장음표시 사용
341쪽
eonsidimus, ut haud ingratum vel inutile futurum sit auditoribus, quae fuerunt haud ita pridem in scholis nostris super hoc psalmo proposita, litteris consignara usibusque suis accommodatiora nunc a nobis accipere.
Ad argumentum Psalmi quod attinet, non dubit
mus, ad eam opinionem accedere, quam, a 'JO. CLERICO propositam, secutus est b. ZACHARIAE, alii . que psalmorum interpretes complures nostiae aetatis, compositum esse hoc carmen a Davide ex oecasione illius solemnitatis, qua arca foederis translata est in Zionem montem, a Sam. VI. Ia sl q. I Chron. XU. Neque obstat auitoritas Apostoli, psalmum ut videtur ad Christum trahentis Ephra. IV. 8. Etenim pendet ibi omnis vis argumentationis a graeca versione, qua Paulo locum psalmi, vers. I9. reddere visum est. In qua cum verba, εδωκε δοματα τρις ανθρωποι recedant plane a vero atque obvio sensu formulae
hebraicae, Pnp, , qua Deus acceptor munerum, non auctor dicitur; haud disse utiee intelligitur, non ad probandum ab Apostolo usurpatam esse Psalmi sententiam, sed ad rem aliam, de qua
ipsi sermo erat, tantummodo adcommodatam. cons. ib. ZAC MARIAE ad Ephes. IV. 8.
Ita dispositus esse Psalmus videtur, ut inter ipsam Pompam deducendae arcae posset cantari. Habet igiatur intervalla quaedam sua, et constat ex distinctis Partibus, quas omnino haud opus est arctissimo nexu inter se cohaerere. Et initium quidem ejus cantandi factum esse dixerimus, cum arca e loco ad Zionem Proximo, quo antea substitisset, solemniter procedere
inciperet. Utitur enim Davides us. 2. eadem plane formula, qua Moses olim uti consueverat, quoties incunque area locum mutaret suum, Numer. X.
342쪽
Sed ita utitur Davides, ut eandem jure suo augeat atque amplificet vf. 3 aliis dicitur infinitivus Niphal irregularis, aliis infinitivus. formae ex Kal
et Niphal mixtae: neutrum si placuerit, possis mutatis vocalibus substituere In Voce antiqui Interpretes, Alexandrinus eum Vulgato et Arabe, Syrus etiam atque adeo Chaldaeus , aliam lectionem secuti esse videntur, quam probant MICHAELIs cin epinis etro ad praelis. Lowt4. pag. S 7. LADvo-
Iitteraturae bibL atque orient. Vol. XIII. pag. 98.) magis probante formam commendatam etiam ab Houa1GANTIO. At recepta lectio, quam M1QΗAELis etiam in versione Psalmorum vernacula secutus est, tenenda videtur, quod et eausa non intelligitur , quapropter transierit in et admocidum credibile est, antiquos interpretes accommodasse in vertendo lectionem ad verba: Iubsequentia
lectiohem propterea locum habere noli posse, quod verbum hoc activum non sequatur : casus, id sane magni momenti haud est: potest enim' nomen e
propinquo arcessi. Illud gravius est, quod ilL M1
CHAELIS notavit, non esse malos, nefarios
homines, sed reos, qui malam causam habeant, hoc est barbaras gentes, Israelitis inimicas: contra eos, quorum causa sit justa, nempe Israeliaras, a Jeliora in tutelam receptos
Hos igitur excitat vates, jubetque, incedenti Numini hymnos canere, viamque munire. haud
necesse est de Ioeis desertis intelligi: significat enim
hoc nomen etiam planitiem, regionem campestrem.
