장음표시 사용
411쪽
cquitus peracta, saepiusque repetita, adeoque nunc promta sunt atque expedita, nec quidquam habena quod noviter et praeter opinionem accidere possit: ut sensus sit, antiquitus hanc omnem regionem a Jelio va peragratam, ipsius imperio subjectam, adeoque penitus ipsi cognitam 'salse exploratamque. Vocem idem valere ae et Arabiae partem significare, vel ex eo recte colligitur, quod commemor tur Cuschali simul cum terra Midian, quam certum est ad Arabiam pertinuisse. Nominanin autem hae gentes, non quod vel solae, vel vehementius reliquis trepidassent, sed exempli causa, quod omnes ordine recensere nimis longum erati in videtur mutandum esse in Haud enim raro, quod ili. MiCΗΑΕ Lisi observat supplemeάL ad Lexica hebri pag. 43. in hae voce puncta male posita sunt, et legitur, 'ubi se sus pN dolorem requirit. Caeterum singularis plane est dieendi formula, qua quis PN Pnn, sub dolore, vel, posito ririn inuoco ubi dolor est, versari dicitur, nec alibi facile obvia: neque tamen HouaIGANTII conjectura, legendum esse C re tremefacta, etiamsi probara GamNIo, quidquam habet verisimilitudinis. se ista dieere poteraς propheta. Vel quod per visionem propheticam istarum rerum omnium perfecta quaedam sbecies ipsa a Deo proposita fuisset vel quod modo prorius naturali animus acti temporis imaginibus adeo totus repletus esset et captus, ut interfuisse rebus gestis sibi ipse
Oeeurrit nune animo vatis imago Iordanis divisi, e demque fere non poterat non excitare cogitationem maris ambici, pariter fissi exsiccatique. Perculsus magnitudine rei haud curat eandem, prout gesta erat, longius ena
rare, sed subito causiam fata reputans. sermone ad Iehu
412쪽
Jehovam eonverso quaerit, num fluvius, num mare ossensuim sibi iratumque Numen reddiderit 3 mox autem ipse respondet hoc modo, ut aflirmet, salutem populi unice id esse, cujus caussa talia a Deo perficia tur. Ill. MICHAELIs existimat, sermonem
ipsius prophetae esse, sed trepidantium Arabiae genti una, quarum modo mentio facta sit: at si his, non sibi , verba haec tribui voluerit vates, putaverim eum vel nullam, vel certe negativam interrogandi formulam adhibiturum fuisse. Vult quidem anonymus i terpres, n sequenti cra non interrogativum esse sed affirmativum, utiturque aucto itate LuD DEDI Eu in Animadvers. ad h. l. sed contra usum linguae, cui frequentissimum est, EN interrogando adhibere, si in
antecesserit. Cl. SCHROEDERus putat, verbis Pomnovum versum inchoandum fuisse: etiam ven. HERDERo visum est sequenti natione ea propius admovere. Ex nostra opinione probanda est textus vulgata distributio , et verba sunt sie aeeipienda: immo , vero cum vehereris eqvis tuis, currus tuus venit auxilio.
Nimirum solemne in poesi hebraicae, tonanti Numini eurrum tribuere et equos , quibus metdia in tempestate vehatur cvid. MIcHAELis ad Lowisium pag. I 89. Transitum vero sinus arabici conjunctum fuisse eum insigni tempestate, et in se, etiam taeente histori perquam opinabile est, et ex loco Ps. LXXVII. 17sq. quantumvis poetico, certissime inicitur. Ac in Jordanis divisione idem accidisse, quis sit tam dissiculis ut admittere recuset y Itaque sensus hie est: cum in horrenda tempestate invehereris ad fluvium, ad mare increpandum; unice id factum est ad salutem p Pulo tuo praestandam. Neque huic sententiae quibquam ossicit, si locum habere debeat lectio im zz cum praesitia copula, . quam nos. quidem defendere
413쪽
nulli aubitamus, quod et testes habeat, praeter leodbees apud ΚRNNI COTTVM haud paucos, Alexandrinum, Vulgatum et Syrum interpretem, et omissaacopulae ratio probabilis intelligi possit haec, quod i supervacanea videri poterat librariis. Hac igitur 'sctione posita eundem plane habebis' verborum ordianem, qualis conspicitur Hos. XI. I. IPIN . cons. celeberr. SCHROEDERI Syntax. reg. CIX. 23. Vers. 9 formula ad verbum sievertendar tanquam nudum quid excitatus es arcus tuus. Possis etiam, si ita videatur, pro sumere . yn, hocque ad radicem Πυ referre, ut sit nudast. Nec tamen opus est hae i mutatione, quam codices Parum adjuvant, qui mira fere constantia omnes hie exhibent m, haud enim infrequens est Hebraeis, voces diversas quuem sed litteris vicinas conjungere.
