장음표시 사용
71쪽
ctum : omnis autem qui agit per intellcchum, habet cognitionem de re quam agit secundum propriam facti rationem : quia cognitio facientis determinat formam facto. Amplius rerum distinistio non potest esse casu , habet enim ordinem certum: oporter igitur ex alicuius cause intentionc distinctionem in rebus csse non autem ex Intentione alicuius causae per necessitat cm naturae agentis , quia natura determinatur ad unum : &sic nullius rei per naturae necessitatem agentis intentio potest esse
ad multa , in quantum distinebisunt. Restat ergo quod distinctio
in rebus proueni ex intentione alicuius causae cognoscentis. Vniuersalis autem rerum distinctio non potest esse ex intentione alicuius causarum secundarum
quia omnes huiusmodi causae suntia uniuersitate causatorum distin- cophia ctorum. Est igitur primae causae,rio Dei quae per seipsam ab omnibus aliis
aistinguitur, intendere distinctionem omnium, rerum I Deus igitur cognoscit res ut distinctis.
Item quicquid Deus cognoscit, persectissimδ cosnoscit , est enim
in eo o raris perfectio, sicut in simpliciter persecto: quod autem cognoscitur in communi tantum, non perfectὸ cognoscitur; ignorantur enim ea quae sunt praecipua it Iius res , scilicet ultimae pei fectiones , quibus perficitur proprium esse eius. Vnde tali cognitione magis cognoscitur res inpotentia quam in actu.
naturam aliqv. Im, cognoscit per se Z accidunt la illuis naturae t per se autem accidemia emis ui quantum est
A p. I. yris 3r.ens , sunt unum & musta di Deus igitur si cognoscendo essentiam λue naturam, cognoscit in uniuersali naturam entis , sequitur quod cognoscat multitudinem: multitudo autem sine distinctione inte uiginon potest ; intelligit igitur revprout sunt ab inuicem distinctae. Praeterea quicumque cognoscit perfectὸ aliquid , cognoscit omnia quae sunt in illo : sed Deus cognoscit seipsum perfecte , ergo cognoscit omnia quae sunt in ipso secundium potentianv activam: sed omnia, secundum proprias formas sunt in ipta secundum potentiam activam , cum ipse sit omnis entis principium . ipse igitur habet cognitioncm propriam de omnibus
naturam , scit an illa natura sit communicabilis : non enim animalis 1iaturam sciret per se se , qui nesciret illam pluribus communieabilem essEt Diuina autem natura communicabilis est per similitudinem; scit ergo Deus quot modis eius essentiae aliquid simile esse potest. Sed ex hoe sunt diuersitatem formarum , quia diuinam essen tiam res diuersinode imitantur Deus igitur de rebus habet cogniationem secundum proprias mrmas Propter *ψd dicitur 'riduDeus cunaa , Crc. Et non est oluereatura inuisili ilis in conspectu eιusa, Omnia autem nuda aperta funeocasiis eiuria Contra Gentiles lib. I
Et erant Ῥalde bona. Rerum distinoeo non processit ex meritorum vel demeritoriun diuerstate,
ut posuit Origenes : quia quanto
aliquid est melius in effeci, bus,
72쪽
Rerum distin elici noprocesi sit ex
tanto est prilis in intentione agentis . optimum autem in rebus creatis est perfectio uniuersi, qtiae consis hit in ordine distinctarum rerum : in omnibus enim perfectio totius praeeminet perfectioni singularum partium ; igitur diuersitas rerum prouenit non ex diuersitate meritorum , sed ex principali intentione primi agentis. Adhuc si omnes creatiarae rationales principio fuerunt aequales carae, oportet dicere quod una earum in sua operatione ab 'alia non dependet. Quod autem prouenit ex concursu diuersarum causarum, quarum una ab alia non dependet , est castrale ε, igitur secum cum praedictam positionem talis distinctio , & ordo rerum est casualis, quod est impossibile. Amplius. Quod est alicui naturale , non acquiritur ab eo per voluntatem ; motus enim voluntatis
