Commentarii de Bononiensi Scientiarum et Artium Instituto Atque Academia

151쪽

COMMENTARII. xit, non possit assequi. Secretae porro non unius quidem generis particulae, sed multorum , in folliculi cuiusque cavum decidunt humoremque ibi componunt, qui post peristac retorium vas foras

agitur.

Credam ne solliculos singulos relaxari alternis, comprimi,

quemadmodum arteriae faciunt, ut contentus humor in X cretorium vas compressionibus singulis exprimatur Od utique ananius videtur suadere ac si verum non est, ei certe simile illorum, quae vera esse putantur quid aliud autem ab anatomico in eiusmodi rebus postulemus P

De dura meninge.

A durae meningis considerationem venio, ad quam Antonii

Pacchioni docti, praestantis medici cum hortationes, tum inventa Academiam saepe numero revocarunt, de quibus in Ventis quoniam alias aliter disputatum est, omnia, quae superiis in Academia dicta sunt, paucis colligam narrationem hanc O- tam inde exordia es, unde res ipsa initium cepit. Ρacchionus thaec ioponebat duram me ningem , quam Vieus senius duplicem , an atomici alii membranam simplicem esse di-Xerunt, non vere membranam esse , sed musculum membranaceum : huic ventres esse tres, tendines quatuor duobus autem

ventribus, qui pariter superiores sunt, cingi cerebrum, Ontineri tertio, qui inferior est , cerebellum tendines porro sic esse distributos tres ad cerebrum pertinere, quorum qui medius est, id ipsum est , quod falx messoria appellatur,o est utrique meningis parti, id est tum de Xtcrae, tum sinistra communis duos reliquos, qui ad latera locati sunt, alierum qu 1dem ad dexterammeningis partem , alierum ad sinistram spectare; hique laterales, Win nominati dicuntur. Quartus tendo cerebello adsignatur isque falci messioris subiectus est, unde antagonistae nomen accepit, quamquam caudex interdum appellatur. His partibus cerebrum pariter cerebellum alternis comprimi putabat Pacchionus, sic quidem ut septum etiam horigontales scenim appellabat eum durae meningis processum, qui inter utrumque interponituro in partem huius muneris advocaret hancque esse eius motus rationem existimabat: septum origon tale modo sursum , simulque antrorsum trahi a falce nieisoria, modo deorsum

152쪽

caudices quo tempore antrorsum is sursum trahitur, comprimi cerebrum, eamque compressionem non nihil a me ninge ipsa adiuvari, propterea quod haec, qua parte inter cranium is cerebrum interiecta est, eodem tempore se se leviter,is blande contrahat: cum vero horigon tale septum deorsum trahitur, tum scilicet relaxari cerebrum,' constringi cerebellum. Alternam hanc cerebri, cerebelli compresssionem , si non necessariam utilissimam quidem certe putabar esse Pacchi onus, quo promtior,

atque expeditior nervosi fluidi sequeretur expressio. Hic est eius opinione meningis sus. Ad haec multa addebat, te glandulis, quas in dura me ninge, in eoque praesertim, qui longitudinalis dicitur, sinu confertissimas invenerat,is de filis inde ortis, quae pro excretoriis habebat vasculis, ta lymphaticis demum ductibus a dura me ninge ad eam , quae illi subiecta est , quaeque pia men in dicitur, propagatis, quibus labens, excurrensque lympha per hiantes ex omni parte poros, stygmata hac, atque illac diffluit, piam me ningem universam, superficiem durae interiorem ipsum subiecti cerebri

corticem is ventriculos, concamerationes,, protuberantias

humectat, oblinito lubricat. Sic suum sibi systema homo sollertissimus informaverat, idque commentariolis, Me pistolis admodum multis publicum fecerat cum subito magni, graves adversarii contra ipsum X stiterunt; nam Ioannes Fantonus medicus, Manatomicus clarus adversus has opiniones multa proposuit, Georgius Baglivus, qui inter Italos sic florebat id temporis, ut cum maxime , hoc statim systema paucis mutatis, suum fecit; sic autem non nuda mutavit, ut quae ceteroqui idleyi experimenta nihil contra acchionianum systema fecissent, eadem contra ipsum facere vel maXime Viderentur. Inter haec Pacchi onus, ut qui erat dudum in Academicorum numerum suo merito cooptatus, litteras ad Academiam

