장음표시 사용
441쪽
ut fiat f. Pr 8. para. i. Phit ma I. uniν.) ; quod vero permittitur, quia nostro arbitrio relictum , ur faciamus, . voluntarium 3. I 6 6. Pan. ι Mil. pra I. univ. . Quando itaque fieri nequit quod voluntarium est , nisi omittatur , quod fieri necesse est, qui est casus collisionis; a voluntario utique abstinendum, minime autem a necessario, necessitate faciendi tollentelibertatem omittendi in casa emergente.
g. 344. D/ tollisione A stactum permittens co ditur cum proissente, seu verore pariti per- permittens cedit vetanti. Etenim pactum permittens legi per- αιιιenii, missi Vae, verans legi prohibitivae aequivalet g. s 4 a. . Enimaelis antis. Vero si lex prohibitiva & permissiva inter se colliduntur, permissiva cedit prohibitivae g. air . stari. f. Huc strant. - . . Quamobrem si pactum permittens & vetans inter se colliduntur, permittens vetanti cedere debet.
Quod vetatur, cum ad id omittendum obligemur I63. pari. l. Mil. pract. univ. . ut omittatur necessarium est quod vero permittitur, ut modo annotavimus t. 643. , Voluntarium. Quando itaque fieri nequit, quod voluntarium , nisi fiat id quod omissu necessarium, id quod necesse est in casu collisionis; a voluntario denuo abstinendum, necessitate omit. tendi tollente. facultatem seu libertatem faciendi in casu eme
. sηs. De castisione Si pactum jubens collidarur cam pacto vetante , labens cedit paritissen- vetanti. Etenim pactum jubens legi praeceptivae, vetans pro- ω, Σ --. hibitivae aequivalet g. 34 a. . Ast si lex praeceptiva collia tantis. . ditur cum prohibitiva, praeceptiva cedit prohibitivae g. aio..part. I. Phil. pract.- . . Ergo si pactum jubens colliditur cum
vetante, Uetanti cedit. . Quod vetatur, absolute necessarium est , ut nunquam fieri.
ressit: quod jubetur, pecesurium quidem est, sed quando fie
442쪽
De Interpreratione. 423xi potest, cum ad impossibile non detur obligatios . IO9. pari. r. PHLPriar. univ. . Quando quod jubetur colliditur cum eo, , quod vetatur; impossibile est, ut fiat, atque adeo hic ea sus intelligitur exceptus. Quod nimirum jubetur, tacitam hanc habet exceptionem, nisi occurrat impedimentum . quod actionem reddit impossibilem pro praesenti. , moraliter scilicet, etsi non
physice. Quod jubetur occasionem agendi supponit, quae utique abest . ubi quid iaciendum, quod vetitum. 346. Si duo pacti a mari , seu Pva quid jubent, in casu emer- ne stactis is gente inter se colliduntur, qua cum Emersis personis trita fuerunι Ismisit is
pae iam prius vincit pestinus. Etenim in pactet firmativo nos diυerso e malleri obligamus ad aliquid praestandum I g. 841 . yart. yyur. pore cum diis nat. I Quamobrem cum nemo ab Obligatione sua seipsum et esuisuis. liberare possit g. 674. pari. 3. Jur. nat.) ; non licet se obli
gare alteri ad quid praestandum, quod ur pacti cum alio jam
initi praestari nequit. Enimvero si duo pacta assit maliva cum diversis inita personis inter se collidantur pacto priori fatis- .fieri nequit, siquidem posteriori satisfacere velis si O.Ontol. . Casus igitur, quo inter se collidantur, in pacto posteriori tacite exceptus intelligitur, ita ut satisfaciendum sit pacto priori, non posteriori, adeoque posterius cedit priori.