Respicitur autem, observante ei. SCHROEDERO, ad morem veterum, arcum, dum otiosus est, in theea
recondendi, qualis dicta est Graecis γωρυτος, Latinis icorytus, Arabibus autem vel Obaris, unde nudare arcum idem est ac depromere, prouti Esai. XXII. 6. Ira m in dieitur, nudavit clypeum, i. e.
prehendit aptavitque; et Arabibus quoque nudus usurpatur de 'gladio stricto, evaginato. Quae isequuntur verba, 'n' iEP rdytas insigni obscurit te laborant. In antiquis versionibus nihil hic certi ad- jumenti suppetit, quod et ipsae obscurae sint, et praeter vulgatam lectionem haud quidquam: exhibeant, nisi quod Graecus aliquis habet, το τοξονΤσου, βολιδας 1ς φαρετρας unde Hou- BIGANTIus lectionem 'essieit n et mutans. tamen ex sua auctoritate i rem in Ina , E
414쪽
BAMRDTIus vero 'PΞN NUC PM TU, putans', apothiecam haud incommode usurpari posse ad fgui candam pharetram. Sensus, quo haec' verba plerum. que aecipi solebant, exisunt juramenta tribuum i. e. tribubus data) et promissio, tam est exilis et languiduΑ 'atque ab orationis serie alienus, ut mirum videri haud possit, minus eum satisfecisse recentioribus interpreistibus . quorum proinde alii alia tentarunt ad expediem dum locum dissicillimum. Nos potiora tantum rein censebimus. Anonymus interpres nomini rim tribuit potestatem arabicae vocis j c imbrium via mens e fusio, ram exponit ex usu verbi arabiei frusratus es, repulit petentem et expectantem, ipsi non est arcus militaris, sed coelestis areus, id estiris, jusjurandum synecdochice pro fignosancti sus dictum est n est participium Hiphil verbi rim,
et tandem MN promissio: unde haec loci versio exoritur, pluviarum effusione ignominia asscis arcum tuum mel
sam, hor Dinionis Anum , quod demittit promi nem
olim Noacho datam) - quae si placuerint aliis ut ingeniosa, poetica, pulchra ς nos quidem non rese gabimur: nostro qualicunque sensu arguta sunt, longius petita, turgida. Ven. HERDERVM s audias, Ny m numerale est . ac 'UN participium vitrbi hoe loco multiplicandi significationem habentis, ut semius sit: septempliciter sagittas multiplicas. Sed quam in vecto frequentem et tritam esse asserit vir doctissimus multiplieandi potestatem, etsi arabico verbo
tributam esse haud ignoremus, vehemente tamen dubitamus ex hebraicae linguae usu eomprobari posse. Eundem sere sensum, sed ratione prorsus alia, eru rat ven. DOEDERLEIN, qui, rnnio mutato in nra vertit, verbum tuum erat septem virgae, i. e. septupli- Z ei ter
415쪽
eiter magnopere) feris inimicos tuos. Monet autem SCHROEDERus, pro 'n Nduriorem esse et psim et pro nradi rationem colastruendi Hebraeorum potius requirere nNUD MI O. Ipse cel. SCHROEDE vvs tandem locum sic tractat, ut pro pronum tira n Ris, praeeunte Syro interprete, qui vertit et saturabuntur te is ad jussum tuum gloriosum, nec non graeco illo, cujus ἐχορτασας respondet voci Saturata autem tela mouet dici ea, quae hausto sanguine hostium plena et quasi ebria sint, figura orientalibus admodum grata, quod vel unicus locus comprobare possit Deuter. XXXII. 42. An inebriabo tela mea sanguine, comprobantque praeter loca Arabum, a SCHROEDERO commemorata, etiam haec, depromta ex H masae excerptis a ScΗvLTENsIo suae editioni grammaticae Erpentanae subjunctis, veluti pag. 3 8 cedit. G0ettingens. pag. So. ubi poeta, sermone ad amiacam converso, sic ait: .
