장음표시 사용
31쪽
2 s.f.ornamentoriam .D.de aur.& arg. Itaque Festus: Acus dicitur,inquit, qua ornatrix utitur. I. Pertinebat autem ad comam exornandam.Hinc
Figat acus tortassustineatq; comas. Et Tertullianus de poenit . Cedo acum crinibus distinguendis , & puluerem dentibus elimandis. Α TvARI A nauis,uide Naues actuariae. AD manum,in promptu:quod Vlpianus dixit, premanu. Asricanust. I9.9.2.D.ad S.C. Veli . Ego, quia ad manum nummos non habebam,stipulanti tibi promisi. ΑD Sabinum,Ad Plautium,Ad Urseium Feroce, Ad Minicium, Ad QNutium, quum in Pandectis legimus, hoc intelligimus, Ad libros Sabini, Plautii, Urseij, Minici j, Mutii. Et sere notae sunt
posteriorum Iuriscosultorum,qui ueterum scripta uel corrigunt,uel interpretantur: ut patet exl. I 8. De haered. inst. l. Isso de uerb. obii l. 2q.de instit.uel insta. 8. D. de iur. dot. & l. 8. IO. q. D. deaur. At arg. & mund . itemq: locis innumeris.
AD urbem magistratus dicebantur, qui cum potestate prouinciali,aut nuper e prouincia reuertissent,aut nondum in prouinciam profecti essent, sed extra urbem manerent:ut in Verrin. D I .explicauimus. ADDICERE, uerbum est summum e tribus Prael rijs: hoc est ex illis tribus. quibus uniuersum Praetoris imperium ae potestas continebatur: Do, meo, Addico nam addicendo ius faciebat:ueluti cum in cessionib.addicebat: cum in uindicijs, cum in bonorum possessionibus t item clim aliquem suis creditoribus in seruitutem addicebat, aut suriosum atque a metem caussa cognita de
Annic εκ si in bonorii cessionibus. Vide Cessio. ADDICERE' bona,meo iudicio, Praetor tum dicitur , cum aut secundo decreto bonorum possessionem largitur,hoc est, possidere iubet:aut climeius bona qui iudicatum facere non potest, petitori attribuit. De priore exemplum est in Verri
na III .Domus erat plena: noua Iura,noua decre
ta,noua iudicia petebantur: mihi det possessionem, hi ne adimat:in me iudicium ne det, mi hi bona addicat. De posteriore apud Plautum in
Quid tu dubitas, quin extemplo tibi Duplicet, ubi auri & hominis fur leno siet, Neque id unde efficiat, habet: ubi in ius
Addicet Praetor familiam totam tibi. Vtriusq; exemplum est in Verrina ii. Simul in iure dicendo bonorum possessionumqς, contra omnium instituta addictio & condonatio. An Dic ERE dementem&insanum rationibus necessariis,Cicero in Paradoxis translate dixit,constetudinem PraetoHς exprimens, qui legis x I I. tab. imperio furiosos & dementes eorumq; familiam,id est,sortunas omnes agnatis gentilibusq; addicebat. Ego uerb inquit, de Clodio amico suo sentiens te non stultum, ut saepe, non improbum,ut semper, sed dementem & insanum rationibus addicam necessariis. ADDICERE litem, in x I I. tabulis, pro secundum aliquem iudicare.Geli. E. t 7.c. 2.Post meridiem praesenti litem addicito. A DD ICERE proprium est Praetoris, rem alicui ut cius sat pro potestate attribuentis. Traductuostea uerbum in magistros auctionum: a qui us in eos qui rem, niti precium intra diem.ce
tum augeatur,emptori attribuunt, postea deri. tum est. Hinc tit .lib.Pand.xv I x x. De in diem addictione : quum uenditor ea conditione rem emptori addieit s intra certum tempus nulla
ad precium sat adiectio. Ad eam Plautus alludit in Captiveis: Age sis roga emptum:nisi quis meliorem
Quae tibi atq; amicis placeat conditio magis. Quasi fundii uedam,meis me addica legibus. Alloquitur Aegio Parasitum, cui coenam Pro mittit.sed parcam quare illum monet, ut v m lior offeratur, arripiat. AD DI CT r dicebanturapud ueteres, qui pecuniae damnati liuod iudicatum facere non possent, nexi in seruitutem creditoribus addiectantur. ut ille Veturius, de quo scribit Val. Max. li. 6. cap. I. Quintil. lib. s. Quod autem proprium non erit, differens eri ut aliud est seruum esse, aliud seruire:qualis este in addictis quaestio solet. Qui se uus est,si manumittatur,fit libertinus: non item addictus. Et lib. 7. Seruus quum manumittitur, fit libertinus: Addictus,recepta libertate est ingenuus. Seruus inuito domino libertatem non consequetur:Addictus, soluendo citra uoluntatem domini consequetur.Ad seruum nulla lex pertiunet': addictus legem habet. Propria liberi, quae nemo habet nisi liber, praenomen,nomc, Ogu men, tribum: habet haec addictus. Cicero pro Flacco, Iste cum iudicatum no faceret, addictus Hermippo,& ab hoc ductus est. Hoc aute quoddam seruitutis genus fuisse, argumento est Livii locus ex I.v i. que sublIciam: Tum ueris ego, i quit, necquicquam hac dextra Capitolium a cemq; seruauerim , si ciuem commilitonemq; meum tanquam Gallis uictoribus raptum in seruitutem ac uincula duci uideam. Inde rem creditori palam populo soluit : libraq; & aere liber
Aonici iudex, pro dari a Praetore,& certat eo trouersiae disceptandae attribui, apud Papiniana in leg.eum furiosus, 3 9. Paulum in l.Iudex ad Pomponium in leg. si in iudicis, 8o.D. de iudie.
Itaque legitur in Florentinis libris: cum in aliis Additus
32쪽
Additus Iegatur. item ut apud Paulum in l. debitor, 9.in c. D. ad Trebell.&leg. . infi. De eo quod certo loco. Anmci bona libertatis ea usta in iure legimus
multis locis,ut l. vlt. C. de te tham. manum. l. 2.&4. l .de fidei c. lib. es: apud Imp. De eo cui liberi. hoc autem sic intelligendu est, ut cui haeres non
extar, eius bona cuiuis, qui se aes alienum soluturum caueat, libertatum conseruandarum causta attribuantur: ut etiam seruorum manumittendorum, si consentiant,patronus efficiatur. quod si fiscu s ua cantem haereditatem Occupet, libertates, pradici .quod ius a D. Marco institutum tra
AD AE RA RE, aestimare: quasi ad aeris praecium redigere. Unde A daerata praedia, ex quibus aes certupraestabaturit. I C.de collat. donat. pos .li. X.Vnde Adhaeratio, aestimatio ad aeris precium. l. ulta C de milit . uest. LIq. C. de erogat. milit. ΛDςMPTIO legatorum dicitur , cum testator ea
legata quae alicui attribuerat, adimit:uel his uerbis, non do, non lego: uci alijs mutatam testat ris uoluntatem significantibus. l. I .& posis Dde adim & transfleg. ADIECT IO,melior conditio: quum quis rei uenditae intra praestitutam diem precium uel pecunia uel qua alia ratione adauget. Vlpia n. l. D. de
in diem adict. Si resti, diem addicta interciderit , uel ancilla decesserit,an partus uel fructus eius nomine adiectio admitti possit: id est pr xij amplificatio. Item l . Io.& II .& alibi petiae-pe,sub eodem tit. ADIGERE arbitrium,uctus locutio,pro Agere ad arbitrium. Vtrunq; autem dicimus, Arbitrium
adigere e Arbitrum adigere. & est similis significatio suae illius, Agere in iudicium, uel ad iudicium.Cicero pro Ra oscio, Quae quum ita sint
cur non arbitrium pro socio adegeris MR scium, quaero. Idem lib. De offic. s. Itaque Catipurnius quum demolitus esset, cognouisset';
Clodium aedes postea proscripssse quam est et ab Auguribus demoliri iussius, arbitrum illum adegit, Quicquid sibi dare iacere oporteret ex fide bona. Et in Topicis, Quemadmodum si in
urbe de finibus controuersa est, quia snes magis agrorum uidentur esse, quam urbis, finibus
regundis adigere arbitrii n on possis: sic si aqua
pluuia in urbe nocet, quoniam res tota magis agrorum est, aquae pluuiae arcendae adigere non possis arbitrum.
