장음표시 사용
81쪽
Ηaereiicis Iudairantibus adnunierantur ΝaZaraei, quae secta probabiliter sub Hadriani imperatoris regimine orta est. Quoad nomen attinet, primum omnes Christi cultores contumeliae causa a Iudaeis sic compellabantur; postea vero nomen hoc inditum est cuidam sectae quae praecepta mosaica eum Evangelio necessario conjungenda esse asserebat. Praeter hunc errorem Nagaraei habebant Evangelium secundum Matthaeum, a nostro diversum, Novum Testamenium rejiciebant, et S. Paulum injuriis assciebant sui. A Nararaeis proximo descendisse videntur Ebionaei seu Ebionitae, de quorum nomine dispulatur. Praecipui illorum errores erant. l. Quod Iesuin merum hominem crediderint; 2. Quod legem mosaicam cum religione Christiana conjungundam esse existimaverint; 3. Quod omnes Ν. T. libros repudiaverint , et habuerint Evangelium secundum Hebraeos ;4. Quod Chiliasino aeque ac Cerinthiani addicii fuerint sh .
S. 5. Gnostiei eehetiei. Simon Magus. Menander. carpserates, ejusque lilius Epiphanes. Gnosticorum vulgo parens reputatur Simon Magus, ortu
Samaritanus, qui sciis prodigiis Samariae incolas in sui. admirationem rapuit. Resert S. Lucas sein illum a S. Philippo
sacro sonte initiatum suisse; postea autem animadvertendo , manuum impositione ab Apostolis Petro et Ioanne Spiritum S. dari, obtulisse iis pecuniam, hancque petiisse potestatem, ut cuicunque imposuerit manus accipiat Spiritum S., cui Petrus respondit: et pecunia sit tecum in perditionem, quia putasti
donum Dei pecunia possideri η H. Vitium , quod per commutationem rei spiritualis cum re temporali committitur, a Simone Simonia vocatur. S. Petri oratione castigatus Samariam deseruit , varias Orientis provincias cum Helena meretrice ,
quam Τ ri sibi sociaverat, peragravit, et anno circiter 44 , imperante Claudio , Romam pervenit. Beserunt Arnobius , S. Cyrillus Hier., Eusebius, S. Epiphanius , S. Augustinus, aliique, Simonem Magum praestigiis suis Romae plausus retulisse, eoque audaciae devcnisse, ut volandi per asirem periculum saceret ; nihilominus eventum incepti hujus extitisse maxime lanesium , quoniam per preces S. Petri factum sit, ut Simon repente praeceps delaberetur , Vitanique suam tu piter finiret. S. Iustinus M. tradit, Simonem propter magicas
αὶ S. llieron. de vir. ili. e. S. Philustrius do haeres. e. 8, S. Aug. de haeres. e. s. bin Tertuli. de praeseripi. e. 51. Aug. de haer. e. Io.
