장음표시 사용
451쪽
garis clementiae habuisset: sc servata , n hilis sabula , & exemplum: duarum urbium fuit . In tanta confusione captae civitatis , cum sibi quisque consuleret', omnes ab illa praeter transfugas sugerunt. At hi, ut osten-.derent quo animo facta esset prior illa trans itio, a victoribus ad captivam transfugerunt, perinam parricidarum serentes. quod in illo beneficio maximum fuit, tanti judicaverunt , ne domina occideretur, videri dominam occidisse. Non est , mihi crede , non est, dico, servilis animi, egregium factum fama sceleris emi sse . C. Vettius , praetor Marsorunt , ducebatur ad Romanum imperatorem . Servus ejus gladium militi ipsi, a quo trahebatur , eduxit , & primum d minum oecidit: deinde , Tempus est , in. quit, me & mihi consulere o iam dominum manumisi . atque ita se uno ictu transiecit. Da mihi quemquam, qui magnificentius do . minum servarit.
CAP. XXIV. Corfinium Caesar obside.
bat: tenebatur inclusus Domitius. Impera. vit medico, eidemque servo suo, iit sibive nenum daret. Cum tergiversantem videret, Ouid evnctaris, inquit, tamquam tua in potesate totum istud sit i mortem rogo arma.
tus': Tum ilIe promisit , & medicamentum innoxium bibendum illi dedit: quo eum se ritus esset, accessit ad filium ejus : Iube me, inquit, adservari, dum ex eventu intelligis , an venenum patri tuo dederim. Vixit Domitius, & servatus a Caesare esset prior tamen ibium servus servaverat .
CAP. XXV. Bello civili proscriptum diminum servus abscondit: & cum annulos ejus sibi aptasset , . ac vestem induisset, speculatoribus occurrit .' nihil se deprecari, quo minus imperata peragerent , dixit: & deinde cervicem porrexit . Quanti viri est, pro domino eo tempore mori velle, quo erat rara
452쪽
dominum mori nolle in publica eril-Zelitate mitem inveniri, In publica Perlidia. fidelem ' cum praemia proditionis Ingentia ostendantur, praemium fidei , mortem com
'CAp. XXVI. Nostri saeculi exempla non praeteribo. Sub Tiberio Caesare suit accusa
di frequens & paene publicae rabies,. quae omni civili bello gravius togatam civitatem consecit Excipiebatur ebrinxum sermo, timplicitas iocantium,. nihiI erat tutum: omnIssaeviendi placebat occasio . Nec iam reorum
expectabatur eventus ,. cum euet unus ..Coenabat Paulus praetorius M convivio quodam, imaginem, Tiberii Caesaris habens,. ectypam, & eminente gemma Rem Ineptilissimam secero, si nunc verba quaesiero , quemadmodum, dicam. Illum matellam livmplille iaQuod factum, simul & Maro, ex notis II-lius temporis vestigatoribus, notavit . . At liervus eius, cui, nectebantur Insidiae, ei ebrio anulum, extraxit.: & eum; Maro convivas. testaretur, admotam esse imaMnem obscenis,& iam subscriptionem componerent ostendit in manu sua servus anulum . Si quis hunc serisuum vocat, & illum convivam vocabit.
CAP. XXVII. Sub diuta, Augusto no dum hominibus verba sua peticulosa erantiam molesta. Rufus viU ordinas. senatorii, inter coenam. OPt erat s ne Caesar Calvus rediret ex ea peregrinatione quam parabat : Ocadjecerat ,. Idem omnes M tauros & vitulos optare . Fuerunt qui illa diligenter audirent. Ut primum diluxit , servus qui coenanti aloedes steterat ,. narrat quae inter coenam eis heius dixisset. hortatur, ut Caesarem occupet,.
