장음표시 사용
31쪽
suid tu tam imprudentes iudicas maiores nostros fuisse aut non mtelligerent, miquissimum ese, eodem loco haberι eum, qm pecunιam, quam a creduore acceperas , libidine an alea absumst, ct eum , qui incendio , aut latrocinio, aut aliquo. castu trissore, auenaeum sinu perdidit Z Nullam excusationem receperunt: si homines scireti fidem utique praefandam. Satius enim erat, a paucιs etiam tu am excusationem non a
ripi, quam ab omnibus aliquam tentari. Quis credat rigidos hos justi antistites, audire voluisse illos, qui isnoris unciarii, centesimae sequi valentis, iniquitatem incusatum veniebant λ Nec unciarium tanus ad semunciarium redactum fuisset, nisi spes fuisset, isneratores, qui mille artes norant illudendi legibus, ultra unciarium progressuros non esse. Quod vero tum quoque excederent, usura omnis plebiscito est prohibita. Sed quid inde tertio Noster evicerit λ aut quid cum ratione concludet, quod alicubi tanoris nomen ignotum fuerit λ Haud equidem ubi tanusculum legibus est permissum , hoc est το κρινόμενον mox redditur grande Onus. Nam ideo foenus alicubi fuit vetitum , quod aut resp. absque eo posset subsisterer aut quod eo admisso, absque modo metueretur esse exercendum: aut quod civibus, qui ex lege deberent esse distincti a peregrinis, interdicta fuerit mercaturae ut docet Spartana resp. aut denique, quod de foenoris ratione homines probe non fuerint edocti. V bicunque vero unquam foenus Jure permisium fuit, illi,
32쪽
illi, penes quos fuit potestas serendi leges, attenderunt regulam initio a nobis vindicatam, & alleristam calculo ipsius Ioh. Frederiti Gronovit . uuario& postremo Thesi non servit, quod garrir de on re semunciarii tanoris, aggravati quasi, quod sors potuerit surgere ad multa nummorum millia. Ipse, vir scit. Illustris insultat mihi pag. 26. ut Seholastico: sed, si voluisset per hunc scholasticum eruditi de iustitia V surae , quam multi Theologi quoque in universum injustitiae arguunt, didicisset usuras admodum corripensationis admitti & solvi , quod,
qui accepit sortem, eam honeste praesumatur collocaturus esse , & tantum Iucraturus, ut usurae graves nullo modo sint futurae. Etenim juxta Paulum lega is .ff. de Usur. Iniquum est usiuraι ab eo exig3. quι fructuer onpereepit. Ganeones, similesique, qui S ipsius sortis, si ve grandis, sive exiguae sunt decoctores, hic attendi non debent, atque per errorem summum ab illo , qui & Jurisconsultus
est, producuntur. Trans rem ad tertium meum argumentum, nisi manum injiceret lepida atque
simul homine Nostro dignissima fabula. Pag. 26. ita leg4: At in vicina Frita Saxonia novimus potissessores, qui a viginti annis & tanus & sortem
debent. quibus non dico semuncia mi ne scriptulqm quidem centesimae annuum extorqueant credito
res. Ad pretet orem ibis3 hypotsecas dices commiusas Reyer addicetur tibi ager, sed ita gravatus censu, ut, nisi parcissime ac durissime, non alap
33쪽
de taneratoribus suerunt; ita potissimum mees
sum Centesimae r exerunt. Quae cum fuerit co
cessa , quorsum unciarium tanus alio trahitur pCum sub Tiberio populus de isnoris incommodis Aς- tehe Tacito , trepidi Patres neque eiam qui quam tali e 'a vaeum j veniam a Pr ιncUepetivere. Quis dubitet, multis seculis ante, utrumque ordinem, Laticlavios & Angusticlavios, per Mneratores quoque collocasse suam pecuniam pΑt, quis existimet eos populo tantum graiis cari voluisse, ut duodecima centesimae pars ordinarii