343쪽
quomodocunque accipias, sermulam th,
non est admodum urgenda. Est enim mere poetica, desiumta a moribus Veterum regum, quibus, iter facturis , solebant praecedere, qui viam sternerent coinphinarentque. Formulae explicandae triplex sere ratio obtinet. Vulgaris sententia est, praefixum P eum hieusum habere, qui frequentissimus .est in aralsca lingua, qua si v. gr. Deus potens esse dicendus sit, diciatur : Deus est in potente. Et quamquam illud Beth essentiae seu qualitatis, ut dicunt, plerumque conjungi solet clam praedicato; haud tamen, quod observat. Mic A A ELis Bibliothecae or. et megeti P. XII. para IOM exempla desunt, quae subjecto etiam , illud praefigi demonstrent. Alii, praeeunte LV D. CAPPE
ctoritate usi, veterum interpretum, Alexandrini cum Volg. Syri, Chaldaei. Sed habemus receptae. lectionis disertos atque luculentos testes Symmachum nec
non auctorem versionis gisecae quintae, quorum alter habet λα τκ Ια η ονομιασια αυτου, alter εν ταν Iez τω ονο tace αυτου : et reliquos etiam illos ipsos eandem l 'nionem habuisse, at ex arabico usu interpretatos esse,
haud est incredibile. Quamquam vetus ad hunc lo- . cum scholion, a L ADVOCATO, pag. 29. deinde a celeb. ADLERO Repertor, litter. bibl. hi orientac vol. XIV. pag. I93o e codice Vatieano, exhibitum: το' . συνηδες παρ- εντο Θα, δε λεγεται Ια σεμω, sulpicionem movet, non desuis se olim etiarn hebraicos libros, qui . haberent. ΣU IN. Tande ali. MICHAELIS putat, mutatis vocalibus, verbum esse, ejusdem significationis cum syriaco consolatus est: neque tamen ipse permultum tribuit
344쪽
tribuit huie suae opinioni, quandoquidem in versione
psalmorum vernacula locum sic reddit, er heiu Ieho-va: et possit omnino sententia, consolatur nomen ejus, nonnihil languida videri in carmine tam ineitato sublumique. Itaque et nos primam illam rationem amplectendam' esse existimaverimus. Caeterum.
ad hune Psalmi nostri Iocum resperisse, quod sτΑχ-κius innuit pag. I460 et Eo EBLERus assirmat loe.cit. p. 99. dubitari possit: nos potius Ioeum Psalm. XVIII. io sqq. ab eo imitatione expresium esse dixerimus. Quae Alexandrinus interpres huic versui subjuncta habet verba, ταρα Gm παι απο προσωπες αυτρυ,pertinent, nisi nos Omnia fallant, ad versum 'tertium, atque in margine primum posita irrepserunt, in textum, unde nunc sunt iterum eliminanda. vers6'pyca subjectum propositionis est.
cui praedicamm, ut alias saepe, praemittitur. H. 7. sunt solitam psalm. XXV. IS patria seu domo enorres. Est hie constructio diversa ab ea, quae eonspieitux Ps CXIII. 9. nempe talis, qualem prae dicunt grammatiel: etenim n in voce r ita notat motum ad loeum, adeoque alio verbo subinteia lecto sermula explenda est siel zmit D d in N n,'a, nisi malueris, lectioni 2'Imo 'substituere hanc, quae vero, quod mireris, neque in libris scriptis, neque in versionibus antiquis .
345쪽
Syrus pro eo ponit nomen, optime exsucarur ex arabica lingua, in qua verbum satis obvium, multitudinis ae abundantiae significationem habet. itaque possunt esse locii rebus omniabus actuentia: mn c autem, nam ri iterum locale est, signifieat proprie loeum glabrum ac nudum, hoe est solumasperum, torridum, sterile. Quod Alexandri nus nec non Syrus nivnA vertunt seputaro, Reissa videntur, quod cogitarent, sepulchra utplurimum in montania petrosisque locis condi olim eonsuevisse.
Rectius Aquila, πλην αφιςαριενσι εσκηνωσαν λει-ετριαν, lamem priram, quo nomine Alexandrinus re
dii π)nS, Mech. XXIV. 1 8. XXVI. q. I 4. Quod reliquum est, haud putaverim, locum commu nem tractari hoc versu: est potius haud obscura est so ad nobilem illam rerum conversionem, qua olim gens Maelitica, summi Dei beneficio, ab Aegyptia servitute esset liberata, inque terram bonis omnibus abundantissimam deducta, barbaris ineolis partim deletis , partim e Patria in loca vasta atque horrida ejectis., Iam Area cum splendido suo comitatu solemniter procedente , abesse omnino haud potuit, quin animo vatis sese osserret cogitatio pristini illius temporis, quo populus, excussis Aegyptiorum jugo, duce ac auspice Diiova, per deserta arabica migrabat. Itaque nulla transitus formula adhibita, sermone subito ad Deum converse, commemorat primo legem a Deo latam, deinde beneficia ab eo in itinere accepta, po rb victorias ab hostibus reportatas, alia. Ad prinium il- Iud quod attinet, dubitari nequit, vers. 9 eontineri deseriptionem horrendae illius tempestatis, quam com'
iunctam suisse eum divinae legis promulgataone ex
346쪽
mExod. XIX. I 6 sqq. intelligitur, quoniam nominatue Sinai et quasi digito commonstratur, diciturque et ipse praesente Numine 'coiatremuisse. Et quidem Davides utitur sermulis, a Debora olim Iudi c. v. sq. adhibitis, unde consequitur, nobilissimi hujus carminis usum ista aetate haud obseurum se isse. Neque t
men probamus sententiam celeb. ΚοI.HLERI , putantis,
sic. cit. pag Io 6. etiam verba 'an 'n' ritata' n N a Davide inde reperita Risse, sed mature a librariis, Ob ομοιοτελευτον, omissa. - Sed haec parum dissicultatis habent: quae sequuntur, magis sint obscura atque impedita.