dedit bene longas, quibus dies adscripta erat VI Non. Mai. A. MDCCXVI, quibus litteris pauca de Baglivo conquestus , Cum ad antani argumenta amice admodum , docte respondisset, Academiam tandem , quid super hac re tota sentiret, rogavit. Fecit videlicet humanitas hominum ' modestia , atque ipsa scribendi, disputandique ratio neque pugna X, neque contumeliosa ut quod aliis saepe negaverat, id facile Pacchion suo Academia concederet quod sibi scilicet etiam, atque etiam persuasum habebat, se et a Pacchion, vel a Fantono stetisset, ad Versarium utrobique habituram, docteum, facilem, S moderatum ,

153쪽

COMMENTARII commodum. Quod quamquam illi propter singularem utriusque

modestiam bene vertit, non est tamen doctorum hominum moderatio saepius periclitanda Sed redeo ad rem Academia negotium commisit duobus ana. tomicis Antonio Mariae Valsalvae, Petro blannio, qui controversiam diligenter cognoscerent, Wiudicium ferrent quod ipsi tulissent, nisi si Academici alii dissentirent, erat autem dissicile ab his duobus dissentire quemquam id se ratum habituram . Val-

salva , quod erat fortast occupationibus distentus multis, negotium id omne ad Nannium defert Nannius re nondum satis cognita diem obit. Huic Ioannem Antonium Staia carium Academia substituit Stancarius ergo, cum Pacchioni syitem diligenter considet avisset, suasque cogitationes communicati et cum alia salva, eam tandem sententiam die IIlI Kal. iunias anno millesimo septingentesimo decimo septimo in cademia proposuit, de

qua Matthaeus aganus, qui tum erat a secretis, tantum XCerpsit, quantum ipsi, citancario visum est, idque adiacchionum ipsum sic scripsit, ut eius comitas usquequaque appareret, iu-manitas . Pacchionus , quamvis Stancarius non e toto eius syllem approbasset, sed confirmasset partim , partim in dubium , quaestionemque vocasset, Academiae tamen sequae eius modestia fuit magnificas gratias egit, easque ipsas litteras , quas a Ba Zan acceperat, simul cum aliis , quas ipse ad Ioannem antonum , ad Ioannem Baptistam Blancum , ad Lucam chrochium, aliosque litteratos homines super his rebus scripserat, naucis post annis Romae edidit. Stancariani iudicii haec erat summa duram me ningem muscularis naturae esse,in sane inter musculos referenda in eius ossicium esse se contrahere,in cerebrum premere, quo melius, promtiusque

succi aliqui , subtilissima fluida in nervos exprimantiar: qua id autem ratione fiat, quaeque in hoc sint singularum partium ossicia, & munera , quod nihil dum sibi compertum erat, quo posset Pacchion assentiri, incertum Stancarius relinquebat Ridleyanum quidem experimentum nihil huc spectare. Quod autem ad Ba-glivum attinet, non erat dissicile hononiensibus persuadere suum hunc systema quamvis id ipse neutiquam declarasset, a Pacchio.no tamen deprom sisse, ut qui probe norant, scriptorem illum huiusmodi declarationibus non semel supersedisse ; nam Min methodo, quam ipse proposuit ad cursum sanguinis in ranis ostendendum , Malpighi nomen desideratur; MeXperimenta alia narrans bononienses citare poterat, qui eadem Bononiae in nos comio

mortis

154쪽

136 COMMENTARII.

mortis ante ceperant; sed homo magis rerum studiosus, quam nominum , illas diserte explicavit, haec tacite praeterivit. Idque facile etiam in Pacchioni systemate potuit illi accidisse quod ego non dicerem , nisi his demtis, alia prope innumerabiti a Baglivo superessent laudis, gloriae ornamenta. Sic ergo propositum systema Pacchion adiudicavit Stancarius, ut nihil agit vo detrahere videretur . Quod autem ad lympham spectat per me ningis

vasa X currentem hac atque illac per porulos diffluentem rem non satis a Pacchion probatam esse existimavit, habereque difficultates, quas fortasse nemo quisquam dissolveret. Sic sibi Stancarius primum persuaserat, Post vero cum ipso hortante iterum rogante Pacchion, ad

