장음표시 사용
461쪽
cupit . alacrior erit pietas , si ad reddenda beneficia cum vincendi si e venerit . Id si patribus idem volentibus contigerit qu niam pleraque sunt, in quibus nostro bono vincimur ) unde certamen tam optabile , unde tantam felicitatem parentibus , ut fateantur seipsos filiorum beneficiis impares e Nisi hoc ita nudicamus , excusationem d mus liberas: & illos segniores ad referendam gratiam facimus , quibus stimulos adjicere debemus, di dicere Iloc agite optimi iuvenes. posita est inter parentes ac liberos ho- nesta contentio, dederint majora , an receperint. Non ideo vicerunt, quia occupaverunt . 'sumite modo animum , qualem decet, & deficere nolite , ut vincatis optantes. Nec deiunt tam pulchro certamini duces , qui ad dimilia vos cohortentur , ac per vestigia sua ire ad victoriam saepe iam partam
CAP. IXXVII. Vicit AEneas patrem,
ipse ejus in infantia leve tutumque gestamen , gravem .senio, per media hostium agmina, α per cadentis circa Te urbis ruinas ferens.s cuna complexus sacra ac penates deos
religiosus senex non dimplici vadentem sane ina premeret : Tulit illum per ignes , & , quid non pietas potest' pertulit, colendumque inter conditores Romam imperii postat. Vicere Siculi juvenes cum 2Etna majore vi peragitara , in urbes , in agros , in magia am insulae partem estis disset incendium , vexerunt parentes 1lios . Diisedisse creditum est agno, & utrimque flamma recedente i
mitem adapertum, per quem nuculTerent juvenes dignissimi , qui magna tuto auderent . VI cIt Antigonus : qu1 cum ingenti
praelio superasset hostem , praemium belli ad Patrem transtulit , & imperium illi Cypri
tradidit. Hoc est regnum , nolle regnare , cum possis. Vicit patrem, imperiosum qui T dem h
462쪽
dem , Τ. Manlius : qui cum ad tempus reis legatus esset a patre, Ob adolescentiam brutam ac hebetem, ad tribunum plebis , qui patri suo dixerat diem , venit : petitoque .tempore, quod ille dederat, sperans lare proditorem parentis invisi , & bene meruisse se de juvene credebat , cujus exilium pro gravissimo crimine inter alia Manlio objbciebat ) nactus adolescens secretum , stringit occultatum sinu ferrum, &, Nisi iuras, inquit, te diem patri remissurum , hoc te
gladio transfodiam. In tua potestate est, u tro modo pater meus aecusatorem non haheat: Iuravit tribunus nec fefellit, &caussam accusationis remissae concioni reddidit.
Nulli alii licuit impune tribunum in ordinem redigere.
CAP. XXXVIII. Alia ex aliis exempla
subeunt eorum , qui patentes suos periculis eripuerunt, qui ex infimo ad summuni prointulerunt , & e plebe acervoque ignobili nunquam tacendos saeculis dederunt . Nulla vi verborum , nulla ingenii facultate exprimi Potest, quantum opus sit, quam laudabale , quamque nunquam a memoria hominum ex murum, posse hoc dicere : Parentibus meis Parui, cessi: imperio eorum , sive aequum a sive iniquum sint , obsequentem subnullum que' me praebui : ad hoc unum contumax fui , ne beneficiis vincerer. Certate obsecro vos, & suli quoque restituite aciem . Feli Ces , qua vicerim et felices , qui vincentur . Quid eo adolescente praeclarius, quisbi ipsi dicere Potuerit , neque enim fas est alteri dicere et Patrgin, meum benehciis vici Quid eo foliunatius sene , qui omnibus ubaque
463쪽
Argumentum, & ordo . R Iutita fere tractat , sed uilitati, tit sincia, per mixtis. Quarix , an Beneficium ,
O Gratia peγ se experenda: asseris eontra mpἰeureos, qui omnia fructu meriebantur . Inter alia hoc argumento , quod erIam Di; dens Bonineia A quod ipsum contra illos neganter Abeνtim doces. Objectiones deinde removes , qua niustatem versari ἰn Beneficiis docere videantur. Tum ad Gratiam ment , ostendit eam quoque refeνendam solius Honesti, non Utilis aspeis ΗΜ. Tum quaeris, An , quem sicias Ingratum
EX omnibus quae tractavimus, AEbuet Li. beralis, potest videri nihil tam necessa. xium, aut magis ut ait Salus ius) cum e
xa dicendum , quam quod in manibus este An beneficium dare, & invicem gratiam reis ferre, per se res expetendae sint Inveniuntur qui honesta in mercedem colant , qui busque non placeat virtus gratuita . quae nishil habet in se magnificum, si quidquam habet venale. Quid enim est turpius, quam aliquem computare , quanti vir bonus sit reum virtus nec lucro invitetur, nec absterreatur damno, adeoque neminem spe ac poL licitatione eorrumpat, ut contra in se imis pendere iubeat , ac saepius in ultrotributis si e Calcatis utilitatibus ad illam eundum est, quocunque vocavit , quocunque misit,
sine respectu rei familiaris: interdum etiam, ς T et sine
464쪽
fine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum,.
nec unquam imperium ejus detrectandum.
