장음표시 사용
171쪽
1 is quaedam Ioea Proverbiorum Salamonis. m 'suisse voeabulo P Nn, qua in re, praeter Ara- ibem, Vulgatum etiam habet secum consentietatem.
qui similiter ita: occasones quaerit, qui vult recedere ab amico. Et prosecto negari nequit, hane ipsam lectionem pluribus de causis videri quam maxime desiderabilem. Nam nonnisi levissime discrepat 1 lectione recepta, ut haec ex illa derivari facillima mutatione potuerit, et sensum dat egregium atque perspicuum, et firmatur praeterea ipso loquendi usu, coli. loco Iud XIV, 4, in quo formula cernitur. Neque tamen nos eandem praeferendam ac pro vera et
genuina habendam iacile dixerimus. Nam in altera . illa, n- , praeter Chaldaeum Syrumqae interprotem consentiunt quoque Aquila et Symmachus , qui uterque habet εις επιΘυμιαν, et Alexandrinae contra versionis auctoritas nihil omnino praesidii accipere potest ex consensu Arabicae Vulgataeque, cum mani festissimum esse debeat, hanc non minus ac illam, hoc certe in loco, ex ipsa Versione graeca, non Vero ex hebraico contextu, fuisse confectam. Sed quanquam temonem NND, utpote minus confirmatam testium. auctoritatibus, defendi non posse concedimus ; egregie tamen eadem uti nos polle nobis videmur ad sensum loci verum inveniendum. Nempe vocem T Nn jam non accipimus de cupiditatibus quibuscunque,
sed definite de illo desiderio, quod habet qui rumpere amicitiam vel societatem cum alio contraitam cupit, et quod in hoc ipse positum est, ut abdicandi semet subtrahendique opportunitatem aliquam nanciscatur. Ad syntaxin vero quod attinet; extat locus simillimus Jobi X, 6, ubi pariter opa construitur cum praefi-i xo, et objectum, quod quaeritur, reticetur: qui Ι cus cum, nostra quidem sententia, reddi alio modo - quam hoc nequeat, quod exquiris ALI ID quod mihi tanquam crimen imputare poss1; nostrum quqqua
172쪽
' Ad quaedam lora Proverbiorum Salomonis. M pari ratione vertendum existianamus, qui δε-a e rumpera societatem quaerit A LIquin pro hoe suo sysdriris, seu, aliquid quod hoc desiderium juvare possit. Hoc vero quid quaeso aliud est, quam illud ipsum
quod, breviore modo atque ad intelligendum faciliore formula, exprestit Alexandrinus: ut adeo jure dubit ri possit, an revera lectione is usus fuerit tali, quae a recepta illa sit diversa. - De altero hemistichio non attinet multa dicere. Rectissime enim docuit Scuv TENs Ius in origin. hebr. pag. 337 coli. pag. 348, verbum Proverbiorum libro privum, non ut multis antea visem suit, declarandum esse ex cognato sed ex usu solius linguae arabicae, in qua quando de ore usurpatur, tale os denotat, cullus labia refricta sunt et dentes apparent, quod vel ridendo vel etiam rixando. Et priorem quidem, ridendi, notionem Syrus interpres adhibuit tum hoc loco, tum altero cap. XX, 3 : posteriorem vero, docente SCH v TENSIO loc. cir. pag. 339, tribus in loeis C ldaeus, Cui nos quoque aceedimus, quamquam et prius illud locum habere hic commodissime potest.
