장음표시 사용
171쪽
oblatio sacrificii in communi , est dc lege naturali ; & ideo in hoc o dines conueniunt e sed determinatio sacrificiorum est ex institutione humana vel diuina; & ideo in hoc dis- ferrunt. 2λ. q. 33. art. r. 36lcbyedech obtulit panem'vinum. Videtur quδd aqua non sit vino permiscenda in Eucharistiae sacramento: Hoc enim sacrificium figuratum fuit per oblationem Melchisedech: at non legitur obtulisse nisi panem & vinum , ergo.
R. quod sicut sacrificii m Christi significatum est per oblationem Nielchisedech , ita etiam significatum est per aquam, quae in eremo fluxit de petra. . p. q. 76. an. 6. Melch sedech erat sacerdos. Explicatur supra Gen. q. GENEsis Cap. 14. v. 2O. Dedit ei decimas ex omnibus.
I Idetur quod homines non te-V neantur dare decimas ex necessitate praecepti , praeceptum enim de solutione decimarum in lege veteri datur , Ut patet , omnes decimae Domini sunt : non aurem potest comPutari hoc inter praecepta moralia, quia ratio naturalis
non dictat qiabd decima pars debeat magis dari , quam nona vel undecima , ergo vel est praeceptiim iudiciale , vel caeremoniale r sed tempore gratiae non obligantur homines ad huiusmodi praecepta; ergo homines manc non obligantur ad decimarum solutionem. 2. Homines tempore gratiae non magis tenentur ad obseruantiam legalium quam ante legem : sed ante legem non dabantur decimae ex praecepto , sed solum ex voto, ut
dicitur , quod Iacob vovit votum
dicens , si fuerit Deus mecum , CN. Gendecimas offeram tibi I ergo etiam ue- v. 1 L. que tempore gratiae tenentur homi nes ad decimarum solutionem In veteri lege tenebantur homines ad triplices decimas soluendas , quarum quasdam soluebant
Levitis; dicitux enim,Murta decimarum oblatione conrenti emunx, esuvi in
'sus eorum er necessaria separaui. Erant quoque aliae gecimae, de quibus legitur , Necimam partem separabix de eunctis semctibus tuis , qui
nascuntur in terra per armos singulos, comedes in covecta Domini Dei mi, in loco quem elegeri Deus. Erant
quoque & aliae decimae, de quibus
subditur, Anno tertio separabis aliam Ibid,
decimam ex omnibus sua nascuntur tibi eo tempore, e r repones intra ianuas tuam, venietque Levita erat alium
non habet partem neq'e possessionem tecum ζ peregrinus ae pupistus o vidua, qui intra tuas portabsunt, e comedent , saturabuntur sed ad secundas & tertias decimas homines non tenentur tempore gratiae,
ergo neque ad primas. . Quod sine determinatione temporis debetur, nisi statim solu tur,obligat ad peccatum ; si ergo
homines tempore gratiae obligarentur ex necessitate praecepti ad decimas soluendas, in terris in quibus decimae non soluuiitur, omnes essent in peccato mortali ; & per consequens etiam ministri Ecclesiae ditanulando , quod videtur in-
conueniens et non ergo homines tempore gratiae ex nccessitate tenentur ad solutionem decima
Dicendum qubd decimae in v teri lege dabantur ad sustentati Disiligod by Gorale
172쪽
nem ministronim Dei et unde praeceptum de solutione dccimarum, partim quidem erat morale inditum naturali ratione, partim autem erat iudiciale ex diuina institutione robur habeus. Quhd enim eis qui
diuino cultui ministrabant ad salu- rein populi rotius, populus nec si saria victus ministrarcu , ratio naturalis dictat sed determinatio certae partis exhibendae ministris diuini cultus, non est de iure naturali, sed est introducta institutione diuina, secundum conditionem illius populi cui lex dabatur ; qui cum induodccim tribus esset diuisus, duodecima tribus , scilicet Levitica, quae tota erat ministeriis diuinis mancipata; possessiones non habebat unde sultentaretur. Vnde conuenienter institutum est ut reliquae undecim tribus decimam partem suorum proventuum Levitis darent; ut honorabilius viverent. Et quia etiam aliqui per negligenti Terant trans essores futuri. Vnde quantum ad determinati nem decimae partis, erat rudiciale; sicut & alia multa specialiter in illo populo instituta erant, ad aequalia