82쪽
arios Dei loco habitum, illiusque honoribus statuam in amne Tyberi inter duos pontes erectam, ac sequenti inscriptione tu Simoni Deo sancto η insignitam fuisse, nec obscure innuit, ipsius imperatoris Claudii et Senatus auctoritate id laclum suisse ; idemque S. Irenaeus, Tertullianus, aliique plures r
6. Simonis errores. Simon ex Christianorum, Samaritanorum, Iudaeorum et Geu-
illium Religionibus systema suum constavit. Statuebat Deum supremum, qui variis pro lubitu singulorum nominibus insigniri, diversisque ritibus coli et adorari possit. Docebat Patrem, Filium
Spiritum Sanctum tres esse diversos agendi modos unius personao divinae, quae Samaritanis ceu Pater, Iudaeis ceu Filius, Ethnicis ceu Spiritus Sanctus se revelaverit. Praedicabat se esse magnam Dei virtutem, sorte ex ordine naturarum a Deo procreatarum. Matrem lolius Mundi spiritualis Simoniani eredebant esse ideam seu intelligentiam numinis divini μαανὶ, e substantia Dei eductam quae Angelos peperii, eorumque ope mundum sormaverit. Verum silios erga matrem ingratos, est independentiae studio eductos,inrelligentiam compedibus vinctam, in corpora humana relegasse ; quo factum deinde, ut haec divina natura a corpore migraret in corpus, postremo in Helenam meretricem detruderetur. Ad hanc itaque naturam divinam vinculis solvendam , magnam Dei virtuum coelitus delapsam varias assumpsisse sormas , ac demum in Simone Mago apparuisse. Quoad reliquos errores attinet, veteres tradunt, quod summas legi mosaicae et libris V. T. injurias intulerint, metempsycosim admiserint , corporum resurrectionem negaverint, adlaphoriam actionem defenderint, et in baptismo administrando igno usi fuerint. Simonis discipulus fuit Menander, qui asserebat se missum esse, ut homines salvaret, idque essici per magiam ct baptismum suo nomino collatum, cui tantam virtutem adscribebat, ut illud suscipientes immo
talitatem adipiscerentur ι .Horrenda dogmala tradidit Carpocrates, patria Alexandrinus, auctor systematis, quod nihil aliud erat, quam idoarum
platonicarum , gnosticarum et christianarum sarrago. CarpOeratis filius aeque ac discipulus suit Epiphanes , pravarum patris opinionum amplificator , et iuvenis adhuc 17 anno
a) Arnobius i. R., S. Cyrillus ealech. 6. Eusebius Η. E. l. 2. , Epiph.
haer. 21., S. Aug. lib. de haer., S. diastinus M. Ap. I., S. Iranaeus i. I. adv. haer. Tertuli. Apologet. e. 15. bὶ s. Irenaeus l. l. adv. haer. e. 21. s. Hier. eomment. in Matth. e. 24., Clemens Alex. l. s. strem. , et hora. I. R., Nieolaus Nourius ele.
83쪽
rum Samae, tanquam Deus sestivo honore asseclus. - Dea ponebant Gnosim seu cognitionem supremae illius unitatisi μοναδος), unde omnia emana erint, et in quam mens humana omnibus religionis formis superior, vel propter assinitatem suam se penitus immergere debeat. Hanc sublimem e gnitionem quisquis adeptus fuerit, jam nulla amplius re abnae meditatione avelli potest , summa fruitur tranquillitate , supra diversas religionis formas , ab inferioribus spiritibus conditas se se attollit, ipsique monadi conjunctus etiam miracula patrandi facultatem adquiriti - Cuncta reducentes ad intimam mentis cum suPrema monade conjunctionem , omne actionum externarum discrimen e medio tollebant, omne libidinis et turpitudinis genus licitum declarabant, omniaque in mundo, ne mulieribus quidem exceptis, communia esse a serebant. Praxa haec dogmata late circumferebat Marcellina,
