장음표시 사용
651쪽
personam suam tueri noverit. Mors homines. quos natura aequales f. 8 I. pari. r. Jur. nat. , fortuna inaequales secerat, iterum aequales essicit f. 7oo. . Post fata igitur non amplius quaeritur, quinam quis fuerit, sed quomodo in hoe mundi theatro personam suam gesserit. Rex, qui male imperavit, nullam post fata laudem meretur: ast mendico, qui omni mendici ossicia adimplevit, adeoque personam suam rite gessit, sua debetur laus. Nullius laudi imputari potest, qualem personam in hoc mundo theatro gerendam ipsi tribuit inevitabile fatum et sed quando laudandus, quaeritur quomodo per
nam gesserit. Post fata laudatur Lazarus in extrema egestate ac miseria Deum amans, eidem confidens, in voluntate ejus acquie scens, nec diviti epuloni delitias invidens; ast non laudatur Sardanapalus, non laudatur Nero, qui imperantis munera ac ossicia minime executi sunt.
s. 78s. Ne factιν Operam Hre delemas, αι factorum infri/- memoria subram Austra' tum hominum conseristar .Etenim facta illustria merentur laudemum memo- insignem ac minime vulgarem h. 7 8 a. , &ad prosectium in binria confer no faciunt I. 783. . Quamobrem cum non modo mortuis vanda. eam tribuere laudem debeamus, quam merentur g. 7 3 s. , verum etiam in his eos imitari , quae ab ipsis recte ac benefacta sunt s. 77 8. , adeoque quam maxime in factis illust ibus 78et.), operam omnino dare debemus, ut factorum illustrium memoria post obitum hominum Consemetur.
Mors homines omnes aequales iacit; sed facta, quae insecta seri nequeunt, & mortuos comitantur, inaequales faciunt. Quodsi crgo remotis iis, quae fortunae tribuenda, post sata homines confideres; seri omnino potest,ut homo infimae sortis praes rendus si aliis in summa fortuna natis, vel cum viverent const, tutis. Facta illustria eum etiam esse possint hominum infimae sortis, ea post fata eosdem supra alios extollunt, quos V, vos fortuna in summum fastigium evexerat. Sive itaque OD
652쪽
De sectis erga mortuos O jure sepulturae. 613
cium laudis, quod mortuis debetur g. rs. , sue ossicium vimitamenti, quod tibi ipsi debes 3. 778δ, spectes ; alio omnino loco habendi sunt mortui, quam vivi. β. 786. Virrus una tam intesiectualis, quam moralis praestat altera, De praestim prout i a felicitatem hin;mum majus adfera ad mentum, aut ma- lla vinulisborem ibis Habet utilitatem. Quoniam enim custodia legis unius monaturalis, adeoque beneficio virtutis g. 3a I. pari. I. Phil. altera. pract. un . , felicitatem consequimur s. 396. pari. I. Phil. tra'. an . , & conservamus g. 397. stare. P. Py. nat.), nec sine virtute felices esse possumus I. 4oo. para. t. Dr. nat. ἐvirtutes intellectuales ac morales sunt media felicitatem con- sc luendi &contervandi .sar. Onta. . Ast nemo non nega bit, praestare medium istud altero, quod majus adjumentem adfert ad finem consequendum , quam quod minus. Quamobrem virtus una tam intellectualis, quam moralis praestat altera, prouti ad felicitatem hominum majus adsertadjumentum. rauoderar unum. Porro virtus consistit in habitu actiones suas legi natu rati consormiter dirigendi s. 3aa. pari. I. Pti Wact. unm. Consequenter cum jus naturae utilitati hominum consulat g. 26 3. Para. LPέδρυα se. I, quamvis non ex utilitate solummodo constitutum sit ab hominibus jus I. a 66. pari. I. I hi δυα an virtus quoque tam intellectualis, quam moralis spectari potest ac debet tanquam medium utilitatem h minum promovendi β. 9 37.O-. Unde porro ut ante patet, virtutem tam intelleitualem, quam moralem unam praestare altera, prouti hominibus majorem praebet utilitatem. Euod
Utilitas hie accipitur in ea latitudine, quam vocabulo tribu inu. f. a 6 a. para. a. Mil. pract univ. , adeoque non restri
653쪽
gendus est vocabuli fgnificatus, quemadmodum in contractiobus fit, ad eam utilitatem, quae in pecunia consistit, vel pecu. nia aestimari potest g. 7 I p. stare. 4. Furi nat. . Hoc ideo monendum suit, ne quis fotiitan existimet, nos virtuti preti. um ex quaestu statuere velle, dum eam alteri praestare assirma. mus, quae majorem altera hominibus utilitatem praeber. Sa. ne jus naturae in sgnificatu latiori, qu a communi usu loquen. di minime abhorret, etiam utile dici potest, quatenus ad feli. . . citatem hominis omne assert adjumentum. Et ipse Aposto.
