장음표시 사용
421쪽
Ps. XIX. Itaque sol ae luna si perstitisse dieantur inhabitatione sua. quid quaeso significare illud possit
nisi hoe: abstinuisse haec sidera ab oriendo, adeoque nil quidquani lucis orbi adspersisse 3 Atquae haec nobis quidem videntur tam plana esse atque obvia, ut caussam assequi haud valeamus, cur vulgatam lecti nem 7 suspectam habeat ven. HERDERus, sus-fecturus in ejus locum lectionem , petitam ex loco sinitii Jud. V. eto, quem autem nonro loco dissimillimum pronuntiare haud dubitaverimus. - In verbis, quae sequntur, ambiguum est, quo referri debeat verbum 'P,m. Sunt qui ad nomen Dan reserunt, idque duplici ratione, vel sic, ut a solute positumst, hoc sensu: ad lucem praebendam ibant sagittae tuae, vel subintellecto ante v π pronomine n , quod HERDERO, quantum quidem conis jicimus ex versione, ad fulgorem telorum tuorum volia tantium, visum est, existimami, fictionem hie esse soὰ lis lunaeque in medio cursu suo subsistentium propte ea, quod obstuPescerent splendorem fulminum, et quodam quasi pudore assicerentur. Sed videtur utrumque cnnjunctum esse cum quadam dissicultate. Ethoe quidem locum habere nequit nisi adscita lectionerari , cujus vero auctoritas eo profecto haud est, ut loeum illi cedere debeat recepta lectio: neque enim ex sermula Alexandrini, is τη-άυτης, quae huic loco et Jud. V. 2o communis est, certo efiicitur temon, DP, eum nomen usurpatum sit ab Alexan- drino interprete etiam ad reddendum nomen Iob. XXXVIII. I a. atque hoc sensu non male respondeat voei I. Illud vero, quo statuitur, ab
solute aecipiendum esse, videtur aliquid duri ae ni s rupti habere, dicendum enim potius erat,
nus eiis in placet ratio anonymi interpretis, qua adlur
422쪽
XII. Gabacuc. DL , a ibita signifieatione periit, quae est arabido verbo
οὐλλ familiarissima, reseriur ad ipsinn solem lunamque, hoc sensu: sol lunaque morantur in tegumento, prae splendore tuarum sagittarum h. e. radiorum evanescunt h. e. non conspiciuntur prae t mine fulguris hastae tuae.' Malumus igitur ad eorum sententiam aecedere, qui 'im de Israelitis ductum esse existimant, vel, si tanti videatur dubitatio anonymi, monentis, Israelitarum in proximo serm ne mentionem factam esse nullam, statuere, impe
sonaliter hie positum esse verbum n An sagittae, dictae sunt pro fulminibus, ut Ps. LXXVII. I 8. XVIII. s. CXLIV. 7. PQ pra, fulgur hastae, est
ejusdem acies micans, ut Nahum. III. 3. Sunt eodi ces apud ΚENNI COTTVM, qui temonem exhibent pn an, numero plurali, neque alienus ab ea est clariSCHROEDE Rus , usus etiam auctoritate Syri interpretis, qui habet: in splendore fulgurum hastarum tu Tum. Ven. HERDERus quoque in sua versione adlibbet pluralem numerum. Sed lemo oppido incommoda est: nam unius plures quidem possunt esse sagitiae, sed idem hastam non potest nisi unicam tractare. Caeterum fictionem hanc de tanta fulminum multitudine, tantoque hastae a Deo agitatae splendore, ut solis lunaeque vicem reddens iter faeientibus viam collustraret, insigniter hyperbolicam esse, vix est quod . moneamus. Verbi nyx, vers. I a. solemnis usus in eo positus est, ut dicatur de Iehouil, universum agmen Israeliticum ducente ae regente, Jud. V. q. Ps.