sub Aniceto P. Romam prosecta sal. I. Gnoviet Iegyptii. Saeculo II. Gnosticismus ramos suos jam ita extenderat, ut majores in dies Gnosticorum secta in Aegrpis et in Syria pullularet. Gnosticorum autem Aegyptiorum praecipui sunt: 1. Basilides, anno circiter 125 Alexandriae natus, Salu nini commilito, qui in variis Aegypti provinciis virus pediversae suae doctrinae sparsit. Docebat a supremo Deo septem Aeones prognatos esse: mentem, verbum, prudentiam, sapientiam, tirtutem, justitiam et pacem. Ab his angelorum principes: a primis angelis coelum supremum et alios angelos r ab his secundum coelum et alios angelos, donec per continuas Angelorum propagines e li J65 gradatim nati essent. A septem Angelis infimi coeli, praesertim ab illorum primipilo , simulque Iudaeorum Deo, nunc terrarum orbem procreatum fuisse. Ad humanas animas vinculis solvendas, et in regnum lucis restituendas, primogenitam mentem cum homino Iesu, dum in Iordane baptigaretur, se conjunxisse, ingruento autem passionis et mortis tempore , derelicto homino Iesu, ad originem suam rediisse. - Arguuntur etiam, nec immerito, quod D eetismum postliminio adoptaverint, morum disciplinam relaxaverint , et persecutiones declinaverint. Sediam hanc initio
adhuc saeculi IV superstitam suisse dubio vacat μ . 2. Majorem ingenii atque imaginationis vim prae se tulit valentinus , anno circiter 140 Alexandriae ubi Graecorum
84쪽
artibus ei disciplinis litaverat, Romam prosectus, tandemquo a. 160 in insula Cypro mortuus. Eum ex Aegypto oriundum fuisse valde credibile est. Docebat autein, Deum ab aeterno extitisse, quem appellabat βυειν προπα-ροα, et sociam habuisse
Oton , seu eoquationem, quam etiam silentium et gratiam nuncupabat. Ex substantia supremi Dei Amnes successive manasse diversi sexus, iis quidem ut 30 eorum pleroma eo stituant, in octoadem, demdem, et dodeeadem divisi. Aeouum ultimam Sophiam, vehementi desiderio cognoscendi supremum Deum gravidam factam peperisso substantiam, foeminam, plenam
ignorantiae ἐνειροσω Αχαμωτ dictam, quae extra limites pleromatis aberrans, vires vitales materiae communicavit, atque Demiurgum e materia psrchica formavit, mundi postea conditorem. In hoc mundo, triplicem esse substantiam, vi inn , animam aensitivam, et materiam. Omnia itaque in eo sita esse, ut duae substantiae priores a posteriori separentur, et spiritus in pleroma, anima sensitiva In locum medium, quem nunc incolit Achamot revertatur. Interea temporis ad harmoniam in pleromate turbatam restituendam, duos Amnes novos, or stum nempe et Spiruum Sanetum natos esse; ex omnibus autem Aeonibus Iesum servatorem emanasse, qui enthymesin Ach moi, et spirituales naturas in ploroma reduceret. Cum Messia
sensitivo in baptismo se conjunxisse Salvatorem, ac proinde literam doctrinae a Iesu traditao hominibus psychicis , spiristum vero, a Servatore doctrinae huic inditum, nominibus pne malicis osso destinatum. Valentini discipuli, quos inter eminent Heracleon, Ptolomaeus et Marcus in multis capitibus a
Quoad mores attinet Valentiniani docuerunt, eos qui per Gnosin ad summum persectionis gradum perveniunt, ne quidem p care posse , imo fidem et hona opera unice ad homines animales pertinere sa). 3. Plerique existimant ex schola Valentinianorum vel Ma elonitarum prodiisso Ophstas, qui nomen sortiti sunt a cultu serpentis, ορις. Nonnulli tradunt, eos de serpente ita magnifice sensisse, ut illum ceu auctorem scientiae boni et mali ipsi etiam Christo praeserrent. Alii reserunt, eos non tantum se pentem, qui Adamum et Evam seduxit, pro Christo habuisse; verum etiam quemdam serpentem in speluneis aluisse , qui inde evocatus, et super altare egressus, oblationes identidem Iambendo ita sanetas reddiderit, ut ad celebrandam Eucharistiam idonea essent. - Quoad illorum Christologiam attinet, considerabant Iesum ceu psychicum , Christum vera ceu
μὶ clemens Mex. l. 4. Strom. p. 50s., S. Irea. l. l. e. 4. et e. l.
