장음표시 사용
331쪽
176 M. Animadvers. ad quaedam lota propterea quod et res ipsa maxime in Deum eadit. ut verbum si ad nomen pertineat, superius ponendum erat ante Itaque etiam anum Dei ad interpretem dictum esse debet. At mortis liberationem dixeris multo convenientiu Deo ipsi tribui quam legato, quicunque tandem ili. fuerit. Atque. hoc nobis quidem verissimum omnino videtur. Verum putamus, adhibendum esse hoc loeoiluod alibi obsietaeatum est ab optimis interpretibus, i gatos divinos nonnunquam facere ea juberi, quae ii minibus significanda tantum ab ipsis sint. Igitur, ut locus Jerem. I. ro 'M NIri ''mptrin QN Uma cri ' π nonnisi hunc sensum habere potest, destinavi te, ut populorum aliis interitum denuncies, aliis salutem atque incrementum: ita similiter verbam intelligi possunt hoc modo, indica liberum nune ilium es ab interitu. . Quod vero ad illam quaestionem attinet, quis sit qui illo nomine 'N' designetur; fatemur nos non perspicere, quid de angelo, hoc est, coeleste genio, cogitare nos j
beat. Etenim nec Vocem quae latissime signia' fieat eum qui se interponit, ullibi de angelo usurpatam reperias Gen. XLII. 22. ΙΙ Parat. XXXII. 3I. Esai. . XLIII. 27, nec nomen rim lN D ita angelis pec Iiare est, quin etiam hominibus quandoque tribuatur, Jud. II. I. cap. V. 23. Hagg. I. I 3, nec reliqua, quae de legato interprete praedicantur, ita comparata sunt, ut personam homine digniorem requirant. Itaque lim minem ab Elthu, i inmo tecte semet ipsum innui baud dubitamus. Nimirum argumentatio huc redire nobis, videtur, duplicem fere rationem esie, qua Deus in homine ad meliorem sensum reducendo uti soleat,' ut vel nocturnis eum somniis visionibusque terreat moneatque v. I 6 pro CPm statuendum est cin , ut
332쪽
MICHAEL Is quoque existimat Biblioth. Or. et Exeg. Parti VIII. pag a I 39, vel morbis gravioribus castigetatque excruciet: at si quis alius sese interponat, a quo ille edoceri se patiatur, atque ad poenitentiam perduci, tangi Deum misericordia, ut in gratiam hominem recipiat pristinaeque incolumitati restituat. Haec ita iaque siquid valeant, nec sine consilio dicta sint, omnino eo pertinere videntur, ut innuat Elthu, se ipsum posse eum esse, cujus opera atque ministerio Deus uti velit ad Jobum erroris convincendum, atque ingratiam apud se restituendum.
Versum 6 perili. Mic MAELIs vertit hoc modo: sententiam ejus de me latam demonstrabo falsam, este, telum meum vibrabo purus sceleris. Sed, ut primo de priori hemisticho dicamus, habet illa versio, quamquam et Do EDERLEINIO probata et Hur NAGELIO, duisplicem dissicultatem, primo quod opus est subintelligere accusativum N, deinde quod verbo vis
transitiva tribuitur, qua in alio loco non extat. erum sensum eruisse Sc HvLTENs Ius videtur, qui,
quod observaret, particulae by eam hic potestatem esse, quae cap. X. 7 et XVI. II cernitur, locum licaccipiendum esse docuit: non obstante jure meo Cinista mea innocentia) mendax tamen censeor: nisi quod dixerimus, Σ mutandum esse in II , coli. ProV. XXX. 6. In altero hemistichio IM N derivatur a verbo uria, quod sit ultro citroque agitare, admodum arabici Sed, ut hoc non urgeamus, significationem passivam esse, adeoque huic loco non
prorsus congruam, parallelismus certe membrorum confirmat communem interpretationem, qua su
mitur pro plaga telo inflicta, ut Ierem. XV, 13. dicis 3 tur
333쪽
/ et 8 Animadvers. ad quaedam lata ctur rim N ' M. Sussixum autem passivo sensu Meipi posta, haud quisquam negabit, certe haud ille,
qui vocem vertendam esse statuit, sententia de me lata. Quare haud opus est, cum MoLDENHAwEno nomini In significationem serris tribuere, ductam ex eo, quod veteres ad sortitionem adhibere solebant sagittas sive baculos. Vers. 34 diversimode intelligitur. Et Scu VI TENssus quidem, adstipulante Mi CHAEOs atque MoLDENHA ERO , sermulam P N C Uri significationem severitatis hic habere statuit, ut sensus sit rs Deus cum homine severe agere velit: quod ex loquendi usu probari posse vix putaverim, loca certe,' quibus SCHVLTENsius utitur, Job. II. 3 et II Sam. XVIII. 3 illud essidere haud videntur. Aliter ven.
