장음표시 사용
381쪽
s C t. SALMAs II illas dissertationes, quam quattuor, &iisdem verbis finiuntur , ut plane necessest, aut alias scripsisse dissertationes de Epicteto Arrianum quam quas habemus, aut eiusdem operis geminas dedisse editiones , ut mos fuit eruditorum illius aevi frequens. Secunda ergo editio in plures libros divisa fuerit oportet, & quinque libros pro quattuor habuerit, & multa praeterea de vita & morte Epicteti, quae
Pag. 2. E γαμολον l) ora τοῦ ἄλγεγυραι.J Non solum pugio Graecis hoc nomine vocatur, sed etiam quidquid ad manum est,& in usum promptum & obvium,ut instrumenta quelibet ac vasa ἐγχειρ ,α,civiae parata & in manu semper gestanda. Hesychius: E,Uώλοι, σιευη ,
gladiolus est ac pusto, non potest usiurpari nisi de instrumentoni I J 8 Atqui ἐγχειοῖον crederem dici id omne quod ad manum vel in manu est. Certe ea pars remi quae manu retinetur Graece vocatur. Pollux: ni la λωί ς το μῆ ου οἱ ναύ- ras, In his titulis librorum Eb Oλον vix aliud queat elle suam mναυλον ἐγουλον. Nam ἐγχειώδεον hic cst adiectivum quod ubstantivi vice usurpatur, & subauditur aut βιζλίον aut πινοουλον.
Cum pro ensiculo accipitur Graece, subintelligitur ξίφ. ., dc inte rum est, ε me λον ξιφ R. Quidam enim & mναγωδεον teste Melio huiusmodi Breviariis titulum fecerunt. Nonnulli tamen &αυξιφίδας inscripserunt libellos qui ad manu & in manu aeque semper elle deberent ac possent,ut L G-.Agellius in praefatione: Sunt adeo qui Παμδεκτας ct E λικωνα , ct Προcλημα , o E'γχειώδεον, ct Πα ιφίδας , es qui Memoriales titulum fecerit. Quin dc Simplicius hoc loco innuere videtur, E ωλον ideo inscriptionem huic libello esse inditam, quia ut pugio militibus ad manum semper, ita hio liber bene vivere studentibus in promptu propter utilitatem elle debeat, & propter brevitatem ponat. Κω γa, inquit, το inmo δών ἐγχω-
λον es , προχ. ζον-εινα . Quidquid tamen utentibus obvium est ac paratum, id E inhiareis Graecis vocatur,
ac de libello ac Breviario, ut infima Latinitas loquuta est, accipi potest. Unde Breviarium Festi Rufi . Inde & presbyterorum Breviaria,
quae ipsorum E αγλα sunt. Optimae Glossae: εαγλον, Manu
382쪽
IM Epic TETu M ET SIMPLICI u M. Trium. Ita etiam vocarunt pulpitum in quo libri ad legendum exponuntur. Aliae Glossae: Manuale, οἰναλογον. Id enim est Α, αλογον vel Abαλογειον in quo libri ponuntur αρος το ἀναλέγε dra , qui ad manum sunt, & in promptu, ante oculos ad legendum in mensa cxpositi, non in forulis Bibliothecae, aut in arcis repositi de reconditi. Manualia etiam Latini auctores inscripsere huiusmodi breves libellos qui Graecis E nomine appellati. Paulus scripserat M nualium libros tres, Pomponius E,χειρμλου libros duos. Idem Paulus dc Brevium libros viginti tres dederat. Iustinianus in Elenchoauctorum Iuris ex quibus Pandectarum opus confecit S compilavit, Brevion βιγιαπικος ποσα-vocat, hoc est, Graece, 3:εζιων. Nam Breris, Graecis barbaris βρεζιον. Cum dicitur autem Brevis , si bintellisitur libellus. Aliud autem proprie Brevis quam Manuale vel Enchiridion. Unde & diversi libri Paulo inscripti Brevium titulo& Manualium. Brevis quippe vel de solo nudoque catalogo nominum etiam dicebatur, ut in Historia Augusta : Brevis munerum fuit. Libelli supplices qui offerebantur principi, etiam breves appellati. Honorum Codicillos qui dantur a principe, hodieque Brevela vocamus, id est, Breves. Plura de hac voce alibi notavi mus . At Mantiati vel E γχειριλον est tractatus huiusmodi rerum vel sententiarum praeceptorumve, quae semper ad manum de inmemoria esse debent. Unde & in hoc Enchiridio saepe haec ad
λη. Unde de Πρόχειρο etiam suos libros inscripsere multi. Habemus hodieque - ψίμων Harmenopuli, qui & meminit a Constantino, Basilio de Leone conditi. Bιἔλιον νοαων, inquit,
Unde & inscriptionis rationem discimus, Προχειρον appellatum, quod compendiose quae ad leges pertinent tractaret. Sed ea etiam cauia quam dixi fuit, plerisque suos libros eo titulo insigniendi, quod quae his continerentur, omnibus este dcberent, dc