Memor tui sum, etiam quum holae agitatae tremi
i et bibunt ex nobis Eoae rectae, fusau. Alius pag. 3sa locum Goettingensis editio non habet hunc in modum:
416쪽
- diffindimus illis gladito capita hominum, Indendo, illinire pabulum damus cervices chosium, ut illis pascant se.
Iterumque alius pag. 438. Od. Getting. pag. 76 de
potara Deit hastam, donec It potu expleta, concediturque illi potare 'adeo altera vice.
irin rassat innotesere Morritis in proelio haustus Iecundus hasarum, eorumque es, pris,minis potum praebere. Z I Form
417쪽
Formulam n DP, tela imperii , exissimat signia sicare ejusmodi tela, quae quasi imperium jaculanus
promte exsequantur, sintque validissima et alte pen trantia. Atque hanc Schroederianam interpretati nem haud dubitaverimus caeteris praestantiorem pronuntiare : modo quae de voce dicta sunt non pla- , ne satisfaciunt. Etenim ex analogia atque usu linguae
Eu sunt potius tela, quae imperio ipsa su gantur, quam quae, quod imperatum est, strenue perficiant: ea contra, quae dictis obtemperent suamque vim exserant, videntur dicenda fuisse tela obediem tiae vel Iubmissionis. Ill. MICHAELIs habet: tela tua sanguinem hauriunt. ut erat abs te promissum. At vix credibile est, prophetam , ubi dicendum erat posuisse tantum N, deinde et hoc ipsum Dum languidum videri possit et supervacaneum. - Nostra quidem sententia disseultas omnis tolli possit sere haeratione. Ps. LXVIII. I 2. qui locus in eodem plane argumento versatur, clarum est vocem N signifie re nuntium de reportata ab hostibus vigoria, atque adeo carmen triumphale. I a igitur sic reddimus :de pro isti arcum, saturata sunt tela, eanitur triumphus. Nulla nune ellipsis nisi solius verbi substantivi, quod vel in plana humilique oratione haud infrequenter omitti constar. Sensus est integer et congruens, dictionis mira brevitas haud medioerem habet vim et gravitatem. Sed quae supersunt hujus commatis verba pertinere magis videntur ad subsequentia, et stich
rum distributio possit esse haec:
de sanguine eorum biberunt tum gi dii, donee inebriati forenti leonesque praeliorum dentibus victoriae ad satietatem usque de iis comederunt.J
418쪽
Ill. MIcHAELIs peculiari ratione sic reddit: fluvios fidisti, ut terra conspiceretur: quae quomodo hebraicis respondeant, nos non perspicimus. Cl. SCHROE DERus putat, verborum structuram talem esse, qualis Arabibus plane familiaris, Hebraeis haud prorsus infrequens est, qua nomen plur. foemin. quod rem dein cnorat, non personam, verbum lsibi jungit ejusdem generis singulare. vid SCAROEDERI Syntari reg. LXII.
