장음표시 사용
301쪽
et 6 VJ IL Animadvers. ad quaedam Ioca
cauto sacrarum litterarum interpreti, qui cogitet, eadem ratione a stirmantem sententiain quamlibet posse in negantem iransformari. Cap. XI, IO. II. II.
Est hie quoque Jobi locus ex genere illorum,' inquibus mirum in modum dissemiunt interpretes. NO-bis videtur haud dubie sensus hic esse, Deum, si vellet
causas, cur hominem malis assietur, coram exponere, tam Justas eas ramque graves habiturum, ut et stolidissimus er seri cissimus quisque persuasem sibi esse - , et penitus satisfuctum esset dicturus. Sed, ut egregie morier perili Mic MAELIs 8 , loquendi formula d ' sumta est ab antiquissimo illo modo instituendi )udicis, quo qui injuriam iaccepisse se putaret, adversarium vi
prehensum in jus trahebat, coramque coetu actionem . instituebat, reo postmodum causini suam dicente, po- . Puloque' tandem selitentiam ferente. Quibus praemi sis verba sic interpretamur:
Io Si quem D us comprehenderet , victumque
II Ipse enim novit mal9s, videtque scelera, etiamsi animadvertere non
deatur. . . I 2 Et homo vacuus animum UsEt accepturus, pullas onagri indolem hominis. . . Verbum praeeunte SCHvLTENs1o 9 , aeeipi' mus sensu invadendi, quo etiam usurpatum videas eaP. IX II. eodem docente ex usu arabico Ah,
302쪽
Ibi. Fastis. I. 247eollari eonfringere. Y 7 p elliptice dictum probrip Urip . Vocabulum de refutatione intel ligendum, quae fit dictis argumentisque, quo sensu
verbum hoc Occurrit cap. XIII, 22. Sed ante hane formulam eogitatione supplendum, quod sponte legentis animo sese offert, si rationem expon ret. Versus II in parenthesi positus causam indieat.
eur Deus in castigandis improbis juste versari censem dus sit, quod scilicet nullum scestus, ab homine unis quam commissum, latere illum possit. Verbat,2π, possis quidem impersonaliter 'aecipere, quod
placuit doctissimis viris, MICHAELIs ac Do EDERLRIMO: malim tamen ad idem cum praecedenti verbo subjectum illud referre, et sensu reciproco a cipere, ut ad verbum sit: et tamen I frientem se non praebet. MN cavus, talis est, in quo loeus, cui inesse debebat cor, cavus est atque inanis. est verbum iactum ex nomine P , cor autem
Hebraeis intellectum denotare, vel ex tritissima illa se mula, ah n , intelligitur, quae hominem stultum, imprudentem, solet significare. N A imago est hominis rudis, indocilis, ferocis. Vtriusque generis hominep recte assirmat Zopharus fore ut flecti sese atque edoceri evidentissimis Dei argumentis palixentur. Cap. XIII, I 3--I6.
Verba haec hoc modo interpretamur:
13 Silentes dessite a me , ut iue loquar, Quiquid tandem mihi eveniat.
1Q de usu particulae Vau, quando membrum praeceis denti adversans subnestit, vid. SCHROEDERI Synta Partieular. Reg. CIX. I. a. et SciavLTENsu comment ad Prov. XXVIII, 2I.