LXVIII. 8. quod dictum est pro v Na, regio
est inter Aegyptum et Cananaeam terram media, ipe agrata a populo Israe lineo, d a gentes, hisce finubus conterminae. Ditinationem , quae in eo posita erat, ut grana e spicis extererentur, quod effici solebat vel jumentis in frumentum ina , vel circum iso tribulo,
423쪽
tribulo, transferri apud Hebraeos ad strages, quibus
copiae hostiles conteruntur quasi et comminuuntur, nota res est et pervulgata. Cons. LoWTH. de me isaera Hebraeorum , Pag. 122. Quae sequuntur vers. I 3. I 'el. SCHROEDE-nus refert ad illa tempora, quibus Israelitarum res publica regibus usa est, quam opinionem . tuetur quoque ven. HERDERVS : ven. DATHIus autem de expugnata a Medis Ninive interpretatur, et ili. MICHA Lis de capta a Cyro Babylone. Nos eum illis faeimunqui sermonem adhuc in commemorandis rebus in Ar hia, . et quidem in transitu sinus arabici gestis versiari autumant. Neque nos ab hac opinione avertunt, quae contra eandem a cl. SCHROEDERO moventur, dubia:
nullam sie temporis rationem haberi, neque credibile esse, quod carmen in beneficiis, quae ad antiquiora tempora pertineant, recensendis subsistat, et 'quae deis inceps, plurium saeculorum lapsu, et quae haud ita pridem in maximam populi salutem praestita essent, i silentio praetermittat. , Haud enim historicum agit lpropheta, qui res omnes eodem, quo gestae essent, lordine recenseat, sed poetam, qui suo quasi jure utitur, Ilegibusque, quibus ille continetur, sese minus adstriis ictum esse putat: et possis, si ita videatur, in vertem idis verbis nilno rel. uti plusquamperfecto tem- ipore quod apud Hebraeos, quibus duo tantum tem- ipora inent, prae:eritum complem satis notum est. iSed nunc id maxime spectandum, quo redeant 'verba, a quibus propheta usus est, quae omnino habent non
qui verterent: . egressus es ad salutem populi tui v -
cum Uncto tua , praeeuntibus Λquila et visionis quin- x
424쪽
tae auctore, qui teste Hieronymo habent: εις σωτη-
Οαν συν σου, nec non Vulgato: in salutem eum
Christo tuo. Et orationis quidem stimitura bene serthanc interpretationem possis enim ex antecedentibus reperere vocabulum ut alterum comma eandem
sententiam exhibeat quam prius, sed pleniorem illam ac magis definitam ; cujus generis extant exempla quamplurima. Sed negari nequit, primo hoc ipsumi nonnihil offensionis habere, quod Jehova in auxilio γ ' suis parando comitem aliquem ac socium sibi adjum xerit: deinde prorsus incertum ac dubium sore, quemnam socium intelligi voluerit propheta Fuerunt quiadem hon recentiores modo, sed antiquiores etiam interpretes, qui Unctum Dei putarent esse Jesum, salutaris. nostrae auctorem, Velut auctor sextae editionis teste Hieronymo verrit, του σωσα τον λαον σου τον cras cl. σου. at alienum hoc est ab universi carminis ratiotae atque
gumento, in quo nihil est, quod talem sententiam
juvare et c'mmendare possit. Malumus igitur eum DAT uio ut synonymum accipere του Etiamsi enim populus Israelitieus vere unctus haud inet, uncti tamen nomine ornari recte poterat propte ' rea, quod esset ex universa populorum multitudine delectus a Deo ipsique dicatus consecratusque: consecratio quiem cum peragi soleret antiquissimis temporibus ungendo; fieri facile potuit, ut permutarentur hominae Sacri atque Uncti, et hoc de illis etiam usu Paretur. qui sacri essent et haberentur, etiamsi locus
