장음표시 사용
261쪽
Liber Quintus. Ση Inino etiam operari multatem motricem.Ego autem cum Galeno ipso honaq; Medicorum parte admotum Epilepticum edendum nihil motricem conferre arbitror, ob occlusionem ventricuIorum e quibus actiones , tam sensibilis, quam motrix in alia corporis membra descendunt. Nec arduum profecto erit rationes, auctoritates' in contrarium allatas enucleare. Imprimis enim quod af- Drunt ex Galeno musculos a natura constitutos esse, ut secundum voluntatis iussum corpus,mebraq; moueant, id non praestar, Quo rvinus musculi mouere unquam possint, nisi animali ciente virtute, cum in febrium rigoribus membra interdum violenter m ueantur, concutianturque,dum pro insita facultate ad acrioris humoris expulsionem insurgunt, nulla ad hoc faciendum delapsae cerebro mouente Galenus vero cum dicit musculos non nisi a facultate voluntaria moueri,de motu intelligit,qui secundum natura limites sit, naturali ncmpe; ad eum enim edendum necessariovis animalis requiritur cuius etiam motus gratia uniuersum corpus musculis natura cinxit Har ratio igitur, ni potius velitis auctoritatem vocare, nequaquam in Epilepticis virtutcm animalem motricem ad illorum motum etficiendum necessario adesse oportere demonstrat. Siquidem Epilepticorum motus non voluntatis iussu fit, sed praeter naturam omnino est, dum musculi caeterarum partium, quibus alligantur,motum insequuntur. Nec obstat quod
vir Clarisi addit in Epilepsia musculi mouentur eo pacto, quo hvoluntate moueri solent,consentaneum ergo est,a nulla alia facultate moueri, quam a mouente, nam huic ita vocant instantia integre satisfecit Gai qui musculos in conuulsione eodem modo mouerI quo etiam naturaliter mouentur, scriptum cliquit; ijsid in nempe musculis ad propria capita revulsis, scd non propici ea Terendum est, ad motum conuulsionis animalem facultatem influere, ut in motu musculorum secundum naturam acci it Hic enim absque animali ciente, ac impellente virtute fieri non potest, conuulsio autem motus est inuoluntarius. Quantum ad aliam Gal. au.ctoritatem ex Aphorismorum Commentarijs depremptam , ego equidem non video quidquid sit de versione interpretis, cur per eam a me sententia decedere debeam; non enim probari ex ea
potest, Galanum ad Epilepticum motum ciliciendum motricem
262쪽
virtutem una cum expultrice concurrere voluisse, quandoquidem tradit apopleriam Epilepsiam in eo conuenire, quod eundem
Iocum at sectum, &eundem humorem habent mali auctorem, in eo vero differre,quod poplexia sit propter virtutis ad neruos affluentis plenam,consummatamq; priuationem, Epilepsia ob motum vitiolum atque peruersum,nec addendum est eiusdem facultatis, quasi dicere velit in Epilepsia motricem virtutem mouere quid is membra cum expultrice, sed deprauate, quemadmodum in apoplexia abolite . Non enim, puto,id voluit Galenus, si eius verba a germano sensu non distorqueatur nam vult quod hi affectus in eo ad inuice discrepet, quod poplectici omni prorsus motu tam voluntario, quam qui praeternaturam sit, destituuntur,ob omnimodam scilicet ventriculorum obstructionem, cuius gratia sit, ut virtus insita cerebri, quippe quae materiei multitudine affatim obruitur,contra insurgere ncqueat,Epileptici vero licet volutario motu careant,vitioso tamen,ac peruetio cientur,quod in eis integra non est venti tritiorum obstructio, sed, ut aiunt recenti res, semiobstructio. Vnde aliquo pacto virtus expultri contra rem insensam insurgere potest, quam dum expellere conatur cerebrum,multifariam mouetur, cuius inebri motum vitiosum nerui Primum, dein musculi, tandem membra omnia inuite sequuntur.