atque ipse deserat .. Usux consilio, desce denti Caesari occurrit. & cum malam mentem habuisse se pridie iurasset, inse& filios suos recideret , optavit: & Cael a xem, ut ignosceret sibi, rediretque in grat
453쪽
fiam secum, rogavit. Cum dixisset Caesar sacere e Nemo, inquit, credet te mecum in gratiam redi sie , nisi aliquid mihi donaveris: petitque non fastidiendam a propitio sumniam : & impetravit. Caesar ait :Mea caussa dabo operam , ne. unquam tibi irascar. . Honeste Caesar, quod ignovit, quod liberalitatem elenientiae adjecit . Q uicunque hoc audiveriti exemplum, . necesse est Caes rem laudet, sed eum, servum ante laudaverit. Num expectas , ut tibi narrem manumissum, qui noc fecerat ρ nee tamen gratiS. pecuniam pro libertate eius Caesar numera
CAP. XXVIII. Post tot exempla num est dubium, quin beneficium aliquando a
servo dominus. accipiat 3 Quare potius pedilana remi minuat, quam per nam res ipsa cohonestet . Eadem omnibus principia, ea demque origo . nemo altero nobiliqr, ni euirectius . ingenium ,. & artibus. bonis. aptius. Qui imagines. in atrio exponunt, 3 nomina familiae uiae longo ordine, ac multis stemmatum. illigata nexuris ,. in parte prima aedium colloeant , noti magis, quam nobiles sunt .. UnuS omnium parens. mundus es et
sive per splendidos, sive per serdidos gradus,
ad hunc prima cujusque origo Derducitur. Non. est, quod te isti decipiant s. qui cum majores. suos recensent, ubicunque defecit nomen, illustre ,. illico deum fingunt. Neminem .despexeris, etiam. si circa illum obsoleta sunt nomina, de parum indiligente adiuta fortuna. Si ve libertini ante vos habentur, stive servi, sive exterarum. gentium homines et erigite audacter animos de quidquid in m dio irdidi, iacet transiliis . expectat vos in sumnio magna nobilitas . Quid superbia in tantam vanitatem attollimur, ut beneficia a servis in lignemur accipere, de seriem eo-xum spectemus, obliti meritorum Z Servum
454쪽
tu quemquam vocas , libidinis & gulae serivus, & adulterae , imo adulterarum comis mune mancipium ' Servum vocas quemquam
tu e Quo tandem ab istis gerulis raperis , cubile istud tuum circumserentibus λ quo topenulati isti in milituna & quidem non vulgarem cultum subornati ' quo, inquam, te isti efferunt ad ostium alicujus ostiarii, adhortos alicujus, ne ordinarium qui ὀem hais hentis ossicium . Et deinde negas tibi beneficium a servo tuo posse dari , cui oscujum alieni servi beneficium est . Quae est tanta animi discordia ρ eodem tempore servos despicis, & colis . Impetiosus intra limen atque impotens , humilis foris: &tam contemptus, quam contemnens. Neque
enim ulli magis abjiciunt animos, quam qui improbe tollunt i nullique ad calcandos alios Paratiores , quam qui contumelias facere , aeeipiendo didicerunt. CAP. XXIX. Dicenda haec fuerunt , adeontundendam insolentiam hominum ex fore tuna pendentium , vindicandumque jus beneficii dandi a servis, ut a filiis quoque vindicaretur . Quaeritur enim , an aliquando liberi majora beneficia dare parentibus luis possint, quam aeceperint i Illud conceditur, multos filios majores potentioresque extItisse, quam parentes suos .' aeque & ilrud , meliores fuisse . Quod si constat, potest fieri , ut meliora tribuerint : cum & fortuna illis maior esset, & melior voluntas . Quidquid , inquit , est , quod dat patri filius ,
utique minus est : quia hanc ipsam dandi saeuitatem patri debet . Ita nunquam ben scio ejus vincitur , cujus beneficium est l. ysum , quod vincitur . Primum quaedam initium ab aliis trahunt , & tamen initiis suis majora sunt. nec ideo aliquid non est
majus eo a quo coepit , quia non potuisset. in tantum Procedere, nisi coepisset . Nulla
455쪽
non res principia sua magno gradu transit. Semina omnium rerum caussa sunt : dc tamen minimae partes sunt eorum quae gignunt.