f. XI. Cap. XV, ao. In singulis voeibus nulla hiedissieultas: sed de lectione tamen breviter aliquid monendum. Cel. ΚεNNicoTTus, in dis . II super ratione textus hebr. V. T. impressi , pag. I 88 edit. inon. vulgatae lectioni, CIN fi do, eam quam non AI Iandr. modo, sed Chald. etiam Syrusque interpres refert, quamque ipse in codice aliquo Cantabrig. de- Prehendit, Iti, praeserendam esse statuit, eam praecipue nisi nos omnia fallunt, ob causam, quod haec videatur ad membrorum inter se contrapositio-- nem necessaria. Enimvero, quod pace viri doctissimi i
173쪽
118 Ad quaedam tota Proverbiorum Salamonis. dictum sit,' parum nos huic crisi tribuendum esse existimamus. Nam recepta let io aptissima est ad antithel in membrorum emciendam, si recte illa convenienterque regulis grammaticis intelligatur. Scilicet, prata orationis jubjectum est, ad quod F non minus pertinet quam ad CPI, in formula autem Ud cIN, qua continetur, periphrasis est su- . Perlativi, velut in C ur)N 'In Es. LIII, 3 et ira Pi XX , 7 debetque sensus loci nonnisi hac ratione
exponi: stius sapiens laeti at patrem, filius spernens' matrem sultismus es. Praeterea, s ambae lectiones inter 1 e comparentur, prcibabiliter ostendi vix potest, qui factum sit, uti lectio la, utpote ad intelligendum facillima, degenerarit in alteram, PIN b d , Paullo dissietiorem: hae vero posita mirum videri non potest ad illam deflexisse interpretes librariosque vel quod necessariam eam putaverint ad oppositionem, vel quod similem locum cap. X, I habuerint in animo sibi obversantem. Est autem certissima atque ad recte judicandum de variis lectionibus utilissima observaim, duarum lectionum illam esse antiquiorem, ex qua alterius origo probabiliter potest dentonstrari. Cons liber eximius, qui inscriptus est: Elemens de
174쪽
loquentem introduci a Davide illius auctore d dum demonstratum suit argumentis certis atque hiis, torum enarrare ac illustrare, nobis quidem anumus nune non est: sed iis tribus tantummodo. versibus Operam nos dabimus, quoiram sensus videtur quam maxime dubius ac incertus, ut recentiores inter etes recedere a vulgari lectione, alimque probab reis
exquirere necesse habuerint. . . . . . ras.
Qui receptam lectionem tuentur, ellip aleum loquendi genus esse perhibent prodixsi O anima mea, h. e. ego dico, provocantque ad loea similia Ps. XLII. 6. Ps. XLIII. 5. Jerem IV. yy. Thren. ΗΙ. 2 et praecipue a Sam. XIII. 39 et PsCXXXVII. s. Sed recentissimi interpretes fere omnes, MICHAELIs, I LowΥHus, vi Scuv avs: D
175쪽
ieto IV Animadvers. ad quaedam lata
TELLE Rus , q) quibus nescio num accensendus sit h. ZACHARIAE, S in eo consentiunt, ut statuant, abjiciendam es se istam lectionem, utpote nimis inconcinnam atque ab usu linguae alienam , inque ejus locum substituendam vocem N, quae 1ua semet sicilitate ac concinnitate quam maxime commendet. Et
habet quidem haec lectio auctoritates haud contemnendas. Nam veteres versiones praeter Chaldaicam omnes eandem exprimunt, et sunt quoque nonnulli, qui eam exhibent, codices hebraei nasti. Vnum , eumque Britannicum a LIvELAEo Proselis Cantabrig. inspectum, commemorat DRUSIvS, 6 tres. quorum secundus, Cantabrigiensis, idem sorte est cum illo Livelaeano, vena RENNI COTTVS . 7b Argentinenses
duos clariss Baurusius, 8 quibus septimum, Regiο-
montanum, adjunxit clar. SCHvLZIus, sed parum accurate, habet enim hic, teste vener. LILIENTHAMO, so) non , sed Accedunt editiones antiquae tres , Soncinensis hebr. librorum omnium,an. s 88, Psalmorum Basileensis an. I i 6, et quam cum hac per omnia fere consentire ex ipso usu cognovimus, Potheniana , Colon. Nec tamen haec argumenta tantam nobis vim habere videntur, ut recedendum esIe a lectione recepta putemus. Nam
i Praeterita in quatuor hymnos Davideos II. XVI. CIR
sὶ Freye und erklBende Ueberseetung der Psalnien, Ip73. - ω viri. ejus Quaesita per Epistolam quae extant in Criticorum Sacrorum Tom V Ili. Epist. 79. vid. LowTH Praelest. loe. cit. . . M KENNic OTT NOt. eriti ete. Lips. 17 . pag. go, s) in versione sua Psalmorum, ad h. l. . Iob Commentati criti de duobus codd. insua beta pap.