Sic ergo ab expultrice sola facultate absq; ullo mouentis adminiculo, motus Epilepticus editur . Sed ut haec melius intelligantur, diluenda quoque est obiectio , quae ab aliquo ingenioso hac in re
obijci posset, nimirum iuxta quam partem cerebrum rem noxiam adoliatur, cum ex sui natura sensu prope carere dicatur. Hic itaq, sit huic Lectioni finis in ad hanc dubitationem persoluendam descendamus. ua ratione dicatur erebrum tam prompte aduersus re infensam insurgere,cum exsul natura sensu carere dicatur Lem VII.
ES TR V M aliquis fortasse mirabitur, quomodo
a Gal. 3. de Loc aff. 7.4 a me saepius traditum sit, cerebrum in comitiali morbo aduersus rem noxiam tam prompte insurgere, cum ex tui natura pars illa
263쪽
sensus expers esse seratur. Quandoquidem verisimile no fit membrum aliquod rei alicuius expulsionem moliri, quae an ei amicae , vel inimica sit,vix sentire valet. Huius generis esse cerebrum probare facile possum. In primis namq; de cerebro disserens Arist. a.
de Par. Animal vo scribit illud non aliter,ac excrementum aliud quod uis sensu carere. Post quem Gal. cerebrum non ut sit lentiendi instrumentum, sed ut sensuum instrumentis vim sentiendi praestet, natura institutum prodidit . de Sympi caus. Hisce auctoritatibus ratio quoque fauet nam quae sentire pars debet, inter humidum,ac siccum symmetrum quid habeat oportet,vtriusq; enim qualitatis exuberantia sensus imminuitur, sed humida potissim v, unde humida intemperies non nisi ex accidenti dolorem inferre creditur,humoris etenim copia vim sentiendi hebetat, quae contra in sicco,quod limites non transcendat,acutior euadit Cerebrum vero perquam humidum esse, ab eiusdem mollicie,& copiosa, qua undiq; scatet humiditate,deprehenditur,imbArist.omnium nostri corporis partium humidissimum statuit. Hac ergo ratione etiam probabile fit,cerebrum sensu tactus omnino carere. Contra tamequispiam obijciet quod vulgo dici solet:nemo dat quae non habet; quomodo igitur cerebru cu sit sensus expers, sentied principium Medicis erit Pertritu est enim apud Logicos;ill0d esse magis tale
per quod numquodq; tale. Praeterea non ne Gai. lita de Plenit. s. literis exarauit cerebrum, spinalem medullam inter ea censeri, quae sensum obtinent ΘInsuper cerebrum mouetur;ergo etia sint it. Hoc enim patet ex Gal. I. de Sympl.caus ubi habet nullam parte carere sensu,quae mouetur Cerebrum vero sentire hac nota Ron-
deletius in Meth. cur morbos ab initio, alijq; demonstrant, quod quibus inflictum vulnus est in capite, i, frigoris iniuriam sentiunt,
licet obtusius propter partis humiditatem Fernelius Ciceronianae potius in dicendo elegantiae, quam Gai doctrina imitator, ratus consentaneum,non est cerebrum id alijs dare,quod ipsummet nohabet,motus dumtaxat, non item sensus auctore cerebrum facit Atqui cerebrum mouetur quidem, sed non lentit; meninges vero exquisitissime sentiunt,nequaquam mouentur. Itaque concludit cerebrum per se causam esse motus,non sensus, piam duram matrem sensus,non motus . Sed si petam ego a Fenet cerebrum quo
264쪽
rq De Epilepsia, si comitiali morbo
motu cietur naturali prosecto respondebit, verum in eadem ver samur dii scultates, quo pacto cerebrum det, quae non habet motus enim, quem alijs partibus communicat, animalis est,non naturalis igitur velit nolit cocedet cerebru dare ceteris id, quo ipsum caret. Quare Galenum sequutus tam motus,quam selus initium 1 cerebri sub Divia manare dicam . Quod quidem ipse Galenus confirmat manifesto argumeto'. de Plac.Hipp. Ilat quo Ferseneliana sentetia undiq; 6uellitur, qudinimirum in neruis duplex substanti i consideratur, duplex tunica,& interior medulla. Tunicas accipiunt a tunicis cerebri, medullam a medulla . Atqui si membranas latum