siue liberi arbitrii praesupponit
existentiam volentis , ad quam eius naturalia exiguntur,si igitur per motum liberi arbitrii acquisitus est diuersus gradus rationiaium
creaturarum , nulli creaturae rationali erit suus gradus naturalis , sed accidentalis : hoc autem est impos state, cum enim differentia specifica sit unicuique naturalis, sequitur qubd omnes substantiae rationales creatae, sint unius speciei; scilicet Angeli ; daemones & animae humanae , & animae coelestium corporum, quae Origenes animata' ponebat. Et hoc esse falsum diuersitas actionum naturalium declarat; non enim est idem modus quo naturaliter intelli t intelle-
Ashumanus, qui sensu & phantasia indiget, de intellectus ange-C A L. I. Vos 37. Iicus , & anima solis ; nisi forta
fingamus Angelos & coelestia corinora habere carnes & ossa, & aliaruiusmodi partes , ad hoc quod possint organa sensuum habere, quod est absurdum. Relinquitur igitur quod diuersitas substantiarum intellectualium non consequitur diuersitatem meritorum,
quae sunt secundiim motus liberi arbitrii. Item si huic substantiae rationali non conuenit in quantum est talis substantia , huic corpori uniri, sed magis in quantum est , sic materia huic corpori, non est ei per se, sed per accidens Ex his autem quae per accidens uniuntur , non resultat aliqua species; quia non fit ex eis unum per se ; non enim est aliqua species homo albus, vel homo vestitus. Relinquitur igitur
quod homo non sit aliqua species, nec sol, nec luna , nec ii quid huiusmodi. Prael. Cum multitudo sine diuersitate esse non possit, si fuerunt a
principio creaturae rationales in quadam multitudine constitutae, oportuit in eis aliquam diuersita.
tem fuisse : Aliquid ergo habait
una: earum quod non habuit altera. Et si hoc ex diuersitate meriti non procedat, pari ratione nec fuit necesse ut gradus diuersitas ex meritorum diuersitate prouenia
Item si creaturae rationales sine corporibus subsistere possunt, non fuit necessarium propter diuersa
merita , rationaliu n creaturarum diuersitatem in natura corporali
institui ; quia & sine diuersitate corporum poterat diuersus gradus in snbstantiis rationalibus inueniri. Diuitigoo by Cooste
73쪽
Si autem creaturae rationales fine corporibus subsistere non possunt; ergo a principio simul cum creatura rationali , est etiam creatura corporalis instituta. Maior est autem distantia corporalis creaturae ad spiritualem, quam spiritualiuincreaturarum adinvicem ; si igitura principio Deus tam magnam distantiam in suis creaturis instituit, absque aliquibus meritis praecedentibus; non oportuit merita diuersa praecedere ad hoc, cpibd in
diuersis gradibus creaturae rationales instituerentur. Prat. cum creatura spiritualis non mereatur descendere nisi per peccatum , descendit autem a sua
iublimitate , in qua inuisibilis ester hoc quod visibilibus corporius unitur idetur secrat , quod visibilia eorpora sint eis adiuncta propter peccatum ἔ quod videtur propinquum errori Manichaeorum ponentium haec visibilia ex malo principio processisse. Huic etiam opinioni auctoritas S. scripturae manifestε contradicit; quia in singulis operibus visibilium creaturarum , tali modo loquendi utitur Moyses , videns Novi quod
bonum , ere. Et postmoὸum cunctis smul subiungit, vidit
alis bona. Ex quo manifesth da. tur intelligi quod creaturae corporales.& visibiles, ideo sunt factae, quia bonum est eas esse, quod est consenum diuinae bonitati; &non propter aliqua creaturarum rationalium merita , vel peccata. Conna Omiles libia a. cap. 44. simile . p q. 67. are. 2. Et erant valde bonae. Deus est