Liberum utique est paciscenti, num & quomodo se alteri obligare velit, quamdiu libertas ejus nullo adhuc modo restri. cta est , sed idem eadem integra fruitur. Quamprimum V ro cum aliquo pactum init, quoad ea, de quibus conventum libertatem suam restringit, ut adeo alteri sese obligare nequeat ad id, quod pactioni jam antea initae contrariatur. Pactio it que posterior fieri nequit nisi sub hac tacita conditione, in quam tum pactio prior non obstat. Et sic casus emergeris, in quo pactorum fit collisio, in pacto posteriori facile excipitur.
443쪽
I. I 4 T. Si qua in eodem, vel diversis pactis cum eadem persona Ditis jubentur , in caseu emergente inter sie colliduntur ; id vincit, ad
3κο fortior est οιligatio. Etenim qui duo alteri promittit, ad quorum unum sortius eundem sibi obligari voluit promissarius, quam ad alterum; promissario utique plus interest, ut praeitetur id, ad quod sortius sibi obligatum esse voluit promittentem , quam ut praestetur alterum , cum nec alio fine alterum nobis obligemus ad aliquid praestandum , quam ut de praestatione simus certi. Quamobrem voluisse omnino intelligitur, utari sorsan contingat, utrumque praestari simul non posse, id potius praestetur, ad quod fortius sese obligavit promittens, quam alterum. Quoniam adeo in casu collisionis fieri nequit, ut utrumque simul praestetur . Iro. υί. ; id utique praestandum, ad quod sortior est obligatio, consequenter hoc vincit, si quae in eodem, vel ἐn diver sis pactis cum eodem initis jubentur, in casu emergente inter se collidantur.
Pacta igitur assirmativa tacitam hanc habent exceptionem, ut, si duo promissa simul adimpleri non possint, id praestetur, ad quod promittens sortius Obligatus est. Nimirum aliqua adesse debet ratio , cur promissarius sortius sibi obligari voluit promittentem ad unum , quam ad alterum s 3. Zo. Ontia. . Haec autem ratio alia esse nequit, quam ut tanto eertior si de adimplendo promisso, quemadmodum ex sine intelligitur.
. S48. Quoniam id vincit, ad quod sortior est obligatio , si
quae in pactis cum eodem initis jubentur in casu emergente inter se colliduntur s47. . jurans vero fidem suam ei, cui jurat, de veritate dictorum adstringit g. 88r . art. S.Iur. Dat ),
adeoque obligationem ad praestandum id, quod promissum,
444쪽
praefertur non iurato, si in casu emergente ea ιnrer se colliduntur, quorum unum jurato, alterum ιnsurato rissim stremissum est. In promisso iurato duplex adest obligatio, altera, quae perstinest omni promissioni, altera vero, quae inest promissioni de non fallenda fide in juramento contentae. Duplex itaque obligatio sonior omnino est smplici , quae datur in promissione
non jurata. Arcet quoque juramentum omnes tacitas e ce
ptiones ac conditiones s f. 9o8 Parr. I. pr. nat. , conseqUen ter etiam hanc exceptionem, ut, si contingat, quod jurato prinmittitur, praestari nequeat, propturea quod aliud injurato promissum sit praestandum. Non vero adest , quod istiusmodi exceptionem arceat in promissione non jurata.
. I 49. Si in eodem pacto, vel in diversis cum eodem initis, quod sub De collisione parna promissum collidi1M cum promisso alio, quodstarnam alun- promis uam non habet ; Vomis, starnalis vincit alterum, cus nulla fama natis cum a- adiuta es: quoos vero utraque promso fuerit hamatis , ilia lis in cassumtit, qua majorem poenam adiunctam Hora. Etenim cum poe- emergente.