Aspice Rhenum, aspice Euphratem , omnes denique inclytos amnes: quid sunt, si illos illic , unde effluunt, aestimes Qiiidquid est
quo timentur, quo nominantur , in processu paraverunt. Tolle radicem , nemora non sui gent ; nec tanti montes velitentur . Aspice trabes, sive proceritatem aes imes , altissimas, sive crassitudanem spatiumque raminrum , latissime susis : quantulum est his comparatum illud , quod radix tenui sbra complectitur ' Innituntur fundamentis suis
templa, & illa urbis moenia e tamen quae infirmamentum totius operis jacta sunt , la. tent. Idem in ceteris evenit et principia sua semper sequens magnitudo obruit . Non potuissem quid quani consequi , nisi parentum beneficium antecessisset: sed non ideo quid quid consecutus sum , minus eth eo , sine
quo consecutus non essem . Nisi me nutrix alui siet infantem , nihil eorum quae consi. lio ac manu gero facere Potuissem, nec in hanc emergere nominis claritatem , quam civili ae militari industria merui. numquid tamen ideo maximis operibus praeseres nintricis ossicium λ At quid interest , cum aeque sine patris benescio , quam sine nutricis, non potuerim ad ulteriora procedere e. CAP. XXX. Quod si initio meo , quidquid jam possutia , debeo : cogita non esse
initium mei patrem, ne avum quidem. Semis per enim erit ulterius aliquid , ex quo Originis proximae origo descendat. Atqui nemo - dicit me plus debere ignotis, & ultra memoriam positis majoribus, quam patri: plus
autem debeo, si hoc ipsum quod genuit me pater meus , majoribus suis debet . iniὐ quid praestiti patri , etiam si magnum eth , .infra aestimatione paterni muneris est: quia
456쪽
'non essem , si non genuisset. Illo modo , etiam si quis patrem meum aegrum ac moriturum sanaverit, nihil praesi e II potero, quod non beneficio ejus minus lit. non e: nim genuisset me pater. vi lanatus esset.
Sed vide , ne illud Nerius sit arunnarI, an id quod potui, id quod 'seci, nieum sit,
mearum virium, meae voluntatis . Illud quod natus sum , per Te intuere quale sit: ani. madvertes exiguum & incertum , & boni malique communem materiam . tine dubio primum ad omnia gradum: sed non ideo:majorent omnibus, quia primum ... Servavi vatrem, & adium mamvrovexi dignitatem, S principem urbis Tuae seci, nec tantum reobus a me gestis nobilitavi, sed ipsi quoque
gerendarum ingentem ac facilem , nec tiliam minus, quam gloriosam dedi materiam ..Honores, opes, quidqllid humarios . ad se,nimos rapit, congessir & cum supra omnes starem, infra: illum steti. Dic nune, Hoc ipsum, quod ista potiusti, patris munus est.
Resbondebo tibi, Est prorsus, ut ad ista facienda nasci satis est. sed vi ad bene vi.