prima causa distinoeonis rerum, chm enim omne agens intendati suam similitudinem in essectum inducere , secundam quod essectus capere potest ; tantb hoc agit per litus , quant. agens perfectius est : patet enim qubd quanto aliis quid est calidius , tanto facit magis calidum , dc quant δ est aliquis melior artifex , tanto formam artis perfectius inducit in materiamo Deus autem est persectissimum agens e, suam igitur similitudinem in rebus creatis ad eum pertinebat
inducere persectissimε , quantum
naturae creatae conuenit et sed perfectam Dei similitudinem non Pos
sunt eonsequi res creatae secundum vnam solam speciem creaturae , quia chin causa excedat efficthim,
quod est hi causa simpliciter de
veste ; ita effectu invenitur comis
posith dc multipliciter; nisi effectus pertingat ad speciem causae, quod in proposito dici non potest,' non
enim creatura potest esse Deo aequalis. opolluit igitur esse multiplicitatem re varietatem in rebus creatis , ad hoc quod inueniretue
in eis Dei similitudo perse , se-
eundum modum situm. A mplius. Sicue ea quae fiunt ex materia , sunt in potentia materiα passiua ; ita quae fiunt ab agente, oportet esse in potentia activa agentis: Non autem potentia pas- sua materiae perfecti reducereturiri actum, si ex materia fieret v ratantum eorum , ad quae materia est in potentia ; ergo si aliquis agens, cuius potentia est ad plures esseetias , faceret umim illorum ta tum ἱ potentia eius non ita complete reduceretur in actum, scurcum facit plura. Per hoc autem
quod potentia aωua reducitur in actun Dissi
74쪽
.ctum I effectus consequitur simi- rebus Contra Gentiles tib. 2. eap. 4s.la linem agentis , ergo non esset Et erant alde bona. Videtur perfecta Dei similitudo in uniuer-squbd anima humana non in se , si esset unus tantum gradus i cipiat cum corpore , sed fuerit omnium entium. Propter hoc igi- ab aeterno. Nam id quod nunquam tur est distinctio in rebus creatis, esse dcsinet , habet virtutem ut sit ut persectius Dei similitudinemiselliper; quod autem habet viriti- consequantur peI multa , quam peritem , nunquam de eo verum est unum. dicere , non esse ; quia quantiun Adhuc, bonitas speciei excedit se extendit 'virtus, essenda, tantum bonitat m indiuidui , scut forma- res durat in esse : Omne autem
Ie id quod est materiale; magis igi- quod incipit esse est aliquando
lux addit ad bonitatem uniuers Verum dicere, non esse, quod igr. multitudo specierum, quam mul- tur numquam desinet esse , nec esse titudo indiuiduorum an una spe- aliquando incipiet.
cie. Est igitur . ad persectionem 1. Illud non est perfectum , cui uniuersi pertinens , non soluin plurimae suarum partium principa-qubd multa sint indiuidua ; sed j lium desunt: patet autem principa-ouod sint etiam diuersae rerum i les partes uniuersi esse intellectua- species , & per consequens diuersi l les substantias, in quarum genere
gradus in rebus. sunt animae humanae , si igitur quo-Item , omne quod agit per intel- ridic de nouo tot animae humanae Icctum , reprae tantat speciem sui esse incipiant , quot homines nanintellectus in re facta ; sic enim cuntur ; patet quotidie uniuerso agens sibi per .artem facit simile:iplurimas principalium suarum Deus autem fecit creaturam utipartium adiui ,& plurimas ei deuia agens per intellectum, dc non per se et, sequitur igitur uniuersum esse necessitatem naturae ; species igitur l imperfectum , quod est impos- intellectus diuini repraesentatur in sibile.