na adjiciatur promisso , ut sit motivum promissum servandi L q. 6o6. art.3 Furi nar. E . 788. Pu h. empis.) ; is, cui promittitur, promittentem sibi Obligare vult ad servandum pro missum .ir 8. pari. P. Ni Wari .univ. ) , etsi ad servandum jam naturaliter sit obligatus g. 433. para.y Iur. nat. . Pa tet itaque, sub poena promittentem magis obligari ad semvandum promissum, quam sine poena promittentem. Quamobrem cum in casu emergente id vincat, ad quod fortior est
obligatio, in quo colliduntur, quae in eodem pacto , vel in diversis pactis cum eodem initis jubentur g. 34 r. ; si in eodem pacto, vel diversis pactis cum eodem initis quod sub poena prouiissum colliditur cum promisso alio, quod poenam
445쪽
nullam adjunctam habet, promissio poenalis vincit alteram
Quoniam poena adjicitur promisso eo fine, ut promis-- Pr obligetur fortius ad servandum proinissu in , per demo strata ; ad servandum promissum, cui major poena addita est, servandum sortior utique obligatio, quam ad alterum , cui minor poena adjecta. Quod ii ergo in casu collisionis uir, que promissio fuerit poenalis, illa vincit, quae majorem poe- etiam adjectam habet 347. . α derat alteruis.
Qitoniam promissiones in pactis contentae legibus aequipa rantur q. 34o. , & quidem posita iis, utpote a voluntate prosectae f. t 47. para. r. m. pract. univ. ; ideo non mirum videri debet, quod etiam sanctione poenali, adeoque adjectione poenae ad promissionem et 89. para. r. I'hic praci. unis. imtroducatur positiva quaedam obligatio f. I9r. Pa t. v. II LPra I. uniri f. quae, cum ad obligationem , quae .ex promissione Venit g. 363. Part. y. Iur. nat. J, accedit . eam aLget, adeoque sortiorem emit, ut, qui promissa servare nollet, ad servandam
I. 3 Io. Me re,quod Si qua jubentur in eodem pacti, vel in Eusius cum eis m per magis utile sina initis inter se colliduntur ἰ quod magis πιιle vel losum es, vel hone- praeferendum mrnori. Etenim pacta, qt equid jubent, legi-sam ninori bus praeceptivis aequiparantur I. 34 a.). Quamobrem cum praeferent. in casu collisionis duarum legum praeceptivarum ea vincat, quae ad melius obligat s. at 3. pari. I. Phil. 'ract. univ. I si quae jubentur in eodem pacto, vel in duobus cum eadem pero lana initis inter se colliduntur, quod melius est, vincit, adeoque praeserendum .aO8. para. d. Hil. Hac . uniυ. . Qu O-- . niam itaque melius censetur, quod magis utile, vcl hone-'
utum ; si quae jubenter in eodem pacto vel in duobus cum
446쪽
De Interpretationec. 4 eadem persona initis inter se colliduntur, quod magis utile. vel honestum cst, minori praeferendum.
Nimirum utilitatis gratia' pactiones fiunt, & quilibet velIeptiesumitur quod honestum est, quia debet f. 969. Part. t. δεν. nat. Voluntati adeo paciscentium convenit , ut in casu collisionis praeferatur quod magis utile, vel honestum mi.
I, eadem sal ursi. quod satim fieri debet, praefere rium ei, De cossisiunr quod moram aliquam habet. Quod enim statim fieri debet, eortim, qua differri nequit, consequenter si nunc non fiat, alio tempore indiram fifieri nequiit ast quod moram aliquam habet, differri potest morum -- ac alio etiam tempore fieri. Quamobrem cum nemo ab iam habent. obligatione sua sese liberare possit 9. 674.part.yyar. t. ἔ, orit utique praeferendum, quod statim fieri debet, ei, quo binoram aliquam habet. Nimirum quod statim perficiendum, id perfici prius oportet, si utrumque simul, seu uno eodemque tempore fieri nequit Ob casum emergentem, quamvis alias fieri remisset ac debuisset.
. II . . In tussione pactorum, uti nun ratio dari potes, cur unamati mario in tera praeferendum sit; neutrum sera debet. Quoniam enim sine collistone ρ motivis, adeoque sine ratione sufficiente volitionis. . 788, ctorum a Ps Lempir. , nulla datur Volitio s. 78s. PDch. empir.); ubi sum ιν nulla ratio dari potest, cur unum alteri sit praeferendum, rum nit xii quando in pactis assirmativis quae jubentur inter sc colIidun- es eas. tur . nec dici potest voluisse paciscentes, ut unum alteri praeseratur. Quoniam tamen impossibile est, ut utrumque simul.
fiat, per ιναι. ad id vero, quod impossibile, nemo obliga
447쪽
ri potest aos. para. . Hi ρυα unm. ; in hypothesi propositionis p sentis neutrum fieri debet.