DOEDE LE IN Ius : si quis contra sentiat, moliatur aliquid adversus Deum, facile spiritus eum vira auferretur a Deo. Et cl. Hur NAGELIus: si voluerit, spiritum ac vitam illis adimit: ut videtur neutralb- ter accepto. At cum in altero hemistichio D N indu-' hie sit ad Deum reserendum, cur non idem statuendum etiam de 'commate priori Tum vero sensus
est hic: Ii Deus sui unius eurum habens spiritum guum
halitumque omnia animantem Ps. CIU. 3o, ad se retraheret; exspirandum Usct rebus animatis Omnibus. Atque hunc fere orationis nexus ac series requirit. Etenim, postquam negasset Elthu vers. II et Ia, Deum cuiquam sacere injuriam posse, ut jam dubitationi oe-I eurrepet, quae subire animum hominis possit, Deum haud ipsum res humanas omnes moderari, sed hummanorum regum more multa aliorum curae commiti ' re, negat vers. 3 quemquam praeter Deum terrae
praeesse, quod et a nemine, praeter Deum solum,
condita sit. Hiscς nunc convenientissime additur hoc,
334쪽
vers. 34. si Deus sibi soli vivere velit, brevi omnibus pereundum fore: quo sere modo videas philosophatum esse Eliphasum, cap. IV. I sit. Eodem sensu
Alexandrinus etiam hunc nostrum locum accepit, ει γαρ βουλοιτο συνεχειν, και το πνευμα παραυ- κα- τα ειν , τελευτησει πασα σαρξ ομοθυμαδον. Nee
ret ad se cor suum. Uers. Is novo quodam argumento uti incipit Eli-hu. Vel ex eo, Deum haud in)ustum esse, intelligi. quod, si juris curam noli haberet, istiusmodi exprobrationes Jobo non esset tam clementer condonaturus in tanta sua rerum omnium potestate. Nempe nos vers. I7 hoc modo interpretamur: num iram, quijur
spernit , , compesceret 'N Uzn eodem modo dictum est quo Esai. XXXXVIII. 9 'N non, coli. stlata es pistravit , et num juris amantem, si potens sit,. inju-
sum pronuntiare ausus fueris p Uers, 18 pro statuendum est docuit MICHAELIs, praeeuntibus antiquis nonnullis versionibus: ') nam quae sequuntur, dicta sunt ad depraedicandam summam Dei potentiam. Illum, qui regem adeo compellat hominem nequam; viros primarios, improbos Us. Ist' non respicit principes, nec divitem anteponit tenui. quod titerque ab ipso conditus es. Uers. 2o facit ut subito moriantur, et media nocte conturbati homines pereant, , ut tollatur potens aliquis impersonaliter sumto ut Prov. IX, II vi occulta. Ut ne vero, quod diceret, nonnunquam subito hominem tolli, putet ali. quis , Deum praepropere agere, atque adeo falli posse,
i subjungit, Deum nil quidquam latere, neque ipsi opus esse,
fadstipulante etiam eod. DE ROSS. 349.J ' .
335쪽
28o IX. Animadvers. ad quaedam lota esse, hominem diu observare, ut possit delicti
eum convincere. Uersiam 23 SCHvLTENs Ius dicit abstrusistinaum locum, commemoratque undeviginti de eo variorum sententias, quem numerum, haud se ne exiguum, augere facile possis ex recentissimorum interpretum operibus. MICHA Eos: non ponit homini tribunal. ut cum ruo in jus venire possit, voci Ut HVPNAGELIus putat, notionem subjiciens tribunalis , ex Aethiopica lingua desumtam; quod fere longius petitum esse videri possit. Hur NAGELIVs ipse, duce Rr1sκ1o, 'Pν illus frat arabico LAAC, Dium, et odio, dies condictus, ut sit: diem illi haud dicet eae. MOLDENH A Envs : homini non dat potestatem in jus veniendi eum Deo. Nobis elliptica videtur haee sormula, bu in, cui, quod desit, possit Epropinquo sere arcessi. Nempe suppleri potest 'a' ex loco Jobil. 8 coli. II. 3. ubi clarum est, usurpariphrasin de studiosa observatione hominis eo fine instituta , ut criminis aliquid possit in illum conjici. ANque hoc ipsum nostro loco est apprime accommodatum, ut sensus sit, non esse, cur Deus hominem diu mutitumque notet atque observet, si velit illum in jus secum vocari criminisque reum agi. - Versum a si qui Varie accipitur, sic interpretamur: ob crimina contem-
tui illos exponit in loco publico, collato Pnn II Sam. XIX. 22 et arabico verbo est , , colaphis aliquem per cussit. Uers. 29 in verbis Cp et x: τ' allusio est ad originem significationis, a paucissmiis observata.