ereatura per ipsum facta : intelle- Deus die septimo eo liuit opus G n tictus autem multa intelligens nonisuum quod fecerat, er reqMieuit ab susscienter i epraesentatur in uno omni opere quod patrarat : Hoc au- tantum : clim igitur intellectus tem non essct , si quotidie nouas diuinus multa intelligat , per- animas faccreta non igitur animae sectius seipsum repraetentat , si humanae esse incipiunt, sed a prin-plurcs uniuersorum graduum pro- cipio mundi fuerunt. ducat, quam si unum tantum pro- Dicendum quod unicuique somduxisset. mae naturato est propriae materiae Hinc est qubd dicitur. Udit uniri, alioquin constItutum ex ma-
Deus cuncta , me. Cum de singulis i teria & sorma esset aliquid praeterdixisset quod sunt bona; quia sin- l naturam e prius autem attribuitur gula quidem sunt in suis naturis bo- unici.ique, quod conuenit ei secunna, simul autem omnia valde bona, i dum naturam , quam quod conis propter Ordinem uniuersi ; qui est i uenit ei praeter naturam : Quod ivltima & nobilιssima persessio in t enim conuenit alicui praeternatu
75쪽
ram , inest ei per accidenshquod
autem conuenit ei secundum naturam , inest ei per se. Quod autemper accidens est , semper posterius est eo, quod est per se , animae igitur prius conuenit esse unitam corpori , quam esse a corpore separatam ; non est igitur creata ante cor pus cui unit Ir.
Amplius. Omnis pars a suo toto separata , est imperiacta : anima autem cum si fotina, est pars speciei humanae; igitur existens per se absque corpore , est imperrecta; pcr istum autem est prius impe fecito in rerum naturalium ordine; Non igitur competit naturae ordini, quod anima laeta prius creata ἱcorpore exuta , quam corP i
unitur ex diuina ordi tione, hoc non videtur conueniens, si animae ante corpora fuerunt creatae: Vnum quodcrie enim Deus instituit secundum conuenientem modum suae naturae , ut patet in textu. Si igitur animas creauit a corporibus separatas, oportet dicere quod hic modus essendi sit conitententior naturae earum et non est autem ad ordinationem diuinae bonitatis pertinens, res ad inferiorem statum
reducere , sed magis ad meliorem Promouere non igitur ex diuina ordinatione factum fuisset , quod anima corpori uniretur. Ad r. argum. R. quod dicit animam habere virtutem ut si seiu-Per , concedi oportet t sed sciem
dum qithd virtus & potentia rei non se extendit ad id quod filii, sed ad id quod est vel erit : unde &in praeteritis possibilitas locum non liabet. Non igitur ex hoc quod 'Ap. I. 'fanima habet virtutem ut sit se Per, potest concludi qubd semper fuerit, sed qubd semper erit.
Praeterea ex virtute non seqvitur id , ad quod est virtus , nisi
praesupposita virtute. Quamuis igitur anima habeat virtutem ut sit semper , non tamen potin conci
di qubd anima si semper ε nisi
postquam hanc virtuton accepit. Si autem sumatur quM hanc virtutem ab aeterno habuctit, erit petitum id quod oportebit probari,sci et quod fuerit ab aeterno. Ad a. R. quhd uniuers persectio
attenditur quantum ad species, non quantum ad indiuidua et animae autem humanae non sunt di. uersae secundum speciem , sed solum numero e unde non repugnat
persectioni uniuersi . si animae de nouo creentur. Et per hoc patet solutio ad i. Quies enim Dei est intelligenda secundum cessationem a nouis speciebus condendis, non autem a nouis indius sta , quorum similia seeundiim speciem praecesserunt. Contra Gentiles lib. σEt erant υAde bona. Omne agens in agendo intendit aliquem finem ; in his enim quae manifeste Propter finem agunt, hoc dicitur esse finem , in quod tendit impetus agentis ; hoc enim adipiscens, dicitur adipisci finem ; deficiens
