장음표시 사용
381쪽
habeant, putamus, nullo unquam tempore fieri posse, ut quidquam de hac quaestione statuatur. Codices certe nihil efiicere possunt, cum tanta sit litterarum' et ' similitudo, ut sicillime possint permutari, immo, teste clariss DE Rossilii variis temonibus vet. Test. ad Gen. X. 3. in quibusdam mstis tanta , ut non queant a se invicem distingui. - Vineam vero im ginem esse reipublicae judaicae, vix est quod 'mo
ordo et structura orationis requirebat, ut, cum sermula carminis proponatur, ejusque non a Jehova, sed ab hominibus reeitandi, nomen rei ipsum poner tur, non pronomen, et Iehovae mentio fieret in pe sena tertia, hoe sere modo duri DN 'ma Sed erat illa aetas nunus studiosa 4rtis atque elegari tiae: et possit subintelligi formula, et . - Vox potest nonnullam lucem accipere ex linis
arabica. Etenim quod universe dieitur de ea re, quae iteratur, ex frequentissimo usu verbi rediit, speciatim de pluvia adhibetur, si una alteram subsequatur. Itaque est, repetitis vicibus, saepe multumque eam rigabo. God vero ilLMI CAAκLis assere in Additam. ad bibliotheci orient. et exegeri parti XIV. pag. 72. referri posse ad verbum pura, auendit . ut sensus sit, asio tempore eandem accendam, id quidem nobis videtur ab hoc loco Plane alienum. In verbis' μ' in tutissimum omnino est, eam significationem adhibere, quae posita est in propinquo, et in primo hujus cap. commate cernitur, nempe laesionis atque offensionis, ur, verbo impersonaliter sumto, sensus sit, ne quis eam. laedat. Atque hoc quidem nobis videtur tam aprumorque evidens, ut mirari subeat, dossissimos etiam in-
382쪽
t pretes in his verbis haerere potuisse atque argutari.
Ven. . DOEDERLEIN ex conjectura ponit observo eam ejusque curam gero ', cujus formu- ,
Iae nescio an aliud exemplum monstrari possit. Nee ipse alienus est ab ea opinione, qua in abjicitur, ae pM mutatur in IpBN, quod reverend. LowTHIOPlacet, nee non ven. SEIL ERO. estque ob eoncinnit tem sermonis et sensus facilitatem perquam speciosum. Ueteres quidem versiones, praeter Uulgatam, quae . 'habet, ne forte visitetur contra eam, non exprimunt vocem Is, nec desiuit apud RENNI COTTvM et codices eu editiones, in quibus loco IpB legitur ILAE Fadrecte negat ili. MICHAELis loc. cit. voeem js, etiamsi haud parum molestam atque incommodam, repudiari posse, quod primo in nullo codice Kennicotti deside- 'retur, deinde, quod omnino est gravius, quod non' satis tuto consequatur, a veterum exemplis illam aia 'suisse, denique quod probabilis ratio concipi non queat, quomodo in seriem orationis irrepere eadem potueriti Ipse interpretatur, nullum foliorum ejus d yiderabitur, Jos. Κ1MCHIVM secutus, cui GussETIVS quoque accessit in commentur. sivim hebri voce RPag. 668.
Vers. 4 verba ncri facilem sensum habent,
si ad Iehovae orationem pertineant, junganturque ver sit antecedenti. Possint quoque ad vineam, h. e. P Pulum judaicum, referri, si ritan passivo sensu aeeipiatur, de ira aliunde proficiscente, quemadmodumta n Gen. XUI. s. Jerem. LI. 3s. Jud. IX. a injuria est quam quis patitur, ri p et Sam. XVI. I 2 maledictio, qua quis petitur. Verum vineae verba haec si fuerint, sane non intelligitur, quaenam eorum cum proxime sequentibus possit esse cohaerentia. Hoc enim ut certium sumimus atque exploratum, formu- . X 4 , lam
383쪽
Iam 'n non' posse non esse vocem optantis, ob constantem usum, qui cernitur Jerem. IX. I. Job. XI. s. cap. XXIX. 2. Cantic. VIII. I. al. adeoque locum non posse converti, quis me vepribus et spinis obsevit, sed eum ven. DATHIo exprimendum esse haeratione: quis me sentibus et vepribus munitam reddat, seu, utinam - - munita sint Uepribus in Syria sepiri vineas ex Rauwolsi itinerario docet re- ver. LowTRIus, estque idem apud nostrates etiam perduam familiare. Absonum autem seret, vineam, quae sepimento se destitutam esse conqueritur , cele-hrare simul suam ab omni incursione ae damno i m. In unitatem. Quapropter non dubitamus, ad eorum opinionem accedere, qui praeeunte Alexandrino interprete ae Syro pro rizn Hatuunt ncri, murus. Spe-Hat vero hoc ad exilem reipublicae judaicae statum proximo post reditum ex Babylonia tempore. Quod additur verbum T n' n. ad vincam quidem relationem habet nullam, sed pertinet ad civitatem judaicam, quae latet sub imagine vineae : et complura hujus ge- neris loca, quae tropico sermoni aliquid proprii admixtum .habent, ea tare apud prophetas, non possitnt non observasse interpretes intelligentiores.
