장음표시 사용
21쪽
dupliecm modum abstractionis per intellectum, unun qui est a particularibus ad via uersalia: alium per quem abii risiimus mallic matica a lini, bilibus. Et sic cogebantur c x li ac ponere iris sub istentia. s. sensibilia, mathcmatica, &vniueis alio quae talent causa,ex quorum parti ip rione,rescit imi rii tib les est in athem ilice essent. item po ebat Piato num tria, esse caulam rerum . Ee hoc fac icbat,quia vcsciuit si Itiuguere inter unum, quod conuertitur cum enter I unum quod est princi
visum ita . pium noncri, prout ciis Rcci quantitatis. Ex quo se stende. . N queb 'tur,quod cum vniuei late separatum poneret caur aedicame s. in re um, Δ numerosolla substantiam rerum, quod tale . huiusn odi uniuei salia ceciat ex nun eris. Dicebat enim quod principia omnium cntium essent 'species de numerus speciscus, que ni vocabit specificum tanquam compositu .n ex speciebus. Nam & ipsum numerum reduccuit tanquam in principia & elementa in unum &dualitatem. Nam cum in v non ii l procederct, ideo necessi laniit ipsi uni at qua subiecta natura, a qua multitudo produceretur, v hanc vocavit dualitatem. Et te. en nolim ordinena materialitatis ordinabit ilia tria. Quia .n scii sibilia sunt magis materialia quam mathc- marica, S uniuersalia immateriali ora mathematicis,
id o primo potuit sensibilia, lupra quae posuit mathematic , S supra liaec . v niuei laba separata & ideas, quae differunt a mallic maticis . quia in mathematicis in una specie sum aliqua quς distcrunt secundum ma merum, eo in idcis S substantijs separatis non inueniun-Sens bilia . tur aliqua: vmus emin s pcciei unam posuit ideam .Quas Mithemt- ideas dicit esse ex numeris, de secundum numeros incistica. esse rata Unc, rerum scnsibilium, quae quidem constant Vuiuers/- ex longitudine latitudine di profunditate. Et ideo dixit ideam longitudinis elle primam dualitatem longitudo enim es lati uno ad unum scilicet de puncto ad punctu. Latitudinis autem primam trinitat m.nam figura tria gulari, cst prima superficialium figurarum. Protunditatis autem quae commem longitudinem de latitudinemideam dixit esse primam quaternitatem: prima enim firi ramis. sura corporum est pyramis, quae qualuot angulis conquid. sistit .vndecumi lato poneret animam sensibilem , posuit animam scparatam, quae esset causa eius m hanc si cui alia se par ta, de ideas, dixit c ste ex num is, scilicet ex unitate 3e dualitate, quae ponebam principla rerum.
Tertio dum dicit. Mis . his perbo alio pactora: est Brim quid esse dinu is Scientia. 1 m. Ipsa νου isto, icutiam. Iste timi a tantum ad
alia quidem intellectu rari νου scientia, aliae autem opin cne, aliae ver rinu. species autem, Maarra hi, rerum. ilium di Ponit terti si dictum Platonis, pquod apparet, quodctum Plato ipse dixerat animam compositam ex Principi js. Plato enim posuit numeros, sicut dicium cst. species di priniaci pia rerum .vnde cu loqueretur de anima, posuit eam
sccundum hoc venire in cognitionem entium: quod erat copolita ex principii .s.Lxnumcris, de Onano Op rationes eius procedet c. lnvcnimus nam in anima diversas potentias ad apprehensionem entium scilicet intcllectum, scientiam,opinioncm,& sensum. Dicit ergo animam habere intellectum de eius operationem ex idea unius quia scilicet est in una natura unitatis, intellectus. I.vna apprehentione apprehendit unu .ltem lcientiam cx prima dualitate,sciu ia .n.est ab uno ad unum .s. de princi pris ad ci nclusione. ι pinione vero cx prima Quid ἰn et triti ilale:opinio. ti .c si de uno ad duo, cit enim de prin- lectus .c pij, ad conclusionem cum formidine alterius, de sie Scientia. sunt ibi tria principium , de duae conclusiones, una conclusa, Psormidat. i.Sensum autem habet anima a prima quater nitate: est enim quaternitas prima idea comporis, quodccnsiliit ex quatuor angulis, ut dictum est: sensus autem corporum cli. Cum ergo ira Omnes c gnoscantur illis quatuor, Lintellectu, icientia, Opinio ne,& sensu, & has potentias dicit, habere ammam se cundum quod participat naturam vilitatis, dualitatis& ternari j. quaternar ij,mani seliu est, quod dixit animam separatam, quam posuit idea in huius antinae, co- posta ex numeris, qui sunt principia de clementa rerulit sic pate quod Plito dix t animam esse compositamcx principijs. Cotilequenter cum dicat. Cum autem amima motitium O cognatistumsit: quada
Quom in autem Omoriun νι debatur anima esse O Te, e , qcognoscitiuLm sic quidam coplexi t ex viris iue enuni tantes o mam ese inmerom mouent scissim. Ponit quod quidam philosophi disi inierunt de vene hi runt in cognitioncm au met ex motu αἰ iantu simul seu duo adiri
cognitione: d cens, quia anima videbatur ei, cile moti plus, sopho Da per te di cognosci tua, complexi sunt ι ita duo,&uis iu dimittens ni erunt aut niam ex utrisque .s .mciuta cognitione, tium animici centes, quoa anima Lit numerus moues teipsum. Per motu & enumerum quidem insinuam es potentia cognoscit tua quia secundu quod supral i. to in cit ex hoc dicebam habere antinam vim c ignosci tuam rerum,quod pamiicipabat naturam numeri specisici, quod erat de opi. nione Platonis: per mouere autem scipiam, inlinuanisi es potentiam motivam in anima.
Varias philosophoruni opiniones adducit, qui an mamiplam unum aliquod i ii bilium elementor uua , esse extiti.
O Mnes tamen de principi s quae O quot sani inter se
dissent ιre videntur . e ris mome quidem i , qui corporea putant esse,ab bifice Ligentiunt,qui incorporea ponunt. ε mu ab lys ροι composuerunt: cst ex virisque principia rerum clyignasierunt. Dissentum t etiam in de multitud ne eorundemia. χιιdam enim is , quia dant plura principia dicunx esse . se que vi deprincinpus sensicunt Iic de amota etia, determonauerunt .
I O M autem deprincipus, quae O quot sunt ma
dinum, illi νου iura dicunt, . Onsequenter' aut his rex.ciis. o animam asignant: motioum enim natura priorum ex ii nauerunt non irrationabiliter.
In praecedentibus ossedit in quo antiqui philosophi
conueniebant quantum ad residerationem de anima, in hoc scilices quod animaeli principium inotus recognitionis. in parte autem ista ostedit qualiter dicti philosophi diuersificati sunt circa hoc commune . Dunditur autem par ilia in paries tres. lyi imo enim ponit radicem diuersitatis plutosophorum quantum ad c ora li et alio-
22쪽
dera long de anima. secundo vero illam diuersitatem specialiter enumerat ibi. IVnde quibusdam,&c.l Tertio colligit&epilogat ea, quae circa liuiusmodi d uerlitate, consideranda sunt ibi. I Diis niunt aut Omnes de c. Radix autem diuersitatis philosopho tum in consideratione de anima est quia ipsi attribuebant animam principi js. sicut dictum est ide ideo secundum disserentiam dictorum philosophotum circa considerationem principiorum . est etiam disserentia ipsorum in consideratione de anima. Dicti vero philosophi, licet omnes ponant an mam componi ex principijs, non tamen conueniunt quod ponant animam componi ex ei Leem pi incipi js r sed sicut disserunt de principiis, ita etiam disserunt de conlideratione animae. Disierunt autem de principi j I qtlanlum ad duo. Primo quatum ad substantiam principiorum i quae, i scilicet lint:& quantum ad numerum i quot, i scilicet sint. Quantum autem ad subitantiam quidem,quia quidam ponebant principia corporalia: illi,scilicet qui posuerunt ignem, aut aquam aut aerem: quidam vero incorporalia & immaterialia,sicut qui posuerunt numeros Se ideas: quia dam vero mi Icentes utraque, licut Platonici,qui potuerunt principia sensibilia& separata . Circa numerum vero, seu multitudinem dii ei undiquia quidam posue-Iunt tantum unum primum principium, sicut Heraclitus,qui posuit aerem, & alius ignem, quidam vero dicunt plura prima principia,sicut Empe. qui posuitqu/tuor elementa. Et iecundum has suppositiones de principijs consequenter assignantatam his principijs,quia qui ponebant principia materialia, dixerunt animam ex ip sis componi,sicut Empe.3e similiter hi, qui pon hant immaterialia i scut Plato.Omnes aut em cxiiii mauerunt a m mam esse id, quod maxime motivum et t. Consequenter cum dicit.