Ius in sgnificatu hoc latiori pietatem ad omnia utilem dicit. Sed prolixum nimis seret, nec praesentis loci est, ut de utiliis rate virtutis disertius hic dicamus. Talia enim pertinent ad- philosophiam moralem, sue Ethicam. Suffcit hic tantum.
modo aὰhuc notasse, quod facta ex eadem virtute profecta nunc. pluribus, nunc paucioribus utilia esse possint: quod in praesenti
. 787. Depraestiη- Quoniam virtutum tam intellectualium, quam moralitia facto- um una praestat altera s. 786. , facta vero illustria ex emiarum ligustris nente gradu virtutis cujusdam moralis vel intellectualis pro-tim N Mer-ficiscuntur . 78 a.); factorum quoque istas iam unum praestia suare hinc o- altero, conseqtienter cum facta quidem illustria mereanturrieniis lau- laudem insignem ac minime vulgarem . est.2, unicuiquedis. tamen sit tribuenda laus, quam meretur 648. pari. ἔ. Fur. nat. γ, factorum ι usinum laudes pro profantia eorundem disse re debent. MIus natutae requirit veritatem in laude, quatenus nos obligat ad actionum rectitudinem M. I 39. 8 o. 't. . PHI.' Iuni , nee sne ea satisfieri potest ossicio de laude metira unicuique tribuenda. Laus consistit non in nuda factorum recensione, sed in oratione, qua nostrum de persectione alterius judicium fignuficamus g. 34 I. parr. r. Iur. nat. . Facta igitur illustria quando praebent materiam laudi , eorum quoque praestantia per' inde
654쪽
De o iis erga mortuos ct jure sepulturae. 6I S
inde ac gradus virtutis, quem supponunt, indicari debet, cori- sequenter ea commemoranda sunt, quae ad praestantiam facti evincendam faciunt.
. 788. . Quia factorum illustrium alia aliis praestant . 78T. , De conser- operam vero dare debemus, ut factorum illustrium memoria υarione meis post obitum conservetur g. 783. ; co ermanda memoris fa moriae fati rurώm Hustriam praestanium potior esse debet cura. rum Agusim
Conservatio memoriar factorum illustrium duas habet ratio. ummam nes, quarum una respicit agentem, altera alios. Illa cst laudis tium. meritae attributio, haec vero profectus in bono. Quodsi utram. que rationem perpendere libuerit, non amplius obscurum videbitur . cur factorum illustrium praestantium memoriae conservandae potior quaedam esse debeat cura. Non unitati se Vit jus naturae, atque ideo laudem quoque unius, prosectum in bono quoad alios intendit, qui, quo major est, eo magis quin
Facta alia mul is profant, alia ρaucioribus et alia praesen om De d eran- antummodo untita em promovent, aba vero futura quoque γλο- tia famisiant. Sumimus haec tanquam a posteriori nota, modo ani- rum reste-mum attendere velis ad ea, quae quotidie fiunt. E. gr. Qui cta aliorum. artem aliquam & opificium exercet, quamvis in arte sua, vel opificio excellar, nonnisi tamen paucis prodesse potest, ac quae facit, ea ad praesentem tantummodo utilitatem nonnullorum spectant. Qui munere ecclesiastico cum eminente laude fungitur, pluribus prodest, sed tantummodo in praesens, quamdiu nimirum vivit. Ast Esclides, qui elementa Matheleos purae scripsit S in iis genuinam demonstrandi rationem conspicuam fecit, plurimis insigniter prodest, dc opus ipsius ejusdem utilitatis manet in futura quaevis secuta , nimirum Diuitigoo by GOoste
655쪽
mirum non modo utile illis, qui ad Matheseos cognitionem adsipirant, quocunque fine; Verum etiam Omnibus, qui accuratam demonstraudi methodum curae cordique habent, fine qua in nullo cognitionis genere veritatem intimius inspice