incideris intacta medulla, pars,in quam neruus inseritur,nihilominus sentiet, atque mouebitur. Si vero mox me dullam discindas, utroq; privabitur. Ergo cerebrum erit utriusque efficiens causa; nam habitus priuatione dignoscitur Ardua res est causam ad inuenire,cur cerebrum det ea, quae non habet, quod in Solepariter miramur, qui non calidus calfacit,&in cote, ad quam acuitur gladius, cum sit exors ipsa secandi. Quare hanccipiam disticultatem pro nunc alijs discutiendam relinquo . Sat est mihi cerebrum sensu per se omnino carere, quanquam ab eo senssilica i vis in alia corporis membra dimanat. Nec obstat, cerebrum mouetur, ergo sentita nam hac de causa cor etiam nulmo, aliam, viscera, quae motu cientur naturali,per se sentirent, inculpandaque seret natura quae in eadem viscera per neruulos sentiendi vim de fert Galenus vero cum scribit partem, quae mouetur, sentire,de motu illo intelligit, qui a cerebro per delatoria instrumenta caeteris partibus communicatur, qui cum ex maiori spirkuum copia tiat,quam sensus, necessario sensum includit Maior enim vis includit minorem Tandem si tristis aliqua sensatio in cerebri corpore ab aliquibus persentitur, hoc ego fieri dicam merito non medullaris substantiae cerebri, quae sensu omnino caret, sed venularum, arteriarumq; quibus circumtexitur.Verum ad Epilepsiam reuertamur. Cum cerebri nomine aliquando sola medulla de
gnetur, aliquando una cum medulla partes coniunct P. utputas nae, arteris, nerui, duplex tunica tenuis,& crassa, sciendum a vobis est illud eatenus statutum essessis lepsia subiectu, quatenus est luis partibus conuestitum. Quarum quidem partium gratia fit, ut
265쪽
cerebrum exactum habeat sensum ad amica amplectenda , inimi ca expellenda. Quamobrem inquirendum modo est, quaenam sit ea cerebri pars, ratione cuius motum Epilepticum leni contingit. Id quod a nemine adhuc,quod ipse viderim,suit explanatu. Vidius Iunior vir sane doctissimus in sua Praxi Med. c. de Epilep. huic puto ego dissicultati satisfacere cupiens, causam, ob quam cerebrum hoc in assectu ad expulsionem rei nocentis tam valide
mouetur, aut in men inges, aut in exortus neruorum reserendam esse cogitat. Ego vero in neutram partemmon in meninges,quoniam si demeningibus simpliciter illud intelligit, sequeretur in is omni Phrenitide, pseudodelirio, capitis etiam dolore comitiale
casum adesse,sed consequens est fessum,ergori antecedens; non in neruorum exortus,quia licet principia neruorum irritentur una cum cerebro ipso,non propterea dicendum cerebrum Epilepsiamati, quoniam a neruis irritatis in consensum trahatur,nam secus e res habet fit enim haec passio dum cerebri facultas ad rem infensam expellendam mouetur, quem motum insequuntur nerui
etiam, quippe qui a cerebro spinali mediante medulla nascuntur, nec non alia subiecta membra omnia,quemadmodumGalenus,omne'; Medici assirmant . Quibus de causis tanti viri iudicium hac in re mihi non undique probatur Si quis ergo dixerit irritamentum hoc secundum cerebri substantiam fieri, multo magis a surda loquetur,quod nullum,uel exilem,obtusumq; habet sensum,
preterquam quod in Lethargo, amplexi semper Epilepsia ad .
esset illud etiam mihi non arridet,si quispiam secundum ventri culos irritamentum in cerebro fieri contendet. Quandoquidem . ventriculi dupliciter a nobis considerari possunt, aut secundum. cauitates aut secundum parietes. Si primo modo considerentur, non video quam vim expellendi habeat illorum cauitas, si secundo modo, cum ventriculorum parietes eiusdem sint cum cerebro substantiae, eos quoque sensus expertes esse dicere par est . Quid igitur in hac dubitatione statuendum Z Ad Anatomicos, qui tactu rem dijudicant,confugiendum est,inter quos Archangesus lib.