autem dicitur deficere a fine intento : sicut patet in medico agente ad sanitatem, & homine curren-
Nec differt quantlim ad hoc, Vtrum quod tendit In finem sit cognoscens vel non ; sicut enim signum est finis sagittantis , ita est unis motus sagittae : omnis autem
76쪽
agentis impetus ad aliquid certum
tendit , non enim ex quacumque
virtute quaevis actio procedit , sed a calore quidem calefactio , a frigore autem infrigidatio : unde Maoeones secundum diuersitatem activorum specie differunt. Actio vel b quandoque quidem terminatur ad aliquod factum , sicut aedificatio ad domum, de sanatio ad sanitatem et quandoque autem non, sicut intelligere de sentire. Et si quidem actio termia natur ad aliqWod factum, impetus agentis per actionem tendit in illud factum: si autem non terminarur ad aliquod factum , impetus agentis tendis in ipsam actionem. oportet igitur quod omne agens in agendo intendat finem i, quandoque quidem actionem ipsam, suandoque aliquid per actionem
unum; impossibile igitur esset quod
ageret. Omne igitur agens tendit ad aliquem determinatum effectum, qui dicitur finis eius. Sunt autem aliquae ataones,quae non videntur esse propter finem, sint actiones ludicrae re contemplativae , & -ones quae absque attentione fiunt, sicut conflicatio
balbae de horusinodi ; ex quibus aliquis opinari potest quod ut ali quod agens non propter finem. Sed sciendum. quod amones contemplativae non sunt propter alium finem ,. sed ipsa sunt finis: Actiones autem ludicrae interdum sunt finis,sicut cum quis solum ludit propter delectationem quae in ludo est: quandoque autem sunt propter finem ν sicut cum ludimusve postmodum fortius secundo.
agamus. Actiones auvem qu . e fiunt sine attentione non sunt
1. In omnibus agentibus propter ab intella , sed ab aliqua subita finem, hoc esse ultimum finem di- imaginatione, vel naturali princi-mmtis, ultra quod agens non quo i pio ; sicut inordinatio humoris rit aliquid di licui assio medici est i Huritum excitantis i est causa con- usque ad sinitatem , ea verb eons .fricationis barbae , quae fit sine at- suta , non conatur ad aliquid vi- tentione intellectus. F t haec adterius. Sed in Milotio cuiuslibet aliquos fines tendunt, L et praeter agentis est venire ad aliquid, vltra ori inem intellectus. quod agens non quaerit aliquid si Ex his sequitur ,. qu bd omne alias enim actiones in infinitum agens agit propter bonum; quia tenderent , quod est impossibile; Dodlibet agens tendit ad aliquod omne igitur agens agit propter m determinatum : Id autem ad quod omrienem. γ 'gens determinath tcndit, oportet agins . Si agens non tenderet ad alia esse comi eniens ei ; non erit m ten- quem essectum determinarum,om- deret in ipsum , nisi propinr alines enectus client ei inclinerentes: quam conuenientiam ad ipsum:
Quod aurem indifferen rer se ha- Quod antem conueniens est alicui, bet ad multa , non magis unum est illi bonum , ergo omne agens evrum operatur quam aliod : vn- agit propter bonum. de a contingente ad vitumque non a. Finis est in quo quiescit appe- sequitur aliqi is effectas , nisi per litus agemis vel molientis, & cium aliquid quod determinetur. ad i quod ii oueluti Hoc alitem e se do
77쪽
ratione boni vi lcrminci appeti eum ; nam bonum est quod omnia appetunt ; omnis ergo actio &motus est propter bonum. 3. omnis actio& motus in propter aliquam perfectionem si cinim si ach:O sit finis , manifestum est qubd est perfectio secunda agentis: si autem actio sit transmuratio exterioris materiae , manifestum est quod movens intendit aliquam perfectionem inducere in re mota, in quam etiam tendit mobile , si
