Dissertationes philologico-criticae singulas primum nunc cunctas. Edidit Christianus Friedericus Schnurrer

562쪽

In acerrimorum certaminum ineologicorum strepitu, quo omnis Germania hodie personat ea quae leviora videntur, vix ulla digna habentur attentione. uuamquam nos nonii sumus, qui dictum illud is in literis nihil leve Iquo et semper valere erisumemus, etenim est profecto discrimen quaessionum graviorum et Ieriorum, hoc vero discrimen non ita est exaggerandum, ut quae non ad ipsius rei caput pertineant, prorsus foeci habeantur, quippe quum nulla particula tum parva sit, quin ad totam rem. aliquid valeati Argumentum libelli huius, quem benevolis Iectoribus nunc offero, ad inserius quaestionum theologiearum genus pertinere non insuas eo, attamen quominus a. theologiae provinciis prorsus exterminetur, hod

563쪽

praelatiuncula, Et seri possit, prohibere velis. Dmelle sane videtur ad demonstrandum, quaesuonem de libello,

In quo ne nomen quidem Dei legatur, cum theologia lesse copulatam. At vero haec ipsa est quaestio theolo- ,

glea, qua ratione seri potuerit, ut historia Estherae, a lqua omnis aperta Sacrarum rerum mentio aliena Inter

Hebraeorum libros sacros referretur. D quidem, qui V. 'Testamenu canonem, qui dicitur, ab Alexandrino canone genere quidquam differre negant, quaestionem illam de libro Estherae lacili negotio historicis soruunt argumensis, sed iidem, si quidem sibi constant, N. quoque Testamenti auctoritatem divinam negent, itaque universam theologiam evertant in eiusque Ioeum artem criticam et historiam subsutuant necesse esti Si quis autem Christi et Apostolorum auctoritatem tenere velit, is necessario etiam illorum doctrina ad V. T. traducitur. Hoc enim evivis diligenter novi foederis libros perscrutanu manl-sestum erit, a Chrisu eiusque discipulis Legem et Prophetas summo studio efferri et divinam iis adscribi auctoritatem atque originem. cum vero aliunde satis con-Stet, iam Christi tempore canonem Israelitarem certis circumscriptum suisse terminis, iure n0stro colligimus, N. Testamenti auctoritate eosdem libros Sancitos esse, qui nobis a Iudaeis ut sacri et canonici sint tradiu. Et n0bis persuaSum est, eum, qui hoc certissimum vestigium, quod e N. Testamento nos ad Vetus traducat, Sequi ve-

564쪽

lit, Ipso usu veteris laederis divinitatem sensurum atque esse intellecturaen. Ita nobis per accurretam rerum earum, quae in quaestionem veniunt, pervestigationem comperium est, librum Estherae loco suo in V. Testamenti e none minime indignum esse habendum. Etenim argumenta, quae recentioribus temporibus ad sidem libri huius impugnandam prolata Sint, ei qui in item ipsam ae- euratius inquisiverit, leviora esse apparebit, eique sat multa suppeditabunt, quibus illa possint dilui. Non a tem solum argumenta illa adversaria quaestione nostra refutata sunt, sed etiam universa libri indoles historiis multis rationibus egregie nobis probata est. Deinde quum ea, quae libro nostro narrantur, ad sacram Israelitarum historiam pertineant, . ab argumento quoque nihil deest, quod ad canonicam libri naturam requiratur. uuamquam hic divini nominis omniumque rerum sacrarum praetem missio mira cuipiam videri possit et ab omni libro sacro prorsus aliena. Attamen scriptione nostra speramus d monstratum esse, illud silentium gravissimum historicae diligentiae, quae res ipsas quam accuratissime studeat exprimere, esse testimonium. Tota autem divina auctoritas, quae historicis libris sit adseribenda, cernitur in ea fide et diligentia, quae res sacras et divisas nullo humano errore Sive temperamento depravatas posteris

tradiderit. Itaque si illud silentium, quod impietatis paene maculam habere videatur, huic sidei et diligentiae histo-

565쪽

xicae servit, tantum abest, ut eanonicae libri nostri a aetoritati officiat, ut potius eam stabiliat. Duamobrem quamquam commentatio nostra in meris versatur historicis quaestionibus, tamen cohaeret cura theolma et hoc praecipue est in votis, ut penes Deum, qui pari a non contemnat, hoc opusculum haud indignum habeatur, quod qua possit ratione ecclesiae inserviat exaedificandae.