Etenim Cp Π, ut Lia. , est fidere, et proprie adhibetur de liquore ita sidente, ut nullo motu exagitetur, et quicquid in eo turbidum atque saeculentum erat, subsidat: unde deinceps reliquae significationes quietis, tranquisiitatis, securitatis sunt natae. Contra vel O mimproprie signifieat turbidum seu turbulentum esse, atque . hine
336쪽
hine demum vel cupiditatum aestu vel curarum suctibus jactari, collato arabico magna aviditate et ιoncupiscentia fuit, et loco Esai. LVII. 2O. vid. SCHROEDELI observati. selectae ad Origines hebr. cap. VI. It que sensus est , Deus si quem pacaverit, quis eum turbaverit γ hoc est, Deus si cui faveat, a nemine quidquam timendum esse, contra si quem aversetur, non
posse ipsi ullo modo extorqueri benignitatem. Sed quod sequitur, ni IN M , idque remittam genti, quam homini, languidum esse ae sere supe
Vacaneum, nemo facile negaverit. Est etiam dimeble , verborum quae sequuntur: ut ne regnet homo im pius, ut ne Iint laquei populi, nexum aliquem cum antecedentibus ostendere. Idcirco MICHAELis verba sie dispescit, ut post vocem initium fiat novi versus, ac loco infinitivi praeeunte Alexandrino, Chaldaeo et Vulgato, ponit a uo participio particula pendeat, hoc sensu: populis, atque adeo hum no generi universo, reges constituit, qui sunt numinis , contemtores. Alii aliter rem expedire posse putant. . Nobis videtur, posita forma vocem ha
heri posse pro futuro verbi Inn, quod arabice, quando cum , hy, construitur, significat: Desi
mens fuit, animo esserauit contra aliquem, unde dia est vehementia et impetus animi. Itaque sensus esseitue
hic: Si ves genti universae. ves Ingulis civibus indigna- tus fuerit Deus; regem praescit hominem impium, ta- Iem aliquem, qui corruptor populi es atque pesis. Neque hoc alienum videri potest a serie orationis. Etenim cum vers. 2ψ dictum sit, homines vi atque opibus praepollentes nonnunquam tolli a Deo, ob injurias aliis illatas; sponte in mentem venit cogitatio rei
337쪽
282 Animadvers. ad quaedam lota oppositae, permittere interdum divinam providentiam,
ut in civitate, quae poenas Deo debeat, summas imperii obtineat ejusmodi aliquis, qui sua impietate turbatam reddat rempublicam, variisque calamitatibus amictam. - Versum denique 3 i sic intelligendum esse putamus: Deo enim quis dicere ausus fuerit: poenam tuo, cum tamen obligatus haud sm, ad verbum ' PN va subintellecto nomine et mutato in 'passivum , TN. Etenim Arabibus, observante SCΗv TENsio in commentario ad h. l. Oppigneratum esse idem valet ac universe obstrictum alicui esse atque obnoxium, velut in illa formula, omnis vir pro eo quod patrat oppigneratus. es, Sur. LII. 2o edit. Hinckelmania. vers. II ed. Maracc. eoll. Sur. ΚXXIV. 4I ed. Hinckelm. v. 38. ed. Ma
race. . Sic clausula haec non male convenit argumento reliquae orationis, quae potissimum in eo versatur,
ut et summum Dei imperium, et summa ejusdem in retribuendo justitia celebretur.