176쪽
quod Attinet antiquos interpretes, quanquam illi h
hent dixi Domino, exinde tamen non satis.tuto conficitur lectionis in ipsorum codicibus diversitas: sed sensum potius expressisse videntur ejusdem, quae in vulgatis exemplis extat, locutionis, quam in sua versione presse imitari non poterant sine summa obscuritate, prouti nec LVTHERVs facere se posse putavit, quem in suo codice, Brixiae an. 1494, 8. edito, non nisi consuetam lectionem habuisse ex silentio celeb. SCAvLEix Ia) jure colligimus. Librorum autem, et .
scriptorum et editorum, qui vocem 'm N habent, auctoritas parum valet in hac causa, cum ex utriusque lectionis natura et indole haud obseure intelligi questi, utra sit antiquior altera et praeserenda. Est Cnim lex critica, raro sallens, e duabus lectionibus Praeserendam esse eam, ex qua alterius origo probabiliter possit cognosci. Jam vero qui factum sit, ut
dictio ' CN degenerarit in alteram, multo sane duriorem et dissiciliorem, vix ulla probabilis causa afferri potest: quis enim haesisset in voce tam facili . atque perspicua contra vero, hac posita, non poterat non illa facillime se offerre et quasi obtrudere li--- rariorum ingenio. Vnde conse tu tur, praeserendam hie esse lectionem duriorem atque inusitatam, cujus
ramen, nisi nos omnia fallant, simillimum exemplum deprehenditur Ps CXXXVII.
Statuit perii l. MICHAELIS, cum Alexandrino Syroque interprete pronuntiandum esse
duplici de causa, primo quod, cum H s aequia
gaben der I ebr. Bihel ele.. Beri. I766. 'snee nunc quissem, postquam alii etiam, qui lictionem 'DΗ referant, libri, aspis ister hos quoque Braxiensi, repeni fuerim. J
177쪽
I 22 IV. Anmadum. ad aquaedam lata aequipolleat seri': P, sere identica sit pmpositio; diaco aesiovaeψ tu es Isiova, de inde quod perspicuit
tis causa essendum potius fuerat. m: rari' HIN. Sed . liceat nobis iterum recedere ab 1 opin rione viri sum . - Etiamsi enim demus, majoremi perspicuitatem ii iesse locutioni N ', iusto tinmen vix putaverimus; .sciendum , a RICH. . SyMo-mio I 2 commemorari codicem eumque bonum i His. panicum, qui loco habet, vocem N ID; quam ipsam lectionem pluribu , postea Jibris confirmatum iri admodum credibile. Osi, eum, monente ipsis M1 CAAELIs alio ejusdem libri loco, I 3 demonit -/ tum sit a ΚΕNNI COTTO I4 . atque .etiam LILis N THALIO, 1 quam plurinus locis scriptos libros servasse Dornen quibus. editi vocem exhibeant. Ideiaticum vero prosecto non est, si dicatur: Jehoraedico, tu es Diiova: idem,enim hoc valet, ae si di-Mxis , o Jel, a , te JQb orn, h. e. Deum ra me 'eolendum prosi eor: quapropter. vererum quoque , inter Pretum no0nulli hoc modo, et recte quidem, sensiim expresserunt.. Ut de eo non dicamus, stiperes aliam verborum jungendorum rationem, qua suurta omnis illa suspimo penims granescit, . . IJ .:
Interpretamur nos haee verba 'se, felicitas mea nihil quidquam est praeter te. Est hie
178쪽
Bionis. cujus usus cognoscitur ex locis sequentibus, Gen. XXXII. ix Exod XXXV. 22. Jud. XIl. I. c. XU.8. Ezech. XUI. 37. Amos. III. Is al. 'quemadmoduni enim de tali homine, qui praeter Iehovam alium .i quempiam, fictilium, Deum ex. gr. Baalem salutis , suae auctorem coleret, bene hebraice diei possitrari' 'M- mala: ita vicissim quit Jehovam 1b- Ium veneratur omnisque suae felicitaris verum ac unicum fontem et auctorem putat, recte dicere potest 'a riri P Nos itaque haud necesse putamus solicitare lectionem vulgatam, inque ejus locum substituere, cum HO VBIGANTIO, MICHAELIS, ZACHAR1AE, 'P. Qitae lectio, nostro quidem judicio. multum abest ut tantum apud veteres interpretes praesidium habeat, quantum alii sibi videntur deprehendisse. Nominat quidem .perii l. MICHAELIs tanquam restes hujus lectionis Chaldaeum, bonum meum non eis datuaen ns o te, Syrum, bonum meum
est a te, et quem HieronYmus sequitur. iii versione sua, Symmachiam, αγα Θον μοι κκ ετιμ ανευ : σκ' At quid impedit, quonamus harum lirier pretation uiri eausam potius in eo ponamus, quod earum auόtores, particulam ,π eo sensu acceperint, quo illam accipiet posse et debere probavimuS Z Quomodocunque sit, illud certum videtur , firmari receptam tectionem su fragiis non modo Alexandrini interpretis, quem Arabs, sequitur, et Vulgati, sed praecipue etiam Aquilae,
quem his secensere neglexit MICHAELI s. Habet enim , αγαμοσυνη μου ἔς Mi επι σε, in qua sermula vox εμι
platiissime respondet μ ν ut Gen: XXXu. Ia. Iud. XII. I. cap. XV. g. Λmos. III. Is apud LXX.