AD IRR & cernere haereditatem,itemq; pro ligrede gerere, haeredis est alieni: immiscere, sui aenecessarii. Nam lic aliunde ad alienam familiam accedebat: coq; his utebatur uerbis, Quum me Naevius haeredem instituerit , ea in haereditatem adeo cernoq;: ut ait Vlpianus tit. 12. At filivsse. permanebat, neq; aliud quippiam moui coeptabat , nisi quod quas res antea non attigerat, earum se liberae, administrationes tum immiscebat
AD a Ra & repudiare dicitur haeres qui alienus ac uolutarius est Immiscere & abstinere, qui ne
cellarius. apud Imp. f. 6. De haered. qualit. A Divo ICAR p est, non ut in actionibus in rem
seri solet declarare & pronunciare aliquem alicuius rei dominum elle,sed rei dominium alicui iudicio suo attribuere. quod iudicibus mixtarii actionum permittitur. uti docet Imp. sub ti. De ossi c. iud. unde rectissime colligimus , horum iudicum atque arbitrorum sententias ius iacere, dominiumq; transferre. Id enim eorum officio continetur, ut ait Vlpianus l. 22.& alibi persaepe, D semit .ercis c. ADIvDICARE & abiudicare contraria sunt. Cicero contra Rullum ad Quirit. Volci esse popularis , populo R. adiudicabit non semet sibi tantia non appetet: iudicabit Alexandriam Regis este, a populo R.abiudicabit.
leg. ubi Praeses prouinciae ex nominibus haereditariorum debitorum eligit idonea nomina,& in causam legati Rei p. adiudicat. post cuius sentcntiam Respublica a pleritq; adiudicatis sibi pecunias percipit. Ad iudicat, id est, iudicio attribuit, assignat, proprium este decernit. ΑDIvD ICARE caussam alicui, secundum aliquem iudicare. Cicero de Orat. II. Nam hoc necesse est, ut is qui nobis caussam adiudicaturus sit, aut inclinatione uoluntatis propendeat in nos, &c. Cicero de Ora .r 3. Qui locus est talis, ut plus habeat adiumenti, quam incommodi, hune iudico est ediscendum: ubi plus mali, quam boni reperio,id totum abiudico atque reiicio. ΑDIvTOR tutelae dicitur, quem ut scribit Pomponius solet Praetor permittere tutoribus coniti- tuere,qui non possunt susticere administrationi
tutelaerita tamen ut suo titulo eum constituant. l. solet, i s. D. de tutel.
AD MIssIONALEs dicebantur, qui admittendis, siue introducendis ad Imp. homini b.praeerant. Luit. De diuersoff. lib. Cod. I t. Lamprid in Alex. Salutabatur uero quasi unus de senatoribus, pa tente uelo, admissionalibus remotis.
AD N Pos, adneptis: hi sunt, abnepotis uel ab neptis filius, filia : pronepotis uel proneptis nepos,neptis.l. I .s. .di l .ult. adnepos. D. de gradibus . ADNOTARI dicitur, qui absens in reos resertur.
nam in grauioribus criminibus Magistratus qui absentem in reos recipiebat, edicta propon bat , quibus illi denunciabat fore,ut nisi intra annum adesset,eius bona confiscarentur . uti Martianus docet l. I.& 2.D.de requir .uci absent. Hinca
ADNOTAT Io apud Macrum in L .eod. tit illa in
33쪽
ADNOTAT vs censibus in I. quisquis, I 6.C.de epi.& clerade qui Ascriptitius. Nam in t .si quis, 2 O. cod.Ccnsibus ascriptus appellatur. AD NUTARE: quoque est eum praeses notat qua quemq; damnatum poena dignum censeat, idq; ad Imperatorem rescribit. l. I. D. quand appe II. L6.3 praesides. D. de inter i. & releg. l. I l . D.nihil innovand. Plin. lib. episto. x. Fuerunt similis ament tae, quos quia Romani ciues erant, adnotaui in urbem remittendos. A Dot scrNs a nostris dicitur, qui inter annum decimum quartum & uicesimumquintum aetate agit .nam ante decimum quartum pupillus appellatur. Hi ne titulus Rem pupilli isti adolescentis saluam fore. lib. Dig. 6.ui de Aetatis gradus. ADOPTAT I T i us, ex adoptato filio natus Festus. ADOPTIO nomen generale est, cuius altera species Adoptio, altera Arrogatio appellaturi illa, quum eos qui in parentis potestate sunt, imperio Magistratus adoptamus: haec, quuin eos qui sui iuris sunt, &principis auctoritat ecl. 2. D. de adoptionib. ADOPTio est actus legitimus , per quem extraneus in alienam familiam iusque filii fain. suscipitur. Dixi, Actus legitimus, Papinianum imitatus in l. 77. Ia. de res ivr.quia non moribus, sed lege duodecim tabularum institutus est. Dixi, Extraneus, eum significans qui suus non est: siue plane sit extraneus, siue etiam agnatus . Dixi, Inius filii fim. quia nullius alterius cognationis ius 8 qiuaeri per adoptionem potest. Est igitur adoptare idem quod optione tacta deligere, atque in familiam suam a discere.quemadmodu cooptari in senatum dicebantur, qui delecti a Censoribus in
Senatorum numerum reserebantur.
ADOPT I o,inquit Caius in Instit. est naturae similitudo,ut aliquis silium habere possit, quem non
ADOPTIO Nis duae sunt species. nam quum in samiliam, inq: liberorum locum extranei sumit tur, aut per Praetorem id sit , aut per populum.