esse, hoc sensu: terra fidit Iluvios, h. e. fissa, terra
effudit tantam aquae copiam, ut fluvii inde - nascerentur. Cave autem haec dicta putes de aqua olim ex fissa rupe emissa Exod. XUII. 6. Numer. XX. II. Hoc enim si spectasset vates; omnino non erat vox IIN substituenda in locum voeis vel Dd. Noster cedi die is non est, qui vocabulum rei gestae proprium, idque obvium, repudiaret quasi, et sabstitueret aliud. quod aptum esset ad rei stupendae magnitudinem minuendam , ac fere omnem tollendam. Ad maris a tem Iordanisve divisionem haec referre, non sinit ver-. horum structura et signifieatio. ScΗROEDERO sumina perrumentia imago sunt Israeliticorum agminum, sacta in Cananaeam invasione totam eam perrumpentium, montes vero eo sisti emblema sustinent regnorum ejusdem provineiae brevi labefactorum eversorumque e. quae nobis videntur ingeniosa magis. esse quam clara
419쪽
et certa. ' Nos si quidquam videmus, dixerimus, etiamnum sermonem versari in des)ribendo itinere
' agminis Israelitici per deserta arabica, duce et rege' Jehova. In eo est vates, ut, quoquo se convertisset Jehova, timoris omnia plena facta esse edisserat. Maximi igitur consummatique terzoris imaginem ut e hiberet, fingit, naturam adeo universam penitus, concitatam fuisse et perturbatam; terram fluvios, ubi . nulli essent, effudisse; montes contremuisse; coelo imbres delapsos esse; saeviisse mare turgidum- , Quae
si singula urgere, atque ad rerum vere gestarum na rationem conferre atque examinare volueris; seceris omnino rem a mente et sensu varis longe alienissimam.
Neque enim in hujusmodi picturis poeticis singula seorsim quidquam valent, sed suiit omnia conjunium spectanda, estque rei quasi summa sola tenenda. - Verbis terrae motum indigitari, sponte unusquisque intelligit , succurritque simile illud Virgilii Silvarum juga coepta moveri
Formulam 'm I de imbribus accipimus .m-
. nia inundantibus, haud supervacaneum rati observasse, verbum πιν de aquae vi obruente ac inundante usu pari quoque Es. VIII. 8 et Dan. XL IO. ψO. Ill. Mim, CHAELIs reddit: inde a mari tempestas cum grandine
ingruit, mutato in z OG GL pag. 18I . In is enim opinione est, agi hic de semoso praelio, e jus narratio extat apud Iositam cap. X. quod nos quia l. dem aegre persuaderi nobis patiamur. elliptice dictum pro se, et pendet i verbum N
a nomine n nri: manus auteni maris ex natura hujus t
laci non possunt esse nisi fluctus tempestate saeviente in
420쪽
altum sublati exaggeratique. Aliter quidem veta 1 a R- DERus loca edita si plicarunt. Sed non videtur in- , ter suctus et lora edita justa esse conjunctio. Caet rum locus Ps. LXXVII. II sq. hahet quidem cum nostro notabilem aliquam similitudinem, potestque ex eo dicendi quasdam formas petiisse Chabacucus : nec tamen alius'. quam qui in verbis. conspicitur, , interutrumque consensas est: nam psalmus agit de transitu sinus a abici, ad quem locus noster nequaquam potest.
' Quae vers Ii de sol, ae luna in habitaculo suo Iaarentibus dicta sunt . ad celebrem locum Jos. X. I, sq. respicese, tantum abest ut pessuadere mihi possint, ut portus mirari subeat, a plerisque interpretibus potuisse hune locum ad illam historiam trahi. Primo enim nothen , cui adfixum est He paragogicuri, quietem' in loco signis eans ut in 7 CN Gen. XXVIII. 32. T r Jerem. XXIX. I s. non denotat locum quemcunque , sed eum in quo quis sedem habet et suum quasi domicilium: sol autem ae luna, si currentes si bito subsistant, atque in eodem loco haereant . dici hon possiant remanpre ih sua habitatione. ' Deinde r fiagantur vulgatae illi opinioni, quae statim' sequuntuFde' fulminibus, agmini iter facienti lucem et quasi diem praebentibus:' etenim ubi sel differre abitum et Eiutius solito orbem it Iustrare a Deo jussus fueriti lan-Deat oportet splendor fulminum hace lubenter carere potest, qui solis ipsius multo majori lumine utitur. Denotat ber. , 27 loeum 'illum, iri quem occidens sol descendere atque intrare fingitur, ut nqcte ibidem peracta prodeat iterum , mrsum suum deiuvo peracturus. Trita est Hebraeorum loquendi forma, qua soloecidens dicitur intrare, ' oriens' exime, e