Expedite prorsus procedit oratio Elihui ad nonum usque versum. Recte ille observat, Deo nec improbitatem hominis quidquam damni, nee illius probit tem commodi quidquam afferre posse, sed a ionum
humanarum essectum unice in homines ipsos redum dare , unde omnino eveniat, ut non desint, quibus de vi atque insolentia praepotentiorum sit conquerem 'dum , Vers. ', ubi non putem, solicitandam esse lonionem inque C Wiu mutandam. Etenim ut homines hoc loco significare validos ae violentos certum est: ita quoque de praepollentia ac viaxcipiendum, ut stilius sit, ob violentiam oppressi elamant
338쪽
Jobi. Fastic. II. . , 183mant ete. Certe Alexandrinus non erat in subsidium lectionis C pzm citandus, ut qui receptam planissime
confirmat, eum si vertat, απο πληθους συκοφαντου μενοι κεκραξονταtis , a multitudine calumniis oppressi vociferabuntur. Sed inde vers. IO abrupta omnia atque obscura esse videntur, ut ipse quoque ven. DOEDER IN Ius durum in orationis serie nodum hie esse fateatur. Etenim non intelligitur, cum
formula ri ,N sit divinum i auxilium implorantis, Jerem. II. 6. 8, cur universe neget Oppretas vindictam Dei exposcere, multo etiam minus, Cur vers. la assirmet, clamare illos quidem ad Deum
sed frustra ae sine eventu: haud enim credibile est, velle Elthuum caput causae concedere Iobo, qui hoc ipsum praecipue egit, ut hominum alios ab aliis impune vexari injuriisque opprimi assirmaret. Longum
esset, aliorum sententias commemorare: si, quid nobis videatur, liceat expromere, dixerimuS, Vocem in vers. Io pronuntiandum esse N , ut II Sam. XVIII. xa. XIX. 7, ut quae sequitur oratio, non quid
Elihu ipse statuat, sed quid alii homines sentire possint, exponat. Igitur verba se interpretamur: Iunes quis dixerit, ubinam es Deus qui , condidit me, ac proinde
tueri me atque integrum servare debet, deditque cantica noctu, h. e alio quoque tempore ex adversitatibus nos expedivit, qui nos secus ac besias ornavit intellia gentia, secus at aves sapientia, adeoque cum sint homines brutis animalibus natura sua multo excellentiores, sane non vult permittere, ut alii alios invadant diripia antque, ibi clamant miseri, Deo non respondente, clamant ob insolentiam pravorum, sed fora es, non audit Deus, omnipotens non respicit illud: immo quum diaxeris te non videre eum, nihil ab ipse fieri, ex quo conjicere possis, ipsum ad auxilium venturum; iam
causa ιoram i o agitur, jam in eo est ut jus reddat, , itaque
339쪽
et 84 Animadvers. ad quaei I. Iob. Faseis. II. itaque o ecta illum. Sic et oratio plana est atque eo juncta, et sensus ipse talis, qui reliquae doctrinae,
quam Elihu profitetur, apprime conveniat, scilicet, utplurimum, ubi de ultionis divinae tarditate conquerantur homines, Deum jamjam in eo esse ut scelerum ultorem et probitatis assertorem sese demonstret. In singulis vocibus non est quod difficultatem habeat. Vers. pro usitatius quidem dictum esset quod Syrus exprimit cum Arabe: sed cum hujus rei aliud simillimum exemplum extet hoc ipso
capite, v. 3, ubi se dictum est pro sed';
non est, cur vel letato solicitanda, vel sensus alio to quendus esse videatur.
340쪽
PS. LXVIII. I salmum sexagesinum octavum reliquos, qui Davidem auctorem habent, omnes sublimitate antecellere , at plurimum etiam obscuritatis lis here aedissicultatis, pronuntiavit ili. MICHAELis in Epimetro ad praelia. XXVII LowΥΗri de Sacra po* hebraeo-vum. Habuit quidem inde ex illo tempore eum universus psalmorum liber, tum hoc ipsum carmen eximium interpretes et plures et egregios, veluti, ut de hoc genere aliquos commemoremus, b. JO. BAp π.LADvoc AT Interpretation historique et eritique duriaume LXVIII. ovvrage postlmine. 767. ven. JO.ΑvG. STARCκE Syllage commentationum et Myservationumphilologico - triticarum. Vol. I. I 769. Ven. FRANC. UoLκM. RE IN HARD Symbola ad interpritationem psa rei sexagesmi octavi. Witte berg. I 778. 79. . neque tamen videntur omnia jam ita confecta esse atque expedita, ut aliorum studiis nullum nunc locum superesse existimandum sit. Itaque visum est, nostram quoque qualemcunque operam conserre ad interpretati O-nem nobilissimi poematis. Etenim quamquam alienissimi simus ab ea arrogantia, quae se prae aliis omnibus verum videre jactitet; haud tamen plane desperandum esse putamus etiam de locis obseurioribus. Tentabimus itaque, num sorte nonnihil lucis affundi illis a nobis possit. In reliquis ita versabimur, ut ex doctissimorum virorum scriptis ea, quae vere ac rei fedicta videntur, seligamus, et si fieri possit confirme - .muses Qua quidem opera id saltem essedluros nos effe