequenit , sed non sic debemus sumere, sed ipsum , quod ante motum fuit si hoe igitur in augmentatione consideremus, non est dubium, quin in qualibet augmctatione detur subiectum sieidem manens.
Ad tertium dico, esse duplex magnum. Ad 3 discrimen inter augmentum umentium , Nota di & augmentum ignis, alterum eli, quod ignis non crescit nisi ex ea parte, qua ei alimentum ponitur, si sursu in apponitur, ne uiuensursum tendit, si ad latus, similiter ad Du, diu olatus,vel ad aliam differentiam rat uiuens cibo una parte posito crescit secundum men. omnem dii serentiam Sc sursum , Si ad unum , & ad alterum latus: unde constat,quod talis motus non est ab ullo et mento , sed a sorina peculiari,quae dicitur antina : Si hoc docebat Atili. contra Empedoclem probans augmentum uiuCtium non esse ab igne.
Alterum diuertinen est, quod ignis su- Alterum
scipit ali metum ad partes exteriorcs, nee ditarint n. secundum omnes suas partes augetur .' at uiuens intra se cibum sumit, ac per uarias partes internas uirtute propria distribuit,& sie soluitur argumentum .
Ad quartum dico , quod non possunt Ad 6.
antinata erescere in infinitum, non enim sola appositione crescunt, sed conuersio. ne cibi, & auctione circa ipsum , in qua utitus naturalis debilitatur, in igne autem non debilitatur ealor , scd semper aeque sortis producitur.
Ad quin tu Marsi l. se Alber. q. r.dicut 'bi tibi, tripliciter aliqd dici id e numero, Sprii se mal sit. sime, dc proprre, di large id propriissime dc AI,