. Vers. Io inprimis dispiciendum, quid si di na Ill. MicΗAELas peculium adhovae existi hiatesse montem Sinai eum regione subjecta, quae Exod. III. s dicatur solum sacrum; animalia Dei dieit domesticas ejus regionis seras, et ipsas se. eras, ae seb rutela Numinis versantes; imbrem dentisque putat proprie accipiendum esse de pluviis copi sis, beneficio Dei in eam terram effusis, ut sententia loei sit haee: Deum exustas aestii solis regiones sinat. tieas rigasse largis imbribus, ut et ferae ibi habitare
posient, et inops Istaelitarum multitudo. Compro-.bat quidem haec omnia assensione sua confirmatque, praeter alios , ven. REIN HARDus , vir ingeniosissimus: sed nobis tamen aliter videtur, quoniam et loquendi formula, mr in na, certe haud raro Obvia, nunis quam hoc sensu occurrir, et rei ipsius, nempe regio nis sinaiticae frequentiore pluvia cultae ac secundatae, .vestigium, . quantum constat, nullum superest. Neeb. ZACRARIAE adstipulamur, existimanti, ipsem terram Canaaniticam his verbis. innui . atque a Deo,
quo acceptior esset ipsius populo, ad inhab, tandum, Provido rigatam ac secundatam describi. T a Non
347쪽
292 Non seri ista orationis ordo ae series: nam quae deinceps commemorantur, haud paullo ante occupata Canaanitidem gesta sunt. optime vero rem omnem
exposuisse videtur LAnvocAT, cui m ' est ipse populus Istaeliticus, alibi etiam hoe nomine nobilit res, veluti Deuter. IX. 29. Ps. 9. Ps. XCIV. s. Manna est, quam per imaginem imbris repraesentari, mirum prosecto videri non potest, i eum non poetice tantum , ut Ps. LXXVIII. 23 sq. coli. PLCU. 4o. sed oratione etiam plana ac simplici, Exod. XVI. 4. dieatur cibus coelestis, pluviae instar a Deo
effusus. In voce Vau praefixum verte,
dum est, et quidem, docente ScHROEDERO, Insiluit. ad fundam. sing. hor. sest. IV. de syntaxi partic. reg.
CIX. I. re quod cum non animadverteret LADvocATI
sui teatus est excidisse particulam ante vocabulum Anna, HousIGANT Ius vero putavit lactionem rostituendam esse hoc modo: nnm ara . . . . praeter rem et satis infeliciteri - Jum vero animalia Iehovae quid sint, in promtu est judbeare. Etenim, si mri' sit agmen Iseaelitieum. et pronomen tra referri debeat ad mm, quod omnino aliter fieri nequit; certe animalia, quae dicuntur versara esse in agmine Israelitico, non possunt esse nisi hoc est ex plurimorum sententia, coturniaces. Atque haec sententia mirifice eonfirmatur tum eo, quod loco antea citato, Ps. LXXVIII. et 8 Deus
dieitur projecisse 'rimo , tum quod
ibidem vers. ao. ubi de parandis carnibus sermo est, videmus hoe ipsum verbum adhibitum esse, quod est nostro loco cum conjunctum. Quae sequuntur vers. Ia et I 3. ad victorias reserenda sunt, potissimum ' Si ne atque Ogo regibus reportatas, Numer. XXI. a I sq. Certe quidem non
348쪽
id agit vates, ut rem gestam omnem ex ordine inutitis exponat, quod historici erat, non poςrae: choros tantum videt auribusque percipit seminarum ovantium, carminibusque celebrantium victorias, modo ex hostibus relatas. Feminarum enim permagnas partes
fuisse in ejusmodi laetitia publica, intelligitur ex locis Exod. XV. 2o. Jud. XI. 34. I Sam. XVIII. 6. 7. 2Sam. I. ao. Nomen simpliciter positum, late potet , nec videtur jure posse ad laetum nuntium restri
gi. Sed cogitatione repetendum est hoc nomen, a que enuntiatum, quo monocolon esse videtur, et est
si solam sententiam spectes, in duo distribuendum, eonf. LowTu de s poὸs Hebraeorum. pag. 388. iquorum prius posteriore demum legitime circumseriabatur definiaturque. Quae autem sequuntur verba:
non ipsius vatis sunt, sed seminarum tripudiantium: iquod etiamsi a paucissimis observatum est, tamen haud obscure ex eo colligitur, quod si vatis verba essent, praecedere illa debebant in serie orationis, qua doquidem clades hostium debet antecedere victoriae isolemnem celebrationem. - poetice dictum pro z d, quoniam moris erat, atque adhucdum est, in istis regionibus, ut domi sese contineant seminae, nee in celebritate hominum versentur; quo etiam rem spicit illud, JudinU. 24. 'rim Feminis, non viris, quod tribuitur praedae partitio, elegantissimum est atque ad rem ipsam accommodatissimum. Nempe viris satis est, hostes prostravisse, praelioque vicisse: praedam vero ipsorum virtute partam, ejusque aequabilem partitionem non admodum curam sinit animi elatio atque liberalitas. Caeterum mirum videri possit, in loco non nimis obscuro tantopere coemtire potuisse antiquos interpretes; veluti Alexandrinum , qui, nulla plane sensu, haec habet, o βασιλευς T 3 των
349쪽
to, rex virtutum dilecti, dilam, et speciei domus divi. dere Dolia. Sed hisce immorari non est operae pretium. Accedimus nunc ad eam carminis partem, quae plurimis dissicultatibus laborare videtur. Expugnata atque in potestatem redacta ditione B sanitica, constat haud parvam partem populi, fert, litate atque amoenitate soli captam, petiisse a Mose, ut lieeret sibi occupare istam regionem, rei pecuariae maxime aptam , relicto jure suo petendae portionis de terra a Deo promissi. Numeri XXXII. Ad haseergitur tribus, immo ad universum Populum, con versus est sermo, eujus sententia, ut hoc praemitta mus , huc redit: amoenam quidem, et montibus quoque,
qui ad regiam sedem Numinis apti essent, con picuam Disse eam regionem, nee tamen ibi subsisera sicuisse, sed
Fos novas demum victorias, polli alia regna occupata, arma ponere optatoque otio stui Israelitas debuisse. obscurum vocabulum omnium Optime exposuit Mic HAEL1s LowΥΗir de poesi hebr. pag. qui eanales intelligit seu alveos, unde Pecora bibunt. Sed in eo nos non habet adsentientes, quod
putat, Baz dictum esse veti pro vim vel pro Γοῦ ira, columbasque hic pertinere ad descriptionem vitae otiosae ac pastoritiae, ut in loco Virgiliano, Eclog. I sa. R.
Fortunate senex, his inter sumina hola, Et fontes sacros, frigus evictis opacum.
Nee tamen interea raucae, tua cura, palumbes,
Nec gemere aisia rassabit twrtur as ulmo. /Etenim
350쪽
Etenim, in delineanda vita russica, canalibus minus accommodata esse videtur columbarum, quam gregum balantium mentio, ut est in illo loco lud. V. 16.
aut si columbis uti voluerit auctor, iisque oolorum varietate eonspicuis, dicendum fere erat 'Laz, ad spectandas columbas. Itaque existimaverimus, columbam hic imaginem esse ipsius agminis Istaelitiei, quod, ut columba longo volatu sessa comsidet quiescitque, longis itineribus exagitatum requirebat nunc locum, ubi suam tandem sedem et domicilium habere posset. Atque hoc maxime insequentis commatis ratio videtur exigere.' Vers. ets haud parum molestiae interpretibus s cessit vocabulum quoniam, quo reserendum sit pronomen, haud adparet. Sunt quim dictum p tant pro e quorum numero videtur esse etiam L MENDELssoHN , qui habet:
Certe ven. REINΗAnnus ita stamit, existimans. omi,-sonem nominis ,. quantumvis duriorem, carminis brevitate excusindam esse. Uen. DOEDERLE INII, in Sh Iiis, interpretatio haee est: tum omnipotens reges in eo deserto v. II. cssjecerit, pos tenebras nitidum a Vudesertum: at versus undecimus et longius abest, ut e rei nomine, quod deserti significationem habeat, nam