I. AnatiLect. columbus lib. 8. cap. 7.tradunt cerebri ventriculos membrana quadam tenui,extenuiore meninge ortum ducente,subcingi, quae quidem sensu admodum exquisito praedita est
266쪽
Quam rem hi Anatomici ab ipse in inae sonte hausisse videntur , a Galeno scilicet . Hic enim de tenui meninge loquens ita scribit,de tu par. 8. cap. 8. Quo fit,ut non modo cerebrum complectatur,verum etiam in profundum eius si se insinuet,ipsum in
omnem partem peruadens, totumq; contexens,ac quoquo versus sese extendens usque ad ventriculorum capacitatem. Quapropter membranula illa a re quapiam praeter naturam irritata ad ex pellendum quod noxam ansere,cerebrum concussuum motum pati cogitur,veluti etiam sternutationem, si anteriorum ventrices rum membranae illud ipsum eueniat. Neque id mirum cuiquam videri debet, quoniam eadem membrana communis est cum omni membrana omnium neruorum . Vnde Galenus .de Plac.c. 3. omnium,inquit,neruorum, qui in corpore sunt, principium est cerebrum, nerviqi a cerebro, cerebrumq; operientibus membranis Oriuntur,& per interiorem partem, quae a cerebro exit, sensus , motus membris omnibus animalis suppeditatur membranula igitur aliqua ex causa contracta,contrahuntur etiam nerui,& musculi ipsi, ut fiat uniuersalis omnium partium concussio, quam
quotidie in comitiali morbo assectis obseruamus . Sic ergo intelligendus in Galenus, cum dicit Epilepsiam fieri, quando insita cerebri virtus ad rem insensam expellendam insurgit. Vtrum cerebro mon asseeri Ditem aliquandosiat, obfractis solum carotidibus arterjs, venisq; iugularibus Lin I. N pilepsia,quomodocunq; fiat, semper, &n cessario cerebru astici oportere, ita ut propriu, Madaequatum subiectum Epilepsiae cerebrum existat,ea videlidet ratione, qua in superioribus
Lectionibus a me demonstratum fuit, Medic rum schola omnis unanimiter assinat. Vtrum vero etiam,cerebro non affecto,& solummodo ab obstructione δε-poralium arteriarum,uenarumq,iugularium interdum fieri queat, in dubium,seu qu stionem reuocari pone videtur: Siquidem non modo Aristoteles, sicum eo uniuersa Peripateticorum secta, qui
267쪽
ob prohibitum a corde ad cerebrum spirituum influxum,ea perpetuo fieri volunt, verum etiam inter Medicos Hippocrates hanc ipsam opinionem amplexus fuisse dicitur. Imo probabilibus quibusdam rationibus ostendi potest Galenum quoque ab illarum partium obstructione ortam Epilepsiam concedere. Quam quiden opinionem si veram esse quispiam contendat, fatendum omnino est, quae de generationis huiusce aegritudinis modo passim Galenus disseruit, finitia esse,prorsusq; a veritate aliena. ae tamet cum auctorem similiter habeant Hippocratem, necnon firmissi. mis rationibus, ac sere sensu ipso tanquam basi aliqua sulciantur, a nobis ut oracula sunt aestimanda . Sed age ad rem hanc pro viribus enodandum accedo, ut inde in posterum mihi,si ulterius vitam protrahere liceat, aut alijs ingeniosioribus meliore excogitandi solutionem aditus patefiat. Quantum igitur ad Peripateticos attinetai peteres ab his, quaenam praecipue ea sit pars, in qua Epilepsia fit,nullam aliam profecto eue responderent, quam coramde motus, densus principium caeteris partibus emanare conis tedunt,cuius propterea membri tam somnum, quam Epilepsiam, qui similes admodum, cognati sunt affectus,passiones esse arbitrantur. Qua tamen in re decepti sunt Peripatetici, si Medicorum