Exceptio in casu collisionis pactorum petitur a voluntate Iraesumta paciscentium, praesumtio vero requirit rationes pro-abiles volitionis in casu emergente a s. para.a Dr ιt. , ut interpretatio fiat eo modo, quo eam facturus intelligitur qui locutus est, si praesens esset f. sis. . Quodsi ergo nulla datur ratio probabilis, unde voluntas ejus, qui locutus est, prae sumi potest ; nulla quoque datur ratio exceptionis, adeoque exceptio nulla facienda est. Quando vero exceptio non fit,
per se patet, in casu collisonis nihil fieri posse. I. I s 3. De excep- In eadem θ othesi si u, cui quid praestandum , es alter , cuitione per praestari debet, inter se convenire volunt, quo am eo iam , qua conventi mul Hastara nequeant , praestandam O ; de exceptione convenem facien aure licet. Etenim paciscentium tantummodo interest , u- αι. trum hoc potius praestetur, quam alterum, ubi duo, quae praestanda sunt, in casu collisionis praestari nequcunt. Quamobrem a voluntate eorundem dependet, num de eo, quod praestandum, inter se convenire velint, an, quid fieri debeat, per interpretationem dc finiri malint. Quod ergo de eo, Fod praestandum, inter se convenire possint, quando in casu emergente utrumque simul praestari nequit, dubitandum noncst, consequenter de exceptione, quomodo ea heri debeat, convenire licet. De jure suo quilibet statuere potest pro lubitu , quamdiu
nil fit contra jus tertii, & pacta homines non minus pro lubi tu immutare possunt. Quamvis adeo id praestandum , quod recta interpretatio suggerit g. 466.); hoc tamen non obstante, aliter conveniri potest. Obligatio nova perimit veterem,& jus novum tollit vetus.
448쪽
I. SI 4. Quoniam in easu collisionis pactorum de eXceptione An eo easi facienda convenire licet ssa.) . ubi Vero nulla ratio da, ri etiam sei potest, sequendo scilicet leges interpretationis, cur unum sit EP exe altori siti praeserendum, neutrum fieri debet s. s s a.); m estptωhe quam
ruam essu, quo mas serio dari potest, cur unum altera fit μωρο- - - interiarenaeam. de exceptione facienda convenire ocer. 'erationis Quando nimirum vi interpretationis nihil faciendum, con- nulta locumventio de exceptione facienda aequivalet pacto, quo quis sibi al- habenterum obligat ad aliquid praestandum, qui nihil adhuc debet. Pacta vero omnia, quae non referuntur ad alia, in quibus quid immutant, sunt de eo. quod non deberur,& cum eo, qui nihil debet. Immo nec iniquum est confugere ad conventionem in hypothes propositionis praesentis. Etenim sieri potest, ut
detur aliqua ratio faciendae exceptionis, quamvis ea nobis non appareat. inando itaque per conventionem definitur exc Prio, tanto minus metuendum. ne sorte alteri denegetar, quod erat tribuendum.
convenire licet I. s s 3. s pactis etiam injici potest convenrro ne conventa. ae facienda excepIione, II in casu emergeme ea, de quibus pactm facta est, inter se collidrinrar; tumque exceprio feri debri, quomodo conwnta Dit . 7 8 9. 8arr.3. Fur. nat. .
Interpretatio nititur voluntate praesumta ἰ conventio vero, quae pacto inest, voluntate exprem. Ad praesumtam confugere opus non est, ubi constat de expressa, nec opus est inte Pretatio, ubi mens paciscentium aperta est g. 46o. . Immo Vix dubitandum foret, ut paciscentes de exceptione facienda convenirent, squidem casum emergentem praevidere liceret, quo ea, de quibus convenitur , inter se colliduntur. Semper Praestat mentem paclicentium esse apertam, quam conjectando demum eam colligere.