h ud fuisset unctionis solemnitati. Sic Ps. CU. Is tres primarii Israesitarum patriarchae dicunturri Π , non quod uniti, sed quod Jellovae eari sacrique essetit. Ps XXVIII. 8. . aeque possis de ipso populo inrelligere, ac de populi rege. Ebr. XI. 26 τον ονειδισγυιον idem esse Λ a
425쪽
ae τον ονειδίσμον του λαου του Θεου vers. 2s. affirma. runt complures iique praeclari interpretes, et est om- inino hie significatus loco illi convenientissimus. Qui- hus accedit hoc, commemorari a MONTE PALCONIO veterem aliquem graecum interpretem, qui reddit τους ἐκλεκτους σου. Neque vero probamus GREENII conjecturam, existimantis, particulam nN tolletidam esse suo loco atque ad sequens nomen admovendam: nam MVm, quod est nomen actionis, s quitur hie constructionem verbi sui finiti, ut Esai.X. 97 vid. celeb. SCHROEDERI Syntax. Teg. LXXXVi. et ULAssIi philokg. S. pag. Ias ed. Dath. Nec est cur permutetur eum , quodHoua IGANT Ius statuit, neque aversatur ili. MICHAE-xis. Alexandrinus quidem usus est numero Nurali, του emacroci τους Xριήτους σου, quod testatur Hieronymus, . et confirmat versio arabica, secta ex Alexandrina; estque, ut diximus, alius quidam graecus luterpres, qui habet ρυσαθαι τους ἐκλεκτους σου, nee codices pla
ne desunt qui exhibeant lectionem Sed primo hi sunt oppido pauci ; deinde interpretes illi potuerunt pro uollectivo nomine accipere; et receptam lectionem tuentur praeter Chaldaeum, Syrum .
et Vulgatum, Aquila, Symmachus, Theodotion, cum V. et VI editione. Quae sequuntur verba vetin 'xn
IV m M verittesar. SCHROEDERVS: quassasti eaput de domo injusti, nudando fundamentum usque ad collum. Eandem rationem secutus est ven. HERDI Rus. Vtrique videtur imago desumta esse ab
aedificio, cujus fastigium disjectum, et iundamenis
tum adeo ad lina usque nudatum sit. In hac vero interpretandi ratione obstat praecipue vocabulum
collum, quod quo sensu tribui possit aedificio, non , facile
426쪽
saeile intelligitur. HERDEnus quidem videtur uti velle lectione rupes cui sundamentum superstructum, quam post C APPELLVM Houa IGANTIus quo que commendavit GREENI usque. Sed hoc non permittit auctoritas veterum versionum, in confirmanda hodierna lectiὀne conspirantium: etenim Alexandrinus habet Vulg. usque ad collum, SP
t Theodotion et quinta: usque ad collum. Quamo rem SCHROEDERus, servata lectione 'N'ς, interpretatur de collo aedificii improprie sic dicto, h. e. de parte ejus, quae capiti seu fastigio proxima st, atque ideo sundamento, seu perti infimae, directe opponatur. Enimvero quis non sentiat, perversum fore loquendi modum tribui sic prophetae, cui dice j dum potius fuera IE. Etenim in aedificio penitus destruendo, si fastigium dejectumi fiterit, destrui solet deinceps pars media donec ad l ipsum sundamentum perventum fuerit; a denudando' autem sundamenio initiuin facere, et sursum rem per sequi, perversum omnino foret ac praeposterum. N bis sie videtur. Certum cum sit, utroque in loco, quo extat formula SN ITE, Ps. LXVIII. 22 et CX. 6. vocem tum eolteitive dict uii esse de capitibus hostium, quae vilior pedibus conculcat; non putaverimus , eandem hic alio selisu recte accipi posse. Ante vocem D'QP lubintelligendum est pronomen NT cujus ellipsis, praesertim in stilo ornatiore, frequens est, etiam cum locum nominis recti sustineat, velut Ps. LXXXI. 6 Jerem. XLVm- 36. Thren. I. I 4. PS. ' LXU. D non sistit mali sceleratique homines,
. sed qui injusta eaussa infensi essent Israelitis. - Jami si .erum illud sit, agi hic de hostium capitibus conculcatis; imagini ab aedificio desumtae locus supe Aa a esse