85쪽
pneumaticum Messiam , priorem e Virono natum, posteriorem do coelis in ipsum descendisse existimantes fa . Nequo pandem omnos disciplinam sequebantur, cum in sectas Scilitanorum, ei C instarwm essent divisi. Priores eximium eulium Setho tribuerunt , existimantes , Sethum non solum divinam virtutem, sed etiam ipsum Iesum esse, illumque Christi nomine appellantes. Posteriores Cainum, Core, Dathan, praecipuo autem Itidam, Christi proditorem , maximi secisse tra
ε . i S. 8. Gnossiet Syri. , Plus quam Gnostici Aegyptii, dualismum excoluere Syri, Porsiae accolae, vicesim simul magis sanaticam, et Booelismum professi. Eorum facile princeps est: 1. Saturninus, patria Antiochenus, Basilidis coaevus et Hiilosophiae orientalis assecla. Dogmata, quae Saturninus in Syria sisserninasso traditur, haec tere sunt i Existere Deum invisibilem, qui produxit Angelos, Archangelos, virtutes et P tostatos. Septem eorum infimos mundum hunc visibilem condidisse, simulque hominem finxisse, vermis instar humi r pontem , noc facultate se erigendi praeditum ; postea autem do coelo scintillam vitae domissam suisse, qua hominem animadverti, erexerit, ac perfeceri L Regno autem Dei, horumquc Angelorum regimini restitisse principem malum iSatanam atque hominibus vita coelesti praeditis aliud opposuisse hominum genus , natura sua pravum , coecisque cupiditatibus obnoxium. Ut igitur daemonis, ac pravorum hominum opera de struentur, Deique Iudastorum, unius horum septem angelorum dominatio deleretur, Christum descendisse, umbra tantum cor I oris praeditum, qui hominibus periclitantibus animarum salitem adferret. Duram porro vivendi rationem suis praescripsit, eosque coniugio et carne prohibuit se . 2. Iisdem sero orientalis philosophiae commentis mire delectatus est Bardesanes SJrus, Edessae natus, regnante Marso Aurelio florens. Refert S. Epiphanius, eum Religionem christianam ita professum esse , ut etiam pro ista sorti animo pugnaret, deinde vero ad Valentini sectam defecisse. - PI rique tradunt, eum statuisse principium lucis et tenebrarum, a materia prava omniis mali originem repetiisse, septem Ad
nes admisisse, summam cuin supremo numine constituentes a 'Theodoretus l. l. de sab. haer. bὶ S. Epiph. haer. 59., s. Iren.
. l. e. 35., S. Aug. de haeres. 18. eὶ S. Iren. l. l. c. 22., Euseb. l. 6. H. E. e. 7., Tertuli. de anima e. 21. eto.
86쪽
octo adein , triplicem distinxisse hominis naturam, corpus εmateria crassiori compactum, ceu animae rationalis sepulchrum considerasSe, corporum resurrectionem negasse, et Salvatori corpus aethereum tribuisse iaὶ.3. Huic coaevus est Tatianus , gente Assirius , primum
ethnicus, deinde Romae Christianus factus, in S. Iustini M., rui tunc in urbe erat, familiaritatem admissus, illiusque inelandenda Religionis. veritate adiutor; verum post obitum S. Iustini, sapientiao tumore . in haeresim delapsus. Tradunt Veteres, eum systema Aeonum finxisse, Valentiniano haud absimile, illudque derelicta Roma disseminasse. Quoad reliquos errores attinet, detestatus est conjugia, carnibus abstinuit, vini usum vitiosum reputavit, atque docuit, Christum umbra tantuni corporis, praeditum ad speciem mortuum fuisse, et Adamuni ad coelos noli pervenisse. Quum Tatianus , et usque
sectatores continentiae studerent, et vini usum damnarent, dicii sunt Eneratuae, seu continenses, et Hidrvarastatae, sive aquarii. ' Saeculo adhuc quarto haec secta in Syria existebat ib).