auapropter ignis quibusdam esse videtur. Is enim si btilissimarum est parti . : Ionge magis quam elementaeaetera incorporeas. e Guettir insiper, o caetera prinmo mouet . Democritus aurcia O subtilius dixit . cum T. e. 3 ,. assignaverit cur est isorum utrunque. Dixit enim aximi
Opinio De quidem mentemque idem ese: hoe autem ex ipsis primisn atque inivi liabus corporibus esse . e cque partium quidem boesubtilitatem mouere, ob figuram Nero moueri. Fguram autem omnium mobili simam , figuram rotundam asserit, talemque esse intelle tum oe ignem . Vnde quibusdam νί- en ignem esse. Etenim hic in partibus Jubtili mi s en, e r maxime elementorum I
corporeus . huc autem mouetur di quis O mouet alia pruno . 'Democritus aut dulcius dixit, Ancians propter quid Virxuque horum . . Gumain qu dem euImo intellectum idem esse . Istud autem esse exprimiser indivisibilibus corporibκs. Quotiui autem stro pter subtilitatem parti figuram . . Figura; umo tem leuiter molutismi siphaericam icit. Huiusmodi autem esse intellectum o ignor . Enumerat diuersitatem philosophorum in speciali. Sciendum aut est,quod inter illos qui ponebant unum corporum esse principium rerum, nullus dignatus est ponere solam terra, sed alij posuerunt ignem primum principium: alij aerem, alij aquam, terram vero nutulus posuit, nisi qui posuit omnia elementa quatuor esse primum principium. Et ratio huius est, quia terra propter sua in pro lsitiem, magis Udebatur esse composita ex principiὶs,quam ipsa esset principium. Et ideo circa hanc partem tria facit. Primo enim ponit Opiniones illorum,qui posuerunt primum Principium di animam esse lenem. Secundo vero ponti Opinionem illorum , qui posuerunt primum principium de animam esse ae-rcm.ibi. 1 Diogenes autem , dec .l sertio vero Ponit oeiniones illorum qui posuerunt aquam esse primum principium &animam.ibi.i Magis autem rudium. lCirca primum sciendueit, ui propter hoc animae attribitur motivum&cognoscitiuum, visum est quibusdam animam esse illud, quod es maxime motivum e cognoscitiuum,di quia illud quod est maxime lubule videbatur eis esse maxime motauu de cognoscitiuut ideo dixerunt an mam elis ianem, qui est inter corpora niagis subulis de aetivus. Et licet plures essent huius Opinioni S sic opinarentur animam esse ignem, D Le. G.ii. mocritus tamen subtilius de rationabilius dixit : hoeicnuncians propter quid utrunque eorum s. .rationabilem motus x cognitionis magis expres t. Voleb Ma sicut dictum eli, ψ omnia essent composita ex atomis.
Et licet secundum eum huiusmodi atomi essent primcipium omnium rerum , n hilominus tamen volebat, quod atomi, qui sunt figurς rotundae essent de natura ignis& ideo dicebat anima componi ex illis, tui lunt figurae sphaericae. ib haec inquantum sunt primi principia,dicebat haberc rationen ci Znolcendi, inquantum vero rotunda, rationem mouendi, de ideo inquantum anima erat compolita ex huiusmodi corporibus indivisibilibus rotundis, dicebat ea cognoicere dc mouere. ua. Vnde ponens illa corpora rotuda de natura ignis. concordabat cum illis quod omnia essent de natura ignis. Consequenter cum dicit. ι .anaxagoras νιdetur quide aliud animam, aliud intellectum molemiae dicere: quemadmodum Orantea
iuxιmus. utitur tamen virisque, perinde atque νυ naturit. errem mentem principit in mari me omnium ponit.
S olam itaque rerum omnium ipsam simplicem non mixta orpuram esse sinceramque dixit. -tque eidem
principio haec νtraque tribuit: cognitionem ιnquam, motum icens νniuersum mentem esse . naxagoras autem videtur quidem alterum dicere animam ct intellectum, sicut diximus prius. Vtitur au- r.e.st. t virisque sicut uua natura. Verunt amen intellectu O ruo A
eorum.qua unis uelocem esse, imminu r purum..AHIn ri aut νἰranque eidem principιs , cognoscereque cir movere: dacens in ellcctum mouere Omne . Ponit AnaY.opinionem, qui in hoc concordabat cupraecedentibus,quod eidem scilicet animae, attribuit rationem cognoscendi Ae mouendi. Hic autem aliqua do videtur alterum dicere esse animam de intellectum,
sicut dictum est superi u sed aliquando utitur utrisque
scilicet anima,& intellectu,sicut una natura.Ipse.n.d cebat animam esse motivam & cognostitiuam. unde. cum ipse poneret intellectum mouentem Omnia 3c c gnoscentem, pro eodem accipiebat animam & intelle- .ctum.Sed in noc disterebat ab alijs, quia Democritus ponebat animam esse naturae corporeae, utpote ex materialibus principijs compolitam. Anax. vero dicit i tellectum esse i simplicem l ut excludat diuersitatem messentia i immixtum lut excludat componit eum alio idi putum Iut excludat additionem ab alio.Sed moue re de cos noscere as,ignat eidem principio scilicet intellectui nam intellectu, ex natura sua habet, quod litcognoscens, motum autem habet, quia ipse, laeut dictu m est dicit intellectum omnia mouere. Conletiaquenter cum eicit. Thales etiam videtur ex hisce, quae tradita memoria sunt, motιuum quoddam a nimiam . am esse putasse. siquidem dixit magneIem habere arum n,imam et,trabitque ferrum . Videtur autem o Thales, ex qui r in cunto, mmotiuum aliquid a iam Ut ri : siquidem dixit lapι- .dem animam habere, quom ferrum m G. Thileti.
23쪽
Ponit opinionem cuiusdam philosophi scilicet Thaletis. qui in hoc solum concordai cu superi tabus, quia illud dicit esse ininiam, quod habet virtutem moDua. Hicenm lcilicet Thales, fuit unus de septem sapientibus . Et cum omnes alii iluderem circa moralia, laic solus dedit se inquisitiona rerum naturalium, dc est primus nuuralis phili, sopbus. Et ideo dic t. iEx quibus reminiscuntur,i scilicet qui volui quod aqua ellet princip:um omnium rerum. Hic enim lccundum conlide. rationem principi j in rebus animatis opinabatur esse principium omni uin rerum. Vnde, cum principia seu semina omnium animatiam sint humida, voluit quod
illud cilci pi incipium Omnium rerum quod est maxime lium idum,& quia huiusmodi est aqua, dixit aqua esse principium omnium rerum. Sed tamen non cons qui tur Opinionem suam in hoc quod diceret an iniam csteaquam, sed illud uix κ animam,quod trabet virtutem Otinani. Vnde, cum lapis quidam , scilicet magnes, moueati crrum, dixit illii in habere animam. Ponantur er go Anaxagoias de i hales cum illis, non quod dicam animam eue ignem, lcis quia dicunt illud esse anima in , quod habet i ationem sensus dc cognitionis, sicut dixit Anaxagoras: Icu motus, sicut dixit Thales. Dcinde cum dicit. eundum hoc voluit, quod anima eo et vapor, quia ex
hoc dicebat animam maxime cognoschivam Nd motiuam esse. Ipse enim luit huius Opinionis, quod omnia essem in continuo ili xv, dc quod nihil vel ad horam quiesceret, nec poterat aliqua oratio celei minate dici. Vnde cum vapor elici uiser ilia maxime fluxibilis, dixit illum esse omnium rerum η incipium . Et hunc dicit esse animam. Et dixit quod naturam cognosciti
uam habet ex hoe quod est principium: motium vero ex hoe quod est incorporalissimum & fluxibile. Tertio vero cum dicit. Simiti modo Alcmeon de anima putasse videtur. Dicit enim ipsam immortalem esse, ex co, quia sim lis ipsis ιmmortalibus es. tiuod quidem ideo dixit ipsi compecere, quia semper mouetur. 7 I suctur en m res omnes diuinae contι Gemper: Lunajnquam , Sol, Stelle,
SI liter autem his O Alcmeon opinari ,illis es de Op ' εἰς
anima. DIGLu. inum Immortalem ecte propter hoc quod Jw:latur immortatibus. IIoc autem inesse :psit, Pan quam semper motae: moueri enim, er divina omnia continxe semper: Lunam, Solam, An totum cesum.
Diopenes autem sicut . alii quidam, aerem imum ce tesse: bhuc Lbtili si maesubsicutae, rerum P p. Incipi ue essi putans. Idcirco cognoscere atque mouere ammam dixit. Hoc videm cognoscere, quo mori primu est, ex hre ipsis catera connat: hoc autem esse motιtium,
Diri es autem, sicut est alteri quidam, aerem hanc πι nans omni Lbtilis.ω- esse e pri icipium,in propter hoc covincere O mouere animain. Secantam qui
Om quod primum est,ct ex boc reliqua cog scere: ecaetim veto quod ubtilissimi m est notiuam esse.
Ponit opinioncs illorum, qui dicunt acrem esse priamum principium & animam. Et ii quidem sunt ues. Primo ponito purionem Diogenis, qui volcbat quoa
aer esci principium Omnium, S esset lubtilit, imum omnium corporum.Vnde de animam dixit cile aercii , Sex hoc habere virtut cm cognOlcendi oc movcndi. Virtutem quidem cognoscendi hastet, quia aer secundum cum cit principium omnium.Cum enim cognitio sat per simile, sicut uictum ell,opo. tebat quod si anima cognosceret omnia, esict composita ex principi j somnium terum. Virtutum vero mouendi liauet, quia aer eli subtilis,latu in Omni uin corporum, cic id co maxime mobilis. Secundo cum dicit. Heraclitus quoque principium ait animam esse. Quippe cum exhalationem esse, ex qua catera icit constare: er maxime incorporeum esse: et semper fluere dicat atque id quod mouetur. Ab eo quo motu i ietur, cognosci coitat . Quoueri autem res uersau ipse aD complures arbitrabantur. Heraclitus -- principitim esse dicιt animam, siquidem vaporem ex quo aha constant: et citam incorpora. timum esse O puens semper. Quod vero mouetur ab eo quod mouetur cognosci. In mora aurem ese quae sunt, . ille arbitratus ebi er mul. ι.