oris regula esset Ne ipse quidem Gronovius qui hominem domi cognoverunt, affirmant si jus habuisset sedendi in orchestra, hoc concelassiet. Ipsos Senatorii ordinis viros, quod pecunia abundare soliti essent, isneratoribus clanculum faviste quis dubitet λ Iis enim olim omnis isneratio interdicta suit, ut viri docti jam olim observarunt ex hom. 3 7. Chrysost. in cap. 27. Matth. Vnde &Augustinus dicit in Quaesi. Vet. Testi Senatoribus faenus diffamia fuit. Postea ei rei modus datus est, per Impp. Arcadium , Honorium , & Theodosum, qui leg. q. Cod. Theod. de Usur. sic rescripserunt Optato: Senatores sub medietate tentesima Uurae ad contractum ecrdita pecuniae eensemin admitti. Quod Tiberius sciret Senatores pecunia affuere,& eam isneratoribus credere , cum pauperibus scenore oppressis vellet succurrere, jussit δισχιλιας άδας ὐπ ανι ἀν βουλε λ άτοχοι τοι ς δεομε-
34쪽
lib. Dici posset, aliquando omne foenus legibus prohibitum fuisse; sed, modo ad illud respondebitur. Hoc interim auctarium accedat vindiciis' primi argumenti. Secundum meum argumentum his verbis conceptum erat: uui ibiper Dadeat σώ-bem Romanam indignatam Disse , quoa ex praescri
pto XII. tabularum inura loco, quoque anno , unam
eentesimam sortis partem solvere debuerit, atque T. Manlio Torquato ct Cn. Plautio Ctis decennio j pose, semunciarium fenus ex unciario feri debuerat, quod hoc plebi nimis grave foret, siquidem Lin. ub. 7. cap. 16. unciarium fenus ad M. Duillis rogationems quae decenniosolum ante lata erat post x II. tabulas refert. Verba haec sent: C. Marcio, Cn. Manlio Cos . de unciario scenore a M. Duillio Tribunopi. rogatio est perlata & plebs aliquanto cupidius eam scivit, accepitque. Si possit exemplum dari ullius nationis , qua adeo ct argenti fuerit inops, ct Uirarum ampatiens, ut potuerit sortem accipere, sub conditioneo solvendi annuatim centesimam duntaxat ψbus partem, easue usiura insignis adhuc oneris rationem habuerit , lubens fatebor, hsce rationibus nihil momenti inesse. Non est, quod Adversarius, more hominum suae professionis, pag. 24. & seq. multos nodos in scirpo quaerat, ut videatur grande quid praestitisse, secundum temporis articulos illa quasi resormando, quae in Argumento meo probe cohaerent. Parum quoque refert, Manlio, 3 an Cnaeo pramomen
35쪽
fuerit, quum utrumque libri editi exhibeant: Vt argumentum meum magis stringat, priusquam occurro illis, quae opponuntur, alio adhuc nodo, eoque plus quam Gordio firmatum ibo. Fatetur Adversarius, usuras fuisse'menstruas apud Romanos , quoque etiam mense exsolvi consuevisse. Fingamus ergo, Titium accepisse a Cajo quinqua ginta num os sestertiosi & pro usu promisisse scenus semunciatium, quod annuo spatio, quartam sestertii partem conficiet: Cajus aulcm mensibus singulis usuras solvere voluerit, quis tam peritus fuerit Calculator, qui ad pecuniam Romanam tantillum reducere possit, aut, quis dixerit exili illiscenori numum quoque respondisse λ Sed demus respondisse , quis voluerit tantillo vel pecuniam suam collocare, periculum sustinere, simulti tabulas conscribere , aliasque molestias devorare. Acceperim aDn. Adversario, jam Posidonio, moribus Romanis quinquaginta florenos nost rates, di promiserim scenus semunciarium, ea lege, ut
quoque mense sortem cum foenore restituere pos- sim. Redeam autem primo mense. & exhibeam tres deutas nostrates cum quadrante, an propterea voluerit Calendarium suum conscribillare, metuere per integrum mensem ne malum nomen sim,
tabulas simul conficere & abolere Haud equidem crediderim, si audierit quoque ex Plauti sui Mostellaria Misau rides. Magis iratus quando leges de Lenore ferunt, non modo conditionem suorum
36쪽