sit motus naturalis. Hoc autem
dicimus esse bonum, quod est esse perfectum,omnis igitur aebo de
motus est propter bonum. 4. Omne agens agit secundum quod est actu ; agendo autem tendit in sibi simile i igitur tendit in
actum aliquem : Actus autem Omnis habet rationem boni , nam malum non inuenitur , nisi in potentia deficiente ab actu , omnis igitur actio est propter bonum. Ex quo apparet quod malum est praeter intentionem in rebus , &incipit praeter intentionem: agentium : Quod enim ex actione consequitur, dii tersum ab eo quod erat in iniciatione , siue intentum ab agente ; manifestum est praererintentionem accidere : malum autem diuersum est a bono quod intendit omne agens; est igitur m luna praeter intentionem eue
Sunt autem quaedam quae huic sententiae aducrsari videntur ;quod enim accidit praeter intentionem agentis, dicitur esse fortuitum& sasitate, & in paucioribus accudens : malum autem fieri non dicitur fortuitum & castrale , neque ut in paucioribus accidens r sed
C Ap. I. Ver semper, vel in pluribus: in naturalibus enim semper generationi co ruptio adiungitur. In agentibus etiam per voluntatem in plui ibus peccatum accidit: cum dissicile sit
secundiim virtutcni agere , sicut attingere centrum in circulo: non igitur vidctur malum esse proueniens praeter intentionem. Praeterea, Omnis motus naturalis habet finem intentum a natura: corruptio autem est mutatio naturalis , sicut & generatio: finis igitur eius , qui est priuatio habens
rationem mali, est intentus a natura , sicut etiam forma & bonum: quae sunt generationis finis. Vt autem positarum rationum solutio manifestior fiat, considera
dum est , subd malum considerari potest vel in substantia aliqua, vel in actione ipsius. Malum quidem in si1bstantia aliqua est, ex
eo quod deficit ei aliquid quod
natum est , debet habere. Si enim homo non habet alas, non est ei malum : quia non est natus eas habere. Si etiam homnio capillos flauos non habet, non est malum : quia de si natus est habere , non tamcn est ei debitum vehabeantur: est tamen malum si non habeat manus , quas natus est 3c
debet habere, si sit perfectus : quod
Omnis autem priuatio, si strictὸ accipiatur, est eius qubd quis natus est habere, & debet habere. In
priuatione igitur sic accepta est ratio mali. Materia autem cum se in potentia ad omnes formas, omnes quidem nata est habere : Nulla tamen est ei debita , cum sine qua- uis una earum possit esse perse in actu. Quaelidet ramen earum Diuili do by Cooste
78쪽
Ut debita alicui eorum , quae ex
materia constituuntur : nam non
potest esse aqua , nisi habeat formam aquae. &c. Privatio igitur huiusmodi formae , comparata ad
materiam, non est malum naturae:
sed comparata ad id cuius est forma, cst malum eius , sicut priuatio formae ignis, est malum ignis. Et quia tam priuationes quam habitus & formae non dicuntur esse nisi secundum quod sunt in subiecto; siquidum priuatio sit malum Per .comparationem ad subi .ctum in quo cst, erit malum simpliciter: sin autum erit malum alicuius &non simpliciter Hominem igitur priuari manu , est malum simpliciter: materiam autem priuari sorma aeris, non est malum simpliciter, sed est malum aeris. PT tuatio autem ordi is aut commensurationis debitae in actione , est malum actionis. Et quia cuilibet actioni est debitus aliquis ordo, &aliqua commensuratio: necesse est ut talis priuatio in actione simpliciter malum existat.