In verbis in P nutribi insignis est in-
terpretum dissensus. Ven. DOEDERLE IN Ius pronomen refert ad ' Στ, vertitque.: quis me vepribus et spinis obsevit 3 equidem bello invadam eas a que ineendam. Sed obstar discrepantia generis , nec satis commode dieitur vinea ipsa suas sentes spinasque . evellere ae comburere. Illud vix dubitari posse videtur , pronomen foemininum spectare ad nomen Es, quod alibi quidem, veluti eap. V. masculinum est, hic vero vers. 2. 3. ut foemininum habetur sorte eam solam ob causam, quod lacum occupat nominis
384쪽
terrae iudaicae. Neque tamen verum sensum assecutus esse videtur ili. MICHAELIS, qui, mutato rive EN in , verite: belli tempore destituo iulam, eandemque accendb. Talia enim quomodo cum solemni illa professione Iehovae, Π 'conciliari queant, haud intelligitur. Hinc ven. DA-πHIVs contrarium plane sensum exprimit: belli tempore eam ingrediar, ejusque curam geram ; derivando vocem N AN a Verbo n M, quod syriace est attendere ad aliquid: in qua sententia praeeuntem ha-
huit JO..HENR. WA LTHERVM in Dersone alae. geris manica , edita ann. 177 . Verumtamen , . quomodocunque vertantur haec verba, habitus ac . Ordo orationis universae aegre permittere videtur, ad Iehὀvam ea referri. Equidem existimaverim, hostium voeesininaces illis contineri, quod . vidit. etiam ven. SEILE-atus. Necesse tamen haud est, alternantium. choros statuere, et hostibus quoque tamen suam quasi personam tribuere. Videtur nobis potius tota oratio esse una ac continens, omissis tantum formulis illis, quas
in grandiori prophetarum . hebraisoruna stilo omitti frequent mum , est. Itaque post vocem n n, di subintelligendum, cum dicit hostis: et ante verba n
pN supplendum, dicet vinea si mavis sermone
ad vineam' converso, diceΙ. Vinea.
. Versu pergit verba sacere vinea, sed ea ratim ne, ut missa. allegoria proprio nunc sermone utatur,
hoc est tali , qui subiecto proprio, i. e. genti seu te Tae judaicae sit adcommodatus. Molestiam hic creat Particula 'N, eujas familiaris usus quomodo. hic locum habere possit, non facile perspicitur. . LUP 'V. DE DIEu in Animadvers. in vet. tes. Iibros Lugd.
Bat. 1648 putat, posse exclamandi particulam esse, X s i ut
385쪽
ut syriaeum Oi, probantibus id WALT urno ali Isques
Sed bene monet ili. Mic MAELIs . ex graeco loquendi usu traxisse hoc linguam syriacam, adeoque ad pro- handum usum hebraicae linguae valere id non posse.' ΚENNICorius ex Rabboth, h. e. antiquis expositio-i nibus Pentateuchi et Megilloth, a Jo. GILLIo excerptis, profert lemonem IN, commodam illam quidem, . sed idonea auctoritate destitutam. Possit suspicio nasci. illud 'N per scripturae lapsum factum esse ex Nari,
quo nihil convenientius esset hoc loco. Quomodo' eunque res se habet, de sensu vix dubitari posse vide- 'tur. Nempe est hic quaedam quasi ἐπανορθω si qua, quod de sepimenti absentia dixit modo vinea, corrigit nunc ita, ut unius Iehovae praesidium susseere ad salutem atque immunitarem assirmet. Ad Je- hovam enim verba pyri' et' reserenda esse, dubitationem non habet, cum hostium obiter tantum mentio sit sacta, et alia persona non sit in promtu. Formula, propugnaculum meum prehendet et tenebit, idem valet ae firmum illud effetet atque sustentabit ipse, ut everti ab hostibus nequeat. non de pace sola, . . sed omnis generis saluter atque incolumitate est intelligendum. Atque hie quidem, quantum: nos judic re possumus, finis est formulae carminis; pergit nune suo ipsius nomine verba sacere propheta, et argumen tum de incrementis restauratae ex Babylonica oppres
sione civitatis persequi. Uers. 6. loco vulgatae lectionis Tiην reverend. LowTHIo legendum esse
videtur hoc modo: n 2 M 'm'ra z'mri ii , prodituri e radice Iacobi sorebunt, ormis Hi Israel. Sed mirum est, sollieitari lemonem ediis, tam , quae nititur diserto testimonio Aquilae, Syrmmaehi et Theodotionis, reddentium
386쪽
et tam sedilis est atque concinna, in quid desiderari in ea possit nos non perspieianius. Modo hic non verta r , sorabit ; neque enim flos illud est, quod
primo loco ex radice consequitur: sed, quod' cel. SCHROEDE Rus docuit, Observ. select. ad orig. Aebr. Pag. Iis . saepius est propustulare. Comparatio, inquit, fit cum arbore, quae postquam radices egit, in altam stirpem emicat, atque profert ramos, seo des, flores, fructusque; quae postrema omnia uno verbo mu comprehenduntur. - Ω'MIri elliptice dinum esse pro C m Era , exemplo quidem caret: nec tamen potest quidquam justae dubitationis habere. -- Est vero etiam illud observatu haud indignum, futurae restitutionis blanda cogitatione tantopere commoveri animum prophetae ac totum occupari, ut, immemor tantisper imminentis miseriae, civium ab exilio in patriam reditum veluti praesentem, ipse con- tueatur, sibique interesse etiam rebus illis secundis videatur hinc enim factum est, quod in proxima oratione utitur verbis praeteriti temporis, etc. populique calamitatem, quae tun omnino instabat ad hue, describit ut rem praeteritam, atque olim penitus lxansactam.