eamdem iterum controversiam, eademque rationum momenta

eXpendenda se retulisset, idem iterum iudicavit, concessitque ea, quae in proposito systemate prima sunt, idest duram me ningem verissimum esse musculum, eiusque partes esse se contrahere,& constringere cerebrum sed de modo, quo id fit, in aliam sententiam ivit ac multa adversus Pacchionum die XVII Kal. ia nuarias anni millesimi septingentesimi decimi non in Academia proposuit, quae etiam brevi commentariolo comple Xus est . Commentariolum hoc infra ponam hic tantum summa capita attingam

Primum non probat Stancarius id , quod Pacchionus dicit, duram me ningem Anatomicis aliis omnibus simplicem, Vieussenio soli duplicem visam esses; nam quamvis id fortasse Pacchionus quasi praeteriens, dixerit, erat tamen facienda mentio etiam de Fallopio, qui idem, quod Vieussenius, observavit, eo plus; nam iura men ingem in duas facile membranas dividi posse in

suo observationum anatomicarum libello docuit, Willud addi dit, harum membranarum eam , quae exterior est , magis duram esse, quam quae interior, Messe, quasi tendinem latum , expansam interiori connatam . Quae omnia etiam Stancari observationes confirmarunt; nam levi praemissa coctione tunicas di remit, Quiri usque texturam observavit longe dissimilem . Quae etiam observatio Stancarium monuit e duabus, quas dixi, tunicis eam , quae exterior est, iure pro ei inea haberi posse . Nam fibris constat arctius inter se iunctis, compactis, Wrigidioribus,, admodum exilibus, Wiis denique, quae tendineam nat

Tam aperte profiteantur

Sed his missis, quae ut levia non fiat, ad Pacchioni certe systema minus pertinent, cetera persequamur , quae Stancarius urget

155쪽

COMMENTARII. 3T uehementius. Et primum illud improbat, quod cum Pacchi onus

duram men ingem musculum esse ponat, eos illi tendines tribuat, qui sint ad ipsius motum minime Omnium accommodati. Etenim cum me ningis motus in contractione positus sit, qua fit, ut cere brum undique premat, tendines vero, quos ad lauia motum ac chionus adhibet, porrigantur omnes ab terna, Concava me ningi superficie versus interiora cerebri oporteret OS, UO tem pore dura men in contrahitur, eodem tempore rela Xari: quod profecto neque consentaneum videtur, neque omnino verisia mile.

Quod si interiorem durae meningis tunicam fibris motricibus instructam esse poneretur, hincque lamenta exire tendinea , quae immissa in exteriorem tunicam , hanc similiter tendinearn facerent, probabilius aliquid diceretur . Ut enim carnosa intestinorum tunica duplici fibrarum ordine instructa est, quarum ilhe, quae per totum intestinorum canalem pro tensae sunt, exteriori tunicae tamquam basi, ciendini incumbunt; sic fieri potest, ut tale aliquid in dura me ninge contingat, quod scilicet motrices fibrae, quibus interior tunica composita est, tunicae Ateriori, tamquam . tendini fortasse incumbant, .suas subinde essiciant lenes, blandas contractiones. Quo quidem durae meningis motum facile explicari possie, credit Stancarius; acchionianos illos tendines in alios usus reservat. Namque ut veniam ad illud, quod tertio loco reprehendit

Stancarius, actionem sane tendinibus suis acchioniis tribuit, quae tendinibus nuda tenus convenit muscularem citius di Xeris. Etenim quid magis abhorret a natura tendinis, quam contrahi PConstat quippe universos tendines eamdem longitudinem , dimensonemque retinere semper, conservare. Qui autem potexunt vel falx me fibria, vel caudex septum horizontale modo sur sum , modo deorsum , antrorsumque adigere, nisi contrahantur pIgitur vel horizontale septum nullo modo neque sursum , neque deorsum , neque antrorsum trahunt, contra quam sibi acchio rus persuast, vel quod libentius concesserimus, non sunt ten