Quid consequar, inquit, si hoe sortiter, si hoc grate secero quod feceris. Nihil tibi
extra promittitur e si equid forte obyenera commodi, interiacceisiones numerabis. Rexum honeuariam pretium in ipsis est . Si honestum per se expetendum est, beneficium autensi honestum est , non potest alia ejus conditio tesse, cum eadem natura sit , Per se autem expetendum esse honestum , saepe εα abunde probatum est . CAP. II. In hac parte nobis pugna est cum Epicureorum delicata & umbratica turba, in convivio suo philosephantium : apud quos virtus voluptatum ministra est . Illis paret illis deservit, illas supra se videt. Non est, inquit, . voluptas sine virtute . Sed quare ano te virtutem est λ De ordine putas disputationem esse' de re tota, dc de potestate eis ius ambigitur . non est virtus, si sequi pota est. Primae partes ejus sunt. ducere debet, .imperare, summo loco stare : tu illam iubes fgntim petere . id , inquit, rua refert p&ego, sine virtute , nego beatam vitam posise constare . Ipsam voluptatem, quam sequor, cui me mancipavi, remota. illa improbo M. damno . de hoc uno disputatur, utrum viritus summi boni caussa sit, an ipsa. suminum
bonum ..Uti hoc unum quaeratur, ordinis tam
tum exinimas mutationem ς ista vero confusio est ερ manifesta caecitas, primis postre. mai Phaeserest. Noncindignor, quod post voluptatenti ponitun virtus , sed quod omnino
cum voluptate consertur. Contemptrix ejus
re hostis est, de longissime ab illa resiliens, . labori ge dolori familiarior, virilibus incoin- modi , quam isti estaeminalse, bono inseren
CAV. ΠΙ.. Haec, Liberalis., dieenda sum runt ,-Suia beneficium de quo nunc agitur λ
465쪽
dare, virtutis est, & turpissimum id ea ullirilius alterius rei dare, quam ut datum sit. m si recipiendi spe tribueremus, locupIsti stimo cuique , non dignissimo , daremus t nunc vero diviti importuno pauperem prae ιserimus . non est beneficium , quod fortunam spectat. Praeterea , si ut prodessemus , solanos Invitaret utilitas, minime beneficia distribuere deberent, qui facillime possent , locupletes, & 'otentes, & reges, aliena Ope non indigentes . Dii vero tot munera , quae sine intermissione diebus ac noctibus su dunt, non darent . in omnia enim illis natura sua sufficit, plenosque & tutos , & in violab1les praestat. Null i ergo beneficium dabunt, si una dandi. eatissa est, se intueri ae commodum situm . Istud non est beneficium, Ied faenus : circumspicere , non ubi optime ponas 'sed ubi quaestuosissime habeas, unde facillime tollas. inuod cum longe a diis r motum sit , sequitur ut liberales sint. nam Ii. una beneficii dandi caussa sit utilitas: nulla autem ex nobis utilitas deo iberanda est,.
niit in deo dans beneficii caussa est .
CAP. IV. Scio quid hoe doco responde. tu .: Itaque non dat Deus beneficia, sed securus, M. negligens.nostri aversitis a mundo , aliud agit, . aut u uae maxima Epicuro felicitas videtur nihil agi , nec magis illum beneficia, quam injuriae tangunt . Hoc qui lcit, non exaudit precantium voces, 3c unis dique Hiblatis in coelii in manibus vota. fa Lentium, privata ac publica . Quod profecto non fieret, nec in hunc furorem 'omnes mortales eonsensissent, alloquendi surda numina, & inessicaces, deos i nisi nossent illo
rum I beneneia nune ultro oblata ,. hunc. rantibus data ; magna', t tempestiva ingentes minas interventu suo selventia . in is est a tem tam miser, ram neglectus, quas tam duro, fato , ' & in .Poenam, genitus. ,- ut non ta 3 T 4. laam
466쪽
tam deorum muniscentiam senserit 3 Ipsos illos eomplorantes sortem suam , & querm Ios circumspice . invenies non ex toto beneficiorum coelestium expertes: neminem esse, ad quem non aliquid ex illo benignissimo sente manaverit . Parum antem id , quod nascentibus ex aequo distribuitur λ Ut quae sequuntur, inaequali dispensata mensura,transeamus, parum dedit natura, cum sie dediti CAP. V. Non dat Deus beneficia . Umde. ergo ista quae possidest quae das quae negas ρ quae servas λ quae rapis p unde haec imnumerabilia, oculos, aureis, animum mulcentia ρ unde illa luxuriam quoque instruenseopia ς Neque enim necessitatibus tantum. modo nostris provisium est: usque in delicias
an amur . Τot arbusta , non uno modo semgisera, tot herbae salutares , tot varietates eiis borum , per totum annum digestae, ut ineristi quoque fortuita terrae alimenta praeberent.