427쪽
esse omnino nequit, sed est alius verborum sensux exquirendus. Quid vero, si de jundo maris arabiti intelligendum esse dixerimus, nudarum a Deo remota aqua, ut sicco pede transmigrarent Iseaelitae, quemadmodum Psalm. XVIII. 3 6 imum maris ac terrae fundamentum retectum suisse saeviente tempestate dicitur 3 m M infinitivus est, positus loco praeteritire u cujus generis exempla alia exhibet celeb ScHROEDERus, Syntax. LIV. Postrema autem verba IV neeesse est elliptice dicta este, nisi te tum ipsum aliqua sui parte truncatum esse dixeris: quam vero suspicionem in antiquis versionibus nihil est quod ullo modo confirmare possit. Elliptica sisnt verba IV sponte legentibus succurrit, dicta ea esse pro z - 2 mri) obruit, coli. Esai. VIII, L et XXX. 28. ubi inundatio dicitur
ad collum usque pertingere. Dixeris, admodum breve atque abruptum dicendi genus sic tris i prophetae, neque ego dissiteor: sed tentanda erat loci interpretatio, quam abjiciat, quI aliam, quae . plus commendationis habet, proposuerit. Est tamen notatu haud indignum, esse inter antiquos Interpretes praecum aliquem, qui et ipse ad huoc sensum proxime accesserit: habet enim , εως άβυσσου Θαλα ροσης καταδυσοποιι, quamquam hoc scholii magis
quam justae versionis speciem habere videatu aesupersunt, non videntur nobis permagna dissicultate laborare.
Nomen d I in plerumque de pagis aecipitur seu paganis. Nos alium vocis usum olim obtulimus, qui positus esset in designandis viris sortibus seu belli ducibus vid. dissert. ad Jud. V pag. II. atque in ea
j dem opinionem incidisse videmus quoque cl. SCHROE DERUM , qui egregie monet, veteres interpretes haud
428쪽
, an Gai uue. III. 373 quidquam de pagis habere seu de paganis, sed vocem
'Ins ita tianstulisse, ut heroas bellicos, duces e piarum, et praesectos militares intellexisse videantur. Alexandrinus habet , διεκυφοις - ἐν-γμφαλα ς
tentum. Alius graecus: εξελκησας μεταὶ που τους αρχηγους των ἁμαρτωλων. Chaldaeus Σ' Ω -
eddit nis ' , fortes duees exercitus Plimi raotiis. Syrus: persedisti baculis ejus capita praes istorum ejus Uulg. maledixisti se piris ejus, espiti bellatorum ejus. In quo tam mirabilii consensu veterum versionum, praesertim in loco mbi ' nus claro expeditoque, de varietate istius significati a nis legitimum dubium superesse non potest. Pron0M mcno in PIIn respicit nomen collective postum : it sed, quod in DT dest, sussium eodem referri coriit, mode nequit. SCHROEDE Rus, cum HOU RIGANTIO
γ GREENIoque, legendum putat telis tuis, quam: lectionem ili. Mi MAEL1s etiam a se expectatam in: eodicibus suisse profitetur Ioe. cit. pag. I 83. addensi tamen et hoc, nihil eam praesidii habituram, nisii unius graeci cujusdam interpretis consensum, qui Ver iit: μετα δυναμεως σου. Caeteri igitur veteres eum in confirmanda lectione recepta consentiant, codice etiami nullo dissentiente, sevanda illa est, et pronomen rese rendum ad nM seu π' S P, ut sensus st: capita dii: eum Aegyptiorum baculis pertundenda tradidisti populo tuo.. Audax est formula, qua Aegyptiorum in mari arabico ad collum usque submerserum capita b 'culis ab Israelitis perforata dicuntur: sed audacior se-: re, nec talpen ab hac prorsus absimilis illa, quae exis tat Ps. LXXIV . I 3. I . Tu perrupisti vi tua mare,
stegisti cogita belluarum maritimarum super aqua; Tu quassasti capita erocodilorum eaque tradidisi cibum po-- pulo , desertitosis 'A a 3 Reliqua
429쪽