ratem inter homines adinvicem conseruandam: licet ex consequenti aliquid significarent in futurum. Et sic decimam dare est persectionis signum eo quod denarius est
quodammodo numerus perse stus, quasi primus limes membrorum, ultra quem numeri non procedunt, sed re iterantur ab uno. Nouem ergo sibi partibus reseruatis, protest tur homo, quasi in quodam signo, ad se pertinere perfectionem; persectionem verb quae erat futura per Christum, esse expectandam a
Ap. XIV. 2o. I3s Nec tamen propter hoc est cae- Praeeeremoniale praeceptum , sed iudiciale. Est autem haec differentia inter h. 4.ei caeremonialia & iudicialia legis malum praecepta , qtibd caeremonialia illita est iu-citum cst obseruarc tempore legis nouae: iudicialia vero etsi non obligent tempore gratiae, tamen pota sunt obseruari absque peccato, &ad eorum obseruantiam aliqui obligantur , si statuantur auctoritate eorum quorum est condere legcm. Determinatio autem decimae partis soluendae , est auctoritate Ecclesiae, temtore novae lcgis instituta , se cundum quandam humanitatem; ut scilicet non minus populus nouae lesis ministris noui testamenti eκ-hioeret, quam populus veteris legis , ministras veteris testamenti exhibebat ; cuin tamen populus nouae legis ad maiora obligetur secundum illud, Nisi abundauerit iust ita vestra ρωμuam scribarum s erc. s. v. xo. Et cum ministri noui testamenti sint maioris dignitatis quam ministri veteris testamenti, ut probat Apostolus.
Sic ergo patet qubd ad solutio.
nem decimarum homines tenentur, partim quidem ex iure naturali, partim etiam ex institutione Ecclesiae. Mae tamen pensatis opportunitatibus temporum dc peribnaruin, posset aliam partem determinare soluendam. Et per hoc paret Reia ponsio ad primum. Ad a. R. quod ante tempus Veteris imis,non erat determinati ministri viuini cultus: sed dicitur quod primogeniti erant sacerdotes , qui duplicem portione accipiebant. Et ideo etiam non erat determinara aliqua pars exhibenda ministris di uini cultus: sed ubi aliquis occur-
173쪽
rebat, unu uisquc dabat ei propria sponte quoa sibi videbatur. Sicut Abraham quodam prophetico instinctu degit decimas Melchisedech sacerdoti Dei summi. Et similiter Iacob decimas vovit se daturum , quamuis non videatur decimas vovisse quasi aliquibus ministris exhibendas : sed in diuinum cultum, puta ad sacrificiorum conis summationem. Unde signanter dicit , offeram tibi decimas. Ad 3. R. quod secundae' decimae quae reseruabantur ad iacrificia onserenda, locum in noua lege non habent, cessantibus legalibus victimis. Teritae vero decimae quas cum pauperibus comedere debebant, in noua lege augentur, per hoc qudd Dominus non solum decimam partem ; sed etiam omnia superflua pauperibus iubet exhiberi , secundum illud, flerest date emosinam. Ipsae etiam decimae quae ministris Ecclesiae dantur , per eos debent in usus pauperum dispen-
Ad A. R. quod ministri Ecclesiae
maiorem curam debent haberes ritualium bonorum in populo
promouendorum , quam temporalium collisendorum. Et ideo Apostolus voluit uti potestate sibi a Domino tradita, ut scilicet acciperet stipendia victus, ab his quibus Euangelium praedicabat ne daretur aliquod impedimentum Euan- selio Christi. Nec tamen peccabant illi qui ei non subueniebant; alioquin Dostolus cos corrigere non omisisset. Et similiter laudabiliter ministri Ecclesiae, decimas Ecclesiae non requirunt, ubi sine scandalo requiri non possent , propter
insuetudinem , vel propter ali-CAL. XIV. Wrs Q
quam aliam causam Nec tamen sunt in statu damnationis qui noni soluunt in locis in quibus Ecclesia i non petit; nisi forte propter obstii nationem animi, habentes voluntatem non soluendi, etiam si ab eis peterentur, 12. q. 87. art. I. GENEs Is Cap. XV. . I. Ego ero merces tua.