Et sane falx messoria, quantum eius structura admonet, vel musculus plane est, vel nihil magis, quam musculus es e vide tur . Namque fibris carneis instructa est, eisque non paucis, neque obscuris, quarum multas accipit a longitudinali nu e transverso Productas, in eam falcis partem , quae dorsum dicitur, se se immittentes. Praeter vero quam quod multae fibrae tendinosae, vel

156쪽

COMMENTARII. vel si ita vis, ligamentosae superius ad falcis dorsum occurrunt. quas etiam Vieussenius indicavit, quaeque exterius ad latera miro ordine collocatae sunt est etiam inferior falcis limbus tenuior, nihilque magis refert, quam tendinem, ut ne haec quidem pars desit ad absolutissimam musculi construetionem. Et vero is falcis locus est, ubi musculus duas praesertim ob caussas videbatur a natura coliocandus. Primum, ut esset ibi abi quid , quod septum horizontale attollendo cerebrum adversus durammeningem blande urgeret: id quo necessarium videtur, quo possit menin contrahentibus se scilicet interioribus eius fibris cerebrum ipsum comprimere, nervosi fluidi secretionemri sive expressionem adiuvare . Secundo ut aliquid longitudinali sinui subiiceretur, quod se se contrahens alternis, relaxansque, sinum ipsum per intervalla comprimeret, labenti per eum sanguini celeritatem adderet, atque impetum facit enim tanta illa ampliatudo, capacitas, ut valde verendum sit, ne sanguis, si sine tali compressione praeterlabatur, multo si tardior , quam oportet, quod sinus ille scilicet canalium omnium , e quibus sanguis in ipsum influit , latissimus unus sit, etiamsi omnes in unam summam conferantur.

Ut autem falx messoria non pro tendines, quemadmodum a chion placet, sed pro veris imo musculo habenda est, sic etiam de caudice dici potest; nam quamvis caude ex ea parte, ubi septo horizontali adhaeret, crassioribus, firmioribusque fibris constet, ligamenti instar, hae tamen prope ipsum ligamenti medium,

ubi etiam explicantur latius, carnosam videntur naturam induere , ubi vero in internum magni foraminis occipitis marginem infiguntur , carnosae plane sunt. Hae sunt Stancari animadversiones, quibus apparet, quo modo dura meninx, se se contrahat, cerebrum premat quae duo Pacchionus monuerat; qua autem ratione fierent, ipsum fugerat Plerumque sic accidit, ut alii symmata inveniant, alii petificiant

157쪽

Experimenta anatomica, s incisiones, observationesque nonnulti.

ΡEtrus Paullus Molinellus anno milles mo septingentesmo i

cessimo primo retulit ad Academiam observationes varias, in quibus erat hoc experimentum. Sinistram Cranii partem cani vivo aperuerat, tum duram matrem iterum, saepius pungens ob. servaverat, canem convulsionibus quidem torqueri variis, praesertim cum ea pars durae matris pungereetur , quae maXime ad os adhaerebat, numquam tamen apoplexi corripi. Postremo sinistrum cerebri obum penitus extraxit. Cecidit extemplo canis

non quidem in sinistrum latus, quemadmodum exspectandum videbatur , sed in dexterum, relevatusque iterum ad eamdem partem procubuit quod sane ostendit, eam corporis partem gravissimam habuisse ex evulsione eius, quem dixi, ob offensionem praesertim cum ea post omni sensu carere visa sit, contra quam accidit in sinistra, quae Mensum retinuit, totum . Vixit canis in ea afflictatione dimidium circiter horae quadrantem. Scimus alios idem experimentum sumsisse eodem exitu quod sane illorum opinionem confirmat, qui sinistrum cerebri hemisphae-xium ad partem corporis dexteram , dexterum ad sinistram praecipue pertinere arbitrantur: ut neque Morgagnus, neque an Cisus a ratione quidquam aberrasse videantur, quod in hemiplecticis ex eo latere, in quod procubuerint, utra cerebri pars offensam acceperit, facile coniici posse existimarunt . Utrumlibet enim in latus ceciderint, putant illi in opposita cerebri parte vitium esse. Quam coniecturam diligenter tenendam, in memoria servandam puto, ut hoc etiam illorum obiurgationibus respondeamus, qui utilitate metientes omnia , nihilque honestae voluptati concedentes, haec fere an atomicorum studia improbant, propterea quod nullum inde adiumentum ad vitam hominum tuendam exsistere posse putant. Quid enim ad medicinam faciendam magis necessarium est, quam loca, partes cognoscere, in quibus morborum initia , d caussae resident Incisionem quoque hominis, quem vehemens poplexi Oppresserat, exposuit eodem die Molinellus. In hoc homine exiguis corpusculis, fere ut grana mi Ilii sunt, Wfigurae ovalis, universa pia meninae, qua praesertim in sulcos cerebri altius pene-M 1 trat,