vendum minima portio est Hyere, &-amibuisti, quod cum seras mihi & animalibus quibusdani minimis, quibusdam etiam ice. dissimis , commune est; moli tibI asserere, quod non ex tuis heneficiis , etiamu non ti- ne tuis, oritur . Puta me vitam pro Vita reddidisse . Sic quoque munus tuum Icis cum ego dederim sentienti , sentiens me dare : cum vitam tibi non voluptatis'meae caussa , aut certe per Noluptatem dederime cum tanto maius .sit retinere spiritum , quani accipere , quanto devius mori ante mortis meis
CAP. XXXI. Ego itam dedi atatim ab
Ia usuro: tu nescituro , an viverem. Ego Vi.etam dedi mortem timenti tu vitam dedi: i. ut mori potiem . ego vitam tibi dedi
457쪽
consummatam , Perfectam : tu me expertem
rationis genuisti, onus alienum. Vis scire, quam non sit magnum beneficium , vitam se daret si exposuisses, nempe iniuria erat
genuisse. ino quido colligo , minimum
esse beneficium , patris matrisque concubiis tum : nisi accesserint alia , quae prosequerentur hoc initium muneris , & aliis officiis ra. tum facerent . Non est bonum vivere , sed bene vivere . At bene 4 ivo a sed potui &male. ita hoc tantum est tuum, quod vivo . Si vitam imputas mihi per se , nudam , egentem consilii', & id ut magnum bonum jactas cogita te mihi imputare muscarum ac vermium honum 4 Deinde ait nihil aliud dicam , quam bonis artibus me nudussie, ut cursum ad rectum iter vitae dirigerem : in ipsis beneficio tuo, majus quam quod dederas, Tece patii . Tu enim me mihi rudem &imperitum dedisti: ego tibi filium, qualem
genuuie Gauderes CAP. XXXII. Aluit me 'pater .. si idem praesto, plus reddoa quia'non tantum ali se, sed a filio ali gaudet , & majorem ex antismo meo, quam ex ipsa re is percipit voluptatem - illius alimenta ad corpus tantum meum Iervenerunt. Quid si quis intantum processit, in aut eloquentia per gentes en tesceret, aut justitia, aut hellicis rebus , & patri quoque ingentem circumsunderet mam , tenebrasque natalium suoraim clara
luce discuteret: non inaestimabile in parentes suos beneficium contulit Αn quis tuam Aristonem vi Gryllum , nisi propter Xen Phontem ac Platonem Elios , nosset ρ Sophroniscum Socrates expirare non Patitur . Ceteros enumerare longum est, qui vivunt
ob nullam caussam alia n, quam quod illos libero una eximia virtus tradidit poste iis . Utrum majus beneficium dedit M. Agrip. Pae Pater, . ne Post Agrippam quidem notus a
458쪽
an patri dedit Agrippa , navali corona insi. nis , unicum adeptus inter dona militaria decusὶ qui tot in urbe maxima opera excitavit , quae & priorem magnificentiam vin. cerent, & nulla postea vincerentur Utrum
Octavius maius ullum benefietum dedit filio , an patri divus Augustiis , quamvis it. lum umbra adoptivi patris abscondite Quan. tam cepisset voluptatem, si illum , post de. bellata arma civilia, vidisset si curae paci praesidentem, non agnostens bonum suum, nec satis credens, quoties resi exisset ad se, potuisse illum virum in domo ma nascis Quid
nunc ceteros persequar , quOS jam consumis
psisset oblivio , nisi illos filiorum gloria etenebris eruisset, & adhuc in luce retineres Deinde non quaerimus, num auis filius putri majora beneficia reddiderit, quam a putre acceperat : sed an possit aliquis maiora reddere. Etiamsi quae retuli exempla, non. dum satisfaciunt , nec beneficia parentum suorum supermicant: capit tamen hoc nat xa, quod nondum ulla aetas tulit. Si sing.
la paternorum meritorum magnitudinem exuperare non possunt, plura in sinum congesta superabunt.