: Diversam plane ac peculiarem Gnosim professus est Marcion, in urbe Ponti Sinopo natus, catholici episcopi silius, quia patro suo ob stuprum virgini illatum excommunicatus Ro-inam sugit, ibique spe reconciliationis ecclesiasticae obtinendae delusus inter annum 140 et 150 praeceptore Cerdone Syro, cui se adjunxit, miserum fidei naufragium fecit. Statuebat
tria priucipia: Deum supremum invisibilem, eumque bonum, . alium. visibilem, mundi conditorem, et materiam malam. Demiurgum praedicabat hominis condi lorona, Veteris Τestamenti auctorem, ac judaeorum Deum. Docebat Deum supremum hominis miserium, Christum in hanc terram misisse, umbra corporis indutum, eum in finem, ut regnum Demiurgi destrueret, atque hominibus viam veritatis revelaret. Imo suam Evangelii et Iudaismi antithesim eo usque urgebat, ut Messiam a Demiurgo per Vates Saeros promissum, ac rostituendae civitati Iudaicae unice destinatum distingueret a Christo Tiberianis temporibus in salutem gentium misso. Hunc apparenter tantum mortuin suisse, insidias illi struente Demiurgo, ex illius d Celisnio necessario sequebatur. Cum ingenti materiae odio sa-graret, animantium, matrimonii ac vini usum damnabat, corporis voluptates prohibebat, carnisque resurrectionem negabat
αὶ S. Epiphan. haer. 56., Theodoretus l. l. haeret. sab. e. 22. ιὶ S. Hier. de vir. illustr. e. 29. S. Iren. l. l. Euseb. l. 4. Il. E. e. is, Epiphan. haer. 47. n. l.
87쪽
Ut sabulis suis fidem conciliaret, libris Mosis et Prophetarum omnem denegavit auctoritatem, N. T. libros partim reiecit, partim mutilavit, vitiavitque tu .
I 0. Moruantua. Severam morum disciplinam principiis Encrauiarum s perstructam circa annum 157 invexit Montanus. Pepulae in Plirygia natus, homo obscurus ac natura tristis, qui comites secum adducens duas mulieres laudicas , nempe Priscillam et Maximillam, praescia futurorum oracula sudit, suaque o cultando tantisper dogmata erronea, moresque praeseserendo ad pietatis speciem compositos, plurimos sibi discipulos co eiliavit, a regione, in qua orti et potissimum commorati sunt, Phryges, Cataphryges, a Pepura Pepurianos, et ab auctore Mo ι istas dictos. Eusebius refert, Montanum et Maximillam ab insano spiritu concitatos sibi laqueo gulam fregisse. Praecipui autem Montanistarum errores erant sequentes: 1. Montanum ceu Paracletum venerabantur divinitus missum, ut Christi si Apostolorum doctrinam perficeret. 2. Non solum secundas nuptias veluti maxime vitiosas repudiabant, v rum etiam matrimonii foedera solvebant, ut Montano instigante Priscilla et Maximilla maritos suos deseruisse tradunturi 3. Asserebant in persecutione numquam fugiendum esse. 4. Ieiunia propria custodiebant, et Catholicorum jejuniis multo rigidiora, stationes plerumque in Vesperam producentes, duas in anno xerophagiarum hebdomadas, veluti ad salutem necessarias observantes, et ieiunii quadragesimalis tempore incaenati cubitum euntes. 5. Adulteros, idololatras, homicidas, aliorumque peccatorum graviorum reos in perpetuum ab Ecclesia excludebant, asserentes Ecclesiam nullam habere pol statem ejusmodi peccata eondonandi. 6. Patriarchis primum in conventibus assignabant locum, secundum Cenonibus , seu Acanomis, tertium Episcopis, mulieres quoque, uti sertur, ad Episcopatum et PresDyteratum ovehentes. Secta haec non solum per Asiam, Asricam, et Europam propagata fuit, verum etiam usque ad saeculum quintum perduravit b .sa S. Epiphan. haer. clemens Alex. Strom. I. I. p. 421., Tertul
88쪽
11. Antistinuarii Saeeuli II. Generatim omnes, qui dogma Sanctissimae Trinitatis impugnarunt , Anti trinitarii appellari consuevere. Saeculo II.
