장음표시 사용
331쪽
C A P. LXIV. CVm tibi qui piam vel malefece
rit, vel maledixerit: memento, eum
opinatum esse, id ex ossiciosbifuisseD-ciendum ct dicendum. Neque vero eri potest, ut id sequatur illa quod tibi ri
detur, sita id quod sibi. Qui si male iu
dicat, damnu ipsefacit, ut qui decipitur. Nam verum connexum si quis mendacium iudicet: non ipsum connexum laedetur,sed ille qui deceptus fuerit. Sic igitur instructus, aequo feres animo conviciatorem. Nam ad singula dices , Ita
I P.T hoc praeceptu ad patientiam L & mansuetudine adhortatur, duplici argumento sententia eamdem, quemvis suam opinione de iudicium sequi,astruens. Non igitur aegre serendum, id eum sequi,quod ipsi rectum videatur. Nam de tu Scomnes homines idem faciunt. Quis ergo sanus naturae communi su censeat ξ Si vero, quia id, quod neque honestum neque rectum est, recte se habere putavit, eo succcnses : ea quoque indignatio absurda est; nam ille, non tu,damnum facit.Qui enim honestum putat quod est inhonestum,deceptus est. Deceptus vero damnum facit. Qui ergo tibi male dicit aut facit, ipse est cui
nocetur , quamvis neque tu neque potentissimus quisquam ei nocere: τ μέγα δμυαμάνων τὰ ι τον ἰχυπιεν
332쪽
βάγαι M , άδε πέπολ- ipse est cui noceatur. Tibi vero
GOGν ' μαλι ἐαν - το ς ἐφ' η- ne nocitum quidem est , neque
cis Eu,-, φορυίω, Hautorem , si te assuefeceris, ut ita quodlibet horum adiicias, Ita ei visum esse: ac id eum necellario sequi, quod ipsi videatur. C A P. LXV.
ram ιntalarabilem. Si stater iniuriam fecerit, non ea prehende, qua facities
333쪽
ἐm. Oliv, m πυρ ξηρὸν θερ- tiunt, & iunt intolerabiles. Velut, '.μον τὸ ignis,qui est siccus & calidus, ratio-Bρμον συμφωνῶ τω QD, ' ψο- ne caloris cum aere consentit, est-εον α - ' κατα θ το ξηρ ον, que ei tolerabilis : quatenus vero
άν nκειτ- μαχετ . Ουτω s siccus , eidem opponitur ee repu- ἐὰν Miκῆ , est gnat. Sic etiam frater, si laeserit in- Δ ἔχει λαcας, Hub Aio φορο ἀω iuria. Et hic duas habet ansas: al-His τοῦ οἰδελφου , et ' b οἰφο- teram tolerabilem, qua est frater: , et ' ἔ Δῆλον b, alteram intolerabilem, qua est in-στι τα φορητα , C- iurius. Notum autem est, nos
παν- , - ac πις δἰυο volumus, quando res omnes duas
λαζας ἔχει, Qui τε φοροQu ' Gi illas habent ansas , tolerabilem πού μοροτον , - - φορο ς unam, alteram intolerabilem, i eam των όναῆ s . παντα se prehendemus eas, qua sunt tole-
οντως ε τ πιαυτα , πλουτ , πε- rabiles. Nam omnia plane sitiat νία, υγύα, νοσρο, γαμ', αγαμία, talia, divitiae, paupertas, finitas, τε α , γρου παντα τα αλλα ξν τω morbus, coniugium, vita caelebs, li.
βίω . Gu μ πλούτου , φορη- beri, orbitas: caetera denique unum= ρ s me α,α φορο πν γάχολια versa quae in vita versantur. Nam divitiarum tolerabilis est abundantia, intolerabilis vero occupatio
334쪽
& solicitudo. Paupertatis tolerabilis est tranquillitas ct otium, sed intolerabilis egestas. Sanitatis tolerabilis est vacuitas doloris & cxpeditus membrorum usius: intolerabilis contumacia & confidentia. Morbi tolerabilis est moderatio animorum, sed intolerabilis aerumnae In coniugio tolerabilis est procreatio liberum , & observantia: intolerabilia vero multarum rerum indigentia, & rationis expers dilectio. Orbitas expedita est, vacares nit rebus pulcrioribus, nec de copiis post obitum relinquendis curare cogit: & quod meo iudicio maximum est, non necesse habet liberos interdum malos amare . Tum enim fit, ut improbitas ametur. Iam contumelia & convicium tolerabilia ista habent, interdum quidem, quod ea de rebus nostris cognoscimus quae prius ignorabamus : semper vero , quod nostra patientia provocatur. Et quam maxime fugimus , afflictio corporis , tolerabilem habet animi exercitationem & purgationem. In quibus omnibus magnum inest bonum, ut fortiter tolerentur. Nam in ea incidisse, animique constantiam retinui ste, praeclarius est quam non incidisse. Nam in ea non incidere , corporis & rerum externarium. sed ea stulcre tulisse, animi bonum est. Quin & inimici duas habent anses,& fructum ex eis caperemi m κώο-
335쪽
3o6 Si MyLICII COMMENTARIus κοπρον ἡμιων εξεταζοντων - licet, in affectus & perturbationea Fredrus nostras acrius inquirentibus, atque ατιρωτων. Γῆ ογε Xαρωνίς Πλου- cilicientibus ut simus cautiores. καρχν βιολιον ολον ἡῖς So. των Qua de re Plutarchus Chaeroneus οἰς ελειας ει-κα λεν. integrum volumen scripsit.