566쪽

Conradi. F. C., Seripta minora, cum praef. et singularum eommentationnm epicrisi M. ab L. Pernice. I. I. 8 mcl. I823. x Thir. 16 gr. DEondi, C. H. , einetig sichem Hellari deν contag. Augenendiu dung u. der gestari. Venno agie d. Mugebomen. gr. 8. 1835.

568쪽

Fuit quondam tempus, quo vir id aetatis in literis paene

summus, cum quaestionem institueret, utrum libri sacri vero iis adscribendi auctoribus, quorum nomina ferrent, an aliorum essent habendi, omnem scrupulum omnemque dubitationem sibi praecidisse visus est hac argumentatione: si libri non sunt illorum quorum esse dicuntur , sed aliorum, hoc videtur i conveniens dicere, quia ita negabitur quicunque liber esse il- Iinν auctoris, cuius dicitur esse. Quare ergo soli isti salso scripti sunt auctoribus quorum non erant. Haec Scoii ve ba tantopere ab omni ratione nostra de eiusmodi quaestionibus sentiendi et iudicaudi discrepant, ut aegre tantum quid ille sibi voluerit indagare possimus. Ita aulem videtur ratiocinari: si libri saeri dubitantur, an ab iis non conscripti sint, quorum esse seruntur, nulla GSint eauSa, cur non quaecunque seripia nobis tradita sint in eandem vocentur Suspicionem. Hos vero prorsus absurdum est. Omnia igitur argumenti il- Iius vis in ea posita est Opinione, eorum, quae de libris quibuscunque eorumque auctoribus memoriae prodita sint, pro fas eandem esse rationem atque auctoritatem, quare si unum addubitetur, aliud eodem iure posse ambigi. Facile autem intelligitur, hanc opinionem non solum in quaestione de librorum antioribus valuisse, sed eam in omnibus rebus historicis quaerendis tamquam arcem quandam invictam omni dubitationi esse oppositam. Quemadmodum igitur credendi libido caeca orat omniaque arripiebat, ita quoquo dubii alio nulla ne singquidem poterat, nisi temeraria. Quare non mirum est, quod 'illo tempore, quo haec in rebus historicis credulitas, quae s bulas vagas libentius amplectitur et studiosius sectatur, quameerta testimonia, latissime florebat, omnis sere antiquitatis in moria obruta, tolaque historia fabulis oppleta et foedissimis erroribus depravata est. Duplex autem ortum est tamen, quod hanc eaeeitalis historicae noctem fugavit. Immortalia veteris humanis alis mo-