1. Praxeas e Phrygia probabilius oriundus, qui ex Asia Romam prosectus , ibidem Papae Victori primum suasit, ut Montani prophetias damnaret. Verum paulo post unitatem Dei adeo defendit, ut omne personarum in divina natura discrimen tolleret, atque doceret r Deum Patrem ipsum in Virginis uterum descendisse, ipsum ex ea natum , passum , mortuumque suisse , denique ipsum esse Iesum Christum. Hinc eius diseipuli Monurehiani, et Patripassiani dicti sunt. Comprehensus nomao palinodiam quidem eecinit; at non ita diu post ad pristinam haeresim reversus, excussa fronte alios in eundem secum labyrinthum praecipitavit sui. 2. Eodem sero tempore divinitatem Iesu Christi negavit Theodotus Coriarius , patria Brzantinus. Cum in persecutione Μarci Aurelii Christum negassot, Romam fugit, vitae suas consulturus, ubi a Christianis graviter ob crimen admissum objurgatus , sui purgandi causa dixit : se non Deum, sed hominem, nempe Christum negasse; quam ob rem a Victore Pontifice sacrorum communione suit exclusus ib).3. Ex schola Theodoti prodierunt plures alii, inter quos eminebant Natalis, et Theodotus argenιarius, qui magistri sui erroribus hunc addidit: Christum exstitisse Melchisedecho inferiorem , huncque veluti virtutem divinam patris et matris expertem , Christo superiorem suisse. Sectatores illius propterea dieti sunt MelehisedeeHanc 4. Ad eandem classem reserendus est Artemon , in Synodo Romae an. 198 celebrata cum Τheodoto et Ebione damnatus. Veteres tradunt, eum divinitatem Jesu Christi negasse,
et Scripturas sacras pro libidine depravasse se . 12. Anιstrinitarii Meruli III. 't. circa annum 220 dogma SS. Trinitatis Impugnavit
μὲιus Smymensis , qui propterea sacrorum communione ax
elusus suiL Is unitatem Dei ita defendit, ut Patrem, Filium et Spiritum Sanctum, tria unius divinae personae nomina esse Meeret l.
res. 54. e. l. Theodoretus l. s. sab. haer. e. 5. Euseb. l. 1. H. E. e Theodoret. l. 2. haer. sab. e. 4. 1. Euseb. I. I. H. E. e. 23.
89쪽
2. Noliti discipulus suisse dieitur Sabellius Aser, qui it semidio circiter saeculi tertii in Ptoloiunide suos errores spar sit , et non solum in provincia Pentepolitana, verum etiam in aliis A gypti locis plurimos sectatores nactus est. Sublato personarum divinarum discrimine , docuit, unam tantum divinam personam esse ; quod dogma per similitudinem illustrare voluit, Filii nomine virtutem quandam intelligens missam , ut homines salvaret, radio a sole emisso et ad solem revertenti similem, idemque de Spiritu Sancto praedicans. Contra Sabellium S. Dionysius Alexandrinus plures epistolas scripsit; ast a nonnullis Christianis, qui ejus expressiones non beno intellexerunt, ad Dionysium R. P. cou haereticus delatus, huius Pontificis jussu quatuor libros composuit, crimen
sibi assiclum penitus diluit, ei Sabellii haeresim consutavit sui.