383쪽
3 CL. SALMAs II& ad manum. Eadem ratio & Memorialium libellarum inscriptiones. Et Memoriale plane est hoc sensu istud Epicteti. Unde il
αυτον τειν. Quae singulis fere paginis &praeceptis occurrunt. Pra cepta enim huiusimodi ad vitam oene agendam necessaria in manibus semper,& in mente esse debent. Glossae: Ad manum, σπόχειρον. Quae in manu sunt cuique , etiam ναοχειρο ea Graeci dicunt, Philostratus de Aeliano : E'ντυχων δέ mn cnd Φιλός υτ . Λημνι βιγιον ετ οπόχειρον ἔπι m 'ri οἰναγγνωι ινδι. Quod ad manum est, ut Graeci προχέρον unica voce, ita & Latini Amanuense vocarunt. Hinc amannensis istorta appellata in qua gererentur quae ad in num & in promptu esse oporteret. Optimae Glollae: Amanuensis. προ π O . Cassianus Procherium appellat Latine, & amanuensem stortam interpretatur, collatione X I x. cap. I V. Ob quam etiam causam septem dierum cibus, hoc est, septem Paxamatiorum paria in Procherio, id est, Amanuensistorta, die Sabbatho reponuntur. Omnia
utensilia quae in promptu & ad manum utile est haberi Graeaci vocitant, Latini amanuensia . Unde & amamenses ferri, quos etiam σχρορος Graece dictos licet hariolari, qui in ministerio erant quotidiano & dominis semper praesto esse debebant, qui propterea Mad manum servi dicebantur. Nam falsi sunt viri doctissimi, quibus
hactenus persuasum fuit, discrimen elle inter servos ad manum , & amanuenses, quasi hi tantum sic vocati essent quorum opera dominus in excipiendo quae diistaret, &scribendo uteretur. Nam a manu fervus,& ad manum idem. Ut a veste, de ad vestem , & alia multa, de quibus affatim alibi scripsimus. Ab illo a manu nomen amanuensis , ὀ ut amannensis storia. Ita ergo & amanuensis servus ad manum
vel a manu. Servos omnes urbanos hoc nomine veteribus Iurisconsultis fuisse intellectos ad differentiam rusticorum, quia hi non ad
manum praesto dominis erant, docet nos Paulus lib. m. Senti Tit.
v O. Servis, inquit, amanuensibus legatu omnes qui ex conversatione urbana,
ct in ministerio fuerint, debebuntur, nisi ex bis aliqui perpetuo ad opus rustiacum transferantur. Addit mox, dubitatum csse, an venatores servi vel a cipes, inter urbana ministeria continerentur. Quod idem est ac si dixi cset, inter . anuenses. Respondet, voluntatu esse quaestionem. Tamen,
384쪽
si insit uendarum quotidianarum Epularum gratia habentur, deberi. Debe ri nempe & hos quoque amanuensibus servis legatis, si habeantur ad quotidianas epulas instruendas. Sinon, quia ruri opus faciunt venando & aucupando, non inter urbana censeri eos ministeria , sed inter rustica. Amovensium itaque appellatione continebantur muliones, vestitores, obsonatores, vestiarii, cellarii, cubicularii, arcarii,
coqui, placentarii, tonsores, pistores, lecticarii, & alii omnes huiuLmodi, qui in quotidiano dominis,& prompto paratoque ministerio. Cicero lib. iii. de oratore: su visse ad manum serrum habuit. Scri bae tamen videntur quibusdam κατ ἐειχlta Amanuensis dicti, quia praeter caeteros urbani ministerii famulos, maxime illi ad manum. De his intellexit Suetonius in Nerone cum dixit , monstrum illud principis in expeditione praeparanda S conscribendis militibus, cum
nemo idoneus ad nomen responderet, certum dominis servorum numerum indixisse : Nec nisi ex tota cui quefamilia probatissimos, ne dispensatoribus quidem aut amanuensibus exceptu, recepit. Alio loco in Tito scribit: notis quoque excipere velocissime solitum, cum amanuensibussiuis per ludum iocumque certantem, imitarique chirographa quacumque vidisset. Isti ergo amanuenses, scribae fiunt, quia ad manum magis quam ceteri quicunque ex urbano ministerio amanuenses. Cornelius Nepos in Eumene: Itaque eum habuit ad manum ,scribae loco. Qui locus ostendit, & alios servos ad manum posse dici, quam scribas. Alias satis habuisset dicere: Eum habuit ad manum. Sed de hoc alibi plura.
