장음표시 사용
141쪽
4 IACOBI PHOLi Ihominis, alienas aliqua adumbrata veritatis imagine liceat suraeripere frtunas are Ut autem illud, quod Plato praecipit, maxis
me his seruandum,ne rei.p. partem curent. otam negligant edita gubernacula teneant , ut non magis ad dexteram, quam ad leuuam flectant. Seeus si sat, neces se Ut, ut nauiganti inter Sol lum,er Cardibdim deorsum nauem ferri praecipitem, sic ciuitas
tum moderatoribus parti civiumsauentibus, reliquos autem ne
gligentibus, aut etiam, ut aliquando accidit, impugnantibus, iis scordias in re. p. seditionesq; perniciosis as excitari. Etenim ciuibus in libertate degentibus1i, qui regunt,uolunt nimis esse pospulares, odia incurrunt optimatum grauisma ; si iura optimastum sic tuentur, ut populi de serant,plebem sibi aduerjantem barbent , ex quo oriuntur in ciuitate dis ordiae graues interdum etiam ciuilia bella concitantur .Exemplum Ut recens, ac lugubre anno superiore Sena in Ethraria uetustissima , nobili simaq; urbs cui ob ciuiles discordias,quibus diu agitata est, hoc longo, ac pestifero bello magnae acceptae clades libertatem omnem ademesrunt. Quae quidem omnia jugient hi,qui se beneficos praesare
uolent: aeque enim simul uniuersam rem. p. tuebuntur ; nec sic aisteri parti athaerebunt, ut alteram negligant, aut etiam laedant. Nec potentiam,opesve confectabuntur: alterum enim Vl iniuisi hominis, , aequitatis hostis: alterum libertati reliquorum insissidiantis . Est autem iustitia propugnaculumsocietatis humanae, quam ut defeniant,cum omnes, tum bi prascipue, quisunt rerum domini,ultro debent ipsi inimicitias suscipere, lacestere impros bos, mortem Jenig, citius oppetere, quam ab hones o discedere. Illud autem poti fimum caueant, ne in animaduersone,at , ad
142쪽
DE BENEFICEN. LIB. II. Iaseuius castratione Jelicti in alios duriores sint, mitiores uero in alios iant hos plectant,illos impune dimitiant: delinquentibus enim parcere malescium potius est,quam benescium: hoc qui faciunt , aut aequalitatem uidentur negligere, cuius in libera praesertim ciuitate habenda Ut ratio, aut, in quo pleris labuntur, turpe luscrum sequi. Nee in collanio ira ulla moueat, qui legumJimiles esse iebent:parit enim ira contumeliam , quae in magistratu ais motum est turpis.Ate, haec,aut qua huius generis Junt,quce clauibus uniuerss prosint, ab his,ad quos pertinet in primis, omnis no procuranda Junt. Et,quoniam benescentiae natura exigit, ut non icut in pictura ,, at s artibus, eos pictores e ste dicimus, quorum aliqua extent artis suae opera, licet alia nolint ips cons
scere,ficis benefici sint, qui bene cia aliqua apud quempiam pos
nunt, cum tamen plura dare queant sed occasonem nullam, aut facultatem iuuandi,quotie flume, illa)ese uberi, praetermittens dam censet rec unquam otiosos essee patitur,aut reci e factis mos Zum pruescribit,ubi legibus rem .p fundauerint has seruari, Ucoli coegerint .litium coercuerint calumniam,bpc tanquam confescto acio, aut expleto munere uidendum uti ei est,nellans neue
putent, cum tetur facultas alia tribuenti, a se satis esse hiselaboribus aut patriae, aut siuo honori factum:cogitent, expendant quid pietas, pii uirtus p tulit inec unquam a promerendi labore conquiescant. Honores dantur a re.p., deferuntur imperia, mas stratus creantur si perpetui studio maiori, tr cura in deleta est opus:diuturna enim potestas , tr auctoritas in ciues aut res gnum constituit;aut, i retinetur libertas, dysci te admodum eis hominem, qui non si consumatae uirtutis, non er ea ad arbis