His igitur visis sciendum est, quod non omne quod est praeter
intentionem . oportet esse tortui-
sum vel casuale , ut prima ratio proponebat: si enim quod est praeger intentionem, sit consequens ad id quod est intentum vel semper, vel sicut frequenter ; non veniet fortuith vel casualiter: sicut in eo
qui intendit dulcedine vini frui, scx potatione vini sequatur ebrietas semper vel frequenter, non erit fortuitum nec casuale: esset autem casuale, si sequeretur ut in paucioribus. Malum ergo corruptionis natu
tionem generantis consequitur tamen semper : Nam semper se mae unius est adiuncta priuatio alterius; unde corruptio non euenit casualiter , n tie ut in paucioribus ; licet priuatio quandoque non sit malum limpliciter, sed alicuius, ut dustum est. Si autem sit talis priuatio , qum priuat id, quod est debitum generato , erit casuale de simpliciter malum : sicut cum nascuntur partus monstruosi ; hoc enim non consequitur de necessitate ad id quod est intentum , sed est ei repugnans , cum agens intendat perscaloncm
Malum autem actionis accidit in naturalibus agentibus ex desectu virtutis activae : Unda si agens habet virtutem des uam, hoc malum consequitur praeter intentioncm ; sed non crit casuale , quia de necessitate est consequens ad talem agentem ; cum tale agens vel sem-Pcr , vel frequenter patitur hunc virtutis defectum. Erit autem c
state , si hic defectus raia talem comitatur agentem In agentibus autem voluntariis,
intentio est ad bonum aliquod particulare , si debct sequi r nam uniuersalia non mouent, sed partiacularia, in quibus est actus. Si igitur illud bonum quod intenditur,
habeat coniunctam priuationem boni secundum rationem vel semper , vel frequenter , sequitur malum morale non casualiter , sed
vel semper , vel stequenter ; sicut patet in eo qui vult vii tamina pro pter delectationem , cui delectationi adiuncta est inordinatio adulterii ; unde m lum adulterii non sequitur casuallicr. Esset au-
79쪽
tem casuale malum , si ad id quod
intendit e, sequeretur aliquod peccatum , ut Ha paucioribus ἔ 1icut eum quis proiiciens ad auem inte ficit hominem . .
bd autem huiusmodi bona alia quis intendat, ut in pluribus 3 quibus priuatione boni secundum rationem consequantur ex hoc prouenit , quod plures vivunt secundum sensum eo quod sensibilia sunt nobis manifesta, de magis e ficaciter mouentia in particularibus , in quibus est operatio. Ad plura autem talium bonorum sequitur priuatio boni secundum ra
Ex quo patet, quod licet mallim
praeter intentionem fit, est tamen voluntarium; licet non per se, sed per accidens. Intentio enim est vltimi finis , quem quis propter se vult. Voluntas autem est etiam eius, quod quis vult propter aliud, etiamsi simpliciter non vellet: sicut qui proiicit merces in mare
causa salutis, non intendit pmiectionem mercilia , sed salutem ;proiectionem aurem vult non simpliciter , sed eausa salutis. Similiter proprer aliquod borium sensibile consequendum, Vult aliquis facere ordinatam actionem, non intendens mordinationem, neque volens eam simpliciter ; sed propter hoc : & rdeo hoc modo malitia, Ac peccatum dicuntur esse
voluntaria , sicut proiichaei meriseium in mare.
Ex quo parcet solutio ad secundam
obiectionem ; mangitam enim inuenitur ni utatio corruptionas sine mutatr e generationis & per consequensncc finis coraription risine fine generationis. Natina et
C Ap. I. Vers se. go non intendit finem eorruptionis seorsum a fine generationis; sed
simul utrumque. Non cnim est de intentione naturae absoluta,
quod non sit aqua , sed quod se
aer l, quo existente non est aquais
Hoc ergo quod est esse aerem intendit natura secundum se; hoc vero quod est non esse aquam , non intendit nisi in quantum est coniunctum ei quod est esse aerem. Sic igitur pistationes a naturalnon sunt secundum se intenta, sea secundum accidens ; formae verbsecundum se. Patet ergo ex prae
missis, quod illud quod est simpli
citer malum , omnino est praeter intentionem in operibus naturae,
ficut partus monstruosi: Qu9dv rb non est simpliciter, sed alicui malum, non est intentum i natura secundum se, sed secundam acci
Ex his apparet, quod nulla essentia est secum sim se mala ; malum enim nihil est aliud quam priuatio eius quod quis natus est , , debet
habere ; sic enim apud omnes est istis huius nominis malum : Privatio antem non est aliqua essentia, sed est negatio m substantia; -- lum igitur non est aliqua essentia in re s. Fime est quod dicitur,
3. cap. 2. Et priuentibus simis i. p.