Reliqua hujus versus verba impetum ab insequentibus Aegyptiis in liraelitra factum xeferre nobis via dentur tam diserte, .et. tam congruenteri Darrationi hiasorieae, ut miremur ab' hoc sensu declinasse interpretes plerosque. Refert enim historia Lind. XIV. Aetagyptium , postquam audivisset, Israelituum agmen conversione facta in occidentali maris arabiei litore hamrere , et festinanter insecutum esse, adhibito maximς equitatu, et certissina spe fretum, sere ut facillimo negotio in potestatem suam redigeret Israelitas , qui ex una parte sinum maris, ex alis vero immelisa deserta
haberent sibi objecta: quo et Mosis illud spectat, Exod. XV. 9. dixit hollis: insequar, assequar dividam praedam; potiar illis fringam gladium , eos subigamεItaque dicitur hie primo irruisse instar procellae, dei de exsultasse jam, quod inerme agmen absumendum esset quasi in recessu, e quo elabendi via nulla supe sit. Sed addit propheta vers. I 5. exitum a Jehova Paratum esse facilem expeditumque. immissis in mare equis novo in litoque viae genere usum illum esse dictum pro ' Erctri , seu ' V I NAd , subintelligendum verbum νη, quocum con junctus infinitivus, , sibi praexfixum habens, periaphrasin facit futuri temporis: cujus rei plura suppeditat exempla celeb. SCHROED unus Syntax. re I XXXVII. pag. 392. ΤΣ dictum pro da, nisi imalis cum Alexandrino , et alio quodam graeco inte prete, pronuntiare 'Equi autem Je vae tria ibuuntur eodem quo supra vers. 8 sensu. ' c', inuri 'poetice dictum pro imo maris , et . En positum pro P. Clar. SCARox DKRvM si audias; inde vers. i 3 sermo est de regnis quibusdam quae inimica essent Israelitis. maxime Damase riri et Assyriaco, funditus Iehovae benescio ev rsis ; vers. I4 videtur 'ipsi cogitasse propheta de ingenti et ' miraculosa illa
430쪽
strage, qua Deus numerosissimum Assyriorum exeraeitum in Iudaea sub regno His iae deleverit a Reg. XIX. 35. mare autem vers improprio sensu si mendum de imperio vasto, populoso, opibus abun dante, sed simul superbia tumido, irrequieto, et cuncta uuasi absorbere minante, quale praesertiin fuerit
amplissimum illud Assyriacum; hujus igitur vim et serociam Deum suis quasi tonitrubus et fulminibus
compescuisse atque edomasse. - Quae quamvis docte atque ingeniose exornata esse haud negaverimus, nobis tamen haud valde satisfaciunt, qui malumus cxis stimare, prophetam liberiore atque ad rerum gest rum seriem minus adstricto sermone usum esse, quam arguto et paene aenigmalleo. P Uers. Is redit tandem, unde vers. 2 digressus est, propheta. Pro eo, quo supra usus est, verbo aliam eamque graviorem hie locutionem substituit, 'corurimuerunt intima mea. Ad vocem ex antee dentibus subilitelligendum Formulam 'insu7 ' IA ut duram atque incongruam rituperat illi MICHAaras, ratus, loco 'rum scribendum-suisse aures meae. , Vertim est, tinnitum de latiis diactum in lentius quid habere, de auribust eontra Ust..tatum esse et pervulgatum: at hane ipsam ob musiani parum eredibile est, lectionem, obviam illam et longe facillimam, transire unquam potuisse. in dissicNIiorem Sed et labiis tinnitus tribui poterat haud prorsiis absone, quod, quum quis horrore corripitur, palpitant collidunturque labia, atque sonum aliquem edunt; non quidem vero tinnientem, sed qui tinnire dici posio. vel poetice ,, vel quod proprio verbo lingus
Carerer se. Uerba NA videntur nobis hune sensum habere: ere M arius omnes adeo occupavit
enervavitque, ac si Ga tabe efflent orosa. i do 3 . . A a 4 ctione