Iam animalia omnis generis , alia in sicco selidoque, alia in humido innascentia, alia per sublime dimissa : ut omnis rerum uati vae pars tributum aliquod nobis conferret . Numina haee amoeni nimis flexibus cana poscingentia, illa praebitura eommerciis Viam, vasto & navigabili cursu vadentia : ex qui laus quaedam statis diebus mirabile incremen. tum trahunt, ut anhela & serventi subjecta coelo loca subita vis aestivi torrentis irriget. Quid medicatorum torrentium venae quid in ipsis littoribus aquarum calentium exum datio
CAP. VI. Si pauca quis tibi donasset imgera , accepisse te diceres beneficium ; immensa terrarum late patentium spatia , negas esse beneseium λ Si pecuniam tibi aliquia
467쪽
bi magnum videtur imuleyerit, beneficiunx vocabis: tot metalla defodit, tot flumina emisit in aera, super quae decurrunt sita auis rum vehentia; argenti, aeris, ferri immano pondus omnibus locis obrutum, cujus investigandi tibi lacultatem dedit, ac latentium divitiarum in summa terra signa disposuit rnegas te accepisse benefieium λ Si domus ti bi donetur, in qua marmoris aliquid resplendeat, &tectum nitidius, auro aut coloribus sparsum, non mediocre munus vocabis: ingens tibi domicilium , sine ullo incendii aut ruinae metu struxit, in quo vides non tenue verustas , & ipsa qua secantur lamina grac liores, sed integras lapidis pretiosissimi moles , sed totas variae distinctaeque materiae , cujus tu parvula frusta miraris , tectum vero aliter nocte, aliter interdiu fulgens: ne gas te ullum munus accepisse λ Et cum isthquae habes magno aestimes, quod est ingrati hominis, nulli debere te iudicas p Unde libet istum quem trahis spiritum λ unde istam , per quam actus visae tuae disponis, atque odidinas, lucem unde sanguinem , cujus cui su vitalis continetur calor unde ista palatum tuum saporibus exquisitis ultra satietatem lacessentia λ unde hare irritamenta jam lassae voluptatis unde ista quies , In qua putre. scis , ac marces in Nonne si gratus es , di
Ille meas errare boves , δεν cernis , O Dpsum
468쪽
grEibus ubique passim vagantibus pabului vpraestat, qui pascua hibernis aestiva substituit .
qui non calamo tantum cantare , N. agreue atque inconditum carmen ad aliquam tantum ioblectationem modulari docuit , . lea tot ar-tes, tot vocum varietateS, . tot.lonoS , alios. spiritu. nostro, alios externo , cantus edit . TOS, commentus est. Neque enim nostra 1-sa, quae invenimus , dixeris et non magis quam quod crescimus, quam quod ad comsi tutum temporum sua corporI ossicia rei pondent. Nunc puerilium dentium lapsius nunc adsurgentem, iam aetatem, .&in robustiorem gradum transeuntem pubertas, & ultimus Ible die fugienti vitae terminum ponens . Inis sita sunt nobis omnium aetatum , Oninlumisque artium semina , magist erque ex occulto, Deus producit ingenia. CAP. VII. Natura, inquit, haec mihI prae sat . Non intelligis te, cum hoc dicis, mutare nomen Deo λ Qui si enim . aliud eit natura, quam Deus, & divinae ratio, toti muni do & partibus ejus insertat Quoties voles, tibi licet aliter hunc auctorem rerum no1tra-xum compellare . dc Iovem illum optimum, ac maximum rite dices , & tonantem ,
satorem qui non ut histprici tradiderunt
ex eo. quod post votum susceptum, acieS KO-manorum fugientium stetit , sed quod Rantheneficio ejus omnia , stator , stabili torque est. hunc eum dem & fatum si dixeris, non
mentieris. nam cum satum nihil aliud ut , quam series implexa caussarum,. alie eit prIma omnium caussa , ex qua cetcxae pendent. Quaecunque voles illi nomina proprie aptatus , vim aliquam effectumque coelestium rerum continentia Tot appellationes ejus pot- sunt este, quot munera .