solum temporalia , sed aeterna promittebat, illud enim in lege promittitur , quod merces legis ponitur : sed Deus seipsum mercedem Abrahae promisit, qui est bonum aeternum λ ergo non solum temporalia, sed aeterna promittebat.
Dicendum quod lex noua media est inter Ecclesiam coelestem , M statum veteris legis: & ideo aeterna bona , quae in coelesti Ecclesia palam & copiosE exhibentur, in noua lege manifestὸ promittuntur. Inveteri autem lege non promitteban
tur , nisi sub quibusdam figuris:
unde dicitur : Vmbrum habens lex Hebri
Et hoc propter tres causas praecipue: primo ut ex his quae cognoscebant , assuefierent etiam a Deo Lex ve- maiora sperare. Secundb ut non ius pro- solum cognitio, sed affectus a temporalibus ad aeterna manuducere-
tur. Tertio quia bona aeterna non- figura.
dum statim cis poterant cxhibcri, nondum soluto pretio; unde dilatio promit serum inessi cacem faceret apud infirmos promissionem. Ad argumentum dicendum,
174쪽
aeterna in veteri lc . , lioc est sub l adtan figura similitudine temporalium. Et secundum hoc etiam Deus se mercedem Abrahae constititit ad litetam , quasi remuneratorem in multiplicatione sentinis , dc In terrae promistae collatione. Vel dicendum, quod hoc intelligitur de promissione communiter omnibus facta in veteri lege, non
auteni de illa quae fiebat specialiter ad aliquos persectos viros ; qui ad legem pertinebant. Lb.s sent. Dist.
credidit Abrah em Deo, π r ω- tum est illi ad iustitians.
FI des habet duo obiecta, scilicet
rem quam credit, & vcritatem primam cui correspondet. Fides autem non habet rationem virtutis,
nisi in quantum inhaeret testimonio veritatis primae; ut ei credat quod ab ea manifestatur , secundum illud Credidit Deo Abraham , σς.
Vnde scire possum ναέ posse Fimi
non sit peccatum; Deus enim non praecipit aliquod peccatum:
praecepit autem ut homines eum probent, quod est eum tentare I di-3. citur enim Inferte omnem decimam'. ιλ in horreum meum, ut sit cibus in domo mea , er probate me super hoc dicit Dominus , si non aperuero vobis cataractas caeli ; er3o videtur
quhd tentare Deum non fit Peccatu. V. Vt s. c. is p. ros
2. Sicut aliquis tentatur ad hoc quod experientia sumatur de scientia, vel potentia eius I ita ctiam de de bonitate vel voluntate ipsius: sed licitum est qubd aliquis experimentum sumat diuinae bonitatis, sicut etiam voluntatis; dicitur enim statem sidere quoniam suauis est V 33 Dominus. Et, ut probetis qua sit γο- tantas Deι bona , .c. ergo tentare οDeum non est peccatum. 3. Nullus vituperatur inscriptura ex eo quod a peccato cessat, sed magis si peccatum committat: Virueratur autem Achas qui Domino dicenti , here tibi signum a Domi- E ai. 7.no Deo tuo, Rcspondit non petam e non tentabo Dominum. Et dictum est ei, nunquidparum Cobis est molestos
esse hominibias , qvita molestι sit c Deo meo. De Abraham autem qubddixit ad Dominum, unde scire posse
sem quod possessurus sum eam, scili