Versum I. adeo obscurum atque impeditum iudieat ili. MI MAEL1s in annotati. versoni germanicae subjunctis, ut ab explicando eo plane abstinendum sibi esse existimet. Neque enim perspici posse putar, quis sit, qui reddat plagas. Deusne an Israel 3 quis Prior percusserit, et quinam sit ab hoc percussus' Sed nobis primo vix dubium esse videtur, susexum 'mspectare ad Israelem, hujus enim mentio proxime sis est nominatim, adeoque, quod sponte consequitur, verbum rari non ad eundem reserri debere, sed ad inovam, quem nominare minus necesse erat, quod audienti-
387쪽
audientibus vel legentibus sponte debebat in mentem venire. Deinde ,NIU ND , percustarem Israelis, in hac verborum serie Babylonium este, non minus sponte ouas succurrit. Est igitur sensus, Jehovam
non id voluit te, ut ad internecionem caederetur P pulus Israeliticus, hunc jam restitui, tyrannum cou-tra Babylonium eam stragem passum este, e qua nunquam sit emersurus. Vocabulum etiam ea quaeditum extat serma admittit quidem explicationem
haud ineptam , potest enim sussixum referri ad Jeli vam, ut ri sint illi ipsi. qui, quod percussores essent li aelitici populi, debebant vicissim a Jeho-va percuti. Vix tamen negaveris, multo concinnio
rem fore orationem, si in locum participii passivisiibstituatur et ut sussixum ad idem nomen redeat, quo respicit suff. antecedens, et a rixespondeat parallelo vocabulo Tm. At a'n mutare in quod ili. Mi CAAELis, praeeunte Syro interprete statuit, supervacaneum videtur, atque etiam ob pronominis absentiam commode locum habere non Potest. Vers. s. quo sussixum foemininum respiciat, disquiritur. Etenim ad nomen C O illud reserri, non bene permittit natura verborum, repudiare et Obum gare, quae ad vineam haud possunt quidquam relati nis habere. Ven. I oppio videtur series versuum inden septimo ad duodecimum usque fragmentum esse Orationis propheticae, a proxima prorsus distinctae, cujus particula perdita habuerit formulas et π)M seu tuli nn, aliasve similes , ad quas
sussixa consormata suerint: quod nos tanquam rem dubiam ac incertam , quae nonnisi sensit atque opini De nititur, in medio relinquimus. Equidem existimaverim, rationem, cur propheta, de Israele verba .