. Vers. 3.16 in Lexi eo ad hane vocem. β
179쪽
IV. An ad vers. ad suaedam loca Uers. 3. In tractando hoe loeo dissicili, qui multum exercuit eriticorum nostri aevi ingenia, ita versabimur, ut primo diversos virorum doctorum conatus modeste examinemus, deinde nostrum qualemcunque opinionem proponamus. ν' Ι. Perili.' MICHAEL1s, Alexandrinum interpretem potissimum secutus, qui habet αγιοις τοις εν γ' αυτὸς εΘαυιιας εὐσε, ιγὶ Verba hoc modo constituenda esse
eos resuscitaturus. maxime illis delectatur. Jam vero, etiamsi nos neque ignoramus neque negamus, antiquitus hebraeos scripsisse continenter, absque i tervallis vocum, et posse interpretem, si sensus id requirat, reeedere a vulgata literarum distinctione; letiamsi nulla adsit antiquorum testium auctoritas I 8); illud tamen parum nobis videtur credibile, in uno eo.
demque loco adhibitas fuisse ab auctore Pselmi du
rum', Post addunt o κυριο non modo editt. M- dina et Complut. atque Theodoretus vid. HovBIGANT apud MICHAELis loe. eit. pag. 8 . sed et duo eodi- ees Psrisini a sTARCΚio commemorati Davidis alio- . rumque poEtarum hebr. carminum libri V. vol. I. Pag. 3o. nee non exemplum mstum' versionis Psalmorum Alexandrinae satis vetustum, quo nos utimur, Cujus que justam recensionem alio quodam tempore dabimus. Et FlovaiGANTIus quidem defendit lectionem nam tanquam veram et genuinam: sed rectius statuisse no- his videtur iit. MiCHAELis , qui glossam sive addita- . mentum esse putat, loe. eit. Arabicae certe' versionis auctor in exemplo graeeo, quo ipse ad vertendum usus est, Vocem finior hoe loco non habuisse videtur.
180쪽
'almorum Fascu. L ,rum voeum sermas insolitas inusitatasque et quas selitis 4S NI et majorem vel vim vel elegantiam habere, ne pei' s omnium qui dein cogitari possit. Neque vox PΞΩri multum probabilia talis habere videtur: nam Im, sentu voluntatis, din. lectationis , adhibitum , haud unquam in numero multitudinis poni solet, adeoque scribendum erat, ex con-- santi linguae usu , Porro verbum ' Nn miis: nus recte conjungi cum praef. ', ex altero loco Esai.: LII. et I sacile cognoscitur. Rursus et illud vere dum, ne, quae verbis Irata cim np, parum dubitanter tribuitur, significatio, mere arbitraria sit, atque ex nostra tantum loquendi consuetudine ducta: etenim, bene quidem hebraice dixeris, desunctos esse
LXIll. io: sed illam sormulam, qua. dicerentur esse
' ηῖN s. η , Hebraeos in usu suisse , id.
vero, ne unico quidem exemplo denronstrari pose ex-
istimaverim. Denique, quod praecipuum est, ipse
etiam sensus haud admodum magnam videtur babere . . commendationem. Quid enim Θ num sancti tantum . homines a Deo in vitam reducendi, nonne impii pa riter ac profani omnes3 Ego vero putaverim, san- ctorum si sit praedicanda felicitas , commemorari de . bere non quae communia his cum reliquis hominibus omnibus, sed quae priva ipsis sint et sic comparata, .ut cum iis, qui sanciorum nomine non veniunt, communicari nulla ratione possint.
. II. B. ZAcu Astraa. pro substituens 'PIT, et pro 'MI, , qua in re praeeuntem habuit HovsIGANTIvM , nisi quod hic maluerit verba se exponit: sinen helligen Dienem tha JHo-va Mia in der Erde heresitis Uuitare, Diacti et noch