praecepta insequi volumus, quibus sane in huiuscemodi saltem materia credendum magis est,quam Philosophis, ut uberius infra , cum Aristotelis opinio de Somni, ac Epilepsiae causa expendetur, patefaciam. Verum huic rei illud facessere negotium videtur, quod Hippocrates o Epid. 8 qui ex cerebri meatuum obstructio. ne fluctum comitialem fieri aperte docuit, ex iugularium venaruinterceptione id morbi genus accidere alibi scripsi. . de Rat vic. acu.tex. 23. 47. Ide sentire videtur auctor libri de Flatibus,que Hippocrate esse multi volunt. Quae opinio cum Peripateticorum sententia in eo saltem conuenit,quod Epilepsiam quandoque fieri
vae cerebro nequaquam adici, Causam etenim quaerens, unde sit,quod quis subito, ac de repente mutus euadat, nimirum in repentinas cunctarum functionum resolutiones incurrat, ita enim
saepe mutos auctor ille appellat, non eos tantum, quibus vox ipsa oblaeditur,in venarum utrasq;iugulares intelligit αποληψεις, idest interceptiones retulit,quae quidem tunc fiunt, cum, eodem paulo
268쪽
inserius reserente ab humorum multitudine opplentur venae illae, quarum Venarum interceptiones spirituum quoque interceptio insequitur, cum liber ij per venas transeundi non pateat aditus. Quare cum sanguis, prae occlusione ex humorum fluxionibus orta, in vcnis constiterit,atque una cum eo spiritus , infrigidati nes,inqui oriuntur, vertigines, phoniae,capitis grauitas,& conuulsiones, si iam ad cor, vel hepar,vel in venam fluxiones peruenerint. Hinc Epilepsiae, paraplexiae,si continentes locos fluxiones inuaserint, atque a spiritibus exire nequeuntibus exaruerint. Eundem Epilepsia generationis modum admittere visus est Galenus, qui dum Hippocratis sententiam enarrat in Comm. cum igitur, ait, supramodum oppletae fuerint venae, premi virtutem , grauariq; est necesse,atque in extinctionis periculum agi natiuam caliditatem,quae ob multitudinem, copiamq; sutlacationi quippia
simile patitur Oriuntur siquidem Epilepsiae, apoplexiae, syncope cardiacae, nepe uno communi aphoniae,idest vocis carcntiae lymptomate,symptomata huiusmodi significauit. Qui etiam paulo post ad hunc modum loquitur: cum sanguis constiterit, atque cum eo spiritus,infrigidationes fiunt, vertigines, aphoniae capitis grauitates,4 conuulsiones, quibus succedunt Epilepsiae,ac para plexiae cum in locos oppletas venas continentes desierint fluxiones locos diAit corporis partes quas auctor ante scripsit cor,he- par, ienam, quae praedicta coniungit viscera, venam, inquam, postea a Medicis cauam appellatam, quod venarum Omniu, quae per corpus animalium disseminantur,latissima sit. Praeterea quod Galenus hanc Epilepsia generationem concedat, probatur tali
pacto: Apoplexia sit aliquando ex affatim obstructis venis iugularibus,caiotidibusq; arterijs,ergo etiam Epilepsia Quadoquidede eiusde Galeni sentetia poplexia, Epilepsia in eo inuice conueniunt, quod non selli eundem humorem habent mali auctorem,sed etiam quod in eadem corporis parte communiter fiunt. Modo a poplexiam non tantum ex ventriculorum cerebri, vertim& iugularium venarum,arteriarumq; omnimoda obstructione gigni posse,in consesso est apud omnes. Illa etenim sit olim facultas, spiritusq; animalis a cerebro ad neruos deserri prohibetur,Vnde Millico sensu, motuq priuantur. HM vero diim cordis influxus in
269쪽
cerebrum intercipitur, oppletis videlicet, atque obstructis cum arterijs,ttim venis per quas vitalis spiritus ad cerebrum desertur, suntq; iugulares ab Arabibus GiudeE nuncupatae . De apoplexia
utroq; modo genita locutus est Avicennari ter tracst. s. cap. I 2.