3. Paulus Samosatenus , mortuo Demetriano Episcopo Antiocheno , in locum ejus suffectus, eo tempore, quo Galli nus imperium romanum tenebat, vir quidcm haud indoctus, verum astutus , laudum ei divitiarum avidus , superbus , aliisque vitiis deditus, Zenobiae Palmyrenorum reginae acceptus, et munere dueenarii auctus, docuit: Unum esse Deum; Verbum non esse personam, sed Dei rationem seu sapientiam , quae non per se , sed in Deo subsisteret; Christum esse merum hominem, qui tum primum existendi primordia coeperit, cum ex Virgine Maria nasceretur, illumque
propterea Filium Dei metaphorice appellari, quoὸ Deus per verbum seu per sapientiam in eo habitaverit. Probabiliter etiam Spiritum Sanctum pro Dei gratia habuit, quae super
Apostolos venerit. Praeter errores de SS. Trinitate ac Christo , Paulianistis hoc etiam vitio vertitur ; quod formulam baptismi alteraverint. In prioribus Conciliis Anti hiae celebratis Paulus Episcopis ita sueum secit, ut absolveretur. Verum in ultimo an. 270 in eadem vi bo habito, a Melchione presbJtero errorum convictus synodali decreto damnatus, et munere suo privatus psi. cum vero Zenobiae patrocinio fretus,
domo episc6pali nollet excedere, ad Aurelianum imperatorem delatus est, qui ei domum adjudicavit, cui Episcopi Italiae et Romanus Pontifex Dionysius scriberet esse concedendam. Ita domo eiectus est, et in ejus locum Domnus suffectus ibi. 4. Antii rinitariis denique adnumeratur Beryllus , Bosi rum in Arabia Episcopus, imperante Alexandro Severo vivens , qui teste Eusebio docui it Filium Dei anto incarnati nem , non fuisse propriam et a Patre distinclam personam ,
90쪽
neque propriam ex se habuisse divinitatem , sod solam P iriq in eo extitisse. Hunc Origet aes gravissimis rationum in mentis ad veritatis semitam reduxit anno circiter 244 sq. , 13. Manichaei. Ε heno multis, quae scriptores orientales et occidentales narrant de Manetis nomine, vita, rebusque gestis, necesse est ea seligere quae utrisque communia sunt. ianveniunt autem in sequentibus: Manutem seu Manichaeum suisse Persam, a tium et litterarum, non expertem, animo elatum et fraudolentum nec a dementia longe alienum, eundem ex Magorum philos phia et Christi doctrina novum sPtema tonsasse , et Persis subtrudere voluisse. Quum vero haec nova religionis forma Beligioni in Persia dominanti opponeretur, odium non solum Magorum, verum etiam Regum Persiae in se concitavit; quam ob rem, ut necem, ad mam quaerebatur, vitaret, fugam copii, et in quadam arce diu latuit: et inventus est, et inde e tractus , ceu religionis patriae corruptor inter annum 272 et 275 extremo supplicio affectus est. S. 14. Mantehaeorum doetrina, hierarchia et liturgia.
Doctrina theoretiea Maneiis tabulis risu dignis est reserta. Duo statuebat principia, quorum alterum Deum bonum et principem lucis, alterum Deum malum et principem tenebrarum sa appellabat, priorem regno lucis, posteriorem regno tenebrarum praeficiens. Fingebat porro, ineolas regni t nebrarum, regno lucis potiundi cupidos, gravi illud bello i
cessivisse, Deum bonum vero hostibus suis exercitum oppo- Suisse, et huic praesecisso naturam sui generis , videlieet primum hominem eoelestem. Hunc infeliciter pugnasse, et da monem per gentem suam non tantum multas lucis particulas absorbuisso, verum etiam pravis suis elementis immiscuisse. Principem igitur lucis, ut ingentem jacturam resarciret, alium exercitui suo praesecisse ducem, spiritum viventem, ex Se P riter genitum, ac priori longe potentiorem, qui, etsi hostes exagitaverit, illas tamen particulas lucis, materiae jam viii sae illigatas recuperare non potuerit. In ipso autem novi h jus belli exordio territum daemonem, ne devoratas particulas amitteret, Adamum generasse, omnes animas coelestes in eo inclusisse, nec non et Evam adiunxisse uxorem. Ex illius cum