303쪽
a 8 . VPII. Animadvers ad quaedam Ioca 'I Quare enim auferam corpus meum intibus, '. et vitam servare sudeam Gottidit me, nihil Dero: modo vitae ration m si evonere venus16 Atque hoe ipsum defensoni mihi esse debibit:
nam impius ipsi serra se non volet.' D' rara constructio est, quae praegnans dicitur, Pro 'M in . Formula ποῦ ',' πelliptice expressia, pro ' PM V , coli. 2Sam. XIII, 22. 23. Hup NAGELLI, Viri clarissi. opinio est, verba sic este ordinanda, : O 'u ri . . . . NON, et dictimae ira, Ira , cum REIsκio hoc modo accipi debere. ipse copiam mei faciam judici. Nohis autem, pace viri humanissimi, neu-ῶrum probatur magnopere. Etenim phrasis rata 'M T 'ne quidem bene hebraica esse videtur:
formula vero, Udentibus meis corpus meum tollam', docente ven. DOEDERLE NI O metaphoram habet a bestiis ductam, quae praedam dentibus prehensam au ferunt, quod quidem sacere silent tum, quum quid
in tuto collocandum esse putant. Quapropter sensum non bene assecutus videtur perili. MICHAELIS, qui . versum hoc modo exponit: quare corpus te vitam summo periculo obsiciam Neque magis probamus Veia. MOLDE RA ERI sententiam, qui habet: ausim, nulla discriminis ratione habita. Sed potius, nisi nos omnia fallant, verus ae certus sormulae sensiis hie est, quare in tuto tollorare sudeam corpus meum l Atque his respondere nune debet altera, quae sequitur, locutio, quam priori aequi pollere ipsa membrorum structura haud obscure innuit. Nempe in manu in rem aliquam ponit, qui eiusdem amittendae perieulum immi uere videt, sed de illa tuenda servandaque
304쪽
Jobi. Fastic. I. 249 est soliditus. Duplieem itaque vim habet locutio
Em alteram in aliis locis obviam , Obicio vitam periculis, alteram huic nostro propriam, qui vertendus est : quare de vita mea solicitus esse debeam 3 Causam mox addit Jobus, quare vitae suae curam atque rationem habere nolit, nempe hanc, quod probe setat, sese ex morbo, quo prematur, launqua ineluctaturum, sed brevi mortem esse subiturum. Recepta lectio 'l' N in dubitationem vix habere potest,
consequentiam sermonis si spectaveris. Versiones quidem antiquae praeter Alexandrinam Omnes exprimunt fieri ' , quod Stuttgardianus etiam codex in contextus serie primitus exh:buit, post inodum in N, mutatum: sed vix dubitaverim ortum esse inde, quod lectio N, nimium videbatur habere temeritatis audaeiaeque. Itaque, si verum sit, duarum lectionum illam esse antiquiorem, ex qua origo alterius probabiliter possit demonstrari; praeserenda omnino erit lectio, quam exhibet contextus. Tvetur eam quoqueven. MOLDENH A WERus , sed vertit: mem occideret
haud putaverim s Parum feliciter, ut nobis quidem videtur. Nam et ratio nulla adest, cur interis rogantis esse debeat: et loco 'rem debebat diitum esse quoniam mortis imminens periculum metuendi quidem materiam praebhbat Jobo, sperandi nequa- , quam. Pronomen N n, si constare sibi Jobus debeat, qui modo sperandum sibi quicquam esse negavit, ad Deum referri nequit: sed est potius neutraliter sumendum, quod vidit etiam 'Alexandrinus, qui habet, και
ipso, quod causam meam omnemque vitae raxionem coram Deo exponendi tantum in me sit desiderium, intelligere vos debetis, nullius culpae me mihi eo n. scium esse, impius, enim qui est, conspectum atque colloquium Dei certe haud expetet.
305쪽
aso VIII. Anima res. ad quaedam loca
Cap. XU, IO. Interpretes, quos nos vidimus, omnes' Eliphasi hisee verbis hunc sensum tribuunt, esse ex tribus illis
Dbi amicis unum gravi senectute spectabilem, immo patre Iobi provectiorem, ipsum scilicet qui verba ἀ-cit Eliphasum. At nobis videmur haec verba potius se intelligenda esse, etiam pro nobis sunt, a nostris partibus sani senes atque grandaevi, ut et positum sit sensit multitudinis. Etenim quod ScΗvL-πENsIo aliisque observatum est, respicit Eliphasus sermonem Jobi, cap. XII, 22, provocantis ad auctoritatem seniorum, hoc vero est majorum, qui quod major esset longaevitas, majorem quoque rerum usum atque peritiam habuerint. Neque enim Jobum semetipsum innuere, quod quibusdam visum eis, neque se nes sua aetate viventes, sed prisci aevi homines, perspicitur tum ex loco simili cap. VIII, 8 sq. tum ex eo, quod carminis, quod ipse recitat versu 13 sqq. auctoritas nulla esse poterat, nisi esset a majoribus traditum atque acceptum. Eliphasus itaque, si senibus a Jobo
excitatis alios, si carmini cap. XII, 12 commemorato aliud nunc cap. XU, IO R. opponere velit; omnino
haud sua ipsius senili gravitate, quam nec alibi urget, legitime uti potest, sed itidem prisci aevi homines ii telligere censendus est. Quae si recte dicta sint, e
dere omnino videtur illa argumentatio, qua perii l. Mic AAEL 1s utitur Il)' ad demonstrandum, fabulam,
non historiam vere gestam, exhiberi libro Jobi. Neque enim illud recte assirmatur, juventutem amicis
Jobum exprobrare cap. XXX, I, cum non modo causa, cur loco citato amicos suos innuat Jobus. idonea
astari non possit, sed etiam ineredibile videri debeat, Iobum
306쪽
Jobum vehementius quidem commotum nee tameti insenum, eo processiste insolentiae, ut amicos, viros probos et graves, depingeret tanquam morialium omnium vilissimos abjectissimosque. Cap. XVI, S.