143쪽
et 26 . I IACOBI PHOL 1Itrium aliquando uti,quam quasi te lamento sibi legatam obtinet,
O calamitatem uniuersis importarest annui,aut his alia quaesdam temporum s acia prascripta sunt, minus fria se ab his me
tuendum est, quos aut ad praeclara facta incendit aliorum aemu latio, qui omnium, aut bonorum testimonio commendati sequens tibus non parua adhibent ad laudem calcaria aut metus dedecorris,alicuius ue mad retrahit a delicto aut breuitas temporis non sinit ea moliri,ad qu eforta bis saniora consilia rei iens trahit praecipites malesuada cupito. Exempla nulla proferam tantum dicam bonorum perpetuitatem , tr diuturnitatem temporis in imperio tantam cladem his temporibus uniuerso terrarum orbi assuli se, quantam omnes uidimus, tr consternati res prope de perditas lugemus Ur insequens nimirum lugebit aetas. Utrumq;
ut interim, qui priuati athuc sunt, id his praeceptum detur
ciuium utilitatis ratio moderabitur:neq; cum eorum periculo an
te quaeretur honos:neq; reculiabitur, qui sit his omnino projutus rus. Quare, siquorum in Idem se ipsos illi perpetuo traii ierint; aut si tempus honori telinitumsuerit, illui ijs maxime cogitanudum est,quo pacto positit onus Jfunere, quod eorum humeris res.p.imposuit quod ii minus ante reformidantes ipsi discere: runt. Non essefacile, inquies,ut Je i una quis norit , multo misnus,ut ignauum ducat,uix uero, aut nunquam, ut contemnat, se
negligat:concedo nec id tantum sed etiam illud addo, magis uideari e natura ese,ut sibi quiuis blandiens plus,quam parsit, tris nat/it sesrenuum pute ut plurimi faciat:allicit praeterea, aut etiam fere unumquemqi pertrahit dignitas imperis, quam solam uirtutis praemium pleriq; falso Gylimaut putantq; omnium esse
144쪽
amplismum cunctis antecellere . Set tamen seri potest, s duae
aluocetur, atq; adhibeatur in consitum ratio , si non bonorum falsa imagine deludi se patiantur, si ne,ut reliquum uulgus, iuscat conquetudo deprauata, ut quasi ubiumsuimet ratione,pans tum polynt, qualessnt, quam prudentes,quam fortes, quam iussi, quam bis infructi artibus, quae principe laudem ex benescenstia quierente dignae uideantur,siecum omnino recognoscant:quas rum cum expertes snt se impares retinendis gubernaculis instellexerint, haudquaquam eis aut uerenJa e Uama ulla ignauiae, aut,ne sui contemptores dicantur, metuendum,qui laudem maxis
mam ex eo,quod est poti imum rationis opus, consequuturi snt. Igituro uiribussuis maiorem se prouinciam suscepise uiderint, ultro eam deponant:tr patiantur,auis bene sici e se uolunt,ipss studeant ad eos regimen transferri, qui tum scientia rerum
gerendarum,tum ratione, , conflio,tum etiam, quibus omnino
ad perferendos labores est opus, uiribus, bona , ualetudine corporis,er interdum opibus delatum 1ibi munus quantumis anis plum,ir arduum tueri po sunt: ne sint,cui prodesse uelint, ciuistati detrimento,neue, qui benesci e e debent aliqua ipsorum cubpa minus utiles, , infructuosi duces inueniantur. Exempla his
non deerunt ad eam rem , ex quae .charitas in omnes,/r anumi magnitudo declaraturien enim multo di cibus,, praeclarius bonoremsusceptum deponere,quam oblatum recusare. Quintus Minutius contra Annibalem Romani exercitus dux cum res
uer sus esset ad Q Jab3 Maximi diotatoris graue, moleratumque imperium ex confisone erroris apud omnes laudem haud me diocrem promeruit. Cel lino. V. Pontifici Maximo facile pers