Ponit opinionem l Icracliti qui non dicebat simplieitrer a et cm esse principium rcrum, sed aliquod coniuncturn aeri scilicet vaporem, qui si medius inter acrem de a lin m. Hic enim non posuit aquam, seu ignem, vel aci cm principium ι erum, scd aliud medium quia non posuit nisi materialia tantum unde illud voluit oste principium rerum,quod esici magis, remotiun a contrari eistat e Li hoc vicibatui ei quod es et vapor. de ideos Ponit opinionem Alcmeonis, qui cocordabat cum
3 stis quontum ad motum tantum, qui dicebat animam esse quid mobilissimum. Vndc qui 3 semper m Ouctur, alaunilatur immortalibus, scilicet corporibus coelestibus,de ideo dicit eam immortalem, licui corpi racin Icitia, de lice sic de natura coelelti Sc diuina, quae temper mouetur, ut Luna, de Sol, dc huiusmodi, quς lem per mouentur & immortalia sunt. Nam Iccunuum eis, sicut motus causat in eis immortalitatem, ita re in anima, quae naturae mobilissimae cit. Deinde cum dicit.
aut Irin or magis importuni antiam aquam esse draxerunt : ut Hippo. adri quidem ad hanc si lenti tione seminis videtur ecte compulsus,qura omnium mehtimidum est. Etenim redarguit eos,quι fari nem animam a serunt .quia semen sanguis non est. Hoc vero. pra-Mam animam esse vit.
Is agis autem Russium O aquam quidam existima- In ouerant: νt Hippo. Suaderi emm visi junt ex genitura, Hii p . quoniam omnium humida est. Et nanque arguit angu nem dicentes animam: quoniam g tura non est Iaagis . Hanc autem esse primam animam 'Hie ponit opinionem illorum, qui posuerunt aqua
primu principium omnium rerum . Fuei uni cnim quidam rudes discipuli oc sequaces I haletis : qui, licui dictu me it, voluerunt comparare principium unius rei ad principium totius natur s. Erilli videbat, quod principium omnium viventium sit humidum: unde opina
bantur, quod eodem modo principium omnium rerusit humidum. Cum igitur aqua si t humidius clementuincer caetera, dixerunt ipsam esse principium omnium rerum e de usque ad hoc secuti sunt magistrum suu mscilicet Thalciem. Sed in hoe disserunt: quia Thales,
licet poneret aquam csse omnium pt Incipium, non tamen dixit animam esse aquam, sed virtutem mouente, sicut dictum et t. Illi vero de numero rudiuin dixerunt animam esse aquam: ut Hippo. Hic nanque arguebat quosdam qui dieebant,animam cste sanguinem ex hoc quod languis non eli vicnitura seu semen rerum ani malarum, qua in diccbant esse primam animam': de hoc attribuebant aquae propter humiditatem. Consequenter cum dicit.
Sunt qui anguinem ipsam esse dixerint, ut G
24쪽
tantes: quod quidem est eteare propto naturam sanguinis crediti ut
sumsentire, animae maxime proprium UInantes: hoc autem ιnesse propter naturam sanguinis. Ponit opinionem cuiusdam philosophi, qui magis conliderans animam quantum ad cognitionem, adhuc grossius locutus est de ipsa: dicens ipsam esse sanguinem. Cuius ratio est,quia in animali non est sensus line sanguine, de ideo, cum anima sit principium cognoscendi, dixit ipsam esse sanguinem, sine quo non eli sensus animal uexanguia enim, puta ossa dc ungues, de demtes, tine sensu sunt licet nerui sine sanguine exilientes maxime sensitivi sint. Et hoe dixit Critias. Quia vero posset quaeri, quare in consideratione de anima non facit mentionem de terra sicut de alijs elementis, d deo excusat secum dicit.
ita omnia elementa, praeter terram, iudicem habuerunt . Hanc nemo tribuit anima: my qua spiam dixerit ex omnibus elementis constare aut omma esse . Omnia en.m elementa iudic em acceperunt praeter terram . Hanc autem nulli protulerunt : nisi aliquis dixerit : iam ex omnibus elementis esse, aut Omma.
Quod secundum hoe opinati sunt de anima,sicut de principi js. Vnde terra i nullum iudicem accepit I ideit
nullus iudicauit eam esse principium, di per conseques nullus dixit animam esse terram, nisii sorte aliquis dixerit animam eDmponi ex omnibus principijs, sicut Emped. aut omnia principia, sicut Democritus. Deinde cum dicit. V t igitur in summam omnia redigamus. tribus his omnes anilinam, motu, sensu ncorporeoque diginiunt,quorum unumquoque reducitur ad principia rerum,H patuit : Quapropter o η, qui cognitione dissiniunt anima,
arat elamentum,ot ex elementis faciunt ipsam siremtiter omnes, praeter νnuam dicentes. Inquiunt enim similes- ti sibi cognosci. EMLque cum νmuero cognoscat ac percipiat amma , ex uniuersis rerum principjs ipsam constare dicunt, . Quibus igitur placuit unam causam,
elementumque νnu ponere rerum, re imam et Iam Pnu,
velut ignem, i aerem esse ponunt: Qui verδ plura rebus principia tribuunt, ij plura quoq; dicunt anima esse.
7 6 34 Duunt autem omnes animam, tribus m est dicere9 motussensura incorporeo. Horum autem is uo que reducitur ad principiata. Vnde ct in cognoscendo diginientes ipsam, aut elementum, aut ex elementis D eiunt. dicentes similiter inurem praeter νnum. Dicunt enim simile cognosci simili. Quoniam autem anima omnia cognosiit, tonstitvunt eam ex omnibus principres. Quacunque quidem igitur νnam aliquam dicunt causam, O elementum Pnum, ammam unum ponunt, ut ignem aut aerem. Plura νcrδ dicentes principia , ero mam plura dicunt .
Epilogat & colligit ex his omnibus, quae dixit, suam
intentionem. Et primo quantum ad ipsa principia. Secundo vero quantum ad contrarietates quae sunt in ipsis principi j s. ibi. i Quicunque autem contrarietates ex e .l Quantum vero ad ipsa principia, quia ipsi tria attribuebant animae scilicet quod sit quid subtilissimur quod sit quid cognoscitiuum, de quod sit quid motiuum,& haec tria scilicet sensus, motus, de incorporeum, reducunt in principium. Illud enim dicunt esse principium, quod est simplex . Item principium ex selia. bet,quod sit cognoscitiuum, quia, sicut dictum est, simile lintili cognoscitur, unde de dicebat animam componi ex elementis, aut esse elementa, quia dicebant Piimile limite cognoscitur , praeter Anax. qui ponebat intellectum immixtum. Item quia principium eii su tilissimum, dicebant illud maxime motivum: de quia
anima cognoscit omnia .dicunt ipsam componi ex omnibus principijs. Et hoc dicunt omnes: quia secuniadum quod ponunt principia, ita ponunt animam. Vnde quicunque ponunt unam aliquam caLsam seu principium de elementum unum, isti dicunt animam esse illud unum, sicut iam patet: ut ignem, aut aerem, seu aquam. Item illi, qui dicunt plura principia esse, ilii similiter aiunt animam este plura illa , siue ex his componi. Solus autem Anaxagoras mentem passione vacare ducit: O nihil prorsus cura caeteris habere commune . V erum, tatis sir, quonam pacto cognoscet,et f.am ob causa ,neq; ille dirat, neq; ex dictis per luci pote, . e coagor.rs aut Iolus impassibilem dicit intellectum, mistico aue nulla aliorum habere . Huiusmodi autem cum sit, quomodo cognincit, o propter quam causam, neque ille dixit, neque ex his, quae dicta
sunt conspicuum est. Et quia dixerat, quod omnes eonueniunt in hoe, quod dicunt animam coponi ex principi js,quia oportet cognosci simile ii in ili: praeter unum scilicet Anaxa. ideo cum dicit i Anaxa. autem solus I ollendit qualiter differt ab eis, dicens quod Anax. lotus dixi t intellectum esse impalsibilem, nee habere aliquid commune alicui idest nulli eorum, quae cognosci iii md Sed qualiter cognoscit intellectus, neque Anaxago. ditari, neque eit manifestum exliis,quae dicta sunt. Consequenter etiam cum dicit. At vero qui contrarietates in principiis faciunt, ij
conficiunt animam etiam ex contrari s. Qui vero tantum alterum ponunt contrariorum, calidum ιnquam ut
frigidum, aut aliquid aliud hum emodi, j si liter o ammam Pnum forum asserunt es . uuapropter Onomina ipsa sequuntur. Nam re,qm calidam et e vicunt,
inde,ιnquiunt, issium vivere doctum nominatumquem
f. . Et ij rursus qui frigidum esse censent, a rimam in de nuncupatam ob re Frationem, resirigerationem a serunt e G. Haec igitur quae de anima tradita sunt a maioribus nostru , Er haec sunt e se, ob quas ipsi talia de ipsa dixerunt .
Quicunque autem contrarietates faciunt in princi- Tae. is. piis σ anιmam ex contrari s constituunt, . Quι cunque autem alterum contrariorum, ut calidum, aut frigidum,
aut aliquid huiusmodi uiiud O an mam sim: liter νnum aliquid horum ponunti . Vnde . nominibus cons quuntur, ut calidum quidem dicentes, quia propter hoc hoc νι uere nomιnatum est. Qui autem frigidum,pr pter restinationem O rsigerationem vocarι ammam . Tradita quidem igitur de anima, O propter quo causas di ut sic, haec sunt .