id etiam significat, nempe castigari & puniri, άπ-7Amo. Nam & nomen εἰ α pro supplicio sumitur& poena,
sed de ratione, quam quis reddere tenetur in iudicio administrati muneris, quod ευθαυας dicebant Attici. Non tamen hoc lo co άπάθ-ε Θω est castigari vel puniri apud Simplicium. Si quis, inquit, ab horum librorum lectione non ita moveatur atque assiciatur
385쪽
1o C r. SALMAs II ut ad mores suos corrigendos inde se excitari sentiat,
Θ θειη,a solis,quae apud inseros habentur, tribunalibus possit emendari, & in rectam viam reduci. Nam si pro puniri hic accepistetm α πίθ-εθα , dixisset puniendum csse apud manes qui non ab his
disputationibus se palliis esset corrigi, sed dicit, qui non potuit debere emendationem suam his libris, debiturum illam esse solis, qui
ideo infliguntur nocentibus ut corrigantur, quod proprie est ευθ-ε- roia. Eυθαυα quippe quae poena est, etiam διομω ς vocatur, quia ad officium poena reducuntur mali, E quo exorbitargiat. Sed Simplicius hic loquitur secundum doctrinam Pythagoricorum qui poenas in morte aeternas pendi non existimarunt, verum ad tempus, ut his meliores factae animae quae in hac vita vitia sua expiare & expurgare, per philosophiam neglexissent, quam κομαρρον vocabant,apud in seros purgarentur variis poenarum modis, donec sordes omnes eluillent quas apud superos contraxerant. Qua opinionem & Platonici sequuti sunt. Nec operosum est divinare unde dogma et A et καθαρτChristianitatem invaserit. Ut ut sit, legendum hic απίθ--1, non αὐθ-nίη, quod Graecum non est, vel non est in usu. Tlia λογικύ- δ αμιν αἰδουλίτον φυλαίεινJ Legebatur prius in Editione Veneta, αδ απν φυλάεν. Ex quo faciebat' olfius, α, ἶη- τον του σω ματ γη παλογων-αθων. Atque ita vertit. Recte itaque repositum est in hac Editione, αδουλίτον. Quod puto ex libris. Maluissem tamen, αδουλωτον. Ita enim in Vossiano reperi. Δουλεύειν est servire, δουλωσrus in servitutem abducere. Inde αδουλωαν quod in servitutem non potest redigi. Adde quod αδουλίτ hac notione is Graecum videatur. Nam quae sic formata sunt, significationem habere debent passivam, non activam. Atqui αδουλου τὸν non potest, esse ut αδουλωτ cum patiendi notatione. A. δήλ ω quidem Graecum est, sed in alio significatu. Hesychius: A δουλάτ', οἰκεος ἐνὶ ζεδουλίκως, μη --μπροτο- . Qui uni domino seruiit, non pluri-
386쪽
IN Epic TETu M ET SIMPLICI u M. Πpluribus, nec tapius venditum mancipium. 'Απουλίτου etiam memini Pollux lib. IV. cap. VI II. ἀδουλ ,ἐ λο ουλ , υμ αδουλατρο , ως tr Λακεδαει - ους I- - λεχ. An qui servos non haberent, ut v
luit interpres λ Nugae. Eilotas habuere. Vetus Codex ibi habet άδἡ- λωτ . Et recte. Qui in servitutem redigi non possunt, liberi & invicti. Ita isitur N hic lege. .