Verba interpretatur SCHvLYEmsius, praevalere possem vobis ore meo. adstipula tibus MICHAELIS, MOLDENHA ERO, H FNAGELIO,
viris clarissimis. Sed resagatur constaris atque lese Peruus usus verbi, quod ubi transiti, um est signifie reselet, firmavit, roboravir aliqv m. Itaque hiul cus reddendus, confortare vos ytigem dictis: cujus se rentiae sensus non potest esse perquam Obscurus in haeserie orationis. In eo enim eli Jobus, ut significet amicis, nihil ipsis vanis suis a umentis consistationi-husque apud se essicere, etiam sibi haud disseile surixum, si ipsius essent loco , declamationes ad ipsos in- stituere, ac, si pinuaderi sibi haud passi fuerint, a
tonitum caput movere. Hisce talibus igitur quando subjicit: pessem et ego vos roborare ore meo; dubium vix esse potest, quin perstringere velit amicos, atque innuere, quae ab ipsis ad animum amici erigendum corroborandumque prolata suerim, verba tantum est non argumenta ex interiore animi sensia firmaque persuasione prosella. - Alterius hemistichii nomen Pa est quietem απαξ Mγοαενον, nec tamen admodum dubiae significationis. Nam cum hoc ipso libro verbum aliquoties adhibirum sit, ubi sermo est decon latione et professione doloris socii, cap. II, II. XLII, II; pronum est, etiam nomen hoe ipso semsu esse aecipiendum. Sed unde pendeat. non ad paret: neque enim vim reciprocam habet,
ut signifiearet, semet subtraxis, neque commode V
307쪽
asa VIII. Animadvers. ad quaedam Ioea os meum , subjecti loeum obtinere potest. Igitur proiiuntiandum est labiorum miseratio recusare tur. Atque hic quidem unicus est, quem verba hebraica , nisi torqueantur, admittere pos1nt, sensus. Aperta vero cum sit hemistichiorum repugnantia; lectionis aliquod vitium subesse justa oritur suspieio. Etenim orationis ordo ac membrorum paralleliamus postulat, in quod primum assirmative dicturn est.
deinde repetatur negatione contrarii. Et sum agatur quoque interpres Alexandrinus, κινησιν ΟΥ φεισρμιαει, nec non Syrus, et verba labiorum meorum NON cohiberem a vobis. Itaque haud dubitaverimus genuinam loci lectionem hane statuere roborare vos p m dictis, et labiorum misεratio haud defutura esset. Quae quidem sententia haud parum liberalior, Iob, que persona minus indigna esse videtur, quam quae ex vulgari lectione plerumque solet exprimi. ' Cap. XVII, I I. Varie accipitur sermula 'NU 'ndi, Dequentius tamen hoc modo , ut statuatur, vectes pro portis di-Hos esse, ac phrasin 'N'27 'Ia eandem vim habere cum altera illa magis usitata, 'Im seum C, Esai. XXXVIII, Io. Ps. IX, i 4. CVlI, I 8. Job. XXXVIII, II, quae SciavLTEN sis etiam est opinio. At clam nomen hebraicum nonnisi vectes ad portandum aliquid denotet, et nullibi usurpatum sit de pessu-liSs Sed haee lectio Ab ex eodieibus hebrate s nihil praesiilii
308쪽
lis, qui hebraice dicuntur z π nn crioseae etiam locus, cap. XI, 6 repagula neutiquam admittit); malim cum illis sacere, qui 'metin interpretantur solitudi- nes ordi: quandoquidem Orcus, etiamsi ineolarum multitudine isequens, concipitur ut locus perpetuae qui ditis altiqimique silentii, , coli Ps. XCIV, 17. CXU, IT. In verbo pluralis di ullatem habet, quoniam unde' pendeat, haud ad paret. Sunt qui dicant, ver bum neutraliter sumendum esse, ut sere Uulgata habet, in profundii um infernum defendent omnia mea. SCHVLTEN Ius existimat, pluralem hie adhibitum esse ob nomen 'in pn praecedenti veriu bis positum , quod sane videtur nimis argutum. Ill. MICHAELI , mintato 'ποῦ in Ποῦ, vertit, ossa hae e in sepulchri solitudinem descendunt, praeuirie CLERICO: cui vero re Ele objecit SC ΗvLTENsIus, grammaticum errorem
committi, si verbum foemininum Narra conjunctum dicatur cum . nomine plurali masculino. Nos autem dudum putavimus, vectum ποῦ Tm singulari potiusquam plurali numero hic esse accipiendum: in quo
consentire nobiscum Videtur ven. MOLDENHAM ER,