subditorum attendere solent, verum etiam iis, qui pecuniae suae usum, stipulando usuras, aliis concedere possunt, sic succurrunt, ut semper inveniantur,. qui in illa mutuo danda nolint esse difficiles. Neutiquam vero hoc circa foenus semunciarium, ex Adversariorum mente si explicetur, subsistere potest. Nec est, quod aliquis odioseLombardos nostros objiciat, quod exile foenusculum saepe ingentes iis labores creet. Hoc enim pensatur aliis emolumentissionge majoribus. praeterea, ob pignus semper iis licet esse securis & sortis & foenoris. Sed quis idem dixerit de Roma, si ibi Benus semunciarium, ex Adversariorum mente intelligendum, aliquando solummodo exigere licuerit Z Haec Quid Vero praecedenti argumento, prout primo propo situm erat, Adversarius opponit Z Varia accumulavit, sed plane ά προδιδευσα. Pag. 2I. haec OLsendo et Reβondeo, &c. An non planis verbis Lim lib. 7. Et si unciario foenore levata usura erat, sorte ipsa obruebantur inopes, nexumque inibant. Si sortem ipsam solvere grave erat, s sorte solusne usto augmento obruebantur, quidni grave erat, quantistum supra fortem accedebat ' Si Noster consuluisset eundem illum, virum sorte Reverendum, a quo de Lombardis se edoctum fatetur pag. 7. non ignoraret , ex infima quoque plebe homines, qui vestes& necessaria vasa oppignerata habent, usuras , quo
tiescaque pignorum instat distractio, ad assem exhibere, sortem vero ne post plures quidem an-
37쪽
nos, quibus scenus solverint, pro pignoribus suis recuperandis, solvere posse. Ponderis aliquid responsioni huic inesset, nisi scenus ex consuetudine Romana, ante sortem exsolvi debuisset. Si ignoret Noster , discat ex Plauti Mostellaria. Cum Tranio diceret: Artem accipe. Danista respondit: Immo faeivus: ιd primum volo. Foenoris solutio, pauperiores quoque minus gravare BIet, quam sortis. Eoque vere testatur Livius, populum Romanum sorte suisse obrutum, postquam scit. scenus, ex consuetudine prius solvisset. Proxime pag. 22.& 23. sic ex Livio instat: Caeterum in hoe Liυii
loco notanda etiam illa υerborum consecutior etsi u
clario foenore, tamen sorte ipsa. uuis hie tam Ν-bitins sim ab unciaris fenore ad nudam sortem; si unciarium foenus tam longe a nuda sorte dilabat, ut genus UurAE esset maxime malescum 2 Cur idem hiatus apud Tacitum: sanctum , ne quis unciario, &c. dein rogatione tribunicia ad semuncias redacta, postremo vetita versura. Cur post semuncias vetita 8Si semunciae sunt semiora, ct ha quoque onerose,
sitem quincuncei, trientes, quadrantes , sextantes, ct quas quo nomine appellem, ignoro. Sed cur hie factus fuerit saltus, a semisse, seu semuncia non ad trientes, quadrantes, S sextantes. sed foenus omne fuerit abrogatum, supra, post Curculionem Tacitus nos docuit. Uerba Scriptoris iterum exhibeo:
A uisi plebis sicitis obviam itum fraudibu , qua
strie repres AE , miras per artes rursum oriebantur. Ne
38쪽
autem scenerari liceret, Romae multis annis, post T. Manlium Torquatum, & C. Plautium Coss. effecit L. Genutius Trib. Pl. Ita enim Livius lib. 7. cap. 42. Praeter Me inquit) inυenio apud quosdam L. Genutium Trab. Plebis, tulisse ad populum ne fa
nerara liceret. Quaeret iterum Adversarius, cur non usurae sextantes, quadrantes, aut trientes jure reinceptae fuerint ὸ Sed si semunciarium foenus, ex suo sensu Centesimae vigesima quarta pars, oneris singularis rationem habuerit, caussa non est, cur de sextantibus , quadrantibus, aut trientibus quaeramus λ Cum vero fallatur toto coelo in explicando unciario & semunciario foenore, rationem dicam, cur lege sextantes, quadrantes, aut trienteS usura receptae non fuerint. Locupletiores, ex ipso Senatorio quoque ordine cad hoc probandum supra adductus fuit Tacitus) apud Qeneratores levioribus usuris pecuniam suam collocare solent, quam illi grandioribus dein mutuo dabant.Vlpianus leg. r. s. a. ff. Depositi: suoties foro redunt nummularii, solet primo lora ratio haberi depos itariorum: hoe est,