Collisit intentionem tuam quantum ad contrarietates,quq in ipsis principijs sunt dicens, quod quidam ponunt principia rerum contraria,&ij continuunt anima ex principi js contrarijs, licut Empe. Dans enim elementis caliditatem, frigiditatem humiditatem & siecitatem, dat de animae inesse contrarietates has. Dixit enim, quod terra terram intuemur, aquam autem a. qua,&c. Quidam vero posuer ut principium omnium esse unum clementorum S illius qualitatem app , --runt animae, ij quidem ignis caliditatem, sui uix crunt principium omnium esse ignem , illi vero, qui dicunt Primum principium aquam apponunt animae frigidi
25쪽
talem. Vnde secundum qualitates principiorum quae
ponunt. dicunt sint iliter esse animam,ut de natura caloi is, aut frigoris. & huiusmodi. Et hoc etiam ostenis dum ex nominibus, quibus nominant ipsam animam. quia illi, qui dicebant animam esse de natura caloris de να nominabant eam a cin vel P in,ideli vivere, quod dei is nominatum elice in , quod est feruere. illi vero, qui di-ὶ cebant animam de natura frigoris, nominabant eam
T λr psichron, quod est lite idum unde, N: ab hoc venit psi- V che, id eis anima propter refrigerationem, quae saluat animal ex respiratione. Si e ergo patet quod alii nominabant animam a vita, scilicet illi qui dicebant ipsam de natura caloris. Alij autem respiratione scilicet illi qui dici bant q, erat de natura frigoris. l x his omnibus concludit dicens, quod lite sunt,qus tradita sunt de anima, & propter quas causas sic dicunt de ipsa. LECTIO v I
Aduellus illos pluribus rationibus contendit , quia an limam secundum substantiam moueri opinabantur.
Considerandum est autem prim ni remotu . Nam fortasse non solum Hsum estoubstantiam anima
talam ess e, quasem n escunt, qui oria id asei set esse, quodsi ipsunc mouet, a&t mouere poteu, sed etiam mmis id esse,quodd. 'idetur eorum,qus nequeunt esse, motum, inquam ipsi in se, atque competere . Ἀρδι necessari an isi: tir esse id omne moueri quod moliet, olim iam dirimus proba vis nus: Cum autem cinae quod motu movetur, dupliciter moueatur, aut. enim per aliis,
aut perse mouetur . Per aliud autem id omne moueradicimus, quod est in eo, quod motu movet. I I nauigantes: hi nunqrue non si riiade atque nauis molientur.
talpis enim non sol in fabam cli, subitanti vis ipsius huiusmodi esse, qualem aiunt, dicentes avomam esse, quod j - , esse sim mouens, aut possibile moue e . Sed unum
' qui um impossibilium ines ἡ Ψs motum . . Quod qui-
dom igitur non necesse siς, mouens Eri tum moueri,
prius dictum est. Dupliciter enim mouet O ἰα . . u. n. secundum alteram,aut si,undum seipsu cunduestem Δcimus, quacunq; mouent ex esse in eo quod in uetur, vi nautae. Non muliter mouent r m. Haec
quidem secundum ei am movetur, ritu autem ex esse meo quod mouentur . GA an e iam aurem in partibus es. Proprius quidem ea motis pedum , ambulaIio, haec autem O hominum est . Non inessi autem notis tunc: Dupliciter itaque drcto mulieri, nunc intendimus de anima, si per fiet am mouetur participat motu .
Supra posuit Philosophus opiniones aliorum philosophorum de anima, hic conicquem er disputat contra eas. Sunt autem tria, quae dicti philosoplii attribuebant animae, scilicet qCod sit principium motus,quod Ve ei , , s lix P incipium cogniti nis & quod sit incorporalissi L sophi iiii mum, in ζ quae duQ ex eis,quae sunt quasi principalia, an inradi iii. quae pruno α pet se animae attr: buebant scilicet quod bueruci. lit princi iam motus, di quod sit principi uin cognitionis. Tertium autem,quod atrribuebant animae, scilicet, quod sit subulissimum quantum ad aliquid bene dicitur, quantum ad aliquid male. Si enim subtilissimum accipiatur limpliciter dictum de anima, sic bene dicitur , quia sine dubio anima incorporalissima & subtiliis ima est. Si autem non accipiatur lini pliciter, sed cucorpore,ut dicatur anima subtilissimum corpus, sic maledicitur. Et ideo philosophus non utitii r nisi duobus tantum scilicet motu & cognitione . Diuiditur autepars alia intres partos. Primo enim inquirit de anima contra opiniones philosophorum secundum quas diaxetunt ipsam animam esse principium motus, Secum
do contra opiniones eorum qui dixerunt ipsam esse principium cognitionis. ibi s Tribus autem modis traditis&c.l Tertio vero mouet quandam quaeitionem , virum, scilicet mouere, sentire, di cognoscere attribuantur animae, sicut uni principio, vellicut diuersis. abii Quoniam autem cognoscere animae et t. l Prima pals diuiditur in duas In prima disputat contra ea quae cicuntur de anima sc cuneu quod est pran isti uin motus, ex eo quod ponunt ipsam Principium in Otus. Secundo contra quandam Opinionem, quia supra hoc dixerant animam cile principium motus, quidam attribuunt i pii animae aliquid aliud, lcilicet quod sit num rus in Duens scipium. ibi i Alulti autem his quae dicta
sunt irrationabilius.I Prima pars diuiditur in duas. Primo enim disputat contra opiniones illorum, qui attri-huebant motum an inas, secundum quod ipli attribu ut amniae motum . Secundo inquirit, utrum per aliquam allam viam, molus animae attribui potait. tui I I alion abibilius autem dubitabir, dccii Pars prima diuiditur induias. Primo enim dii putat in communi contra illos,qin dicunt animam principium motus. Secundo verociscenditauquasdam quastiones in speciali. ibi l Qui
dam autem & mouere , dcc. I Prima pars diuiditur in duas. Primo enuia mari testat suam intentionem. Secundo ponti ration ad propositum ostendendum. ibi. 1 Quatuor autem modis cum lint, M. I Dicit ergo primo,quod sicut ex luperioribus habetur, Philosophi ex
duobus venerunt in cognitionem animae icilicet moru
c scnsu. Et inter haec primo conliderandum est de motu .Omnis autem philosophi, qui venerunt in cognitionem an unae ex motu, liOc principium habebant com-
ec quia naturale eit an miae quod moueret, credebant quod ei sit coii naturale, quod moueretur, di hoc hab rc animam ex subitantia sua. unde&poractant in eius diti initione motum,dicentes animam citi quid mouesset plum. Est ergo hic contra duo disputandum scilicet
contra rationem politionis, & contra ipsam politi nem. Vtrunque enita est lalsum. Nam de ratio politi nis illorum talia erat, & eorum politio. Hoc enim qJ τω eii supponebant tanquam Perseverum scilicet quod omne quod mouet mouetur, falsum est, sicut satri probatur. n. S. Ρhylic. vul Oltcnd.tur , quod est quoddam mouens immodi lc. Et quantum aci hoc pertinet, breu
ter poteti oliendi quod si aliquid mouet, non opol tetquod moucatur. Constat enim quod secundum quod mouet,e ii tu actu, lacundum quod mouetur,eli in Potentia.&lic idem de iecundum idem esset in actu de potentio, quod cli iti conuenietis. Sed hoc praetermita disputemus ad politionem eoru In, virum, scilicet animam oucatur . Dicebant autem illi duo,scilicet quod aniam a mouetur, ex quod motus esset de lubitantia animDAtalto t. autem utrunque negat cicens Quod i FonM- sis.ὲ Hoc uiciliquia nondum probauerat hoc, quod diu cit, quod non solum fallum est quod motus sit de substantia animae, secundum quod uicunt diit intcntes idisam, dicentes anima melle quoa est seipsum mouens,
aut possibile mouere, ted totaliter impollibile est ipsi
animae convciure quod moueatur. Et hoc prius di- ΤΟ. eo. 3
cium elis cilicet in8. Phyli.videlicet quod non sit neces A inde.
26쪽
duo, fiant unum mouens, & aliud motum:& impossibile eis,quod illud,quod cli mouen , moueMur per se. In
animalibus autem licet non moueatur per se pars m licias mouttur tamen per accidens. Omne enim quod mouetur. molletur dupliciter : quia vel secundum se, vel secundum alterum, seu per accidens. secundum se, quando res ipsa mouetur, ut nauis: per accidens, vel secundum alterum,quando non mouetur ipsum, sed illud in quo est, sicut naui mouetur . non quia ipse moueatur, ted quia nauis mouetur. Vnde haec et era scilicet nauis mouetur secundum se, nau a vero secundum accidens. Et quod non mouctur nauta per se , patet: quia
quando aliquis mouetur per se, mouetur secundu partes suas licut in ambulatione prius est pedum ambula Lio,& hoc, cum eli nauta in naui, non ineli ei: Sic ergo patet, quod moueri dicitur dupliciter, secundum te, ee te cundum accidens, sed iiii attribuebant animae moueri secundum se,& ideo praetermisso ad praesens, utruanima moueatur per acciden intendamus de animali mouetur lecundum se, & participat motu, licut illi dicebant. Et quod non mouetur per se probat Arist. sex Al itct arm rationibus. Grca quas rationes conliderandum et , cpmentamur licet rationes Arili. parum videamur valere, nihilomitim liciter, nussunt efficaces, quia sunt ad positionem. Aliter enim dc alter ad argumentanuum est ad eum, qui simpliciter intendit vetitalcm, quia ex veris oportet procedere, sed qui arguit ad positionem, pro redit ex datis: ideo frequen . ter Arii sequando argumentatur ad politiones vid tur quod inducat rationes parum et ficaces, quia procedit ex datis ad interimendum positionem. Sic ergo primam rationem ponit ibi. cum igitur quatuor sint motis: Latio , alteratio,ac cretio atq; decretio, aut inorum νno, aut pluribu s, aut
omnibus ut patet mouebitur. Quod e no per accidens moueatur natura fari motus inerit ipsi. sestsi hoe sit locus etiam eidem identidem competet. Ornues
enim iam dicti motus jn loco sunt. Quod si sibRantia sit
anime ,seipsam motu movere, non per accidens inerit ipse motus,ut inest albed m, aut tricubito. e uouentur enim O ipsa verum per accidens: quippe cum corpus id m9ueatur, cui res tales insunt. Quapropter loco natlas ipsi. um est. ct erit animae sine controuersia locus, si natura motus particeps est.