145쪽
x28 IACOBs PROLi Isuaieri potuit,ut se pontificatu abdicaret quod posterioris vitae dismilis ratio prioris c insolituitne enim semper ide uixerat
vix poterat omnium expectationi restondere in tot, tantarumprerum administratione cuius rationem illam, quam instituerat,
minus probarisentiebat. Quare dedit ille benescium,quod ex alaterius deleotu a se tribui plerisq; arbitrabatur,qui semper potiosra quidem probant , sequi uero deteriora solent. Qiunetiamshonori par sit alicuius er ingenium, O industria floreat item
opibus, quibus egere interdum uidetur auctoritas imperi , aut musneris, aliquando autem acciderit,ut hoc quasi regno apud multos ita sagret inuidia, ut malum adquod magnum praesertim crestati Juturum protexerit, huic tum cedendum est inuitiae, atq; ad prisuatam fortunam remigrandum ne, si paulo pertinacior sit in retentione muneris, in susceptione benescium magis priuatum, quam ciuitatis sequutus ese uideatur . Si propter me, inquit M Gregorius Nazanetenus, orta est tempestas, tollite me, b pro iss' M tite in mare,ut uos iustari desinatissam enim tanti uiri uirtuti aquilasiam Constantinopoli seditionem molientibus coeptum erae inuideri. Improbandi autem sunt illi,quos aut alicuius o fenonis timor,aut laborum graues, tolerabiles tamen ) sarcinae alis quando a muneribus rei. p., quae iam obire coeperint, reuocant: alterum enim esὶ cui iam hominis aut meticulos,aut prae se fesremtis inertiam,nihil ;, quoi si in signe, ac praeclarum cogitans iis ,alterum mollis, ac delicati, tr amantis otii , ait uoluptatum, aut suarum rerum cupidi magis, quam patriam, aut commune bocnum relicientis: ut deserere , quos siemel in tutelam receperis, ob eas, quas dixi,causas,cum turpissimumst, tum etiam iniquis,
146쪽
imum: quae qui non metuit,indignus vi maxime,quem hominem appellemus. Populi quidem romani cito corrui sient opes, nisi Fasbius idemsistet ea magnitudine grauitateq; animi, ait patiens tia, quae , inuidiam,tr labores omnes superare potuit. Quae quidem uirtutes sunt bis,quos nunc ad benescentiam in re. p. mos deranda instituimus, in primis necesariae:non enim leuiter iras scitur,qui grauis, er patiens e se didicerit ; sed cum facilitate, atq; clementia grauitatemsc coniungit, ut nec iracundum , aut insolentem oderint, qui alloquuntur nec, si moderator sit constemnant seuerum ome quo munus suum egregie tueri non postes. Quare,ut ad illud reuertamur , in quo ducem habemus Fastium,non debent hi caeterhgubernacula relinquere metu suorum incommodorum, aut molessiarum mole si plus ipsi sua industria
se ciuitati pro uturos senserint, quam studia reliquorum, qui sintilla suscepturi. Quod uero negotiis publicis se se,ut nonnubii olim
factitarunt, abdicanti omnino si ad aeternam felicitatem cur1us tutior quis cogitet, tantum abes,recte ut is sentiat, ut uel erret maximc , cum , quos aliqua ratione a se iuuari po se intellexerit, eos deserere uelle uideatur: nihil enim deo aeque gratum es,
atqi multis, aut etiam,siferi potes, omnibus prolare se benes: cum, tr salutarem. Idfacile duces aliorum asstequi post urit, quisbus multis modis iuuandi caeteros facultas adest ampli ima: hac, dum licet,pe ancteq; utanturi in ad exercendum impedimenta obstent, quae nequeant i i rejcere , ad alteram rationem tum
confugiant ista fiet,ut,quod probant, otium illud cum honesium, tum ad id consequendum, quoi quiuis debet ir optare, O sequi, optissimum, atqi utili fimum e lle queat. In horum autem ratione