re datur. De hae factorum humanorum disserentia disertius dicendum in philosophia morali, ubi praxis dubirae laudis ac gratiae
rependendae officii explicanda. Ad eam vero animum attendere debemus , si ossiciis erga mortuos satisfacere velimus. Deprehenditur vero etiam in iis factis, quae futurae utilitati consulunt, multiplex adhuc disserentia, non solum quoad magnitudinem utilitatis & quod ea ad plures, vel pauciores dissundatur, verum etiam quoad durationem ejusdem & quod ea humanum genus minus carere possit, quam alia. Neque ullum luperesse potest dubium , quin ad omnem istam disserentiam animnm adverti opus sit, siquidem ossicia laudis ac gratiae re-endendae mortuis rite exequi velimus. Qui animo compre-endit ea , quae ad actionum humanarum rectitudinem reo
quiruntur, ei nihil supererit obscuritatis, vel dissicultatis. g. 79O. De mons- Moncmeneum sepulcιrade vocamus monumentum mortui,
menso Aeu, quo ejus corpus, Vel Ossa, aut, si corpora remari mos est, urali. cineres continentur. Quamobrem cum locus, in quo corpus mortui conditur, vel si cadavera humana cremari mos est, cineres ac ossa, si quae reliqua fuerint, conduntur, sepulchrum sit g. 746. ; monumentum siepiahrale sepulchram continet. Ideo monumentum sepulchrale sepulchrum dici solet, quamvis cum sepulchrum esse possit etiam sine monumento, & frequentius sine monumento sit, monumentum se. pulchrale ab ipso sepulchro rectius distinguatur, Sepulchrale dici solet , quicquid ad sepulchrum pertinet.
656쪽
De ficiis erga mortuos O jure sepulturae. 6 I
sepulahrale. E. gr. Ponamus structuram fieri supra terram& ei includi loculum, in quo iacet corpus defuncti, extus vero accedere ornatum architectonicum cum statuis S imagine defuncti, Nec non tabesa, in qua conspicitur inscriptio in honorem ac memoriam defuncti facta: erit hoc Opus monumentum supulahrale , quia ipsum corpus deiuncti in eodem continetur. Quodsi vero supra sepulchro eadem structura seret eodem Prorsus , quo ante modo, cum auferri possit sepulchro salvo, quod sub humo est; mo mentum sepulahraledici non poterit, si accurate loqui velis. Quodsi ad haec animum attendas, quae modo dicta sunt, monumentum sepulchrale ab alio monumento mortui facile distingues, etiamsi ex trinsecus non appareat disserentia, nisi quatenus rabaeae affixae eidem inscriptio docet, corpus defuncti intra hanc structuram
conditum fuisse, vel traditione hujus rei notitia Hopagetur. g. I9 . . Cenotapέium dicitur monumentum mortui, quo ejus cor- De revor pus vel ossa, aut, si cadavera cremari mos est, cineres non psis. continentur. Quoniam istiusmodi monumentum strui et
iam potest alio in loco, quana ubi corpus defuncti, aut, si
cadavera cremari mos, cineres ac ossa, ii quae superiunt, conduntur; senotaphiam aticiis extruι potes, 4 ἀι is septibus non est. Disserentiam Cenotaphii a monumento sepulchrali, quod
diximus g. 79o , tradit Florentinus I. 4 a. H. de relig. Cenotaphium vi originis sonat sepulchrum inane. Dicitur etiam subinde tumulus inanis, nec non sepulchrum honorarium, a nonnullis etiam imaginarium, quod a sepulchrali monumento non disserat nisi in eo, quod illud corpus defuncti contineat, hoc minime. Ita Suetonius m Claudio c. I. refult, exe citum Druso tumulum honorarium excitasse, cui nimirum C notaphium extructum suerat in Germania, cum corpus ejus Romam devectum esset.