CAP. VIII. Hunc & Liberum patrem ,
dc Herculem , ac. Mercurium nostri Pulant..
Liberum patrem: quia omiuum Pareno ire ,.
469쪽
quod ab eo primum inventa seminum vis est.
eonsultura per voluptatem . Herculem.' quia
vis ejus invicta sit, . quandoque lassata fuerit operibus editis, in ignem recessura. Mercu.rium e quia ratio penes illum est, . numerucque & ordo& scientia . Quocunque te fle.
xeris, ibi illum videbis occurrentem tibi . nihil ab illo vacat: opus suum ipse implet. Ergo nihil agis ingratissime mortalium, qui
te negas Deo debere , .sed natui ae . quia . nec natura sine Deo est, nec . Deus sine naturarsed 1 dem est utrum que, nec dictat. Ossicilinisi . quod a Seneca accepi fles Annaeo te diis ceres debere , vel Lucio uel non. creditorem mutares, sed nomen. quo nim sive praenomen ejus , si ve nomen d Ixi stes , sive cognomen , idem tamen ille esset. . Sic hunc na.
turam voca, fatum fortunam : omnia. ejuiadem Dei nomina sunt, varie utendissiua yotestate . Et justitia , probitas , prudentia , . fortitudo, frugalitas, unius animi bona sunt: quidquid horum tibi placuit, animus Placet. CAP. IX. Sed ne in aliam disputationem
ex/ obliquo abeam plurima beneficia ac maxima in ' nos Deus. conferT, sine spe recipiendi: quoniam nec ille collato eger, nec nos ei, quidquam conferre possumus . . Ergo be. neficium per se expetenda res est . una spectatur in eo accipientis utilitas : ad hanc aecedamus, sepositis commodis. nostris . Dici tis inquit, diligenter eligendos. quibus be-nhficia demus: quia nec agricolae quidem semina arenis committunt . Quod si verumtest , nostra ni utilitateni in beneficiis dandis.
sequimur, , quemadmodum In arando serendoque . neque enim serere, per se re S exserenda est . Praeterea quaeratis . cui danduiri.
sit beneficium di quod non, esset faciendum
si per se beneficium. d. are , expetenda. re S esset . quocunque loco, & quocunque modo da-xetur ,. beneficium exM . ' Honestum Pro
470쪽
rer nullam aliam caussam, quam propter ipsum , sequimur. Tamen etsi nihil aliud quendum est, quaerimus quid iaciamus , &quando, & quemadmodum: per haec enim constat. Itaque cum eligo cui dem beneficium, id ago , ut beneficium si : quia si turpi datur, nec honestum esse potest , nee beneficium . CAP. X. Depositum reddere , per se res expetenda est: non tamen semper reddam, nec quolibet loco, nec quolibet tempore. aliquando nihil interest, utrum inficier, an palam reddam. Intuebor utilitatem ejus , cui redditurus sum, & nociturum illi depositum negabo . Idem in beneficio faciam . videbo quando dem. , cui dem , quemadmodum, quare. Nihil enim sine ratione faciendum est: inon est autem beneficium, nisi quod ratione datur, quoniam ratio, omnis. honesti comes est. Quam nepe hominum, donationen 1uam inconsultam obj urgantium, hanc audiis mus vocem . Mallem perdidisse, quam illi dedisse ' Turpissimum genus damni est, inconsulta donatio; multoque gravius male deis disse beneficium, quam non recepisse. Aliena enun culpa est, quod non recepimus et quod cui daremus non eligimus, nostra. In elactione nihil minus, quam hoc quod tu. existimas, spectabo, a quo recepturuS sim . eligo enim eum. qui gratus, non qui reddi turus. sit. Saepe autem & non redditurus, gratus est, & ingratus, qui reddit . Ad animum. tendit aestimatio mea .. Ideo locupletem ,. sed indignum praeteribo: pauperi viro hono dabo . Erit enim in summa inopia gratus& eum omnia illi deerunt , sirpererit animus. Non lucrum ex beneficio capto, lnon. voluptatem , non gloriam .. uni placere. ἀοntentus,. In hoc dabo, ut quod oportet Q. etaim: quod oportet autem, non est sine e