147쪽
I3o IA Coni P noti Ihonorum, qui ad tempus a re. p. deferuntur , ita se gerent ut, cum et o scia omnia praestiterint, cum, quae delentur,persolues rint,cum ijs perfunctι fuerint,reliquis ad eos altum patefactum uelint, equo animo patiantur 's parere, quos antesibi obtempesrantes habuerunt. Nec ulla, quae priuata sit, quantumuis in gnis iniuria , aut odium debet homines ita commouere, ut recuJent, etiam si facere secui possint, aequo iure uiuere cum caeteris , ἐν malint priuatas inimicitias persequi,quam suam rei. p. dignitastem conseruare:hoc enim est nolle sibi eam imperare, a qua ipse ea conditione accepit imperium,ut redderet, em obstinati animi in patriam potius argumentum , quam lenis, er aequitatem adas mantis. Qua in re quis non graui syme accuset C. Caesarem qui si repetentibus, quae dederant,ciuitas obtemperasset, nec aut
libido imperandi, aut quorundam in se odia acerbi sima plus uasluqbent, quam salus patriae, em liberi populi iura pylulabant,
non essent in re.ρ romana ea confata incendia, quibus er ta tum imperium desagrauit, , ex omnium, quae unquam fuerint, forenti sima ciuitate libertas omnis est sublata . Plane ciuitati omnes condonanda sint iniuriis, ubi de eius agitur commodis. haq; non tantumsumma uoluntate cedent sed , eis,quibuscum aut simultatesgerunt,aut palam ita olerunt ut etiam sint inis mici, ipsi adnitentur,ut dentur imperia si borum uirtutisua deuberi praemia cognouerint, er optimis consiliis publicae utilitati profuturossummum enim,ut lci solet,benescium clauo trabali git, qui homini benesco summam comparat benemerendinaculctatem. Quanto autem magis y t ad omnes honorum gradus prouehendi, quibus praeter uirtutem,lure etiam aut amicitiae, aue
148쪽
propinquitatis sint haud mediocriter obligati. In quo tamen illudes cauendum,ne plus interium ualeat eorum , quae Aximus,rastio, quam res.p. ,ne ue, dum uideri suis benesci uolunt , represian onem incurrant alicuius malocy: a quibus iure paenae omσnes malorum, quae aliorum aliquando patrarit improbitas, tamquam auctoribus i s reposcuntur: in hoc enim s paulo plus de orbita declinarint, dici uix pote i, quam foedi, miserabilesque casus
rem .p.praecipitent, atq, prosternant. In alterum quinquennium Caesari prorogatum imperium non annuente modo , sed etiam adnitente Pompeio eius adeo auxit uires, ut tela demum in eum populum conuerterit, qui contra hostes romani nominis imperastorem armauerat:regem uidelicet in urbe potuit sicere utrius
amicitia per astinitatem illam constituta quam, qui tum multa pro ciebant, hi timerese lixerunt Honesta autem tunc es rastio,quum propinqui, O amici extolluntur,quorum uirtus, , insduuria rei. Ut aliquod emolumentum allatura. Quinctiam , spo bini retinere, curandum est, nesti prorogetur potestas, salios in ciuitate uiderint,in quorum patrocinio summum ei praessidium fore iudicarint; ne diuturnioris ad honorem temporis cuspiditas su tionem asserat animi, quam ciues liberos deceat, masiora concupiscentifrnisforte prorogationem istam imper tans quam parentibus, ac praedaris eorum gestis uelit ese praemium
ipsa res. p. aut exigat temporum necessas, ac natura tanquam
aliquod salubre, opportunumq; remedium. Quod, si etiam aliquas do acciderit,ut ea ita assecta si,ut re clat,quae salutaria sunt, in id unum incumbent, ut quod, sat, nefas est ne deferant viqi,ueis ipsa nolit, aut periclitantem iuuent, aut erigant iacens