Est erant bomis. Detis sua prouidentia gubernat uniuersa; nam quod est maximE hommi in rebus crearis , est bonum ordinis De uniuersi, quod est maxime per&- omniactam. Bomim i irii rordinis rerum creat. Irum a Deo, est id quod prx- Duiligod by Corale
80쪽
hiρuὲ volitum & intentum a Deo: tendem ad bonum ; malita ergonini l autem aliud est pubernare ali- non potest esse effectus alicuiusquam rem , quam ea ordinem im- causae nisi per accidens : Quod au- ponere ; ipse igitur Deus omnia suo tem causatur per accidens tantum, intellectu & voluntate subernata non potest esse secundum naturam; Amplius. Vnumquodque inten- cum omnis natura determinatum dens aliquem finem , magis curat modum habeat quo procedit in eside eo , quod est propinquius fini se et non est igitur possibile quod
ultimo ; quia hoe est etiam finisthuiusmodi substantiae sint uialae se- aliorum : Yltimus autem finis diui- cunddin suam naturam. nae voluntatis est bonitas ipsius, item, nihil potest esse quin a pri- cui propinquissimu in rebus creatis mo ente esse habeat, Sc quod est
est bonum ordinis totiis uniuersi, summum bonum , cum autem om-
cum ordinetur ad ipsum, siciu adine agens in quantum huiusmodi finem omne particulare bonum hu- agat sibi simile ε, oportet qubd ea ius vel illius rei ; sicut minus per-iquae a primo ente sunt, bona sint; fectum ordinatur ad id quod intergo praedicti sebstantiae nonpos persectius ; Vnde & quaelibet parsisunt esse malae. inuenitur esse propter suum totum. Prael. Clim voluiuas tendat in Id igitur quoci maximὸ curat Deusibonum intelleinim naturaliter si in rebus creatis est ordo uniuersi;icut in proprium obiectum , & fi- est igitur gubernator ipsius. Contra nem; impossbile est qubd aliqua Gentiiss tib. cap. 6 . intellectualis substantia, malam se-
Et erunt valde bona. Substairtiaicundum naturam habeat volunta- intellectitatis,cuius auxilio magicae tem: nisi naturaliter intellectus eris artes utuntur, non est niata secun-jrct circa iudicium boni: nullus a
dum suam naturam i quicquid enim tem intellectus talis potest esse: est in rebus , oportet quδd causa,Jfalsa enim iudicia in operationibus vel causatum sit ; a quin ad alia intellectus sunt sicut monstra in
ordinem non haberenta Aut igitur rebus naturalibus , quae non sunt huius substantiae iam tactae tan- secundum suam naturam, sed prae- tum , aut etiam causata. Si causae ter naturam: nam bonum intellerantum, malum autem non potest ctus, & eius finis naturalis, est co-
esse causa alicuius nisi per accidens: gnitio veritatis; impossibile est igia ramne autem quod est per accidens, i tauqad aliquis intellectus sit qui oportet reduci ad id quod est per naturaliter in iudicio veri decipia- se ἔ oportet igitur quod in eis se tur: neque igitur possibile est qubdaliud prius quam eorum malitia, sit aliqua substantia intellectualis
per quod sint causae. Primum au-ihabens naturaliter malam volu .rem in unoquoque est eius natura &itatem. Contra Gentiles lib. 3. cap. es tia non igitur secundum suam, O . maturam sunt malae huiusmodi erant valde bona. Videtur Ecel. 3. substantiae. quod creatura corporalis non sit
Idem etiam sequitur si sint causata a Deo ε, dicitur enim Didici quod Ra, nam nullus agis agit nisi in somnia quae fecit Deus, peseuerant in Duiligeo by Cooste