Quod per Praetorem sit, adoptio dicitur: quod
per populu,arrogatio. Adoptantur autem,cum a parente, in cuius potestate sunt, tertia mancipatione in iure ceduntur: atque ab eo qui adoptat, apud eum penes quem legis actio est, uindicantur. Arrogantur ii, qui quum sui iuris sint in alienam sese potestat cm tradunt : eiusq; rei ipsi auctores fiunt . Sed arrogationes non temerὰ nec inexplorase committuntur. Nam comitia arbitris etiam Pontificibus praebentur, quae Curiata appellatur. Aetas quoque eius qui arrogare uult,
an liberis postea gignundis idonea st : bonaq;
eius qui arrogatur,ne insidiose appetita sint, consideratur. Iusq; iurandum a QNutio Pontifice Maximo conceptum dicitur, quod in arrogado iuraretur. Sed arrogari non potest,nisi iam uesticeps. Arrogatio autem dicta, quia genus hoc in alienam familiam transitus per populi rogatio
nem fit eius rogationis uerba haec sunt: Velitis. iubeatis.ut I . Valerius L. Titio tam iure legeq: filius siet , quam si ex eo patre matreq: familias eius natus esset:utique ei uitae necisq; in ei impotestas siet, uti pariedo filio est. hoc ita, ut dixi, uos Quirites rogo. Haec ex Gellio lib. . cap. I9. ADOPTi o , inquit Theoph.est actus legitimus naturam imitans,ad eorum qui liberos non habet,
solatium inuentus. g. r. De ad Opt. Verum utrum
hoc ex Accursi glossa sumptum est,&ex Placentini Ioannisve commentarijs, ut Tlieophilus illorum aetate posterior esse uideatur : an contratum illi, tum hic noller ex tertio quopiam,cuius Latina extaret haec desinitio,totum hoc exseripserunt. AD PLUMBAT vRA N Ferruminatio se differunt, quod haec per eandem materiam facit eonsus ne multa non idem efficit, sed coniungit & eon nectit tantum: ait Paulus in l. in rem, 23. f. q. D.
de rei uindic. AD PROMI sso R est, qui quod suo nomine promisit, idem pro altero quoque promittit: inquit Festus quo tamen loco haud scio an uox A LT ERdesidereturuit locus sic legatur: Qv I QUOD ALTER svo nomine promist . nam Pomponius in l. . s. t. De uerb. oblig Sati sacceptio, i
quit est stipulatio, quae ita obligat promissore, ut ad promissores quoque ab eo accipiantur: id est, qui ide promittant. Item Vlp. l. in omnibus, 43 . D. de solui. In omnibus speciebus stipulati num etiam accessiones liberantur: puta ad promissores,hypothecae, pignora. Quibus ex locis constat, Ad promissorem eundem esse qui & fideiussor dicitur. l. si uero. D. solui. mat.
Aosc Ria ΕRg sibi intestamento dicuntur , qut alieno in testamento sibi aliquid quasi a testatore attributum uel sua, uel eorum qui in sua parte sunt,manu adscribunt. unde tit. De his qui si bi in test. adscrib. An sc R i PTI,inquit Festus, dicebantur, qui in colonias nomina dedissseiu, ut essent coloni. Hinc a
seriptitii serui dicti sunt, certis colonijs se attributi, ut iis adhaerescerent, quasi possessionum ipsarum pars essent: bona'; omnia dominis praediorum acquirerent. l. 6.& pass.C.de agri col. dccensit. ADsERERE,uide Asserere. Ans Esso RPs,ui de Asse res. A n s i CN A RE Instrumento, pro subsignare, apud Scaevolam l. 2 O. D de audi.& coni. tui. Ans i s TERE, quod Cicero Adesset patrocinari,aduocatu esse. Ulpianus l. sq. D. De rei uendi. Nec propterea quis , si postea cognouerit rem ad se pertinere,quod alii eam uindicanti suam esse adiistebat,dominium suum amisit.
34쪽
A D v v N T tri A dicunt ii r,quae fortuito & aliunde quam ex ustata consuetudine manarum . itaq; de testam etaria haereditate Cicero loquens Verrina ii i. Homo Lipurem accitiare uenit, qui in re aduentitia atque haereditaria tam diligens, ta attentus csset. item in Orat. pro Post Eumo: ALuentitia pecunia petitur ab eo, cui sua non reddit ut . Sic Iurisconsulti Adventitium peculium a te Adventitiam dotem appellant eam, quae alium de quam a patre prosecta est. vide Peculium, ite Dos . Sic Aduciatilium lucrum in I. non debet, ql. D. de re g. iur. in re obscura melius est fauere repetitioni, quam aduentitio lucro. ΑΡvENTIT iv M peculium, uide Peculium.
ΛDvERSARIA dicuntur tabulae ad quotidianum usu ni paratae, in quibus cursin& ncgligenterea scribimus, quae post accuratius in certas S pe petuo mansuras tabulas Ordine ac disposite perscribimus: deductaq; ex co appellatio uidetur,.quod ibi statui soleant, ubi nobis assidue obuersentur: quasi aduersus nos posita. unde etiam aduersarii dicti, quasi in quos perpet io incurra mus , uel qui se nobis assidue opponant hoc .n. proprie aduersari signiscat Cicero pro Ra os Non habere se hoc nomen in codicem.accepti&expensi relatum consilietur, sed in aduersutis
Α D v si a s v s,inquit Festus, aut contrarium fgnificat, aut idem quod Erga. Et Charisius, Aduersus,inquit, ad animi motum resertur: ut, aduersus illum facio. Interdum autem promisse a cipitur. Hinc Anu ERsus,pro secundum. Ulpian. tit. ro. Qui de diti liorii numero est, nec quali peregrinus testari potest, quoniam nullius certae ciuitatis sit, ut
aduersius leges ciuitatis suae testetur. Item tit. 18. Bonorum possessio datur, aut contra tabulas testameti,aut aduersus tabulas intestati. quod pauao post interpretatur Secundum tabulas. & C ius i. . .de usurpat de usu cap. Naturaliter inia. terrumpitur P sscssio, quum quis de possessi ne ui dei jcitur , uel alicui res eripitur. quo casu non aduersus eum tantum qui eripit interrumpi . tur possessio: sed aduersus omnes. id est, ipsi uxcommodo, scd omnium.
A ovi et E st & adultera dicuntur,quia & ille ad alteram,& haec ad alterum se conserunt. Festus. AovLτε RivM & stuprum differunt. na proprie, inquit Papinianus, qdulterium in nupta committitur,propter partum ex altero conceptum composito nomine: stuprum uero in uirginem, uiduamve comittitur quod Greci apellant. l.6. . I. D. ad leg. lui. de adulter. Hinc
netam, in taut facta, i6.in si . D. de poeta. adulterare rationes .ini. I. D. deseruo corrupi. Hi ne ΑDv LT ERINUM, pro corruptum .ut Adulterini numi,pass.sub tit. ad leg. Cor. de Fals adulterinae sta
prie aut ad iux ptinet: significat,boles uel patrocini, uel eosilii, uel testimonii caussa conuocare. Hinc Asconius Ucrri n. i. Ad uocatum in iudicio dicit cum ell. , qui uel ius suggerit, uel praesentia suam amico commodat . utenim moris erat in iudiciis tum priuatis,tum publicis, amicos omnes aduocare, quorum auctoritate moueri poste i dices putabantur : ut in ea pro Quintio docui' mus. Hinc Vlpianus in l. I . I. aduocatos. D. de extraod .c liminibus. Ad uocatos scribit accipi e dos omnes omnino qui agendis caussis quoquo studio operantur. Quanquam Asconius illo e dem loco patronum definiat eu, qili orator est, ct uerba facit:& Vlpianus in I. i. D. de praeuaric. materi in I. 3 .eod. tit. Patronum ab Ad uocato distinguat : generaliter tamen saepe usurpatur. ut cum legimus Ad uocationibus interdicere . l. octaua D, de postulat. l. nona. D. de poen. Ad uocationes postulare. l. 2 f. q. D. ex quib. catis. maior. Ad uocationem suscipere. l. 9. D. de ossic.
prae iid. Atq: haec quidem de patrocinii & constalis aduocationibus.Testimonii autem caussa co- uocatos , uulgo Advocatos dici patet ex orat. pro C cina, ubi Advocati dicuntur ii qui in rem praesentem deducebantur, ut de ui moribus f cienda testes essent. Patet etiam ex Poenulo Plauti , ubi certis aduocatis praesentibus Agorast cles suum apud lenonem seruum di pecuniam deprehendit. Pomponius i. i8. D. rat. rem hab. Prout intersit agentis quod litigat,quod consumit, quod aduocat , quod damnatus soluit. Nisi forte Advocat pro aduocatos iurisperitos cor sulit. sed superior magis arridet. Hinc enim Ad Mocatio apud Marcianu in l. i. D. ad leg. Corn.
de sal. Item, inquit, ob instruendam aduocationem, testimonia ve pecuniam acceperit,paetusve fuerit. Et Hermogen l. ΣΟ.ciusdem tit. Fals pc na coercentur, di qui ad litem instruendam aduocatione,testibus, pecuniam acceperunt. Non
igitur ii Plautini aduocati tenebantur , qui ab Agorastocle sine mercede dimissi, inter se illud
Iniuriam illi e insignite postulat;
Nostro sibi seruire nos censet cibo. Veria in ut de re dicamus , Locus ille signiscare uidetur Ad uocationcs fuisse hominum iuris no
imperitorum: testes uerb,quorumvis.