388쪽
faciens, uti potuerit pronomine steminini generis, inde petendam esse, quod animo loquentis obversaretur imago conjugis perfidae, qua ad adumbrandam gentem judaicam, ob summarn ipsius levitatem atque inconstantiam in religione, familiarissime usos esse prophetas constat. Certe Verbi solemnis usus positus est in dimissione coniugis: et repudiatus est a Jehova populus, cum Babyloniorum potestati traderetur ac libidini. Quod autem propheta, sermone ad Jehuvam converso, dicit secunda persona, nihil habet quod lectorem ostendere debeat: familiare
enim est Hebraeis , prophetis maxime, in stilo concia ratiore variare sermonem, atque ad aliam subinde personam sese convertere: quapropter haud erat, cut LTHERus pronuntiare., haud dubie legendum esseri P II. -- Sed vocabulum nN Noa disiicultatem habet: haud exiguam. Ex serina vocis consequitur, esse eam speciem dictam geminatam verbi vel NNovel N P, at neutrius certa vestigia in reliquiis hebraicis supersunt. Affirmat ven. ΚOPPIus in annotali. ad
h. l. Nm significationem habere migrandi , adeoque N Nd synonymum sere esse verbi quod sane esset ad sensum loci perquam commendabile. Sumta. ea sunt ex bonae frugis pleno lexico heptaglotto EDM. CAsTELLI, qui col. a s habet haec: TNEN: f. mensura; ac d N Nοῦ migrare fecit, Π ΑΤ. vid. NNΣ, sie conveniret eum Jeq. T 'U Esai XXVII. 8. Ad vo .cem autem NNU col. 244 disserit: Nd migravit, a transtulit, DP. GF laoc est, David Pomis et Guido Fabricius, in lexi eis subs Aruch. mph. 'IN Priquasi a m transtulerunt ad rem aliam. Haec CAs-πELLVs : Sed nescio, an dictae auctoritates sussciant ad stabiliendam significationem migrandi. SIMONIS in lexico vult, TmNd acundiam esse, vel acumen re
389쪽
ei rad. arabiea 'arguit: sed ignorant lexieaarab, lea hunc usum verbi Respondet hebraico mo
a verborum clintextu: Tmrsus verbum 'quod
significationem habet non plane ineptam, malas fuit, 'malefecit , huc trahi non bene potest, responder enim lsere hebrai M. UN. Aliorum itaque diligentiae atque ingenio relinquimus expediendum hoc voeabulum obf. eurum ac incertum: illud certo persuasi, significati nem mensurae huic loco minus esse accommodatam, lquamquam eadem placuit antiquissimis interpretibus tantum non omnibus, Aq. Symm. Theod. Uulgi. Syri lChaldaeo: qui quidem eonsensus egregie faeit ad eo firmandam lectionem editrum: ' Quapropter ven. Do E-DER E1NII conjecturam probare haud possumus, putantis, biblioth. theolog. vol. Ι. pag. 825. legi posseninstN o, quod sit synonymum emphaticum' vocis rimo, et loco Tribaci, rin' P, nec non pro N, ut haec versio prodeat: impetuose quia rdem, nee tameri inclementer. punivisi eum. I9. autem Mic HAELIs, quomodo a suo ingenio impetrare potuerit, ut, sumta lectione PN n P et mutato in re et a interpretaretur: mensura promen Iura I suo ibus tela tu petis eam, nos vix assequiamur: sed videtur totam hanc Esaiae sectionem iniquiore animo tractasse ac sere inauspicato. - In alis tera versiculi sententia requiritur nomen seu pronomen quarti casus: possis autem nari transformare in
tione atque usu verbi egit SC H vLTENSIUS in commen- star. ad proverb. XXV. 4. - : Ip Eurum plerumis. que significat ventum in Syria Palaestinaque mire fervidum cs. BusCHsNGII geograph. a e pag. 243 edit. Hamburg. anni 177 I. ut brevi plantas herbas-
390쪽
que exurat atque enecet, EZech. XVII. Io. XIX. I a. Hos. XIII. I s. Jon. IV. S. dictum quoque ventum d serti Ierem. IV. II. XIII. 24. al. At quoniam hoc lo- ',
eo vis venti posita est, non in exurendo,' sed in pro pellendo ab et endoque, existimaverina, latiore selisu pestatis ae procellae vocem hic esse accipiendam, .eluti Ps. XLVIII. 9. Jerem. XVIII. II. al. Ill. M1- 'eNAEL1s mutato in , vertit: Jerbuitansitu suo, duriter egit die Euri. Ven. DOEDERLEI istius; postquam in ve ne latina Esaiae hunc locum interpretatus esset sic: sed Mitis atrociora animo consilia agiliabat tempore , inclementi, mutata sententia , loc. it. bibliotheeae suae rheolog. pag. 826 existimat, sensum esset posse hune: ingemiscit gravi mala nUro die fritido, h. e. miseret ipsum nostrae calamitatis. c
Uers. ' tritus voeabuli mulas locum habere non potest, sed.qqi in arabico verumta en cerinditur, est 'idhibendus. Sensus enim loci est hier graia viter puniri midem a Ieho,a, atque vastata patria et deleta urbe in Exilium'populum ex Iacobo oriundum, verumtamen hanc rem eum essessiim esse habituram, ut poena persoluta culpa quoque omnis populi deleta sit atque sablata. neutraliter sumendum respicit id, quod proxime de expiando populi erim, ne dis tam est. non est delictum ipsum, neque, quod ven. EorpIo videtur, perpetrati criniinis' poena, sed id in quo peceatum versatum est. Hoc sensu n men occurrit etiam apud Hoseam X. 8. - nNTn pN, destritentur nefanda illa loea exiaeelsa, objectum peccati Israelis. iiee non Deo. Ic et r.