cet terram repromissam a Deo. Similiter etiam Gedeon signum a-ε- Deo petiit de victoria repromissa; kb ui tamen ex hoc non reprehen-untur; ergo tentare Deum non est
Sed contra est quod dicitur, Deuι.ε. tentabis Dominum Deum tuum. Dicendum qubd tentare est experiamentum sumere: nullus autem experimentum sumit de eo de quo Tenta- est certus: & ideo omnis tentatio ἰς 'μὲ ex aliqua ignorantia vel dubitatione procedit , vel eius qui tentari, sicut cum quis experimentum de aliqua re sumit ut eius qualitatem cognoscat; siue aliorum, sicut cum quis experimentum de aliquo sumit ut aliis ostendat 2, per quem modum dicitur Deus nos te
Ignorare autem vel dubitare de
175쪽
t. 6 GENESIs Chis quae pertinent ad Dei perfectioncm, est peccatum: unde manis
stum est quod tentare Deum ad hoc quod ipse tentans cognoscat Dei virtutem, est peccatum. Si quis autem ad hoc experimentum sumat eorum quae ad diuinam perfectio nempertinent, non ut i pic cognoscat , sed vi aliis demonstret; hoc non est tentare Deum ; cum subsitiasta necestitas, seu pia utilitas, &alia quae ad hoc concurrere debent
Sic enim Apostoli petiueiunt a Domino & ut in nomine Iesu Christifcrent signa , ut dicitur , ad hoc . scilicet quod virtus Christi infideo
rum erat in lege praecepta unde habebat necessitatem ex obligatione praecepti : unde soluendo decumas non tentabant Deum. Qusdautem dicitur probate me , non est intelligcndum causaliter , quasi ad hoc soluere debebunt decimas, ut probatent si Deus aperiret eis cataractas coeli: sed consecutiuE, quia stilicet si decimas soluei erit, experimento probaturi erant beneficia
Ad i. R. Fbd duplex est cognitio diuinae bonitatis vel voluntatis, Vna quidem speculatiua: & quantum ad hanc , non licet dubitare nec probare utrum Dei voluntas sit bona ; vel utrum Deus sit suavis. Alia autem est cognitio diuinae voluntatis siue bonitatis, assectilia siue experimentalis I dum quis experitur in seipso gustum diuinae dulcedinis, & complacentiam diui in
voluntatis. Et noc modo moriemur ut probemus Dei voluntatem,&gustemus eius suauitatem.
signum darc regi Achas, non pro ipso solum , sed pro totius populsinstructione. Et idco reprehenditur quasi impeditor communis boni de salutis , qubd signum pctere
nolebat. Nec petendo tentasse vDcum, tum quia ex mandato Dei petiisset; tum quia hoc pertinebat ad utilitatem communem. Abraha autem signum petiit ex instinista diuino,& ideo non mecauit. Gedeon verbex debilitate fidei signum petiisse videtur , & ideis a peccato non excusatur. Sicut de Zacharias Lucpeccauit dicens ad Angelum, undeiciam 3 Vnde & propter hanc incredulitatem punitus fuit. Sciendum tamen qubd duplici-rer aliquis signum petit a Deo : uno modo ad explorandum diuinam potestatem, aut veritatem dicti eius:& hoc de se pertinet ad Dei tentationem. Alio modo ad hoc quddinstruatur quid circa aliquod factum sit placitum Deo: & hoc nullo modo pertinet ad DeI tentatio
praeuaricatores posita est, Vt v. Iν.