AEDE s ab aditu : quod plano pede adibant.itaq; ex aedibus efferri praeco etiam cos dicit, qui c tabernis efferuntur, & omnes in censu uillas,inde etia dicimus aedes. Haec Varro lib.deling. I III. Festus autem sic: Aedes,domicilium in aditu positum simplex , atque unius aditus. Florentinus autem in l. fundi, I II. Digest. de uerb. signis. Inutu, inquit, urbana aedificia dea: rustica, uillς di
35쪽
elintur. Quod etiam Cicero de alis obseruant Duobus autem aedes constant: solo sue area, &superscie. l. solam, V. D. Dc res uind.l. um qui, 2 . D. de usurpat .l. si flandum, 8I .s. s. D . de legat .primo. AEDICvLA,aedis sacrae particula, alicui Deo proprie dicata , quae&cella dicitur. Paulus i. 9. Digest. de leg. Iul. pecul. At qui priuata sacra, uel sdiculas tentaverint,amplius quam fures,minusquam sic rilegi merentur. Liuius libro 3 s. Iisdedem diebus aediculum Victoriae uirginis prope aedem Victoriae M. Portius Cato dedicauit biennio postquam uouit. ARD i LEs , Vide in appendice Indicem magistra-
Asol LITIAE stipulationes die utur,quae ab aedilibus ex ipsoru officio ac iurisdictione decemu-tur ijs in rebus, quarum ipsi iurisdictionem habent. l. stipulationum, s. D. de uerb. oblig.de l.si uenditor, D.de aedit. edici. Axxv xi Paulus in i .cum de Canionis, I 8. f. 2.D.de instit. leg. dicit esse uas, quod supra iacum pendet,in quo aqua ad potandum calefit. ΑΕ vM dicitur, quod usque quaque par de simile est proprieq; in eo magistratu dicitur, qui nouarie ius dicit: ut potentibus aliter, tenuibus u ro & infimae sortis hominibus aliter: sed pariter aequabiliteret: omnibus. Cicero in ea pro Νluraena, Huius sors ea suit quam omnes tibi optab mus, iuris dicundi, in qua gloriam conciliat maenitudo negocij: gratiam, aequitatis largitio .quam sorte sapiens Praetor offensionem uitat aequabilitate decernendi,beneuolentiam adiungit lenitate audiendi: Itaque proprie nihil aliud Aequum,aut Aequitatem esse, quam ius, facile mi. hi persuadeo. uideo, Ciceronem in Partit. se usurpasse, Aequitatis, inquit, uis est duplex:cuius altera directi ,3c ueri,de iusti, & ut dicitur aequi& boni ratione defenditur: altera, &c.Cum autebenignius aliquanto & mitius ageretur, Aequubonum,pro Ius benignum quasi prouerbii s=ra dictum puto. nam Bonum, benignum esse, de Iouem optimum dici, quasi beneficentissimum, nemo nescit. Hinc illa formula Aequum bonu , de Aequius melius in arbitrio rei uxoriae: ut ipse in ossi c. scribit. Sic in Bruto , Deinde aequum
bonum, testamentum, sententias uoluntatesq; tutatus est . Hinc sensim consuetudine loquendi Aequum de bonum coniunctim, tandem etiam scorsim Aequum.Teretius, Nimium ipse durus est, praeter aequumq; de bonum. ubi Donatus, Potuit,inquit, ΕΤ, non addi: Praeter aequum bouu. Cicero in Bruto, Crassias multa contra scriptum pro aequo de bono dixit. Et pro Caecina , Ex aequo de bono. , no ex callido uersiutoq; iure rem iudicari oportet. lmp. l. i .C.de legib. Inter aequitatem iusq; interpositam interpretationem, nobis solis : de oportet de licet inspicere. Hinc illa
definitio apud Vlp. in I. r. D.de iustit. de iuri Ius est ars aequi Sc boni: hoc est, Disciplina iuris, est disciplina controuersias ex bono de aequo disceptandi. Hi ne illud Costantini in l. 8. C. de iudie Placuit in omnib. rebus praecipuam esse ius liciae aequitatisq; scriptae, quam stricti iuris rationem.
Hi ne Paulus in l. quod si,1 q. De minorib. Non semper, inquit,ea que cum minoribus geruntur, rescindenda sunt, sed ad bonum de aequum redi genda sunt . Suetonius in Claudio: Nee semper praescripta legum secutus, duritiam lenitatemq; multarum ex bono & aequo perinde ut afficer
ΑΕ Q. A lance seruari Modestinus dixit in i . non
tantum, zo. D.de re iudi c. prouerbiali loquendi genere, pro pariter aequabiliterq;, ut apud Graecos ἔσοντα MC. Maritus, inquit,in quantum facere potest condemnandus est:quod de in persona mulieris aequa lance seruari aequitatis suggerit ratio. Sic Ina p. in. l. cum quis, 1 o. in s. D. de natur. lib.Quapropter, inquit, sancimus, in huiusmodi casibus omnes liberos siue ante dotalia ii strumenta editi sint,sive postea,una eademq; lance trutinari.
AE Qui TATEM Iurisconsulti aliam naturalem seciunt, aliam ciuilem. Naturalis est,quam uniuer sum genus hominum societatis communis retineudae cauti, sola natura duce ac magistra comstituerunt. ueluti depositum reddere,emptorem acceptare precium soluere: de uicisiim uenditorem accepto precio rem tradere, mercedem Operario pendere. Ciuilis autem dicitur, quam non omnes homines, sed unius tantum ciuitatis participes , solius suae ciuitatis caussa constitue
runt: ueluti ut si reus capitalis iudicii aliquid apud me deposuerit , id in publicum referam. Vtriusq; autem exemplum est praeclarissimuli apud Triphon. l. 3 1. D. de pos de l. I .D.siis qui
testam. lib. As RARIvM , in aede Saturni Romae, ubi tum uuae signata in urbe fuerat, tum quae ex uectigal b, deportata pecunia erat, recondebatur. cui tum Tribuni, tum Quaestores aerarii praeerant: de quae pecunia ab Senatu alicui attributa erat,eam illi adnumerabant. Differt autem a fisco sie,ut illud populi, hic Principis dicatur . Interdum
A cn A RI ubi de fiscus pro codem usurpantur. Mar eianus l. . .s . D. de leg. Cor. de Fals Qui offi- cio deposito non restituerunt tutelam,cum fisco contrabere non post uni. ac si quis aduersus hanc legem prosectus aerario obrepserit : ut perinde puniatur, ac si falsum commisisset. Paulus i. i DD. detur. fisci , Si quis antequam caussa eius ad aerarium deseratur, professi is esset,eam rem qua possideret capere sibi non luere:ex ea partem λ
AERos A pecunia, aere mixta. Scaevola I. I O 2.D.desolui.