CAP. XXXIII. Servavit . in praelio patrem Scipio, & praetextatus in hostes equum
concitavit e parum est , quod ut perveniret ad patrem , tot pericula maximos duces cum maxime prementia contempsit, tot oppo. ras difficultates s quod ad primam pugnam
exiturus tiro per veteranorum corpora cucur
rit; quod annos suos transilivit. Adjice, ut idem patrem reum defendat, &conspiratio mi inimicorum potentium eripiat et ut alte-etum illi consitatum , ac tertium , aliosque honores etiam consiliaribus concupiscendos Congerat , ut pauperi raptas belli jure opes tradat; & quod est militaribus viris specio
459쪽
tibus faciat. Si adhue parum est, adjice ut
provincias dc extraordinaria imperia continuet e adjice ut dirutis maximis urbibus , Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi desenser & conditor, maiorem nobilitatem nobili viro adjiciat . Die
Scipionis patrom et haud dubium est , suingenerandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas re virtus, ipsi urbi nescio , utrum majus praesidium afferens, an decus.
CAP. XXXIV. Deinde , si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussis se , finge in se transtulisse . Licet tibi inquantum velis extendere beneficia filii, eum paternum munus & simplex sit , i & facile , nec danti voluntarium . Quid necesse est multis dedit etiam, quibus dedisse se nescit. In quo consortem habet , in quo spectivit legem patriam, praemia patrum . domus ae familiae perpetuitatem , omnia potius quam eum cui dabat . Quid si quis sapientiam consecutus, hanc patri tradiderit, etiam nunc disputabimus, an maius aliquid
dederit , quam acceperat et cum vitam be tam patri reddiderit, acceperit tantum viis
tam φ Sed patris , inquit , beneficium est , quidquid facis, quidquid praestare illi potes. Et praeceptoris mei, quod institutis liberali
bus profeci. Ipssis tamen qui tradiderunt illa, transcendimus : utique eos , qui prima elementa docuerunt . Et quamvis sine illis nemo quidquam altequi posset , non tamen quantumcunque quis assecutus est, infra in Ios est . multum inter prima , ac maXima interest. nec ideo prima maximorum instar sunt, quia sine primis maxima esse non pos
-s CAP. XXXV. Iam tempus est quaedam ex nostra s ut ita dicam moneta proferri. Qui id beneficium dedit, quo est aliquid me lius, potest vinei: patet dedit filio vatam azom. I. T est
460쪽
.es autem aliquid vita melius: ita pater inci potest, quia dedit beMesci una, quo est, liquid metius . Etiamnum qui dedit alicui vitam, si semel & iterum liberatus est moditis periculo, maius accepit. beneficium, quam dedit : pater autem vitam dedit: potest erugo , si tarpius periculo mortis liberatus a Glio suerit, majus beneficium accipere, quam dedit. Qui beneficium accepit, majus accupit, quo magis eo indiget. magis autem indiget vita qui v I vit , quam qui natus non est: ut qui ne indigere quidem omnino possit: masus ergo bere ficium accipit pater, si vitam a filio accepit, quam filius a patre, quod natus est. Patris beneficia *inci a filiis
heneficiet s non possunt . quare e quia VI tam accepit a patre: qiiam nisi accepi siet, nulla dare beneficia potui siet. Hoc coninmune est patri cum omnibus, qui vitam dederunt alicui. non potuissent enim referre gratiam, arili vitam accepissent . Ergo nec medico In
majus gratia reserri potest . solet enim &medicus vitam dare: nec nautae, si nause gum sustulit a. Atqui es horum & aliorum , qui aliquo modo nobis vitam dederunt, bcis nescia vinci positini 2 ergo & patrum poc sunt. Si quis mihi beneficium dedat , quod multorum beneficiis adjuvandum esset , ego autem beneficiim, illi dedi , quod nullius adjutorio egeret , majus deda quam acc it Pater filio vitam dedit perituram , nisi multa accestissent, quae illam tuerentur : filius Patri si dedit vitam, dedit eam , quae nulla usdesideraret auxilium, an hoc , ut permaneret : ergo majus . beneficium accepit a filio Pater, qui Vitam accepit , quam .apse illi dederat .
CAP. XXXVI. Hae e don destruunt P
Tentuna venerationem, nec deteriores Illi s libet os faciunt , imo etiam melio Sis natura