scilicet eos prohiberet: sed Iex verus fecit mentionem de pluralitate uxotum sine aliqua eius rohibitione , ut pater; si habuerit Deum
ricatores; & ita erat licitum. Praeterea , Hoc idem videtur
exemplo ex sanctis patribus , qui Diuitiam by Coos e
176쪽
plures leguntur habuisse uxorcs,c lim Deo ussciri acceptissimi ; sicut Iacob& Dailid,& plurus alii ; er
Dicendum quod pluralitas uxo- lrum dicitur esse contra legem na- lturae, non quantum ad prima prae- lcepta eius, scd quanta im ad secunda , quae quasi conclusiones a pri- lmis praeceptis derivantur. Sed quia 'aetiis humanos variari oportet secundum diuersas conditiones personarum & temporum & aliarum circumstantiarum; ideo conclusiones praedictae a primis legis naturae lpraeceptis non procedunt,ut semper efficaciam habentes. sed in maiori parte : Talis in enim tota materia moralis. Et ideo via eorum essica-eia deficit, licii ea praetermitu possunta Sed quia non est facile deternu
nare huiusmodi varietates , ideo il- Ili, ex cuius auctoritate lex efficaciam habet, reseruantur; vr licentiam praebeat legem praetermitten
di in illis casibus , ad quos legis
efficacia se extendere non debet. Et talis licentia dispensatio dicitur. Lex autem de unitate uxoris non est humanitus, sed diuinitus instituta nec unquam verbo aut literis tradita, sed cordi impressa, sicut &alia quae ad legem naturae qtialitercumque ri cnt. Et ideo in hoc,
a solo Deo dispensatio fieri potuit
per inspirationem internam ἱ quae- quidem principaliter patribus san iam est , & per corum exemplum ad alios derivata est eo tempore , quo oportebat praedictum naturae praeceptum praetermitti, Ut maior esset multiplicatio prolis ad cultum Dei educandae Sempei
enim principaleor pias magis ob
p. X VI. Ve s. r 4. seruandus est quim secundarius. Vnde clim bonum prolis sit principalis matrimonii finis , ubi prolis multiplicatio necessaria crat, dcbre negligi ad tempus impedimentum, quod posset in fecundariis finibus euenire ad quod remouendurupraeceptumproni bens pluralitatem
uxorum ordinatur. Supplem. 6s. sint.'ad Annibald. Dist. 3 . an. 3. EN Es I s. Cap. I s. v. 4
ingressus est ad eam. Non potest aliqua sit--l cme
ancilla & uxor : unde secun dum legem ex hoc ipso quod ancilla in matrimonium ducebatur. libera reddebatur ἔρ sed aliqui amicissimi Deo leguntur ad suas accessisse ancillas, siciit Abraham&Iacob ν ergo illae non erant uxores ;&se aliquando licuit concubinas ta
Praeterea illa quae in matrimo nium ducitur, non potest elici,&filius eius debet este haereditatis particeps: sed Abraham eiecit Agar,& filius eius non fuit haeres; ergo non fuit uxor Abrahae. Sed contra. Ea quae sunt contra praecepta decalogi , nunquam licucrant : sed habere concubinam est contra praeceptum Decalogi,
scilicet, non Moechaberis , ergo nunquam fuit licitum. Dicendum quod cum habere
concubinam non matrimonio iunctam sit contra legem naturae, nullo tempore secundum se licitum fuit ; nec etiam ex dispensatione: concubitus enim cum ea quae non est matrimonio iuncta, non est conueniens actio ad bonum prolis,
177쪽
quo dest principalis finis matrii no-nu : & ideo cst contra prima praecepta legis naturae , quae dispensario item non rccipiunt. Unde ubi-ctimque legitur in veteri Testamento , aliquos h ibuisse concubinas, qaos necesse sit a peccato mortali excuseri ; oporici eas esse matrimonio iunistas : de tamen concubinas
dici; quia aliquid habebant de ratione uxoris,& aliquid de ratione concubinae. Secundum enim quod matrimonium ordinatur ad suum
principalem finem, qui est bonum
pr2''s , uxor viro coniungitur insolubili coniunctione , vcl saltem diuturna. Et circa hoc non est aliqua dispensatio , sed quantum ad secundum finem, qui est dispensario familiae, dc corr. municatio operum , Uxor enim coniungitur viro
vi socia: sed hoc deerat in his quae
concubinae nominabantur, in hoc enim poterat esse dispcnsatio, cumst secundarius matrimonii finis. Et ex hac etiam parte habebant aliquid simile concubinis, ratione cuius concubinae nominabantur.