36쪽
solui. Creditor oblatam a debitore pecuniam, ut alia die accepturus distulit.mox pecunia, quail ja Resip. utebatur, quasi aerosa iussu principis sublata est. Si e Plinius aurum aerosum dixit lib.
33.cap. . A1s nunc generale nomen est, pro quovis pecu
niae signatae genere. quia primis temporibus Romani aereis numis usi sunt. Hine Vlpianus, Elia
aureos numos, inquit, aes dicimus. l.etiam, Is 9.
de uerb.sign.Et Seneca lib. de Benefv. Aes alienum habere dicitur, & qui aureos debet, & quiaeorium forma publica percussum et quale apud Tacedaemonios fuit, quod usum pecuniae numeratae praestat.
Aps alienum est, ait Vlpianus,quod nos alijs debemus: Aes suu est, quod alii nobis debent. l.2 I s. Digest.de uerborum signifie. Plinius libro trigesimoquarto,capite decimo:Non erat, inquit,apud antiquos numerus,ultra centum millia:itaque & hodie multiplicantur haec: ut decies centena millia, aut saepius dicantur. Foenus hoc λcit,numum; percussus,& sic quoque aes alienum etiamnum appellatur. ΑΕsTATEM,inquit Vlpianus, incipere se peritio res tradiderunt , ab aequi noctio uemo,& finiri aequinoctio autumnali , & ita senis 'mensibus aestas atque hyems diuiditur.l. I .f. 2I. D. de aq. quot.& aest. ΑΕsTIMATA poena ab antiquis ab aere dicta est, qui eam aestimauerunt aere, ouem decussis, bouem centussis: hoc est, decem uel centum assi thus.Festus. AasT I M AT I o litis uide Litis aestimatio. AxsT I M ATORi A actio, uide Actio aestirnatoria. A ET A s apud Romanos duplex erat: Seniorum,&Iunioru . Seniores erant post annum aetatis quintum&quadragesimum et Iuniores post aetatem militarem usque ad quadragesimumquintum annum.Hoc ex Dionys.Halic.libro II ii.
Α AT I S gradus quinq; Varro putat esse diuisos, unumquemq; scilicet praeter extremum in annos quindecim .itaque primo gradu usque ad annum quartumdecimum pueros dictos,quod sint puri d est impuberes . Secudo ad trigesimum-nu adolescet ex ob adolescedo sic nominatos. In
tertio gradu qui erat usque ad quinq; de quadraginta annos, iuuenes appellatos, eo quod Rempubl.in re militari possent iuuare.In quarto usq; ad sexagessimum annum seniores uocitatos, quod tunc primum senescere corpus incipiat. Inde usque ad finem uita uniuscuiusq; quintum gradum factum, in quo qui esset, senex appellatur e quod ea aetate corpus senio laboret. Haee Censorinus libro De die nat . cap. x I II I .Iuri Leonsulti autem gradus quidem aetatis totidem secerunt, sed ita ut metis potius & iudicis, quam
corporis, incrementiq; rationem ducerent. mihiq; Hippocratis potius quam V rronis secuti
diuisionem uidentur.nam is,ut eodem loco C serinus scribit, primum gradum anno septimo Ierminat . quod eodem modo Iuriseonsulti faciunt,qui aetatem illam omnem infantium appellant,l.si infanti, I 8.C.de iure delib.ex qua inter pretanda est l.si infantis, s s. D.de usuis.secundu autem ad annum decimumquartum producit: quo anno pueritia terminatur a Iurisconsultis,& pubertas incipit d.ult. C. quando tui. esse
de Carbon.tertium autem ad duodetrigesimum extendit:ut bis septem anni huic aetati attribuantur.& adolescentia totum id tempus appelletur, quo exacto media siue constans aetas esse incipiat. Inrisconsulti uero qui, ut modo diximus, non tam corporis, quam animi ingeni q: incrementum considerant, hos quatuordecim annos in tres diuidunt partes.nam quatuor primos, nimirum adusq; decimvmoctauum,plenam pubertatem perducunt.6.ult.Quibus manumitt.licet. Larr Sato,sso. D.de adoption.Cicero ineuntem
adolescentiam appellat in Catone. co nanq; an no caussas agere licebat ueg. I. D.de postes. quippe cum anno ante praetexta deposita uirilem togam sumere solerent, & in forum ad caussas audiendas descendere. Ab anno uero decimo ctauo septem continuos, nimirum adusq; vigesimumquintum adolescentiae non tam , ut dixi,
corporis, quam ingenii & iudicij attribuunt.na adolescentes per illud tempus Forum & iudici
frequentabant, rerumq; maximarum spectatores erant:cum interea aetas illa non satis matura& constans uideretur.l. i. Digest. de minoribus. Reliquum tempus aetati constanti tribu ut: quia tunc uirilis uigor completur: ut ait Vlpianus ind.l. I.De minoribus.Itaque aetas illa modo R busta,modo Ius a,modo Legitima nominatur.l. Is .9.lex Iulia, Dige.de adult.l. 2 .f. I .Digest.de uacat.mun .l.ult.C. de his qui uel .aetat. Marcetilus autem in l. non aliter.69. Digest. de legat.tertio, Iuventutem illam appellat: Existimari, inquit, posset Iuvenis, is qui adolescentis excessit aetatem,quoad incipiat inter Seniores numerari . Itaque constantem aetatem Romani ad annuae talis quinqua3esimu , quod senectutis initium est, producunt.Hoc enim anno senectutis initiuesse, ab antiquis factum Cicero in Catone testatur : cuius uerba, quod superiorem disputationem confirmant, subiiciam. Loquens igitur de Al.Valerio Corvino:Cuius, inquit, inter primuci sextum Consulatum octo & quadraginta anni
interfuerunt. ita quantum spatium aetatis maiores ad Senectutis initium esse uoluerunt, tantus illi eursus honorum fuit.Item, Sunt pueritiae certa studia.num igitur ea desiderant adolescentes sunt & ineuntis adolescentiae . num ea iam constans requirit aetas. quae media dicitur sunt etiaeius aetatis. ne ea quidem a senectute quaeruntur.
37쪽
sunt extrema quaedam studia senectutis. ergo ut superiorum aetatum studia occidunt, sie occidiit etiam senectutis Haec ille in Catone. In libro u ro de Amicitia ita loquitur, ut similiter adole .scentiam ab anno sere decimooctauo incipiat rpueritiae ire id non modo annos quatuordecim ait ribuat,uerum reliquos usque fere ad adolescetiam :quam aetatem ineuntem adolescentiam se, perius appellauit. Atq; earum,inquit, rerum exe plum ex similitudine capiebat ineuntis aetatis, quod summi puerorum amores saepe una cum Praetexta ,suinpta toga deponerentur: sin autem ad adolescentiam perduxissent,dirimi tamen interdum contentione,&c.Xenophon autem aeta tem quatuor in partes distribuit: alios ein m appellat , alios,ἐφήβης, alios ' πρας,a
tiam autem usque ad annum decimumsextum perducit. Adolescentiam uerb decennem facit , hoe est usque ad annum vigesimi imseptimum: unde uirilem aetatem exorditur, quam per uigintiquinq; annos producit hoc est, usq; ad annum quinquagesimum secundum: a quo Senectutem incipit. AxTATEM ita Ser.Tullus descripsit,ut qui minores essent annis septendecim, Pueri:qui maiores, usque ad annum quadragesimumsextum, Iuni res: lui hac aetate grandiores, Seniores appellarentur. Haec Gellius libro i o capite 28. Assi Nss sunt ait Modestinus uiri Se uxoris c
gnati:dicti ab eo quod duae cognationes quae diuersae inter se sunt,per nuptias copulanturAEc altera ad alterius cognationis finem accedit. l. q. f.