Te .c., 39. Quatitor autem motus cum sint: loci mutationis rheration solumenti, o decremen ir aut secundum Mnam horam movebitur,aut siccanima plures, aut omnes . Si
Nero mouetur non Iec:ιndam accidens, natura tnerit motus ipsi: Si autem hoc cist locus. Omnes enim docti motus tu loco sunt. Sι autem est subitantia anιmae, mouere seipsam: non secundum accidens mouera ipsi ine rat, sicut albo ct tricubito: mouentur enim est haec, sed fecundum
accidens. ωι enim haec insint, mouetur illud corpus. Vnde non en locus ipsomnia. Anis autem erit: sepιidem natura motu perticip.tae . . . - Quae talis est. Si anima mouetur,aut mouetur per se, moueti me aut peracodeno: Si per accidens , tunc motus non erit
se ν bit sex de subitantia ani manquod est contra eos, sed mouetu rrationibus. sicut album detri cubitum , quae mouentur secundum lytima. aecidens,& ideo non exigitur ad hoc locus ipsis . Si v ro mouetur pers ergo mouetur aliqua specie motus. Species autem motus sunt quatuor, scilicet secundum locum augmenti,&decrementi,& alterationis . Generatio enim & corruptio non suint proprie motus sed mutationes,qu.a motus sunt succcssiui, sed generaliodi coti uptio sunt mutationes initantanea'. Er go anima mouebitur aliqua speciffistorum motuum,uci secundum locum,vel sceu i dum augmentum, vel lecundum decrementum vel lecundum alterationem.Si ergo mouetur alicuo illorum, S: omnes hi motus sunt in loco, crgo anima erit in loco. In hac autem ratione videntur esse duo dubia. Vnum de hoc, quod dicit,quod omnes dicti motus sunt in loco: de quidem de locali & de motu augmenti & decrementi manis et tu inest: sed de alteratione videtur difficile. Quod quidem ite intelligitur ab aliquibus. luia omne quod alteratur est compus,de corpus est in loco. ideo alteratio dicitur fieri in loco.Sed hoc non saluat literam Arist. quia Arist. dicit quod huiusmodi motus sunt in loco de non sunt secundu in locum. Et ideo dicendum P sine dubio alteratio est in loco. Aliud enim est motus in loco, de aliud motum esse secundum locum . A iteratio non eli secundulocum,sed in loco. Nam in alteratione oportet quod sit appropinquatio alterantis ad alteratum, & si ne hoc nihil alteratur.Vnde cum appro linquatio fiat per motum localem, oportet quod sit ibi motus localis ut causa. Secundum dubium est,quia secundum illos non erit in conueniens si anima esset in loco, cum ponerent ea moueri per te, & ideo non videtur valere sua ratio. Ad hoc autem potest responderi dupliciter. Vno modo quod istud inco ueniens educitur per sequentes rati ncs. Alio modo quia propter hoc eli in conueniens, quia si anima esset in loco, oporteret quod assignaretur sibi locus proprius in corpore separatus & lic non
esset forma totius corporis. Secungam rationem Ponit cum dicit . Dubium Responso
Impugna tio. Seesida te sponsio me
Qua alteratio sit m tua in loe Dubium
Responsio duplex. Praeter asi natura motu cietur, is quoque moueri
potest , si vi mouetur , O natura moueri potet. dem modo de quiete quoque Acere possumus. In hoc .m natura res quiescere solet: in quo uapte natura m Iuetur
In hoc pari modo mi plane quaestat in quod vi pulsa movetur . e s qui motus eruiat anιmae violenti quietesue
neque si fingere volumus et signare facile posumus.
mplius autem si natura mouetur'violentia mouebitur , Os molentia, natur . Eodem autem mo se habet de quιet. . In quod en motuetur natura in hoc natura quiescit . sim liter aut ad quod mo -- Α netur violentia, o quiescit in hoc violentia , . Quales autem Dolenti motus animae erunt, O quietes,neque fingere volentibus facile eIi reddere . Quae talis est. Si anima mouetur per se secundum
locum, mouetur naturaliter omne autem quod mouetur naturalitcr, mouetur violenter: sed si mouetur naturaliterquiescit naturaliter, di si qui cicit naxuraliter, sed di quic scit violenter, cra anim i mouetur violenter, & ratio.
quiescit violenter Sed hoc est impossibile scilicet quod
moueatur violenter,&quiescat violenter, quia motus animae& quies sunt voluntari j. In hac autem ratione
videtur dubium esse, scilicet quodpd quod mouetur
naturaliter moueatur violenter rnam cistum mouetur
naturaliter, non tamen violenter. Λd hoc dicendum est,quod illa propositio secundum veritatem salsa est, Uubium. sed se dum positionem vera,quia illi nullum corpus ponebant naturaliter motum, nili quatuor elementa, in quibus videmus motus & quietes naturaliter & violen Responsio. ter fieri oe secundum hoc procedit ratio. Tertiam rationem ponit cum dicit.
Ac vero si sursum mouebitur, ignis erit: si deorsum
ter M. HI e nanque corporibus hι motus competunt.
Eadem est Ode mediis corporibus ratio .
.ampliassi quidem Hron mouebitur, ignis erit: si
που deorsum terra . Horum enim coiporum motus hi
sunt, . Eadem autem ratio O de medii. Quae talis est. illi dicunt quod anima mouetur, de ex Tertia i hoc mouet corpus,de huc motum dicunt habere ab ali
27쪽
propter id Pod apte natas, ut ni quam manere , contra eoque, O mauere corpus omm .
Supra posuit philosophus rationes in communi contra eos qt posuerunt animam secundum se moueri. Irae vero ponit rationes in speciali contra quosdam qui aliquid specialis diis cultatis videntur dixit Iecirca Opinionem eorum de motu animae. Et circa hoc tria sa-cit. Primo enim ponit rationes ad opinionem Dem Criti. . udo uero ad opinionem Platonis ibi. TEodem autem modo,Nc.l I ertici vero ad quandam aliam opinionem ibi. I Alia autem quaedam opinio, deci l Circa primum duo facit. Primo n. ponit opinione Democriti de motu an mae, I exponit eam. Secundo vero obi j cit in contrarium ibi. I Nos auiem interrogabimus. lCirca primum sciendum est, quod in praecedentibu ponitur in una ratione scilicet in uuarta Arit t. contra illos, qui ponunt animam moueri lectu dum se, Sex laoc mouet e pus, quod si anima in ovet corpus, necesse est quod illis motibus mouea ,quibus ii si mouetur . Et hoe concedebant quidam , qui dicunt animam m uere corpus in qi tot si, licut ipsa mouetur. Et hietuit Democritus. Et inducebat ad hoc similitudinem: quia . erat quisti in magister coingularuni nomine Philip pus. Hic recitauit in libris suis , quod quidam nomine Daedalis fecit statuam ligneam deae Veneris, de ii ν cita tua erat mobilis ex eo in erat intus argentum fusi de 3.viuum,& mouebatur motu ipsius argenti vivi. Simile erigo huic dicit Democritus in opinione sua de motu anim. Dicit.n.quod anima est composita ex in huisibili. bus i phaeris, vi superius patet. it quia huiusmodi indiuisibiles sphaerae idest atomi sunt figurae rotunde, cinue mouentur, ex eo quod nunquam quiescunt, contrahunt de mouent totum corpus secudum quod ipset mouentur. Deinde cum dicit.
Ps a tem ipsum luterrogabimur, si quietem etiam ipsum Iactas nunquam. quonam paὶ Io quic em neret discite es dictu, vel potius davi non potegi. Vos aute inrerrogab us, si est quieuere suis boc . Quomodo aute faciet γω di*cile aut imposs9ise dacere.
Contra opi Obijcit. Aristo. contra si ne opinionem Democriti, itionem De duabus rationibus. Prima ratio talis et t. nltat, ut anit et ocriti ma non Iolii est causa motus in animali, sed quietis Scisi; .hS ' fm Upimone in Dcmocriti, anima non est eausa quie-
'Primi γε. U.dimisit ca ua motus in animali, quia difficile aut impos, ibile est dicere, quod illa corpora lphaerica indiuis bilia quiescant, cum nunquam immota permaneant, ut dictum et . Secundam rationem ponit cum dicit.' Omnino antem anima non sic mouere videtur animal, ut inquiun: ipsista eli mone quadam, intelletilionem . Omnens autem G sic νιdetur animx mouere animal, Iod per νο&usalem quod intellectum. Secanda ro Quae talis est. Constat motus, quem argentum vi eri - . . uum tu ut in statu non in motus voluntarius,sed vio. Icntus.Sed motus at e non est violetus, sed voluntarius, . . quia mouet per voluntatem dc in teste tu, do ideo nulla
si videtur est positio Democriti. Deinde cuni dicit.