Ad i. R. quod antiqui patres ea dispensatione qua plures sabebant
uxores ad ancillas accedebant uxor io affectia; erant enim uxores quan-rum ad principalem 3c primarium finem matrimonii : sed non quantum ad illam coniunctionem quae respicit secundarium finem , cui conditio seruulitis opponitur, cumno possit simul esse socia& ancilla. Ad secundum dicendum quod sicut in lege Moysi per dispensationem licebat dare libellum repudii
ad eliitandum uxoricidum i ita ex
eadem dispensatione licuit Abrahae ducere Agar, ad significandrim mysterituri quod Apostolus cxplicat. A p. XVI. Vris η. Quod etiam ille si ius haeres non με. fuerit , ad mysterium Pertinet , ut Vibidem patet. Et quod hiau filius Rom. s.
liberae, haeres iion ibit, ut pater. v. 13. Similiter etiam propter mysteriirm factum fuit, ut filii Iacob exancillisce liberas nati, haeredes cssent; quia Chrisso nascuntur in Baptisino filii fit haeredes . tam per bonos, quos libera significat, quam
per malos minastros, qui per ancil- has significantur. Lib. . sent. DUL 3. q. 1. art. 3. G supplem. q. 63.
si imeressus est ad eam. Videtur quod fornicatio simplex non sit
peccatum mortale ea enim quae simul connumerantur videntur esse unius rationis : sed fornicatio communeratur quibusdam quae non sunt peccata mortalia, dicitur enim abstineaιir vos ab immolatis Act. u. simulachron m ct sanguine, si O- v. 23. cato, fornicatione : illorum autem usus non est peccatum mortale,
secundum illud , nihil rei'ciendum est quod cum gratiarum actione perci- s. v. pi ur; ergo fornicatio non est pec
cadit seb praecepto diuino: sed praecipitur a Domino . Vade siume tibi Osee. r. uxorem fornicationum, or fae suos fornicationum; ergo fornicatio nota est peccatum mortale. . Multum peccatum mortale inscriptura S. absque reprehensione commemoratur e sed fornicatio simplex commemoratur in scriptu-ia in antiquis patribus siue reprehensione, ut patet de Abraham intextu ; & de Iacob, quod accessit ad Gen. 3ω. ancillas uxorum suarum ; & quod F Iudas accessit ad Thamar , quam aestimauid meretricem, crgo forni-
178쪽
mortale. . Omne mecatum mortale contrariatur charitati : sed fornicatiosmplex non contrariatur charitat , neque quantum ad dilectionem Dei quia non est directa peccatum eontra Deum: nec etiam quantum
ad dileetionem proximi ; quia perhoe hom nulli facit iniuirmn ; ergo serrucatio simplex non est peccatum mortiae.