3 .Digest.de gradin affin uel sie: Asrivas sunt, & qui aliorum cognatam habent in matrimonio, & quorum propinquam alter mxorem duxit: ut Affinitatem pingui quadam Minerua dicere possimus alterana Accedentem, hoc est eorum qui aliorum cognatam duxerunt: alteram Stant cm,hoc est corum quialterius coniugis cognati sunt.qua de re in Partitionibus planius explicauimus. Appi NI A,confinia. Paulus i. I 2.Damreg.Non nim termini,qui singulos fundos separabant,ob. seruari debent , sed demonstratio adfiniumn uos fines inter fundos constituere. Αντ ι N i TAs est ius quoddam inter unum coniugem & alterius cognatos institutum. neque unquam hoc uerbuni ponitur, nisi ubi ius quoddasiibest. 'uare etan Modestinus ait in l. . De graiadib. A funeς esse uiri Ac uxoris cognatos,ita intelligendum est,ae si diceret,Titi, di Titiae cognatos Cato & Caiae aisnes essemon aut uiri co- gnatos, uxoris cognatis affines esse: ut quidam putant.nam si affines essent, quaereretur primum quae na essent eorum affinitatis nomina: deinde
quod ius inter cos si constitutum. ΑrFINITAs, improprie & abusue pro neces1itudine.Neratius I.quod Servius, 8 D.De cond.eau. dat. Non magis id repeti possit, quam quod sposa sponso dotis nomine dederit , donec maneat inter eos amnitas:id est propinquitas illa,uel potius spes proximae communionis . nam sponsa sponto propinquabit, ad eiusq; fines eo animo accessit , ut primo quoque tempore in familiam se sui spons penitus immergat. Verum hoc planius intelligitur exl.non ideo, s . C. De haered. inst.ubi de testameto quς ritur,in quo quα uxor erat, affinis appellabatur. Gordianus enim improprie politum affinis uerbum sisnifieat: Non ideo minus,inquit, uxor tua iure liaeres uidetur instituta,quhd non uxor, sed assinis testamento
nominata est. A ΟΣΙΩΣΕΩΣ - is dicis causa, perfuncto rie. Modestin. l. I s .D. De excusat.tui. A
ά motus χάρινιιόμν ε' χ' , &c.Sufficit autem intra praestitutum tempus adesse tantum . nam si postea non sua uoluntate aberit, temporis prX- scriptione non repelletur . quapropter si dicis caussa & perfunctorie duntaxat adsit,&c. Alij tamen aliter eum locum arbitratu suo conuerte
Ac A so, proprie dicitur seruiis qui iumenta curat: inquit Acron. Alfenus l.est. D.Si quad. pavp. Agaso quum in tabernam equum deduceret, mulam equus olfecit. An in s in rebus, quorum in postremis Codi- eis libris crebra mentio est, dicti uidentur, qui non certo alicui muneri prssecti erantsed si qua negocia extra ordinem inciderant,sus ipiebant. Ind. 1.& ult. C. de curios.& stationar.sic dicun- tu r,qui publici cursiis euectionum munus sust
ALER , inquit Varro lib.Deling. .dictus est , inquam terram quid agcbaniae unde quid agebat Ductus ea ulla. Fabius libro I.cap.6.Sed cui non post Varronem sit uenia, qui agrum qubd in eo agaturaliquid,dictum Ciceroni persuadem uo-quit Varronis ergo libros esse, qui de ling. Latina extant,hine licet intelligatur:ut stili similitudinem, quod maximum semper esse iudicaui co
gnoscendi auctoris argumentum, omittam.Vtcunq; fit,Agrum nostri Iutisconsulti dicunt,t eum esse sine aedificio:& alibi,sine uilla. . 7- l.
AcsR Quaestorius,uide Quaestorius ager. 1 Ac En limitatus,vide Limitatus aSer. Α er Rr,inquit Festus, interdum significat iurgari: ut cum dicimus, Agit eum eo sunt. Translata coim locutio est in torum ac iudicia: pro Litiga re,& iudicio contendere. unde etiam Agere vicituris, qui excipit , l. I. gest. de except . unde
Aec Ra Remputa pro Administrare Remp. Pau-
38쪽
tus in l. 3 s. s. 3. D. Ex quibus caiis. Qui in pro
uincia est, simul agere Rempubl. coepit, ad Gmilitudinem absentis habetur. Aor, uide Ferri.
AG I TATOR Es , curruum in sacris certaminibus rectores. vlpianus i. q. D. de his qui not. iniam. Et generaliter ita omnes opinantur, & utile ui- dctur: ut neque thum elici, neque xystici, neque agitatores, nec qui aquam equis sparpunt, caeteraque eorum ministeria qui certaminibus saetis deseruiunt. ignominiosi sabentur. uel sic: Aa ITAT REs, aurigae in sacris certaminibus qui equos curritq; agitat. Vlp. l. εῖ .in fi. Deact.em p. Plane si in tantu preciu excedisse proponas, veluti si ponas agitatore postea factu uel patomimu . AGITARE , pro agere, litigare. Paulus l.7s. D. de fideiuss. Postea uicto eo dominus reuersus it
rum de ea re agitabat. AGNATA dicuntur,non quae alicunde nata sunt:ea
enim Enata dicuntur sed quae ad alia, id est,eoi tra,sive iuxta alia quaedam nata sunt. Itaq; filius patri nasci dicitur, 'uum ad patrem cogitatio resertur: agnasci uero, quum ad agnatos & pr pinquos. Cicero lib. De Orat. I. Numquis eo testamen ro quod paterfami. ante secit, quam ei filius natus est, haereditatem petit' nemo. quia eonstat agnascendo rumpit testamentum. N sei filius aperte dicitur uiuo patri: agnasci mo tuo . quia cogitatio posthumi naturae non ad patrem, sed ad propinquos resertur. idem procaeetna, Cui filius agnatus sit, eius testamentum non esse ruptum, iudica. Vlpia n. l. 3. D. de ii iust. rupi. Post humi per uirilem sexum descen-dεte, ad similitudinem filiorum nominatim ex-
haeredandi sunt me testamentum agnascendo rupant. Et in sin. Licet autem posthumus praeteritus agnascendo rumpat. Itaque Papinianus l. 7. D. Si tab. test. nul l. nepotem auo sne dubio non esse agnatum affirmat.
AON AT i sunt cognati uirilis sexus,ab eodem orti. l. 2. D.de suis& lesit .vel se: AON AT 1 & eo gnati hoc differunt, quod in agna
tis & cognati continentur, in cognatis non utuque &agnati. uerbi gratia, patris frater, id est patritus, & as natus est, & cognatus: matris autems iter, id est auunculus, cognatus est, agnatus noest. l. s. D. unde legit uel sic: Actu Aet i sunt,qui per uirilis sexus personas cognatione iuncti sunt: quasi a patre cognati . l. 7. D. de leg. ut.Vide Cognati,& Cognationis nonae.
quit in scenicis: Athlothetes,in symnicis. & Iul. Pollux, MDων έμ. -- 6M M id est,qui certamina constituebant. Arcadius i. vlt. f. I . D. de
munerib. Mastigophori quoque qui Agonoth
tas in certaminibus comitantur.& Scrisae magistratus personali muneri seruiunt. Hine, certaminibus praeesse, eaq; moderari. Modest. l. I o. D. de pollicit. καθιερωτυν,--υ--. id est, Dedico certamen, cui praesit, ae praesectus sit uir meus. Hinc α'γώ θ xi α, ea curatio ae praeseetiira, apud Vlpianum l. 2 o. . . D. Amil.ercisc.