dicens. Quae vero est absque postemate haec ut plurimum accidit aut est in ipso cerebro, aut in vicinitate ipsius; cilla quide,
quae est in vicinitate,aut est in meatibus spiritus ex cerebro,aut in meatibus spiritus ad cerebrum. Nec multo post addit. Illa quae est in meatibus spiritus ad cerebrum fit, cum opplentur arteriae, venae ex vehementia repletionis, ac multitudine sanguinis, di spiritus non habet transitum . Quae omnia ut melius intelligantur, animaduertendum est spiritum animalem vocatum, qui in cerebri cauitatibus, veluti in sente quodam continetur, unde etiam ad sensum, motumq; praestandum omnibus corporis partibus subministratur, cum substantia admodum tenui, ac prope aerea sit, quolibet mometo dispergi,atque dissiari,nisi continuam,iugemq; habeat generationem. Quare cum hic spiritus ex eo, qui per arterias a corde adscendit, tanquam ex materia continue efficiatur, iure merito dici potest ex repentina vaserum iugularium,per qua influxus a corde ad cerebrum desertur, obstructione apoplexiam interdum fieri. Illis enim occlusis animalis spiritus consumitur, cum materia, unde generatur, eidem suerit intercepta Epilepsia tamen hoc eodem modo, uti equidem reor, effici nunqua potest quoniam in ea ventriculorum cerebri occlusionem fieri oportet.
Siquidem id morbi genus tunc quidem gignitur, cum insita cerebri excretrix facultas aduersus rem noxiam pugnat, in qua pugna cerebrum, ut sortius ad rem infensam a se propellenda insurgat, in se ipsum contrahitur,ex cuius quide ebri contractione sit ventriculorum occlusio, consequenter sensus, motusq; voluntarij, ut principum similiter iunctionum animalium abolitio. Quanquanon me latet occlusionem illam fieri plerumq; ex materia aliqua crassa, viscidaque, qualis pituitosus est, melancholicusq; humor, statim illas cerebri partes occupant , quae vulgo semio bli ructio dicitur. Vnde necessario asserendum est Epilepsiam nulla alia in parte, quam in cerebro ieu cerebri ventribus fieri posse. Quam quidem Epileptici morbi generationem primus omni u cognouit Hip
270쪽
xso De Dilepsia, eucomitiali morbo
Hippocrates dum scripsit . Epid. 8. Melancholici magna ex parte Epileptici fiunt, i contra Epileptici plerumq; melancholici, atque horum utrumuis magis accidit, prout in hanc,vel illam partem morbus repit. Si enim in corpus Epileptici, si vero in mentem melancholici efficiuntur. Quid ergo respondendum eiusdem summi Viri auctoritati in contraritim prolatae,quam Galenus etiacomprobare videturZAn liber ille Hippocratis non est,& Galenus scribit id,quod auctor ille instituita An quod ea fieri vult,venis a caua hepatis prodeuntibus,primiim ab humorum copia repletis aut constipatis,qui postea per utrasq; iugulares venas, itemq; arterias ad caput deducuntur,& ad venas,arteria' καρωτα α re- gurgitant, ab his ad cerebri ventres medium, aut postremum a
fluui, a quibus insita uis cerebri ad rei nocentis expulsione promouetur)An vero magis ex illorum vasorum repletione Epilepsia fit,quoniam ex prohibito non integre tamen cinfluentis caloris, nempe spiritus a corde influxu,cerebri humiditates, quas calor i
le,si non penitus euincit,saltem compescit, augentur, quae ventriculis communicatae assectionem pariunt Galenus autem cum
scribit 2.Aph. s.eundem locum affectum in Epilepsia,ac popl xia reperiri, de nullo alio loco intelligit, quam de cerebro, quod membrum utriusq;pathematis subiectum perpetuo esse contendit. Adeatis eundem Galenum . de Sympl.caul.8. Ex his ergo patet magno in errore illos versari,qui Epilepsiam aliquando fieri posse
autumant, cerebro non affecti neque enim pro illorum sententia stant supra enumeratae rationes,dicat quicquid velitThomas Erastus cum Peripateticis lib. Disput.in Paracessum. Quamohrem Epi tici non modo ingruente morbosensim, tum rationem, O memoriam amittant, sed etiam ab eo liberi tanquam fatus, immemoresque videamur.
Le I X. VA M arduumquam dissicile sit , rerum omnium rationem proferre,aperte nobis indicauis Alex Ap, diseus olim in Peripateticorum si nota primarius in Problem.ab initio,dum non mota Medicae artis auct