449쪽
pareas , cur unum alteri praeferendum, ira etiam c venantores, in exceptis soni committamn mee conventio est contractus sortis electricis g. 3o4. pam, s. Jur. nasi , ubi, quemadmodum in genere elemo, ita in casu praesenti in specie exceptio fortunae committitur g. 3os. Fart. F. Furi nar. . Contractus sortis electricis quemadmodum latissime patet 3 4. μισ. Jur. t.)ς ita etiam extenditur ad exceptionem, quando.ea dubia fuerit, via. de interfreta tione disceptaturis.
T. Regal ga. In collisione pactorum ein prio facienda eo modo, quo eam δε-neratis de cturus fuisse praesumitur qui promisit, siquiaem dum promutebat de exceptione ista collisione cogitaset.. Quando enim pacta interpretamur, is casι cssii, inquirimus in mentem ejus , qui promisit, ut constet, quid si is pacto- debeatur cs 9. . Quodsi ergo in eorum collisione e m acien- ceptio facienda , inquirendum Osi, quidnam excipere v
a. luisset, qpi se ad praestandum alteri obligavit, si de casu isto cogitasset, qyo utrumque praestari nequiti Quamobrem ita facienda exceptio, quo tam laetarus fuisse praesiimitur, qui promisit, siquidem dum promittebat de illae collisione co
Nimirum nemo sibi alterum obligare potest ad aliquid praestandum ultra voluntatem suam 3. 382. pari. 3. Iur. naris , a deoque nec in casu emergente , quo utrumque, ad quod se obligavit alter, practare nequit, ab eodem exigere potest nisi idi, ad quod se in eodem casu obligare voluit. QuonIam exinpresse de eo nihil dactum, g r ιγνιι. quid 2msumendum fit
450쪽
u quaeritur. Standum igitur ea exceptione, quam iacturus suin se praesumitur qui promifit, si de casu collisionis cogitasset. Ex principio hoc generali deduci poterant regulae, de quibus in praecedentibus egimus . nisi collisionem pactorum ad collisi nem legum reducere voluissemus.
enda , quonam secturus suisset qui promisit, siquialem, dum sipecialse promittebat, de ista collisione cogitasset g. s s r. ; si rati f
nes tari culares adsunt, per qaas anaret, quia ene raras fuisset, e Gene siquidem de Osa colli finis cogit et, is excipiendum, etiamsi alu' me gen
cam regular generales. . . rabbusH Ad rationes generales recurrendum, ubi speetale, defieiunt f m vel sub generalibus continentur. Immo ubi regulae generales applicandae, de rationibus specialibus plerumque constarie deis . het. E. gr. Si praeserendum id, quod utilius, utilitas haud raro aestimanda est ex opinione, non ex veritate. Quamobrem ubi de illa constat, aci hanc non recurrendum e in dubio autem praesumitur, quod veritati consentaneum, cum opiniones variae snt hominum de re eadem, veritas autem nonnis unica sit. Si ad rationes particulares animum advertamus , quoties casus aliquis emergit, in quo pacta colliduntur ,' in alias adis huc regulas generales quin incidamus, quae ab antea demonstratis diversae sunt, dubitandum non est. Neque enim existimandum est non alio modo voluntatem promittentis de e eeptione facienda in casu collisionis praesumi posse, quam per tegulas istas. Quodsi Logica probabilium, quae hactenus iuiormam artis reducta non est, magis fuerit exculta; huic etiam parii interpretationis pactorum major ludi assundetur.
Conditionem Uerre dicitur, qui declarat, quid sibi pro- Genditio- mitti velit. Conditionem accipere vero dicitur, qui illi pro- 3- erremittit. Conditionem adeo osserem declarat, ad vis alteram sibi O accipere Ffs α Οιlga. quid sit.