Ac R I occupatorii Flacco dicuntur, qui & arcisi
nates: quos uidelicti in ea terra quam occupau rant non quatenus colere poterant,sed quantum
in spe colendi reseruauerant,uicinos colendi uirtute arcendo sbi sumpserant. Ac Ricorax serui, uide Serui agricol .
ALBINI , quos c raeci MNα-ς appellant, aiunt impp. l. I .De excusat. art. lib. Cod. t o. ii die utur,
qui calce pura parietes illinunt.Tectorium enim quod ex calce pura sit, Albarium opus uocatur Vitruvio. nisi sorte nomen speciei pro genere usurparunt, quod ueris milius uidetur. AL EvM , alba tabula, in qua attramento scribis tur. quod ex hoc Ciceronis loco intelligitur,que
ex lib. De orat. t. describam, Res omnes singulorum annorum mandabat literis Pontifex Max.
efferebatq; in album, & proponebat tabulam domi, potestas ut esset populo cognoscendi. Vbi tamen REFEREBAT corrigendum putarem.
Quod si in album res illae referrentur,facile intellecti est, non literas, ut Theophilus existimauit, sed tabulas ipsas albas fuisse. quod etiam suspie ri libet ex Plauti Persa,ubi Parasitum de quadruplatoribus se loquentem facit: Si id fiat, nae isti faxim nusquam appareant, Qui hic albo pariete
aliena oppugnant bona. ut autem Pontifices resestas, se Praetores edicta sua in album refer ant, D proponebant tabulam in publico, potestas ut esset populo cognoscendi, quemadmoduanno qui': suo ius dicturus esset. Paulus I. 9.D. de iurisid. Si iam ilia alicuius albii corruperit, nons militer hie edicitur ut in furto. Vlpia.L7. eod.
Si quis id quod iurisdictionis perpetu e causa,no
quod,prout res incidit,in albo, uel in charta, uel in alia materia propositum erit, dolo malo com rupe fit. Album autem Latini similiter dixerunt, Lut Graeci λευκνεια. nam in albo leges scribebant. Demosth. cotra Timocrate, ex Solonis legibus,
ret, is ea in albo perscripta pro Eponymis proponat. Extat ut in Pandectis lib. s o.titulus, De albo decurionum scribedo, ubi quo ordine scribi d curiones debeant, praecipitur. Illud obseruatudignum est, quod aliquando notauimus: moris fuisse, ut Album hoc Praetoris penderetur, sic t men ut de plano legi posset. Itaq: Auson.in Gratiar. ach. Has ego literas tuas, inquit, in omnibus pilis atque porticibus , unde de plano I si possint , instar edicti pendere mandauero. Lamprid. in Alexand. Tacebantur secreta bel-
39쪽
lorum, itinerum autem dies publice propon bantur,ita ut edictu penderet ante mentes duos. ALDE RiCvs Iurisconsultus, in Italia Ius Ciuile professus est circiter annum M.C x C.eius plerunque Aecursus in Glossis mentionem apposuit. ALEAE emptio dicitura nostris,cum incertus Ouentus emitur: ueluti cum piscator iactum rotis uendit, uel auceps pantheram. Pomponius in i nec emptio, 8.D.de coni .empl. Aliquando di sine te uenditio intelligitur: ueluti cum quasi alea emitur . quod si, csim captum piscium, uel auium, uel missilium emitur. quia spei e ptio est. Vlpianus inl.nam hoc, 2.D.de haered. uel act. uend. incertum rei uenire dicit. ALEx Avor R Tartagnius, Iurisconsultus, Im lensis fuit: Patauit, Ferrariae, & Bononiae, an nos propctriginta Ius ciuile interpretatus est: relictisque libris compluribus, homo quinqua
genarius anno M. CCCCLX xv. mortem
uestes,in l. 23. f. a. D. M auri arg. quo uerbo
quid significetur, hominem qui exponat inue ni adhuc neminem: sed & ALicva a vulgatis in libris legitur. Legendum putarem ALLt-CvLAE , ut manicatae tunicae intelligantur, quae pueris decorae, grandioribus autem minus E nestae apud Romanos erant . ut patet ex Gellius lib. 7.cap. I 2. nam, ut aitHesychius is Mamis : Allix, inquit, tunica chirodota: id est, manicata. Hoc enim uerbo Scipio Africanus apud Gellium utitur. ALIENARA , est in alium ius suum transscrae: am cum effectu uerbum hoc accipitur. Itaque vurianus non proprie Alienatum dici ait, quod adhuc in dominio uenditoris manet. uenditum tamen recte dicit. 67. D.de uerbor. signifi. Sen ca autem tib de Benes. v. Alienationem ait esse, rei suae iurisque sui in alium translationem. vide
ΑLiMENTA & Cibaria differunt. nam illorum nomine ea omnia continentur, sine i quibus alicorpus. non potest: horum uer b, tantum quae ad cibum pertinent. Itaque lavolenus Alimentorum legato & cibaria, de uestitum, & habit tionem contineri tradit l. 6. D. de alim.& cib. Vlpianus autem Cibariorum legato, ea contineri negat. l. 2I.D.eod. ALIMENTARII , quibus alimenta legata sunt: eadem ratione qua Donatari j, aut legataris .l.penui., i Dad leg. Falcid.l.8.ν. mirans M. D.de transact. ALLECTI, inquit Festus, dicebantur apud Ro-m- nos, qui propter inopiam ex equestri ordine in senatorum sunt numerum assumpti: nam
Patres dicuntur,qui sunt patritis generis: Coscripti,qui in senatu sunt scriptis annotati. ALLEGA RE se ex seruitute in ingenuitatem, pro asserere: apud Vlpianum I. 28. f. ptimo .D. dς
ALLoo v M & Feudum contraria uerba sunt, a Gothis derivata : quibus Ortensius in libris de Feudis seequenter utitur. Allodiunt enim vulgo appellant, quod ab omni clientera liberum ac solutum est: vel cuius caussa possessor nemi ni fidem atque obsequin m debet.& ut nostri loquuntur quod ita alicuius proprium est, ut a nemine alio nisi a Deo recognoscatur. ALLuvio, inquit Iustinianus, est incrementum latensi id est, ita lente progrediens, ut non ap I areat .s.praeterea, De rer.diuis nam, ut ait caiis, per alluvionem id uidetur adi)ci, quod ita paulatim adijcitur, ut intelligere non possimus
quantum quoquo momento temporis adiiciatur .l.7.f.primo.D.de acquir. rer. dom. Sed uideamus ne Iustiniani definitio, si ad exactum iudicium reuocetur , absurda uideri possit. non enim alluere augere est, sed attingere & aspergere. Cicero pro Sex. Roscio, Ita iactantur fluctibus, ut nunquam alluatur. Item Verrina P. Non alluuntur a mari moenia extrema, sed insuit in urbis sinum portus. Alluuio ergo est tui iunctio& appulsus fluminis, ripam conti entis . Hinc Allitulus ager, quem paulatim uuius in agrum reddit: id est, qui ex alluvione factus est: ut est in libro Variorum auctorum. De limitib. Sed cum isto appulsu & attritu assiuentis aquae detractio illa conglutinatioque contingeret , ac proinde per alluvionem acquisitio fieret, acquirendi modum, quod increme tum latens uere definitur, Iurisconsulti alluvi
nem uocarunt: eique definitionem illam accommodarunt,rerum uim non uerborum proprietatem spectantes.