omines studios plerique faciendae & poliendae orationi,'ώς Niretrae, se etlu, i a librili conscribendis studet, quod λεξιν λ σu mi is ατ δlta e ι- philolopho indignu est: nisi forte' οπερ mi προσηκει τω τι- aliquis a puero in liberalib' artibus λο φραυm ' ει iui1 ἄρ' ἴδnμελως accurate institutus,ea dicendi secuti cκ πιιδο - των ἐγκυ- tatem, quasi uaturalem,& non stu-
κλίων λογιοῦν, vitam φυῆ, came dio quaesita sibi compararit. Quod N ηδά ο - εχ ει ἀω mo His ut contingat, id hominem philos s φυνδειαν. καν τουτο θ-, ου phum laudi sibi ducere non vult: ἐπ' o ress μεγα φρονῶν τον ut qui hunc finem sibi propositum φιλο φο--ο, μή τοῦτο ἔχον- non habeat , nec inde pendeat. --, μηδοῦ κατα τοῦ ου Gω- Nam dictio quidem elegans si sue--μον. λεξις - μ οτο- η καλη, rit, suum habet bonum : & is cui es τὸ ei iον αγιειν , ο etia proposita est dictionis elegantia, τελ γ poeta est, aut historicus. Is vero cu
336쪽
. τι ταχεως λουε , λε' wὶ Euc HIRIDION. . 3 7 esse meliorem, nullo iure dicet. Neque enim ipse dictio est, neque finis eius cst dictio, ut ex ea formam suam consequatur,sicut ex arte sua quivis artifex. Sed dicendum t Mea dictio est elegantior quam tua. Etsi autem id praecipue spectat, ut hominem studiosum ab admiratione dictionis & ltyli revocet : tamen increpationis moderandae causa, locupletioris utitur exemplo.
C A p. LXVII. T A rat quistiam cito ' ne dicra lavisa se male , sita cito. Bibit qui 'iam
multum vini 2 ne dicas bibisse male, sed multum. Pri quam enim id δε- cretum diiudicaru : unde scis , an male 8 Sic usu tibi veniet , ut alia visa certo comprehensa teneas , aliis assentinis.
II Idicio nos de rebus selidiore es.
se vult, ut neque vituperemus,
neque laudemus facta cuiusquam nisi scopo cius cognito , ad quem illa reseruntur. Ex eo cnim iudicium est serendum,quod &qui ve berat prodest,& qui alit nocet: &qui suratur, interduim recte facit:
& qui praebet, inlusite. Sunt igitur, inquit, facta ipsa per se iudicanda,&si quis cito lavat, dicendum, cito
eum lavare : nec tamen adiicienda
337쪽
C OMMTNTAR Iu qualitas, quasi recte aut secus s ciat, donec eius consilium cognoverimus. Quid enim , si ob mo bum, aut lucubrationes, curatione lavationis eguit Costium autem& finis in causia est, ut recte secusve sit factum. Et hic exspectandus est, priusquam celeris lavstio, bona malave dicatur. Nam Sc multum vini bibere licet, ob corporis te periem, & qualitatem aeris, ut ante caniculam, & sub caniculam : &ob locum pestilentem. Nisi autem ita fecerimus, ut ipse facta, uti sunt, iudicemus : & dicamus celere aliquid , aut multum: qualitatem v ro non adiiciamus, ante consilium cognitum : fit, ut alia intelligamus hoc enim significat φαντα
ret , cuiusmodi est celere & multum, de aliis assentiamur: hoc est, iudicium iis nostrum interponamus , id quod visam est laudando aut vituperando . Absurdum autem est , cum aliud videris, de alio ferre iudicium. Ac vult ille , nisi fallor , ne temere laudemus aut vituperemus : ac potius , ut iniuste vituperare recusemus : eoque de hoc loquitur . Pertinet autem & hoc ad iustitiam
338쪽