Tex. eo .s6. Eodem autem modo Timaeus Gla ammam corpus mari re sciri mouereia ipsam ex eo censet, atq; as raticorpus flua mouetur: pro terea quod ad ipsum conexa es.. Eodema ιtem modo Tmaxus physiologa Ut anima mouere corpus. Ex eo enim quod ipsa movetur,etiam corpus ipf-mmoue Hropterea quod eum es connexa est. Ponit opinione Plitoriis. Et circa hoc duo facit. Primo. . ponu opinione Halotiis. cucto reprobat ea, ibi.
. . 'Primu ιgitur,dec. ICirca prirmi duo fac t. Primo ottenuit limilitudinem opinionis Platonacet ad opinion H
Democriti. Secundo explicat opinionem Platonis de
anima. bi Constitutam autem cx elementis,S , Dicit ergo primo,quod sicut Democritus posuit corpus moueti ao anima inquantum anima coniunctar pli mouetur, ita de Tim sus qui introducitur a Platone loques alia gnat rationem qualiter anima mouet corpus. Dicit .n. Panima moupi corpus inquantam ipsa mouetur, propter hoc quod anima coniuncta eii corpori per modum cuiusdam colligationis. Deinde cum dicit. Opifex.n.dicit ex Aemetis iam corii ut a nudieris
sera m harmoniae babeat, oe ut omne feratur secundam
Explicat opinionem Platonis. Et primo exprimit On ri. PIL
iutitutionem substantae ipsius. Secundo ex Ponta de antina . Iuomodo ex ea procellit motus'. ibi i Aspectum redistin circulum test cxu.lcirca primum sciedum est, quod plato haec verba, quae bic ponuntur in Timaeo prole quRur loquens de anima mundi, quam iniuantur, te cadum ipsum , interio rei animae. Et ideo per hoc quod iiic tangitur derextura animae mundi, tangitur quod1
modia natura omnis ammaericlenilum cli iguur, quod
ictu sqpi ad ictu eu, lato posuit subitantiam omnui rerum elle numerum ratione superius dicta. Elemera i ut Mui acri Ponebat unum. . io male,&du .q. masei tale ita uno e tui ex duobus omnes numeri coni lituuntur. Et quia impar num crus quodammodo retincialiquid .cc i'dιui 09e unitai is, p. suit duo clementa numeri, Par de impar, de impari attribuit ident talem delin tatem,pari autem attribui ast critatem α inlinitate. Eu- Tex. ebas. ius signum tangitur in I. Phys. quiali s pra unitatem Impares num ei i per Onclinc ni addantur semper producitur eadem figura numeralis. Puta litust a unam adisclamur tria, qui est prDnus impar contui gunt ipsam quatuor, qui est ni . merus qua iratus: quinu, ruitus ii addatur secundus impir scilicci qui uarius cosurgit novenarius, qui item eii numerus quadratus, dc sic lem per in intinitum . Sed in numeri, paribu, sciri r iurgit aliata alia ligura. Si enim Vnitati aduatur b rartus, o, Impa. Avi yi' Priimus par . consurgit ternariu , qui elinum c. ra numerotus triangolari h quibusli mi sus addatur quaterna. ius, tribuerit
'ut in secundus par, consursu leptenarius, qui elue. I taxo idca Ptangula figurae,&1ic in inlinitum. Sic ergo Plato po- ς ' renebat idem , dc uiuei sum esse elementa Oinniunx e Rum, quor u avnuni attribue in vineio impari, alius vero numero Pari. Quia velo lubitantia in animae ponebat mediam inter lubuitias superiores, quae sempiar dem modo te hy enlita iubilatias corporeas in,' u bus alteritas 5 m0tus inuenitur. Posuit animam co stare ex his elem it,.s.lxe ede diuersaiae ex num crisparibus de imparibus. Atidium. n. debc tesse aisne visi que extremorum Et idco dicit, quod posuit eam comnitutam ex elemdniis.Item sciendum est, ui in numeris sunt diuersae propol tiones de ii similae, quarum alia qua sunt harmonics,laeon sonantiarum caula. Nam dupla proportio eli causa conli, natiae, que dicitur diapa- Diapascin iian, ici qui altera proportio causat cola nantia, quς dic. Drat pii ς ψ . tur diatessaron aut qui octaua proportio causai tonum , ee aliae contonantiae, quibusdam alijs pcoporitonibus
28쪽
haberet duplam proportionem adeum,qui. s. & redderetur cum cra ciansonantia diapason. ille aut cri qui oll. I r. ad eum qui X. luti sesquialcra proportione, re con sonat secundia in diapente. & similii et qui s. ad cum qui.6. Item . tui 12.ad eum qu 0.e: l in ic vi tertia pro-
q ut 8. au eum qui . 6 Qui aurein p. ad eu qui 8. cum sic in se savi octaua Proportione consonu secundUm IO-
tum L cet autem Plato posuerit re somnes ex num tris constitui, non tamen ex numeris habcntibus proportiis
nes harmonicas, sed animam potuit esse collit ut ain se eundum numeros habcntcs huiusmodi proportioncs. Et ideo dicit.quod posuit eam Idispartita mi . . q.dispensatam. I secundum hν nronico, num cros,l.i. lecundu innumeros pro Ut Nohatos adinvice in secundum mulicam proportioncm. Potuit. n. ex his numeris animam costiliatam. ex uno, duobu, tribu . .8.9.27. in qu bus huiusmodi proportiones inucia iunt,ir . duplici autem ex causa animam posuit conlii totam ex numeris harmonicis unaeti, quia unumquodq; delectatur in eo, qstlt tibi simile dicon naturale: videmus autem quod anima delcctatur in omnibus harmonizatis,& offenditur ex hi,,quae sunt praetor debitam lia moniam,tam in loni, quam in coloribus,qua et id in quibuscunq; sensibilibus, ve de videtur harmonia de natura animae esse.
Et hoe est quod dicit. I Anima habet sensum l. i. cognitioncm. et Connaturalem harmoni l Alia ratio est,quia I ythagorici de Platonici posuerunt ex motibus coelois rurn prouenire sonost prime harmon Zitos, & quia motu scintelles poncbam esse ab anima mundi, posuerunt animam esse cx numeris harmonicis.ut pol Iet causare motus hali non iratos. Et hoc est quod dicit: f Et ut omne Iid est univcri L m feratur secudum cotisonantes
motus.l Deinde cum dieit. Qitud em coisit,atque pexit in circal m. Et cumis ter duos luisset circulos,duobus in ptinviis conm Ios,rursas -- inseptem orbes diuisit,quoauum latιο-nes ipsius uti moriones Iuni an Aquitas ipsa mouetur. ias pectum rectam in circu um reserit, Cr cum GH-dendo, ex -οJecisse: duos circulos duplicι ter coortanatos, iteris a fi diuist iu septem circulos,tanquam e sient
Docet quomodo ex anima procedat motus testis. ubi considerandum cis, quod omnes numeri secundunaturale ordinem acccp i, linea liter dispositi sunt secudum rectitudinem prout unus addit supera iterum.Sed ex naturali scite num crotu pote it aliquis acciper e plures series .puta li accipiat nomo quasi in una rectitudiis ne totam seriem duplorum, de in alia totam senem triplorum, di in alia ti,tam seriem quadruplorum, de si ede alijs . quia igitur homo sua cognitione potest circa
numeros Operari: hoc de Deus facit coniiuuendo lubstantias rerum ex numeris . unde in constituendo subiailantiam animae ex numeris lupraductis, qui oes naturali ordine sutit in una rectitudine,quasi duas lineas diuisit,unam duplorum, di aliet 1 triplo ru, hae. n. propor-rion I Omnes harmonicas cotinem. Nani dupla proportio diuidit in sesquialteram ct sesquitertia. Et tripla in
dupla inde sesquialteram. Igitur in praedio is numeris accipitur serie, duplorum vique ad numerum cubicu.' vi puta virum, duo, si a tuor,ino, de alia serici triplorum eo dc in modo, ut Puta unum, tria.'. 27. quae quide duae serio in unitate coniunguntur, ac si essent duae linea lectae angulum cot mentes. Rursus,si unitati coniti gantur quae iunt in linea triplorum, resultabunt numeri, qui sunt in linea duplorum . puta si unitati addatur trivarius ti cnt quatia Ui & econuerso, ii unitati addat ut binariu ,,lient tria. Et ite conitituentur quasi duae lincae sese inui em inicrsecantes,sccundum modum ilia
ters graecae quae vocatur ii bi autem procedatur .vit rius redibitur ab eosdem numeros. Nam a quatia
pio cedriura docto , de atribus redibitur ad. 27. de sic virobique concluditur.q. quidam circulus. Sciendum autem cit quod Plato ea quae Inueniebantur in natura inagiri composita, dice ai Prouenire ex proprietate natura magis simplicii, icut sunsonantias lonorum ex proportionibus numerorum . Sunitam iam autem aut tuae ponebat in diam urier num crras, qui sunt maxime auat icili ec inta r suo: tam iam sensibilem, de ideo pro- prict tri animae do. ucebat cx proprietatibus praediaetis mi mei orum. Nana ita amnia cli considerare primo
aspectum rectum, secundum quod aspicit directe adluum obiectunt,ta postea red uui in circulum inqua tum intellectus rcfl. Oit se supra scipsuam. Inuenitur
etiam in anima intellectiva quasi circulus parturn &impatium, inquantum cognoscit ea quae sunt cauld cni, de quae sunt . iucisae naturae, de noc vlim proicitduurusque ad substantiam sensibilem celi, quam anima mouet. Nam in coelo considcratur dupl cx motus circularis,unum si uis lax de vi librinis,lecundu in quem coeli, mouet ut seu reuolui. ut Iniatu diurco ab Orinnte in Occidente in Aui quidem fit secundum circulum aeqv. noctialem. Alius autem mo: u est planetarum, qui est arx occidemc in Oriente Fin circulum sodiacum, qui ri tersecat squinoctialein iii duo us iviliti tralbus puciis , Titi prancipio cancri PVcV ni. Et qui motus pri
ius piimus maior cu.Na impas c, numeri superius p liti maior es sunt Accundus autem motus iacit multam diuersitatem, de ideo viderur petimere ad circulum parsum di diuuli lui ill 7.circulo, lecunia uiuicae interscitia duploru de ui plorum num rorum.ut dr in m mso. Vbi enim sunt scx diuasiones, necesse eat esu iepte aluisa. Vnge S illi circcli inino fiunt cie continentur a supremo circulo qui est imparium Sic ergo legenda est litera.IVt omne.si. unluestum lieratur secundum conlon antra motus , .i. vi cx harmonia antinae ceriuem motus coelelles armomzali. Aspectum rectum Deus reflexit in circulumέω modo quo est expotitum,ec secuduin proprietatem numcri,& secvnuum proprietatem alii in Nec diuidens in uno, Ppter una naturalem seri εnumeri,& unam viva intellea tuam amnas. in duos cir so
culosi scilicet Parium de impatium quantum ad num ros intellia entiam mobilium, di immobili uni quantum ad animam, motum secvnaum aequinoctialem, Sczodiacum quantum ad coelum. Addit autem l duplici, ter coordinatost quia duo circuli se intersecantesta gunt se in duobus punctibi Iterum unum is scilicet ins riorem, diuisit in.7.circulosI quali planctarum. i tanquam ccxli motus estem animae motus,s idest ac ii coelum moueretur pci motum animae.