657쪽
g. 792. Ubi V an- Quoniam cenotaphium non continet corpus vel ossa do extrui defuncti 793. , ceno usium alicui extrai potest in loco qu posit. cunque, ratam a sepulchro remotissimo , quocunque tempore abo, ita ejus elamo, immo eidem is pluribus sicis cenotaplia excitari
Eadem disserentia inter cenotaphia & monumenta sepulchralia interce , quae inter funus imaginarium & legitimum g. 749. . Sane funus imaginarium ducere licet quocunque in loco etiam ubi quis non fuerit mortuus , & quocun que ab obitu die. Nec repugnat, ut alicui funus imaginarium ducatur in patria, qui mortuus est in loco peregrino, ibidemque sepultus, & ducto senere excitetur cenotaphium, aut, ' s dicere mavis, sepulchrum imaginarium struatur.
f. 793. De stratione maris funebris dicitur, quae habetur in senere in 'u- funebri. dem ac memoriam defuncti. Dicitur hodie etiam in ligni. catu strictiori Parentatio, idiomate patrio die Ubbati fit quia in eadem gratias agi quoque silet iis, qui exequias cinmitantur eorum nomine qui easdem mortuo celebrant, Vel nomine cognatorum. Quoniam facta ex virtutibus intellectualibus ac moralibus prosecta laudem pariunt s 33. pari. I. Iur. nar. J, ac facta illustria laudem insignem ac minime vulgarem g. 78 a. , alierumque laudans suum de perfectione alterius, adeoque de virtutibus tam intellectualibus, quam moralibus judicium verbis signi- . ficat l. 343. Iso. ρart. I. Pr. nar.2 ; in oratione s nebricommemorandia sunt facta ex virIutιόus inret Euatihus ac mora, bus prosccta, ac predicandae virtutes , ex quihus Via profecta. Quoniam vero oratio funebris etiam habetur in memoriam
defuncti I in eadem quoque commemoranda sunν fara taefuncti.
658쪽
De ossiciis erga mortuos ct jure sepulturae. 6 I9
Cum denique mortuos in bono imitari debeamus 778. ;
orationi funesri isserenda quorue sunt . quae ad iQuartanem eorundem jactant. νMores Romanorum in stinerandis mortuis diversi fuerunt. a nostris, qui nec ubivis iidem sunt. Peragebatur illorum moribus sacrificium , quod humanum appellat Festin, & hoc saerificium Iustorum nomine ventcbat. Unde funus ducerect justa facere conjungit inpianus t. a. fit de in jus voe. Qui parentibus vira desunctis justa persolvebat , sacrificando
nimirum ipsbrum manibus, parentare dicebatur. Postea tamen vocabulum latiorem significatum accepit, ut parentare etiam diceretur, qui avorum, majorum aliorumque manibus f crificaret. Inconstantia tamen loquendi nec apud Romanos
fixum ac determinatum satis admist fgnificatum illarum vocum , quibus usi sunt ad significandum diversos actus in humatione mortuorum fieri solitos. Ueiba igitur Romanorum ad mores nostros hymandi mortuos propter aliquam analogia am, vel quatenus alii actus in locum aliorum successerunt, tam tum modo aptari possunt. In Jure naturae ad nullos prorsus gentium mores respicimus ; sed ea saltem tradimus, quae ex ossicii erga mortuos eodem iure praescriptis demonstrari possunt: unde judietum deinde fieri debet de moribus humandi
mortuos gentibus ustatis. Necesse igitur est, cum nova fingere vocabula non liceat, vocabulis apud Romanos in praeienti negotio ulurpatis tribuere significatum ad denotandum COs actus. quos jus naturae approbat, propter analogiam quandam , seu convenientiam , eumque fixum , quem solum admittit methodus nostra. Q.iodsi ergo orationem funebrem appellare vella pstentationem , aut hane ab illa disti guere , tuo per nos abundabis sensu. Si quis vero circa v cabula litem nobis intendere velit, eam nos ram non facimus.
Nobis susticit, quod vocabulis utamur in eo significatu, quem ipss tribuimus , ut a quocunque intelligi possimus. Ad orationem autem funcbrem vi Iuris naturae alia non requiruntur,
quam ea, de quibus oratori dicendum esse ostendimus. Prin.