Καῖ . -.ων -θων. J Mirum, non esse repositum, im π αἰλύγων πα- Θων, quemadmodum ipse etiam molfus coniecerat,atque inversione expressit. Sic diserte habet & liber Vossianus. Quid enim hoc
ων me θωνὶ An corpus etiam παθν est Infra etiam vocat. Nec longe eundum fuit ut hic intextu restituerentur quae ex animo debemus expungere: Tο ς εἰς οργνω Hω οντω σωματr, 1 -ς αλογοις φιλα, & reliqua. Certe αλο α -λ ubique nominant Stoici,qui & ita definiunt, πλεοναγια, ἀπειθὰ τῶ m BI
Debuit tamen etiam emendari Hῆ ν pro hoc modo: M Go οἰκειον ἁ αθον, δί -εί- a ηαν ἀναφερου-ο . Quae fertur ad bonum proprium,iam iudicavit, ita se facere debere: nec iudicium de eo bono facit postquam adepta est, sed nihil aliud ipsi restat quam illo uti. Hoc etiam vidit volsius, legendum esse Hi αν pro κρίαν, sed
aliter verba ordinabat & interpretabatur. Insta: a κατα τ-τοα ζῶντυν ἐαυτοῦ πλειοτη- ' πλαμύοινων, τo οιώῖον καρπου--αθον, ευδαιμων οντως εώ υ μι-ra . Qui τὸ οἰκεῖον καρ πλημ αγαθον, eius κῆ nν habet. Quae confirmant plane nostram emendationem.
Pag. 3. oυδὶν δεηθέντας - - ανα πν.J Editio Veneta : Ουδεν δεηθέντας ir αλινατυ ὐ αρετῆς αροις- ἐ- ελεβ . Ex quo conieceram legendum: ουδάν δεηθέντας τας sis μα-. Atque ita plane in Vossiano repeti. Nec aliter Graecatur oratio , ut Tertullianus
diceret. Tἰ μ λ οργανοις τω σωμαm is mχ αλογοις . J Non est
alius in Simplicio intricatior & corruptior locus. Nec libri quid-B E quam
387쪽
quam iuvant. At illud ineptum ac talum quod vulgata lectio prae se
reri, animi perturbationes, ut & ipsum corpus, pro instrumentis esse animae rationali. De corpore certum est animam eo tanquam instrumento uti, quod& hic auctor paulo ante dixit, & infra sepius repetit, sed inter instrumenta animae rationalis etiam reponi τα αλογα. - , hoc plane sit, quam ipse sunt αλογα mo , etiam αλογωπιμον. Sed & sequentia valde perturbata, & tota periodus inquinatissima. Ad coniecturam igitur confugiendum , qua totum l
ουσαν μZ τά ν φθοeu ν, εχει δηλονοπι τ τελειοτητα συπιχον τῆ δει α.Quod enim, inquit, corpore tanquam instrumento utitur, &separatam ab affectibus irrationalibus suam habet substantiam, a que etiam post eorum interitum remanente, manifestum est id quoque substantiae suae ac naturae convenientem ac consentaneam habere perfectionem. Α'λλά καν ειν rL .mς σπηθῆται Ita repositum pro vulgata x πιθοι ra ex codice, ut puto, Nansano. At Vossianus propius editam nec fortas te deterius : καν Dista mς mNono F ιυχLy.
Etiamsi quis suppositurus' animam esse mortalem.