3. Quod est cibus ad salutem cor poris, hoc est concubitus ad sal rem generis: sed non omnis inordinatus usus ciborum est peccatum mortale , ergo nec omnis inordinatus concubitus ; quod maximε videtur de sornicatione simplici, quae minima est inter species luxuciae. b. . Sed contra est quod dicitur, AN
.. rs. -da tibi ab Omm fornicatisne , praeter uxorem tuam n quam patiaris crimen scire : crimen autem im Porint peccatum mortale I ergo funieatio dc omnis eoncubitus, quiust praeter uxor , est peccarum
Item, nihil excludit a regno Dei, nisi peccatum mortale : Fornicatio autem excludit, ut patet,.Vbi praemissa sornicatione & quibusdam sat s aliis vitiis, subditur, qui talia muni
go fornicatio simplex est peccatum
Tomia Dicendum quod absque omnicatio dubio tenendum est quod fornica in pec- tio simplex sit peccatum mortale. Ad huius autem evidentiam consi si derandum est , quod peccatum mortale in omne peccatum quod commilitur directe contra vitam hominis: Fornicatio autem simplex importat inordinationem quae ver- CAP. XVI. Vef. asygit in nocumentum vitae eius qui est ex tali concubitu nasciturus.M nifestuin est autem quod ad educationem hominis, non solum requiritur cura matris a qua nutritur, sed multo magis cura patris a quo est instiuendus & defendendus, & in bonis tam interioribus quam exterioribus promovcndus. Et ideo contra naturam hominis est quod utatur vago concubituet sed oportet quod sit maris ad determinatam foeminam eum qua permaneat, non per modicum tempus , sed diu vel etiam per totam vitam. Et inde est quod naturalia ter est maribus in specie humana licitudo de certitudine prolis,l quia eis, imminet educatio prolis. Hac autem tertitudo tolleretur, si esset vagus concubitus o Haec a tem determinatio certae sceminae, matrunonium voratiar, Je ideo diaeitus esse de rure naturali. 6Media fornicatio si concubitus v M , Ut pose praeter matrimonium existens ε, est contra bonum proiis educandae , di ideo est peccatum
Nec obstat si aliqvis fornicando aliquam cognotans , sufficienter prouideat proh de educatione, quia id quod cadit sub legis determina
tione, iudicatur secundum id quod communitet accidit ; dc non secun
dum id quod in aliquo cassi potest
communeratur , non quia habet eandem rationem culpae cum aliis;
sed quantum ad hoc quhd ex his quae ibi ponuntur, similiter poterae dissidiuin generari inter Iudaeos de
Gentiles . di corum unanimis consensu impediri: a apud gentiles Disitirco by Coos e
179쪽
fornicatio simplex non reputaba- ltur illicita , propter corruptionem lnaturalis rationis,Iudaei autem ex flege diuina instructi, eam illicitam reputabant. Alia verb quae ibi ponuntur, Iudaei abominabantur propter consuet inem legalis conuersationis. Vnde Apostoli ea gentibus interdixerunt, non quali se
cundum se illicita, sed quali Iudin
abominabilia. Ad i. R. qubd fornic tio dicitur esse peccatum , inquantum est
contra rationem rectam. Ratio au
tem hominis recta est secundum quod regulatur voluntate diuina quae est prima & summa regula. Et ideo quodliomo facit ex voluntate
Dci, eius praecepto obediens , non est contra rationem rectam)quamuis videatur esse conera communem ordinem ratiqnis. Sicut etiam non est contra naturam quod miraculO-
se fit virtute diuina , quamuis sit
rae. Et ideo sicut Abraham non peccauit, filium innocentem volendo occideret, propter hoc qubdo diuit Deo ; quamuis hoc secundum se consideratum, sit communiter contra rectitudinem rationis humanae. Ita etiam Osee non peccauit fornicando ex praecepto diuino.
Ad 3. R. qubd Abraham & Iacob ad ancillas accesserunt, non quasi fornicario concubitu, sed quasi ad
uxores. Iudam autem non est necessarium a peecato excusare , qui etiam auctor fuit venditionis Ioseph.,
Ad 4. R. qudd sornicatio simplex
contrariatur dilectioni proximi, quantum ad hoc quod repugnat bono prolis nasciturae.
Adi R. qudd ex uno concubitu. ris Q, , e, Cap. XVII. V. Ni potest unus homo generari. Et ideo
l inordinatio concubitus quae impe dii bonum prolis nasciturae, ex ipso genere actus est peccatum mortale,& non solum ex inordinatione conis cupiscentiae. Ex una autem comestione non impeditur bonum totius vitae unius hominis: & ideo aetiis gulae ex suo genere non est peccatum mortale. Esset tamest, si quis scienter cibum comederet, qui totam conditionem vitae eius Immutaret; sicut patet de Adam. Nec tamen fornicatio est minimum peceatorum , quae sub luxuria continentur: minus enim est concubitus eum uxore qui fit ex libidine. 12. q.