569쪽

oiiumenta ex tenebris diniurnae oblivionis ei negligentiae vindicata et ad lucem adducia sunt. Hac re nou solum mnlli ve-ieris Ilisloriae loci, qui aut toti ex liorninum recordatione exciderant, aut sabulis obscurati erant, iterum quodammodo invenii sunt, sed, id quod Iongo graVius censendum eSt, patebat iunc campus latissimus, in quo ingenia sua in spinosarum disputationum umbris saecenita exercere et subigere possent ad ea, quorum adilus apertus' esSet, percipienda et imitanda. His autem exercitationibus et studiis moX pe pectum est, non quaecunque essent tradita eodem modo Se habere, sed esse, quae merito in suspicionem vocari possent. Neque vero hanc ob causam vaga quaedam et eae a dubitandi prorupit libido, sed certa quaedam iii rebus historicis veritatis ei salsi talis in dicta sunt observata; et, ut breviter dicam, at S, quam dicimus erilicam, inventa est, quae dubitationem effrenatam non minus, quam credulitatem temerariam certis quibusdam ierint nis circumscriberet. Quamquam haec doctrina, ex antiqui latis studiis naia illa quidem, statim ad res quoque sacras adhibita est, ut Laurentii Vallae docet exemplum, tamen altera causa, qua barbara illa rerum historicarum ignorantia et negligentia propulsata sit, ab iis, qui iolos Se rebus sacris cognoscendis et emendandis dederunt, repetenda est. Etenim gloriosior eliam atque divinior, quam literarum artiumque Studitam ex reelusis antiquitatis Graecae et Romanae sontibus uberrime irrigatum, rerum sacrarum suit emendatio, ex libris sacris per viros ali inoi ingeniis sortitudinis et sapientiae iterum in publicae lectionis et usus lucem protractis illa quidem insiliu-ia. Nihil enim sere tenebris illius aetatis, quam dicimus mediam, tantopere obrutum tamque penitus in mentibus hominum obliteratum fuit, quam ea monii melila antiqua, quibus totius de rebus divinis doctrinae nostrae et sacrae historiae cognitio nititur. Non solem ingens sabularum ore et Scriptis traditarum turba divinorum librorum auctoritatem minuebat, sed scriptis etiam suppositis, quorum auctoritas, quamquam VeSiigia salsi latis aperiissima erant, apud omnes sere summa erat, Ioci doctrinae coelestis gravissimi maximopere depravabantur.

Qui igitur aditum ad fontes illos sacros et limpidos patefacere voluit, is molem illam rudem, qua obstruetus erat, removeret

570쪽

ilaque inuriim illum aeneum, quo quidquid historiae speclem prae se serebat, sepium ac munitum fuit, hangeret necesse erat. Qiiamobrem ab hac quoque parte landamentum artis criticae inclum est, et Iuculentissimum huius rei documenium illud erat, quod cum vetus illud discrimen gravissimum inter libros eanonicos et apocryphos, ut Ioquuntur, per historiae negligentiam in dies magis magisque obliteratum et tandem prorsus sublatum esset, ex testimoniis antiquitatis denuo eon,ii- 'iuium est.

Ita vi stupidae ei edulitatis fracta studia historiae efflorescebant, et iudicium in rebus criticis examinandis ipsa exercitatione atque meditatione magis magisque asuebatur et ad certas regulas componebatur. Sed quemadmodum boni homines, quamvis probe Sciant, mentes morialium sallaces esse, ei ipsi saepius decepti sint, tamen sdueiam aliorum, quibuscum iis res est, minimo deponere Solent, itaquo non raro cum suo ipsorum damno a dolis et sallaciis parum eavent, ita quoque auctoritas eorum, quae bona fide narrata erant, tam penitus hominum animis insita erat, ut, cum in universum regulas inter vera et salsa distinguendi critici tenerent et adhiberent, nonnunquam tamen testimoniis phis nequo tribuerent. Tota aulem res conVersa est, postquam philosophia maiori studio inter nos tractari atque coli coepit. Etenim philosophia quodammodo historiae ex contrario opposita est; nam cum historiae studium eo nitatur, ut homo mentis suae inopiam Parum rerum, quas genuS humanum gesserit quaeque ei acciderint, cognitione suppleat, philosophia eum ad Se ipsum reducit eumque ilibet omnia ex suae ipsius meditationis et intelligentiae thesauris depromere. Ilaque niagnum eSt periculum, ne philosophia historiam ut rem externam et alienam contemnat alique spernat. Haec autem rerum historicarum contemtio, inquam philosophi sacile incurrunt, minime sere apertam se et nudam ostendit, Sed saepe sub ipsius artis criticae specie Ia-iel. Uaec enim ni S posita quidem est in saeuitate quadam nostra inter verum ei salsum distinguendi; sed quemadmodum, quamquam in rebus, quae sub Sensus cadunt, multa salso per-ripiuntur, ideo tamen ipsa veritas Sensuum non debet negari, i in quoque critica illa ui ita dicam laeulsas secundarin tantum 1 v i