C A p. LXIX. ς ' Traque si apud imperitos de praecepten Tri καν αξι λωγυωπς τι- Iatiquo sermo inciderit, maxima ex νγ ω ἰλύαι--λο- parte taceto. Magnι enim perlauti ess, γ , Mω- πολυ. μεγας μ ο κιν- statim evomere quod non soncoxeris. αυρο si θλ-ο ἡκ άπε ,.M. Quod si quis dixerit, te nihil scire,' οταπειπν πίπιλοπι ἰνύρα, Q tuque commotus non fueris e tum sit--μη ni , οτιαρπως 9 to, rem esse incoatam. Nam ct oves εργου.ἐπει ὰ, - σα Πούα - ποιμέ- non fanum asserunt opilionibus , ac .mν ουκ ἐ-εικνυει πιαν ἔφαι , άλὰ demonstrant , quantum comederint: νομlta ἔνδον πει me, ἔροια ἔξω sed pasu intra se concocto , extra foγαλα. λ - πίνω, μη ἀ runt lanam ct lac. . Et tu igitur nemis iδω-ς δ δώουε, verba celeriter ostendas imperitis: sed - ά- ἔν πεφθεντων, - ἔργου. opera, qua verborum concoctionem so
.- λογους ποιουμ, iι κ Um eo qui adhuc proficit i γἀρ στυς et λειον φιλοσοφον ' ἐ- quens, neq; enim cum perse- κμγ μ σε - ιτο τουτων των Oto philosopho, qui his admoniti Q νεμων ' ουδί' δε ειποι ους nabus non Uet: cui non diceret,pe- αντον , οτι ra, si Θυ. - riculum esse ne statim evomeret,
ξεράσαι g -ι επεινας θ ἐπε δη quod non concoxisset) quod iis quivis Im crUMHκα το ψιλα ν adhuc proficiunt, gloriae cupiditas
339쪽
& ostentatio molesta est, eos assi isti Is multis argumentis repurgare studet. ut & hoc ipso: Quemadmodum falsium est, aes quod constetur adhuc, statuam dicere : &scetum in utero conceptum, hominem : sic eum etiam qui adhuc proficit, dicere philosophum , est talsum. Quod si quis consideret, quanta res sit vita veri philosophi, & quantum is caeteris mortalibus antecellat: non modo falso id, sed& impie dici videatur. Qui se vero philosophum esse negat : numis, nec in ordine philosophi sese collocans, cuius docere munus est, docere instituet Z.At quo pacto, inquies, se is exercebit, qui proficit3 si eum cum idiotis loqui vetat, apud quos non exercitationis, sed ostentationis ergo verba fiunt Quomodo ergo se illis accommodabit, si re ipsa ea praestiterit, quae verbis docet, nec inania verba enflarit 3 Finis enim est, non oratio,' sed actio eorum quae dicuntur . Cum igitur in convivio fueris , noli dicere quomodo si dendum, sed ede uti decet. Sic enim , si docendi se dederit occaso, vires& nervos tua habebit oratio. Cuiusmodi enim est, docere quomodo sit edendum,aut quomodo serendς sint res adversae, si legibus a te latis ipse non earueris)Non solii autem, inquit, ipje caveto ne talessermones
ordiaris: sed & si qui alii indocti de
340쪽
ἰπν , οὐδὲν οἰδεα, μη δηχΘῆς. ENCHIRIDION. 3ιδ his disseruerint, ne velis ineruditus haberi doctor. Periculum enim
erit, ne ea evomas, quae non concoxeris. Ut enim cibi concocti habitudinem corporis sunt : sic &concocti sermones, animi habitum nutriunt : equo postea, ut e stabili radice, frugiseri sermones efflorescunt. Si quis vero habitu nondum confirmato, sermones quos audivit, praetulerit : revera periculum est , ne evomat ea quae nondum concoxerit. Est enim vomitui ciborum simile, ea verba proserre, quae audieris : sed non ex animo protuleris ea doctrina confirmato. Quia vero foras prominens animus bonis exemplis iuvatur : Socratem
producit, quamvis persectum philosophum , adeo ut ab Apolline
omnium sapientissimus pronuntiaretur , qui ostentationem a vita sua usque adeo removit, ut cum a vecordibus quibusdam contemneretur,qui ab eo se aliis praeceptoribus comendari volebant, eos abduceret, ac sophistis commendaret: Scut Hippocrate Apollodori F. rogatus Protagorae commendavit: &in Theaueto idem dicit, se multos iam Prodico trad disse, multos aliis sapietitibus&divinis viris. Neque vero in eo solum, inquit, ostentationem removebis, ne apud imperitos praecepta recites; illisve loque-tibus taceas: sed etiam, si quis te nihil scire dixerit , ne mordearis.