Aduersus Platonem varias adducit rataciam,quibus pr-bat animalia nullam petulus uiagnitudιnem habete.
Psemum igitur non recte dicitur, an m maPutu' Aula, a sed ne meuξ . anomamvmuersi talem ipsc est initis vult esse quasi scit ea, quae mens O intellectus vo do .catur. Non qualis Gisisset ι , nec qualis est ea , Τμα
sit cui pater9conuerso . Intellectus autem unus ea Ercon Inuus, perinde ac intellectio. Intellectio vero est ipsus intelletius conceptio . Sed bι nimιrum unum hoc Iunt,quod alius deinceps poIl atium en,vtι numerus, sed non utamugmtudo. Quocirca nec mete dius istoc pactoc onrantius Glsed avt partibus peni rus vacat ut no est,
Primum quidem igitur non bene duitur, anmam ma Tex. . μν tuinem sile. Eam enim, qua omius, talem esse vult,
29쪽
malis est allaando vocatus intellectus. Non enim νescc ς4 67 luisti sitiua est aeq; ut desiderativa. Harum euim ma res non circulatio est intellectas autem Nn coatin Aus sicut o intelligentia est. Intelligona autem conceptiones. Haec autem eo quod consequenter νnum scu: numeri Gala Mou sicut magnitudo, propter g ιod neque intellectis sic eon inutisdia aut ι artibilis tur non, sic,
Ni strin.: : Is aliqua conerauus est. Posita opinione Platonis hie Aris. reprobat ea. Vbi notan uincit, quod plerunque quando reprobito Pi-
. mones Platonis, non reprobit eas quantum ad inicia . . . tionem Platonis, sed quantum ad sonum verborum
eius. Qu id ideo facit quia Plato habuit malum modum docta di . Omnia enim figurate dicit,& per symbola docet: intendens aliud per ver b .uu in sonent ipsa verba, si ut quod dixit animam esse circulum . Et
ideo ne aliquis propter ipsi verba incidat in errore. Αriit. disputat contra eum quantum ad id quod verba uiu, sonant. Ponit autem Arist. rationes decem addelirueduin Iuprapolitam opinionem. quarum quaedam n unt con La cum, di quaedam contra verba eius. Noni tolle e enim voluit quod secundum veritatem intelle opi Pii. ctu cilci magi itudo quantitativa, seu circulus de m de Dima. tus circularis, sed metaphorice hoc attribuit intellectui. Nihilominus tamen Arist. ne air quis ex hoc erra disputat contra eum secundum quod verba lonant. Primo ergo Ar ilio.crca primam rationem manifestat
de qua anima Plato intellexit scilicet de anima uniuersi. Et l, incla animam Iquae est omnis. l.i. uniuersi vult
P . . essem telicti tua in tantu. Non enim est vegata bilis, quta
non indiget nutri in ento:nec eli sensibilis,quia cai et Organo: nec eli desiderativa, quia desiderativa consequitur seni iuuain. Et dixit ideo animam uni ucili non esse sentibilem , neque deliderativam , quia ipse voluit quod motus animae uniuersi esset circularis. Vnde cum motus harum .f. sensibilis Sc desiderativae non sit circularis no enim sensus rcflectitur super seipsum . intellectus vero rc flectitur super seipsum. liom O.n. intelligit se in ulligere in ideo dicit illam animam, inicile et tuam tantum este, & ideo dicit in t lletium cile magnitudinem quandam & circulum. Et laoc Aristo t. reprobat dicens, quod Plato non bene ii init animam ei Iemagnitudinem. Et quod locutus est de ea , sicut de
magnitudine circulari, diuidens eam in duos circulos,mai eiecit. Et quod mali secerit Oriendit. In natura enim an inis hoc cit,ut iudicium de aliqua potentia animae sumatur in actu, seu operatione ipsius potentiae, iudicium vcro operationis in obiecto, potent ae en in cosnoscuntur peracius, actus vero per obiccta, ac indecti quod in desinuione potentiae ponitur eius actus, de in dii finitio te actus ponitur obiectus. Glistat aucem quod res ab eo a quo habet estu de speciem,ab eo etiam habet unitatem. Si eigo intellectus' iit de soruatur sp ciem ab intelligibili cu lit eius obiectum dico intellectum in ac tu , cum nihil sit ante intelligere manifestum eli quod si iit unus & continuus licut Pla: O potuit quod eouem modo intellectus crit unus de coalitanuu ,quo inteligibilia sunt , num Ac continuum . intellccius enim non ell unus nisi sicut intelligentia id est
Petallia eius, quae eit intelligere, nec actus eth unus nili licui obiectum eius eii unam, quia actus di linguuntur Pcne Obiccta. Vnde, cu in obiectum intellectus sint in ciligibilia, hic autem,lci licci intelligibilia, non sunt unum vi magnitudo seu continuum, scd sicut nu , crus eia,quod consequelit ei se habeant, inam feliumcii quod intcllectus non est magnitudo, sicut Plato dicebat. Sed aut cli impartibili, , sicut se habet ratio
P unorum i r minorum, aut non eli continuus, sicutal qua n agna udo, sed sicut numerus. 4nquantuin unu/ . . a soli aliua intelligimus, di saepe plures Iermi uantur tu
vnum,sicut in syllogismis terminamur propositiones
in conclusionem . Secundam rationem ponit ibi.
Atque si magnitudo sit, quonam pacto quacunq; sua- . si ες βς rum intelliget partiumὶ hue illae sint magat hinc , sit ης 2 fili. iii
etiam punctassi haec quoque partes appellare oporicat. . telliget an amii puncto, putilla verojunt inlinιta, nunquam per- Universili- transitu ut patet. sin magnitia ne, saepius vel in tres Vr, croidem intelliget. at ν:detur, O semel intelligere posse M.