149쪽
I32 IACOBI PHOL 1 Item,ac pro irata nec laudem ex pietate relaturi, reprehensos nem ullam ex ambitione uerebuntur:nulla quidem uis a ferenda Ut patriae eniti tamen hi debent aut honeste ambiendo , aut desprecanto,ut a se illa retineatur auctoritas, qua sint ei omnino profuturi:causa autemsiqua aba subsit, minus utiq; illa bone Lot,ir ijs indigna maxime:qui ad magnam facultatem promes renii talium quoq, animi attulerunt. Neq; discrimine ullo uistae,famae ue, in quoi uocentur,ita moueri debent, ut eam a situ Eam aut i erant,aut negligant siue de periculis haec taceat: me duces admoneat, qui aliquando honori suo tantum conquitum uoslunt. Quanquam rei.p. dignitatem, commodae; suis utilitatibus, aut exhlimationi anteferre omnium est amplissimum ad glos riam:nec potest periculum ullum honorisfacere,cui pubbca laus, ignitasq; propria existimationeserit charior. Planeq; Ciceros nem in hoc refellere possumus: qui Callicratidis, , Cleombroti ducum Lacaedemoniorum exemplo iubet nos promptiores esse adno; ira pericula, quam ad communia:etenim , oratione, erfasciis saluti suae communem toties se praetulisse gloriatur , tr eo ipso in loco, ubi haec loquitur, tum anteponit in Fabium graecis imperatoribus, quem nec illa, qua tum apud omnes sagrabat,insuidia,nec alaequati imperii cum collega offenso a recto con boilesalute publica dimouerit tum, qui, quod optimum it,non ausdent dicere inuidiae metu, ad extremum reprehendit. Neq, uero in his tantum, que diximus,magnorum auctores beneficiorum aut
uniuersis,aut seorsum quibusum esse poterunt, sed in reliquo rum etiam distensatione bonorum, quae, qui sunt animo paulo
exceptore,ηon aeque oesimant, atque hi, qui cogitationes omnes,
150쪽
curasq;suas penitus humi de xe tera autemJunt divitiae , pastri motua, bona.& igitur ad publicum munus secum priuatas opes
tulerini,hoc est luerint opulenti,ac diuites , isq; bonis ita os florescant, ut horum auxilio non jibi tantum , sed alijs etiam praesidio esse posint, his elaborandum es, si unquam alias, at tum maxime horum explendescat usus:quod exemplo publico exscitantur sudia priuatorum,ut ea ipsi opprobent, quae principes sequi cognoueruntatagi his primum illud praeceptum sit, ut , si rem .pJuisse opibus siu lentare non po se intellexerint, pue sit aut ciuilibus discordiss , seditionibus p exagitata , aut Mysali conscussa, tr uexata bello uas ipsi poti Jimum conferant eius ad fas lutem,cuius patrocinium anteflusceperunt:nec, quod pleris fasciunt, ignari omnino ossici, pulcherrimi, putent , Ji consilio tropera tantum iuuerint quae tamen persepe maximi sunt ponitarisbe id, quod ei debuerant,cumulate persoluisse: hoc nunquam
equentur , misi,quae fere omnes habent chariora,illi tribuant aqua uel sanguinis ipsius, uita i pro uisio exigitur: ut intelligamus multo minus coetera inimari oportere felicam ab his aut pios quam mutuandum, aut beneficium fefaenerandum. Quod si,ut
Cato praeclare solitus est dicere,nihil aliut est, atq; hominem occidere,quid huic facias, a quo quaestu turpissimo redimi salus
cogitur a patria n forte res. pata sit in i tuta, ut eius intersit, hoc fenore ciues locupletari: id tum honesum aut minus turpe facit communis utilitatis ratio. Quod Veneti si maxime , ubi hoc genere quaestus , res cujusq; priuata exiguo tamen fenore augetur,cuius studium , im amor uix tolli potest; ir publica,
quum postulat nece optas, Jefenditur, aut etiam occasione sese