ALTERNATIO proprie est per uices successio: ut Festus ser ibit. Iurisconsulti autem pro Di sumctione usurpant: cum dicitur Illud aut illud .l.
P.,. quodautem, D. de iniur. l. s. 2.D.quod cert. loc. ubi Vlpianus loquitur de rerum aluternatione , locorum alternationi mixta . Vsurpatur etiam improprie pro complexione, S ambarum rerum coniunctione. Vlpianus l. s. D.de ser.corrupi. Qui cum extraneo agit,siue recepit, siue corruperit, agere potest : qui cum socio, sine alternatione. Hoc est, Extr Deus utroque casu te tur: socius, hoc uno duntaxat,si corrupit. ALTa Ruri tantum, id est, tantundem amplius. Iulianus l. II. D.de liber. & posthum. Ita enim secundum uoluntatem testantis filius altero tanto amplius habebit, quam uxor: item uxor altero tanto amplius, quam filia. Paulus i n
na I. s. D. de public. Quod illicite publice
priuatimque exactum est, cum altero tanto paL. sis iniuriain exolvitur . sic in I. declinaoctaua in KD. de alim. de cib.& l. 9. D. de usur. & l. 2 7. C di adulter.
40쪽
de adulter. Plautus etiam Tribus tantis dixit,ia Trintimo: Frumenti quando albi messis maxima est Trib. tatis illi minus reddit. luam obseueris. Cic. in Orat. Pes qui adhibetur ad numeros partitur in tria: ut nectae sit partem pedis aut aequalem esse parti, aut altero tanto, aut sesquia
ALvAROTus , Iurisconsultu , Pataui, natus,luFes ibidem publice interpretatus est, nonnullisque eommentariis relictis prope septuagenarius cir
citer annum M. CCCCLI I I. uita excessit.
ΛM AT A , omnis uirgo quae a Pontisce M . capitur, ut Vestalis fiat, appellatur: quoniam quae prima capta est,hoc sutile nomine traditum est. Gellius lib. I .cap. I 2. AMATORIUM poculum, de quo mentio si in l. siquis.f. abortionis. D de poen.& l. ς .f. t. D.de sicar.medicamentum, & ad alliciendum amorem accommodatum.quo potionatum Caligulam a Caesonia uxore Suetonius scribit. Philtra aut ca Gnaecis & Poetis appellantur : de quibus Iuue, nai. sitir. sexta. Ouid. lib.de arte II. Ioseph Antiquit. 9. AMBITIos A, gratiosa, in gratiam alicuius non iure eoneina. Vlpianus i. q. D.de minor. Denique D. Seuerus huiusmodi Consulum uel Presidium decreta quasi ambitiosa esse intepretati sunt. Nam ambitio plerunque studium con ciliandae gratiae significat . ut Verrina quarta. Si
abs te istam rem pater tuus alicuius amici ro statu , benignitate aut ambitione inductus petisset,&e. ltein Epist. I .ad Rarat. Praesertim eum mores ad nimiam lenixatem atque ambitionem incubuerint. Graeci τα αγεσita in radicunt, de ambitionem Α, si Tus, iter quod circumeundo teritur . nam Ambitus, circuitus. ab co Duodecim tabularii interpretes ambitum parietis circuitum esse dea scribunt. Haee Varro. Festus autem sic: Ambitus proprie dicitur cireuitias aedificiorum . patens in latitudinem pedes duos S semisi emini longitudinem idem quod aedificium. Cicero in Topicis, P. Scaevola id solum esse Ambitus aedium dixit , quoad parietis communis tegendi caussa tectum proh retur: ex quo in- eius aedes qui protexisset, aqua deflueret. Sie
enim eum emendandum locum, docuimus lib.
AMRvLARE, pro non uno in statu permanere, sed mutari Iurisconsi illi usurpant.. Siclambula toriam esse testatoris uoluntatem usque ad ino
tem, dicitur inl.quod si,q.D.de adini. legat. Sic ambulatoriam conditione Papinianus appellatini. seruus, trigesimoquarto. D.de statu libaeum eam significaret, quae non in unius tantum, sed etiam in plurium haeredum p riona recte impleri possit. Sic legis ambulatoria potestas in
Iaerit I o. D. de sind. dotal de obligationes eum capite ambulare. I.tutelas,7. . I. D. de cap. minut.emptiones per plures personas ambulasse . l. sed ubi, is . D. te minoribus.
mcn inuenit, quod usque ad uini eolorem accedens , prius quam eum degustet, in uiolam dei ianit, fulgorque quidam in illa purpurae non in toto inglacus, sed in uini colorem desiciens: ut ait Plin. lib. 37.cap. 9.Eius iacit Vlpian.mentionem
AMrRACτvat est ab origine sexum duplici. di ctum ab ambitu, & frangendo ab co leges ii r-bent in directo pedum octo esse, in amfracto sexdecim : id est, in flexu . Haec Varro lac ling.
v I. ubi legem x il. notat, de qua scribit se Ca ius in l.8. D.de seruit. rustic. Viae latitudo ex loge duodecim tab .in porrectu octo pedes habet: in amfractum,id est,ubi flexum est, aedecim. ΑMi CA, uide Pellex. Avicos, inquit Paulus , appellare debemus non
Ieui notitia coniunctos : sed quibus fuerint iura
cum patres ain.honestis familiaritatis quaesita rationibus. Lar Iodcuerb. sig. ΑMix EvM: uinum, idem quod Falernum. nam Aminei fuerant . ubi nunc Falernum est: inquit Macrob. libri Satur. 3. cap. ult. Eius mentio fit
phorarium , Amineum Graecum, & dulcia omnia . Vbi tamen Alciatus αρασεν reponit:a quo uehementer ditam . nam quod ae Comensis sui obseruatione nobis narrat, ci loco non
conuenit : sed haec potius, Genus post aliquot Aspecies cnu meratas iubiectum, ad eam speciena restriligitur, cuius illa sunt inditii dua. nam oΜ-NIA DvLC A genus est . cuius duae sunt species, cibi uidelicet, ct potionis . huius autem erant illa indiuidua, uinum Amphorarium, Amineum, Graecum. quare generis nomen ad
cana contrahitur speciem cuius illa suiu indiuia dua. AMINE 'autem sine diphthongo i sendum estu, cx:Ausonii uersu. Beroaldus in Columellam demonstrat , Solus qui . Chium miscet , S Amineum . Beroaldus in quam hoc docuiti, tum etiam Alciatus, quem sandnon hoc tantum loco dcprehendi suos hortulos ex illius fontibus irrigase. Servius autem in illud Georg. II. Sut& Aminee ilites firmissima uina. Amineu uinum dictu est, quas sine minio.na album est. ΑMi TA partis mei soror: quia similiter tertia a me sit , atque auia. uideri potest dicta, ex eo quod ab antiquioribus Auita sit uocitata. sue Amita dicta est, quia a patre meo amata est. naplus sorores a fratribus,quam fratres diligi solem: uidelicet propter dissimilitudinem perso narum,quae ideo minus habent dissensionis quominus a mulationis. Ex Sex. Pompeio. AMITA