659쪽
cipia hic tradimus generalia , quae aeternae sunt veritatis, ac ubi vis valent , aut valere debent , & quamvis ea hic insuper
habeamus, quae a religione veruunt, haec tamen, quatenus ve-ci ra sunt, vel tanquam vera sumuntur, iis non repugnant, aut repugnare non debent.
. 794ωCeremoniae Ceremoriae fune es dicuntur, quae in funeratione adhi- funebres. benturi Quoniam ceremoniae fimi stigna eorum quorum
in executione propositi alicujus meminisse debemus s. 44 a.
part d Phia prast anim); ceremoniae funebres notis 3n memor am revocare debent ea, quorum meminis Uebemus, quando funus. aeutatur ac morari corpus tumo conditur, seu ouando marmus si et μν , vel memoris imprimere ea quorumposthac meminisse debemus. Retinemus vocabuli significatum, quem in genere eidem
tribuimus loco citato, eumque laxiorem , cum ceremoniae a
lias dicti tantummodo fuerunt ritus aerat unde in significatu hoe laxiori ceremoniae distinguendae sunt in sacras atque printinas. Apud christianos ceremoniae funebres a religione O tum recte ducunt, non tamen apud omnes in principiis quam vis consentientes eaedem sunt. Immo inter Protestantes aliiceremonias funebres damnant & ad superstitionem reserunt, . quibus alii sine offendiculo utuntur. Praecipitantur autem judicia, quod non ex notione distincta ceremoniarum, qua Vel destituuntur, vel ad quam animum non attesdunt, de Iisdem iudicent. Quodsi vero ea tibi perspecta fuerint, quae de cere moniis prolixe demonstravimus 9. 44 3. pari. a. rari Pract.. aenire , in iis trutinandis hau facile a vero aberrabis, modo scilicet non sis ignarus principiorum religionis, si in iisdem rationem habeant s=.s6. OmoL - E. gri In patria mea, quM Uratistavia est, quando funus ducitur, arcae, cui corpus defuncti inclusum, praeferuntur candelae cereae accensae ni altit Onem elatae. Constat christianos credere, quod animae functorum cum Deci agant, apud quem nullae sunt ic brae,
660쪽
De ossiciis erga mortuor di jure sepultur 6ar
ae cognitione ipsus inmitiva frui seu videre Deum, qui est. Hujus status animae post mortem meminisse debemus, non una de cauta in quam jam inquirere non Vacat, quando mortuum ad sepulchrum efferri videmus ac perpetuis quasi tenebris immergi. Quidni igitur liceat sine superstitione absque temeritate praeferre mortuo, dum funus eidem ducitur seducuntur exequiae, candelas cereas accensas ad significandum statum ejus post mortem , quem pie defunctum praesumimu , . in usum eorum, qui exequias comitantur aut spectatorum numero sunt quidni candelam istas in altum extollere liceat, ut ab omnibus spectari possint. Quocis excipias ceremoniam destitui hoc effectu: id tribuendum est culpae hominum, qui usum, quem habere debent, facere negligunt, minime autem hinc inferre potes ipsam ceremoniam esse temerariam , audineptam , aud ridiculam , aut superstitiosam. Meminisse si tus futuri, quoties videmus mortuum ad sepulchrum esserri, nemo christianorum reprehendet se cum ad prosectum in pietatae faciat ejus memoria, quavis adeo occasone renovanda.. Ad eam renovandam cum faciat ceremonia, de qua diximus p e quis jure eandem reprehendere poterit ' Tum Remum ceremonia superstitiosa dici potest, si erronea de Deo opinione nitatur 3. I a s se pari. L Jur. nat. r id quod de praesenti dici minime potest. Non potest dici temeraria, cum fine, qui recte intenditur, non destituatus 3. 277 .Part. i. guri nati)οῦ nec dici potest inepta, cum ex ipso negotio, in quo adhibetur, possit reddi ratio, cur candelis accensu δc in altum datis ad Ggnicandum statum defuncti post mortem utamuc 3- 483Part. E. Phι . pract. unis.) r multo minus autem ridicula dici potes . quafi adhibeantur candelae accensae ad monstrandum mortuo viam, qua sit eundum, cum nemo sanus de eo vel per somnium cogitaverit. Unicum hoc exemplum satis clare do- cer, quomodo ceremoniae in funere ac sepultura passim obviae sub incudem sint revocanda .