Quod si far est quamuis partium tangere, quid oportet liuiti 'aut orbe versan rut omnino magnitussinem ipsim habere Quod si necesse est ipsum intelligere toto tangentem
circulo, quis es ipsarum partium tactus lauatiter autem intelliget magmtudo cum sit: virum
uniuersaliter, an qualibet partium β: Usius' partium autem aut secundum magnitiataramaut secundum puncta, si oporte: hoc partem ducere. Sι quid m igitur fecundum punctum, haec autem iusinata, man filum eIi, quoniam nκnquam pertransib:t.Sι vero fecundum Viagnitu Tex. eo. s. Diem ιltotiens o in ities intelliget idem. Videtur
aut semel contingere. Si autem Asciens quatibet
partium tangere, quid oportet circulo moueri,aut omnino magnitudinem habere Sι autem necessis num intelligere lato circulo tangentem, quis en pretibus tactust Quae talis est. Posset at quis dicere, quod Plato non secula imposuit magnitudinem in intellectu propter multa in istelligibilia, sed oportet quod sit in intellectu magnitu-cca etiam propter v n a m qu adque m te ligibilium. Con- Thomas tatra. Hoc non pote licite. Plato e imponit&opinatus pia tera H. est quod intelligere non sat per acceptionem specie- Leta. . rum in intellectu , sed quod intellectus intelligat per quendam contactum, inquantum scilicet occurrit de obuiat speciebus intelligibilibus, 2 illum contactum attribuit circulo, sicut supra dictu .i est. Quaero ergo a te, ii intellectus eii magnitudo , oc intelligit secundum contactum qualiter intelligat. Aut e. um hoc quod intelligit, tangit secundum Lotum, aut secundum pariatem eius: li secundum totum cotingens intelligit totai, trinc partes non erunt neccitariae, leu crunt trultra. desie non est necesse, quod sit intcilectus magnitudo &circulus. Si vero secundum partes conlingeassent ciligit partes,aut hoc erit secundu plures parte , .aut secunduvnam tantum: lism unam tantuin, lac ide quod prius, quia aliq erunt superfluae,& sic non erit neces lari uin ponere inici lectum habere partes. bl vcro contingens se. cundum omnes partes, intelliget. aut hoc crit iecunda partes punctiales, aut secundu in Palles quantitati uas rti secundum partes punctato, tunc cum in qualibet in agnitudine sint insuria puncia, Oportet quod infinities tangat antequam intclii gar, a lac nunquam intelliget, cum non lit infinita perirauit se. Dicit autem. I partes Ivinciales.s non quod vesta magnitudinem in paries puciales diuidi, sed disputat ad rationem Platonis, qui fuit huius opinionis quod corpus coinponerctur ex luper iiciebus,di superlicies cx lineis, & linea ex punct s. Quod i pie improbat in vi. M prin. Playii. ubi ottendit quod pulictum additum puncto nihil adduSi vero intelligit contingens secundum Partes quatitati uas, tunc cum qualibet pars diuidatur in multas partes, sequitur quod multotiens inrelliga dem. Ite in , cum Omnis quantitas lit diui ualli, in infinitum secativum canduin proportionem, cic non secundum eadem qua litatem, te quia ut quod inlinita es ilItelligalia uoci cli in- . rconuemcns. Videtur ergo, quod non contingat iiiii le-mei,de uc nullo modo uebet a Uribui in cellea ut magni tuuO,neq; quantum ad mul a intelligibilia, neq; quantum a s unum. Et notandum quod hic AriuOl. occulte
Oliendit quod intellectu, de natura sua non eii pat Iiblia tu ed quid i in partibile. Intelligibile .nan unaquaq; re S.I nu.super Ru una. B a est
30쪽
t, ulligibi- eii quid ditas, de natura rei est tota In qualibet parte,sile cit imit i eut natura speciei eit tota in quolibet indiuiduo. tota η' , enim natura hominis est in quolibet indiuiduo, & hoclis iactu, 'indiuisibile. unde illud quod eli intelligibile in qualibet re est in diuisibile, de per consequens intellectus . Tei tiam rationem ponit cum dicit.
T raeterea quonam pacto vel impartibili partibile,vel impartibile partibili ipse intelliget ρω mptius Pomodo.intelliget partibile 'impartibili, aut impartibile partibiti l. . Quae talis est. Constat quod si nos ponimus intelle. Tς Mδ '' ctumini partibilem de iacili patebit ratio, quomodo intelligat impar tibile & partibile, quia impar tibile intelliget secundum proprietatem suae naturae, eo quod
impar tibilis est, ut dictum est, partibile vero intelliget abstrahendo partibili.Sed si intellectus ponatur pari ibilis secundum quod Plato vult, impossibile erit inuenire rationem quomodo intelligit impartibile. Et sic vi detur quod in conuenienter Plato ponat intellectum esse magnitudinem seu partibilcm . Quartam rationem ponit cum dicit.
Necesse en autem intella tum esse circulum hanc. Intelleritis nanque motus Ditellectio eIl. Circuli vero,conuerso . Si igitur intellectio conuersio en, ta' circulus is intei lactus erit profecto, cuius talis couersio intellero
est. Quodpreterea mper intelliget. Oportet.n. tuum aliquid intelligeres per: quippe cum conuersiost pereunt atque perpetua am constat intellectioinum reri m earum qi a cadunt sub actionem terminos esse ae mnes, im::es enιm alti iussitat gratia. Contemplative quoque rab ionibus identide terminantur. Et rationum alia
Z itionem, aliam demonstrationem esse patet, demo stra: iones autem O G pr: χ::pio frent, sinem habent quo tam do ra lucinationem aut conclusionem. Ehod .s non te inantur a: sliem no adprincipium redeunt,sd medium extremumque emper iumentes, recta promc. cimtur . eis conuersio rvrsω νt patet ad principia reditor: q; re essitur. Dimisiones etiam simia sint cm
Necessarium ratem es circulum intellecινm huc. I tellesius quidem eno; amotra, intelligentia, circuli autem
circiulatio Si ergo intelligentia circulatio, o intellectus
viis erit circuias cxtus talis cir latιο set intestigentra. Scaper autem aliquid ιate rigeοῦ oportet enim ρο- dem perpetua sit circulatio . Prasticarum quidem enim intelligentiaram termissjunc,omnes enim alterias causa sunt. Speculat tua autem rationibo terminantur ιliter. Ratio autem omnis L stio est,aat demonstratio.
Demonstrationes vero O a principi Iunt, habent qaodammodo finem sillogi um, rat conclusione Si autenon concludantur, non refectuntur iterum in principium accipientes semper messium cr vltimu recte processi nt: sed circulatio iterum in prιncipium, reste titur. Di nitiones autem omnes finitae sint, . Quae talis est. Tu dicjs in ellectum esse circulum, &Qvaria m. dicis inlcllectum moueri: sed motus circuli eli circul
tio motus velo intellectus eli intelligentia, hoc est intelligerea ergo si in testectus est ci lculus de necessitate intelligentia erit circulatio: Sed hoc eli salsum, quia cum Tex.eo. s. in circulatione non sit inuenire actu principium, neque finem ut probatur in 8. Phy.sequitur et quod intellige tia seu operatio ipsius inici lectus,q est intelligere,nun quam terminatu rei ed hoc est falsum: quia intelligentia habet actu de principium & finem tergo intellige trade
circulatio non sunt idem, de per consequens,nec intellecius eli circulus. Od autem uitelligentia habeat principium de finem actu probatur, quia omnis intelligenatia aut est practica,aut speculativa sed collat quod practicarum intelligentiarum te imini sunt, idest fines. NaOmnes sunt alterius causa.Loperis, de ad Opus terminantur.Speculatiuae etiam miciligentiae sinem habent, s.ra
tiones,omnes.n. terminant ut ad ab quas radiones . quae
quidem rationes aut lunt. dis sinitiol.L in simplici intelligentia: aut demonit ratio, scilicet cum componit dc diuidit, sed demonii rationes prunae ex principijs certis sunt, de habent quodammodo finein, syllogismum aut conclusionem. Et si dicatur quod ex una conclusione obiectis. sequitur alia, de sic non terminatur . nihilominus tame Dilutio. ipotest diei quod conclutiones non sunt circulares,quia LGu a non est circulo demonitrare, ut probatur in primo steriorum, sed tendunt in rectum, dc impossibile est in rectum inuenire motum infinitum seu procellum. Dis. finitiones etiam habent principium Se finem,quia non est ascedere in infinitum in generibus, sed accipitur R. primum genus generalissimum .nec etiam eis e ciccndere in infinitum in speciebus, sed est Ilare in species cratissima. Vnde genus generalissimum est principium species vero specialissima sicut terminus seu finis indistinitionibus. Et sic patet,quod om nis intestigetia principium habet de finem actu. Quintam rationem
Praeterea, si i ius eadem conuersio fit de epius
intelligere opor: ebit. Eripiti autem, si eadem circulatio multotienses, oportebit multoties intelligere idem . Quae pendet quodammodo ex praecedenti, Aces: q. quoddam me brunt eius. Sup a enim probatum est, ipsi intellectus eli circulus, sicut Plato posuit,inteligentis erit circulatio, de probauit su pcriori ratione, P intelli. gentia non est circulatio,de hoc idem probat hic tali ratione. Vivemus quod haec differentia eli inter circulationem, de alios motus, quia impossibile est in alijs m
tibus, unum& eundem motum rei terari super eadem quantitatem multotiens. Et hoc apparet deducendo per singulas species motus. In alteratione.nampossibiletit eundem motum super idem reitcrari, non .n. idem secundum idem de albo fit nigrum, Se de nigro album. In nrotu etiam augmenti impossibile et ivnud: idem secundum idem augmentari oc diminutila motu etiam
locali impossibile est eundem motum secundum idem rei terari,quia in motu locali lecundum rectum semper sunt duo termini .s .actu. Vnde si rei teraretur Oporteret termino ad quem uti bis, quia ut fine de principio, dc
de necessitate interueniret ibi quies,de sic non ellet idemotus numero.In circulatione vero lotum hoc contingit quod unus de idem motus lecundum cancem quantitatem multotiens re iteraretur.Cuius ratio est,quia in circulatione non sunt aliqui termini actu,& ideo quantuncunque rei teretur no interuenit quies, nec variatur
motus. Ex hoc ergo sic arguit: su dicis quod intellectus eli circulus, ergo de intelligentia sic circulatio est: sed hoc e Ii inco ueniens.f. t intelligentia sit circulatio: ergo de primum. Quou sit incoa ueniens sic ollendit. Conitat θ eadem circulatio secundum unum 3e idem multotiens eli, id est rei teratur: ergo,ii intelligentia est circulatio , sicut uicis, intelligentia multotiens secum dum unum de eundem motum, de super idem multotiens rei te rabitur, Sc lac multoties intelliget idem rintellectus enim mouendo te tangit, de tangendo intelligit, sicut ipli dicunt, de circulariter multotiens iugit icem dc sic multoties intelliget idem, quod est in conueniens. xtam rationem Ponit cum dicit Intestinui,
P raterea,intellectio quieti magis Ostatui, quam mo 'tuis tu es utiletur . Eodem modo ipsa etiam ra' tui simili