μων οντως ἐώ ' μακαρμγ . Qui sicundum hanc praeceptionem vivit, perfectionem siuam adeptus, ct proprio bono perfruens, felix ac beatus eradit. Qui consentaneam naturae suae perfectionem consequutus est, eum boni sui finem esse assequutum statim dicet. Vidit & Wolfius ita legendum esse. Κατὰ τὸ π mλκων καλου- ων πῖς Πυθαγορείοις J Concisa esse, & sententiarum more vibrantia, haec praecepta Epicteti, ait Simplicius, κομματ- ζει γνωμονικα, ut solent esse i πιθη sus Pythagoreorum , nisi quod illae connexionem inter se non habent, ista Epictetica etiam si sint capitibus distincta, serie tamen inter seiuncta ubique sere cohaerent, ac continuationem sensus ab uno ad alterum caput servant. Quam αὐλουθία, probare nititur Simplicius insequentibus. An ubique servata sit, videbimus. Certe magna pars eorum qui Umθ ηκας scripserunt, sive poetae, sive philosophi,& inter hos
388쪽
hos Pythasorei, istam οἰκο Θίαν non observarunt. Nam tequens tot nihil pertinet ad praecedentem. Ita & Guni θη- suas scripsit Hesiodus, &Phocylides vetus poeta, qui ad singulas repetebat
illud suum, ses iam ΦωκυλGου, ut solemus in cantionibus quos Ite-franos appellamus, quasi reseraneos cantus, quia subinde repetuntur ac reseruntur. Nec solum antiquorum in moralibus hoc habuere ut ακολου&αν non servarent, sed etiam alia de quibuscunque
rebus praecepta. Sic Epistola Horatii ad Pisones de Poetica, perpetuum ordinem seriemque nullam habet, sed ab uno praecepto ad aliud transilit, quamvis nulla sit materiae affinitas ad sensum connectendum. Id non observatum secit ut doctissimus Criticus miras in eo scripto trani positiones imaginatus sit, quas dum studuit in eum quem hariolatus est ordinem reponere , mirifice omnia turbavit, auctorisque mentem ac dispositionem prorsus invertit. Verum de his alibi erit dicendi locus. Quas hic Get θη- vocat τΠυθαγορειων,
Simplicius eas puto quς continentur carminibus Πυθαγουν sis, cognomento aureis. Hieronymus appellat, ut etiamHierocles, Galenus . ινέσεις. Hesychius : ἄστ ηυ1, p. Suidas: Θ κως, αυινεμ . Ipse quoque Hierocles Uet θη vocat praeceptiones illas Pythagoricas quae aureis versibus continentur. Διο - ν π Πυ γορικαῶς x et Nκ- , - π άψετῶν α ΘέλμιαS πρω Γαυ-
χα σειος ο ιωρον-. Non igitur dubium est habendum, quin nomine G--π Πυθαγορειων intellexerit hic Simplicius praecepta Aurei carminis. ι
hominibus haec Epicteti praecepta scripta sint. Nec enim omnibus, quia non omnes ex his fructum percipere aut ab his meliores fieri possunt. Sapientissimis inutilia sunt, quia non opus his habent, utpote adeptis quidquid ad hominem virtute perficiendum requiritur. Sapientiae vero prorsus incapacibus pectoribus, ut caelestium prorsus inanibus S in terram more brutorum animantiu pronis hae L προ- supervacaneae, qiuae ipsis sunt ut margaritae ante sues appositae. Quibus igitur conducent Z Medio cuidam generi hominum qui moralibus ac civilibus virtutibus imbutum animum gerunt. Triplex igitur hominum classis: una eorum qui vitam quae est Grace ς ν consectantur : secunda quae ς n instituit : tertia , quae B
389쪽
i C L. S A L M A sset ac binν. Nec illis igitur qui φυπιν vivunt, nec his qui φαmν, hae idoneae sunt Q νεως, sed iis tantum qui si φυαν agunt. Hi sunt quibus conveniunt, ut docet Simplicius , H ici πολιτυηάοσταί. Primi generis sive prirnae classis, quar πὲρ φύω agitat,duo gradus constituuntur hic a Simplicio: unus eorum qui καθα ὶ κως .lsossunt vivere, qui inferior est: lummus datur πῖς appelatis, quos dicit et ' ἐπιντων λογιω- γlω Gπερ τρέχειν, & ολους ειν βουλεB M των κρειτlονων. Utrumque genus in ea classe quae est π εψύο ν collocari debet. Nec καθαρπικοι - F θεωρη,κων genere di