158쪽

14 COMMENTARII. trat, adspersa erat; erantque ea plena materiae dissicilis, MIentae, fere flavescentis, in eisque sanguifera, exilissima vast

la terminabantur Glandulae, quae in sinu durae matris occurrunt, erant .magnitudine, materia intus contenta horum corpusculorum plane 1 miles, vitiumque item apparebat in glandulis me senterii, pancreatis, iecinoris, bronchialibus, aliisque per universum corpus dispersis, quae ullo ampliores, Momnino depravatae videbantur; ut facile appareat malum quoddam in omne glandularum genus incubuisse. Hic enimvero tenere alia pighianos quis poterit, quo minus sibi in animum inducant, corpuscula illa, quae praeter consuetudinem in pia me ninge universa se se ostenderunt, utique fuisse glandulas, eosque a Veritate descisceres, qui harum nullas in pia matre eis sibi persuadent, nisi qua ipsa ad sinum falcatum adiungitur Nam cum semper ad glandulas proclives sint, accedit etiam ad hanc proclivitatem ex

ea , quam exposuimus, Observatione coniectura non levis . Huic observationi cum alii interfuerunt, tum vero Ioannes Gregorius bononiensis, qui nunc medicinam magna cum laude Romae

exercet.

Antonius Leprottus, cum esset Arimini, binas ad eccarium litteras misit, longiores alteras, altera breviores, quas , si vellet, cum Academia communicaret, quod libentissime fecit ille, neque indiligenter mi litteris praeclari nevrysmatis, quod in bronchiali arteria , cadaver forte incidendo , observaverat, descriptionem , imul morbi historiam compleaeus fuerat diligenter , εἰ breviter, quod in illa tanta bre Vitate difficile esse solet,

perspicue ut volentem in brevius contrahere plane deterreat. Quare haec praetermittam , ne repetendo longiora faciam , aut Obscuriora ; lectoremque hac de re tota ad commentariolos Acade

micorum allegabo , in quibus has ipsas, quas dixi, Leprotti epistolas reponam Inter eosdem commentarios sermonem quoque Onam , quem

VI Kal. naartias anno millesimo septingentesimo tertio, vice limo Galeatius in Academia habuit, cum calculos describeret, non eos tantum , qui in cysti felle a mulieris mortuae a se inventi fuerant, quod minus rarum est, sed alios etiam , quos inter eiusdem cysiis tunicas non sine admiratione deprehenderat. Res et cuna per se scitu digna, tum vero a Si me apta ad opinionem Malpi-ghi confirmandam , aliquid scilicet biliosi humoris e vicis X- cerni glandulis; nam glandulas quidem fuisse eas capsulas, in quibus illi, quos diximus, calculi inventi sunt,in figura platum, Malia

159쪽

COMMENTARII. ψIMalia etiam indicia admonuerunt calculos vero ipsos aut ex bila coaluisse, aut ex humore certe non multum bilis dissimili ipsa ipsorum ratio, Mnatura visa est ostendisse. Sed de his Galeatius ipse legendus est, cuius pariter commentariolum alterum haec ad huc scribentes exspectabamus, quem si ante absolutam huius libri

editionem acceperimus, in calce ponemus. In eo docuit, sibi, cum intestina vel aliorum animalium , vel hominum diu, multumque non sine micros copio scrutatus esset, tandem compertum esse non ea tantum variis, diversisque catere glandulis, quod omni bus notum est, sed etiam universum eorum canalem unum quoddam cribrum esse, atque uniforme, interioremque eius membranam foraminulis innumerabilibus, retis instar, pertusam esse, quae foraminula oscula sunt infinitorum tubulorum eidem membranae subiectorum quod quamvis anatomici alii indicarunt, nemo tamen, quod sciam , satis dilucide exposuit.