eorum, qui deposita pecunim habuerunt, non quas faenore apud nummularios , vel cum nummular ιs , Vel
peripsis exercebant. Suet. lib. a. cap. 39. de Octavio Augusto: Notavit aliquos, quod pecunias leviorιbmmutuati, graviore fenore collocassent. Quod ergo locupletiores minus quam semisse, cum argentariis c qui pro arbitratu suo, in fraudem legum, foenus exercere solent transigere nollent, passi
39쪽
fuerunt per Plebiscitum omni foenore interdicere tur. Priusquam pergo in examinandis Adversarii responsionibus, novum argumentum , ex iis, quae ob ervata sunt, se sistit. Quum locupletiores spatet quoque ex Plauti Mostellaria foeneratoribus
pecunias suas, certam usuram stipulando, ut ea , foenerarentur, credere consueverint, quantillum Iocupletiores acceperint, si Iure foeneratores, non nisi duodecimam centesimae partem, & alias, non
nisi vigesimam quartam stipulari potuerint Ne
cessum ergo unciarium & semunciarium foenus ex nostro sensu explicentur. Porro, ut& Manutio vir doctissimo, & mihi testatum faciat, unciarium &semunciarium foenus, ex sua mente intelligendum, Romae onus grande censeri debuisse; pag. 2 ita profatur e sua Cathedra , non vero Tripode et Sed oe praesto sunt exempla omnium crvιtatum a quae fabulas post cerunt novas, qua quadrante aut besse
dec derunt, qua omne μnin vetuerunt. Praeterearentesmasertis annua pars fortas ita gravis non sit, ssori 'sa non excedat centenor.-Sed raro intra eum numerum DTuur. Quantum colligo, quadruplex accumulatur responsio. sed omnis aeque inconveniens. Quid primo ad calculos & tabulas hominis
nostri tabulae novae faciunt λ Proponere & promittere eas solent, qui eodem quo Catilina sunt ingenio. Livius lib. 3 a. de Nabi Lacedaemoniorum praefecto e Concione deinde aisocata rogationem pro μώννιι , unam de tabulis novis, alteram de agro P,μ
40쪽
rim dividendo, duas faces novantibus res , ad plebem in Optimates aerendendam. Et lib. ΑΣ. de altero quodam: Confudit S M uit omnia inThessalia Per rabiaque ste novirum tabularum, ut manu debitorum obnoxra sibi, optimates opprimeret. Nec male judicat de Tabulis novis Cicero lib. 2. de Ossc. Tabula nova inquit quid habent driumenti, nisi ut emarmea pecunia fundum : eum tu habeas, ego non habeam pecuniam. Ab iis tamen Adversarius argu mentatur, ut videatur potuisse respondere. Qui largius suo non modo, sed & alieno usi, debita expungere non possunt; execrat i ordinario quidem solent, & creditores, & leges de isnoret sed, ut juxta Senecam Consol. ad Marciam cap. I. Pessimi est debitoris, creditori facere conυitium ; ita male sani est Grammatici, ut sententiam solo tibicine Grammatico suffultam tutari queat, a seditiosis decoctoribus argumentum petere ad illa improbanda . quae publice visa fuerunt utilia. Deinde, quid ad rem, si aliquae civitates vel bese vel quadrante deciderint 'earum rectores , quantum oneris pro pecuniae
usu subditis suis imponi posset, prudenter eXpen derunt. Romae idem factum fuisse jam dixi, atque
ideo mea de foenore unciatio sententia vincere debet. Ne quis vero existimet, a me praeter rationem inrep. paupere unciarium Menus Centesimae ad aequari, cogitet, ibidem praerogativam non fuisse debitoris, cujus sortunas tristis aliquis casus perdiderat, prae decoctore. Senec. lib. 7. de Benef. c. I S.