ferunt , sed gradu persectionis, Illi volunt esse persecti, isti iam
sunt. Ut in mysteriis aliud μυηπις, aliud erat ἐπι ρεια, ita in viri tum ac sapientiae studio, aliud κα ρ ne, aliud τελεά-ς . Ut finis μυήστως initium fuit ἐ-ρειας, ita & finis καθάραως principium smλειο 'τ Θ . Ab illa ad hanc per gradus. ac numeros ascendebatur Philosophia utrumque praestabat, quam sic definiunt, Φιλοαφία ἐς
ἀνάγκα . Haec τελειο ς sive perfectio in solis reperitur λωροῖο οῖς, quos Deo iam propiores esse hic assirmat Simplicius &supra vitam rationalem positos. Κῶαρος autem illorum est propria quos idem Simplicius dicit hoc loco, quantum possisnt, Scis ἔ σωματρο φευ-
losorhiae porro praecipuus scopus ac finis, ut hominem Deo quam simillimum faciat, immo & Deum. sed primo probum fieri opo
tet , repurgatis omnibus animi vitiis tanquam sordibus , ut sic defaecatus & depuratus ad Deum proxime accedat. Notandum t men Simplicium hic ab aliis Pythagoricis dissentire. Nam illi κα- tbκως ζῶνταx eosdem statuunt cum his quibus virtutes politicae conveniunt, & sic tres tantum classes totidemque gradus hominu de- . finiunt, cum Simplicius in prima classe duos gradus ponat, irvi Iκῶς cor ρητκους. Atqui λω ηIM: dicuntur ad distichionem P προῆκων. Sic enim duplex philosophia ab aliis agnoscitur, ii arbocmκὴ φιλομοφια, 6 nκη. Ita eam porro distinguunt, ut in philosophia quae agit, virtutes tantum humanae conspiaciantur , in ea autem quae contemplatur, divinae. Θώαν άρεδὰ eam
appellabat Pythagoras in versibus aureis:
390쪽
Quod de Βω , Ut philosophia interpretatur Hierocles. Ela: θ,
inquiunt, φιλο φίαθετῆς πιόυκῆ, ἡ γ λωρ τικη αλη- Θει M. Veritatis igitur inquirendae de contemplandae studium habet' a , cum philosophus προύικὰ , qui in agendo tantum quod bonum est versatur, virtutibus moralibus ac politicis contentus sit. Quae virtutes civiles moralesque hominem quidem probum reddunt, sed non eum, ut scientiar, inducunt in semitam diutinarum virtutum,quae τθεωρητM, Deo assimilant. A'. ωmν ο , inquit Hierocles, misimν άγαθον αἰ σπλ π άρεζαι , Θεο πιοῦ π αἰ creis siti Θειαμ ε gis ἀνάγουσαs ora M. Hic est, πυκτκος, cui
αἰ σπλι, req- ε ὼ secundum Simplicium, cui descripta esse vult h. aec Epicteti prae pia . Atqui illum ipsum esse cui vi γρας convenit, non obscure tradit Hierocles his verbis ad Pythagorae car
plane ad καθαραν pertinent, quam cum definierit , actionem qua purgamur absi υλικῆς ἀλογίας, ita hoc loco P προῆκῆς propriam facit, G -τ ia i , δεομmν. Sic enim ibi scribendum, non ut vulgo est, , hoc est, abiicere ex animo omnes motus rationi non obtemperantes, hoc est, τα αλο α σάθη. Ergo vita
ρσις proprie est προ κῆ ετει, ἡ τελειοτης ὐ θεωρηὼκῆς. Contra Simplicius rei καθοι--ς ζωντας separat ab his quibus αυροκουσιν αἰ ἡθι Si κ, άρ αἰ . Illis negat scripta esse Epicteti κα- ωθάλμα ., istis vero inirmat Videtur igitur cis καθα κως ζῶν - τας in eodem genere & ordine constituere cum λωρῆυ w,gradu tan- . tum perfectionis, ut supra dicebamus, differentes. Atqui si recte citis verba examinemus , inde consequi quod Hierocles a stirmat, comperiemus , eosdem esse H πωκὶ κῆς Ῥε fila cultores cum illis qui vitam suaisi a terrena labe &corporeoru sensuum faece repurgate student, quos tamen invicem distinguit Simplicius. Ut ecce Simplicius inter Βωρηὼκου notas hanc veluti maxime clientialem ponit, quod et w ἐαυτώ λογιωω γlta 12πε quod suam ipse rationalem vitam supergressiis sit, ac Deo propior factus. Ergo de ea