34. art. 2.GENas Is Cap. I6. v. s. Ecce ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet.
uxorio affectu : sed ipse eam praecepto diuino eiecit , & non peccauit , ergo potuit per dissensationem fieri' licitum, qudd homo uxorem dimitteret. Supplem. quaest.
GENE sis Cap. X VII. v. I. Ego Deus omnipotens.
terminate ad aliquem unum ciscchum. In quis Disp. q. l. de potentia art. T. Libro
2. contra Gentil. cap. 12. 1. p. q. ιS,art. 3.
180쪽
Ambuia coram me or esto perfectus.
tessarium ad finem , siue quo finis este non potest , sicut cibus ad vitam corporis conseruandam: Alio modo scut necessarium ad finem,sne quo ad finem non ita bene perueniri potest : sicut equus ordina-Piaeee- tur ad iter, non quia sine equo alipta absi quis ire non possit, sed quia in equo vadit. obseria Similiter & consilia ordinantur uari ad praecepra, non quia sine consi- possunt. liis praecepta obseruari non possint,& quantiim ad interiores alius, &quantum ad extetiores. Nam Abraham qui & coniugio & diuitiis utebatur , fuit coram Deo perfectus, Ut patet in textu . Sed quia per consilia facilius & expeditius ad perfectam praeceptorum obseruantiam peruenitur. se Hibeto 6. an. 24-
ad strvumis GEMEsis Cap. II. v. Io. Circumcidetur in vobis omne musculinumis
rit in conuenienter instituta; nam in circumcisione fiebat quaedam fidei professio . sed a peccato
primi hominis nullus unquam saluari potuit, nisi per fidem passionis Christi ; ergo statim post peccatum primi hominis circunciso institui debuit , & non tempore Abrahae. a. In circuncisone homo profitebatur obseruantiam veteris legis, p. XVII. Vers. I. Io I Isicut in baptismo profitetur obseruantiam nouae legis. Unde duritiir, Testifcor omni homini circuncidenti s . se, quoniam debitor en uniuesa heu faetenda e sed legalis obsoluantia non est tradita tempore Abrahae, sed magis tempore Moysi di, ergo inco enienter instituta est circunisciso tempore Abrahae. 3. Circuncisio fuit figurativa &praeparatiua baptism1r sed baptismus exhibetur omnibus populis; ergo circuncisio non debuit institui ut obseruanda tantum ab uno popuIo. Dicendum quod circuncisio erat praeparatoria ad baptismum , ita uantum erat quaedam professio fi- ei Christi, quam ctiam nos in baptismo profitemur. Inter antiquos autem patres primus Abraham promissionem accepit de Christo nascituro, cum dictum est ei, in semi- Gen. x ia
ne tuo lene dιcentur omnes gentes terra.
Ipse etiam primus se a societate infidelium segregauit , secundum'
mandatum Dei dicentis,indere de Gen. ra. terra tua , er de cognatione tua ; & V. I.
ideo conuenienter circunciso fuit instituta in Abraham. Ad i. R. quod immediate post peccatum primi parentis , propter
doctrinam ipsius Adae s qui plenε
instructus fuerat de diuinis) adhuc
fides & tatio naturalis in tantum vigebat in homine; qubd non oportebat determinari hominibus aliqua signa fidei & salutisi: sed unusquicque pro suo libito fidem suam ali quibus signis protestabatur Sed circa rempus Abrahae , diminuta erat fides , plurimis ad idololatriamdcclinantibus. Obscurata etiam crat matio naturalis per augmentum carnalis concupiscentiae , Vsque ad .