verba, de quibus agitur, sic convertens: demittat sese spes mea) in sepulchrum i Scilicet ut Exod. I, Io
mampn dictum est pro N pn, Iud. V, 26
pro ri,tan eadem prorsus ratione etiam Po-inum est pro Tm: quo observato hebraica locutio recte sic convertitur, in orci retusum spes mea defendet. - In altero hemistichio commentatores quidem conspirant nm accipere pro substantivo, ut sensus sit: quum una super pulvere quies erit. Sed hac ratione particulam n prorsus otiosam eges quis est qui non intelligat 3 Itaque perii l. MICHAgias, levi mutatione facta , sic habet: mater mea ibi mecum est; satisne felieiter, alii pronuntient. Nobis certe vide lux dieendum ibisse 'm', quamquam et sententia ipsa,
309쪽
as 4 VIII. Animadvers. Ed quaedam lota
mater ibi mecum est, non magnopere arridet. Insigniter vero nobis placet Alexandrini interpretis ratio. qui, vocabulo mira sumto pro prima persona futuri Kal n , a verbo rana descendit, sensum sic exprimit, σε ομεθυμαδον επι χοὐ χατος επιβησοαεθα; nisi quod haud putaverimus, interrogantis haec verba esse, sed hoc potius modo exprimenda, quum una in puluerem delabemur. Prima vero plursilis persona utitur Jhbiis, non quod amicos, sed quod spen suam secum conjun- 'gat. Formula denique nra eandem sine dubio vim atque indolem habet cum altera illa, quae extat Ps. XXlI, 3 o.
Cap, XX, IO. Vocabulum si suturum Pihel sit verbi
aptam. explicationem Vix admittere ridetur. SCHvL-
ΕNsius quidem locum sic interpretatur: filii ejus gratiam ambient egentium; sed non prorsus subtiliter. Etenim cum NM transitivum sit, Pihel duplieiter transitivum sit, necesse est. Vertas igitur , Dii ejus facient , ut gratum habeant egeni, et nunc intelliges, deesse aliquid ad sensus integritatem, quod unde sup- pleri possit, non adparet. MICHAELIs quidem verba eonvertit: filii ejus debita pauperibus solvere debent, sed qua ratione, quibusque argumentis id fiat,
nos quidem non assequimur. Ven. DOEDERLEINIVS, hoc versu criminum mentionem contineri putans, et
reserens ad Im, hunc sensum exhibet: liberi ejus proculcarunt miseros, ipse peccatorum suor imsegetem collegit. Denique clari HVpNAGEous , adhibito verbo unde sit futurum, ve sionem exhibet hanc: filii ejus oberrabunt egent; quod vereor, ut bene hebraice dimam sit, ne ue enim putaverim , Vorbum habere significationem oberran
310쪽
di, obambulandi: quamquam et ven. MOLDENHA ERO illud placuisse intelligo. Nobis omnino statuendum videtur futurum verbi unde modo facili et plano haec sententia consequitur, filios ejus vexabunt egeni, hoc est, qui patris fraudibus atque vi honis suis eversi sunt: quae quidem interpretatio duplicem commendationem habet, primo, quod orationis seriei convenientissima est, mentioni enim de interitu viri nefarii quid propinquius esse possit commemora tione calamitatis, liberis ejus eventurae 8 deinde quod idem sensus etiam altero hemistichio continetur, modo hoc alia, quam fieri solet, ratione explicetur. Communis quidem opinio est, pronomen in voce reserendum esse ad illum nefarium, de cujus subitanea clade dictum est in antecedentibus. At cum haud infrequens sit, ut ad nomen plurale, significans homines unius status et conditionis, reseratur
adfixum singulare, sensum habens distributivum, quoad singulos illorum pertinet' ia); quidni etiari hoe loco dicamus , sussixum spes ire ad , ut sensus
sit, quisque filiorum reddere, et quasi legitimo domino restituere cogitur suas facultates ex patris haereditate acceptas. Cap. XX, I9. 2o. 2IIn convertendis tribus hisce versibus mirus plane est interpretum dissensus, quem vero multis recensere nil attinet. Nobis videntur ita esse conjungendi, ut omnes nonnisi unicam periodum cisnstituant, hoc modo:
I9 Quoniam concussit inopes atque tum omist,
domum occupavit non a se extructam, i 2o Quoia Nerba sunt ScRROEDERI in Syntara pronominum, regula XXXVI. a. pag. 3aa.