Obse; aliones anatomicae varia indicantur.

DE uvulae, tharyngis musculis, de nibus arteriae magnae,

de nervis a spinali medussa ad par vagum accessoriis , de

musculis oculorum, eorumque vel secundum, vel praeter naturam affectionibus, ac demum de succenturiatis renibus, quorum omnium, quae ad uvulam , pharyngem spectant, Morgagno, cetera salsalva partim illustrata sunt, partim inventa, lectorem ad binas Morgagni litteras, quas infra inter cetera Academicorum opuscula reponam , Omnino delegamus. Quam Vis vero idem Morgagnus utrasque litteras scripserit, non eas tamen eodem tempore , neque eodem in loco Xaravit, ne Que ad eumdem

Nam eas quidem, quibus suas circa vulae is pharyngis musculos observationes X posuit, scripti ad Valsalvam in Foro Livii anno millesimo septingentesimo sexto, quam epiliolam a multis. dudum expetitam Valsalva, quoad vixit, penes se habuit, os hAcademia ex Morgagno ipso , ut in suis actis reponeret, obtinuit. Ea vero litteras, quibus omnia, quae Valsalva ipse in Academia recitaverat, quaeque edita nondum erant, breviter .summatim complexus est, scripsit Patavi anno millesima septingentesimo quarto, vicesimo ad Franciscum Hariam Zanottum , qui est a secret 1 Academiae.

Hic quaerent aliqui, cur aut Morgagni, quem naultos annos in

160쪽

i4 COMMENTARII. Academia frequentissimum fuisse tradidimus, duas solummodo

epistolas, praesertim cum una tantum cogitationes, observationesque suas complexus sit, aut alsalvae, a quo tanta anatomicarum rerum ad Academiam cognitio manavit, verbum in hoc

nostro opere non ponamus quibus de Morgagno non erit inficile satisfacere, simulque rationem reddere, cur illud studium explicare ingressi, quod Academia praecipue in anatonae posuit, multo pauciora proferamus, quam tituli dignitas videtur postulare . Etenim si Academici omnes suis cogitationibus, atque inventis emittendis supersedissent, neque fuissent multis multae, iustae caussae, quare suas magis, quam Academiae res fere hat, editiones maturarent, pluribus sane ornamentis, luminibusque opus hoc nostrum ex omni scientiae genere abundaret. Sed quoniam pauci suas editiones, easque praesertim , quae ad O- lumina complenda satis essent, usque ad hoc tempus reservarunt, nos , quae lana edita sunt, nisi eadem , brevissima sint, larvis libellis, soluti sue chartis commissa , attingere nolumus; id. circo oportet multis in locis illarum rerum inopes nos videri, quibus Academia non caret, quaeque s hic referrentur, Verendum esset, ne magis, quam opus est, copiosi videremur. Quod cum nobis alibi saepe accidit, tum vero hic maxime, ubi res anatomicas suscepimus X plicandas , in quibus f cum aliorum alia, tum vero prima Morgagni adversaria, quae in Academicorum Conventu recitata Academia sibi suo quodam iure vindicat, referre deberem , quantum quaeso vel haec una pars, Win quantam molem excresceret Atque haec quidem de Morgagno . Qui vero Valsalvae scripta huic libro abesse dolent, eos ne nos negligentiae nomine accusent, quid caussae sit, cur absint, oportet intelligere . Res ergo sic habet. Petii Valsalva haud multo ante, quam avita discederet, ut sua sibi scripta , quae Academiae tradiderat, redderentur: habere se quid in iis poliret magis, atque perficeret ubi perfecisset, se iterum Academiae redditurum . Facile impetravit. Cumque sua scripta domum retulisset, repente obiit. Heredes continuo hi chartas omnes adiudicarunt, ac de omnium editione cogitare coeperunt suas interim Academia repetiit, sed frustra quasque dudum a Valsalva ipso ultro offerente obtinuerat, easdem postea ab heredibus petens, rogansque impetrare non potuit. Neque ea res tamen secus Omnino cecidit, quam Academia volebat nam interim dum heredes de editione cogitant, Academici aliquot eam illis voluntatem iniecerunt, ut omnia deterrent

ad Morgagnum visurum eum, si quid esset editione dignum