장음표시 사용
401쪽
3 o P Ri Vi LEGIA ROM. PONTIFICInem. Reponit postremo Theologis Parisiensibus eam insedere opinionem , quod Martini V. constitutio expresse non prohibeat appellationes quascumque a Summo Pontifice , sed quae temere ,& absque justa caussa fierent ab iis, qui majorum caussarum coisgnitionem Sedi Apostolicae eriperent, contendentes pertinaciter illas solum in Concilio generali dirimendas, definiendasque , ut Poloni Oratores , occasione libri Joannis Falhemberg contendere visi suerant. Caeterum casus esse aliquos, in quibus a Summo Pontifice ad Concilium etiam in caussis fidei appellari posset ;casus hujusmodi Martini V. constitutionem non complecti , adeoque non pugnare cum decretis sese. s. Concilii Constantiensis . Ut id probet profert tractatum Gersonii supra citia adversus hanc constitutionem editum , pro seri quoque pleraque exempla eOxum , qui temere , & injuste appellarunt, eorumque, qui sua sententia appellarunt rite , & juste . Sed de appellationibus tum ad Pontificem , tum a Potatifice suus erit par. a. Vindi c. locus . Verum his pacato animo, partiumque studio alieno perpensis, quis non videat virum doctissimum in transversam actum pNam t. Si ea agendi ratione Martinus V. se superiorem agnovit Cardinalium collegio, & Nationum congregationibus , sane se Concilio etiam superiorem agnovit: ex quibus enim aliis, amabo , coalescebat, quam ex illis Concilium ὸ Non equidem fateor publico in consessa Cardinales, & Nationes libro illi dicam infamiar conscripserant , sed conscribendam dumtaxat privatis ita congregationibus deliberaverant . Hoc noverat Martinus , stergo noluit, vel publico consessivi damnandum proponere librum , vel noluit privatas congregationes fieri publicas , in quibus demum liber ille damnaretur,si Concilium proinde dissolvit; si oratores ad Concilium provocantes compescuit; si in Concilio conis stitutiones adversus taliter appellantes edidit: nec tamen Conciri
tum Pontifici in faciem obstitit , scilicet Concilium quod ad se
provocantes a Pontifice non admisit , Concilium , cujus congregationes librum illum censura dignum jam dijudicarant, nonne hac agendi ratione Concilium intelligebat ipsi se praeserre Pontificem ρ Nonne Pontifex intelligebat perinde se Concilio generali
auctoritate praestare Θ Natali fatente timore periculi , ne illa
402쪽
honstitutione Martini V adversus appellantes phi res abuterentur ad Conciliorum generalium auctoritatem elevandam , eludendamqtie , ut quae decretis sese. s. videbatur contraria , eaque plurimorum aut mos propterea commovisset, Gersonius adversus eam tractatum edidit; in eoque tractatu totus in id incubuit, ut
constitutionem elideret , iccirco quod exinde consequi illud sibi videretur , quod generale Concilium Pontifice non esset superius, aut Judex Pontificis supremus quam doctrinam tamen , ut superius advertimus potius ad veritatem assecuendam , se tradi disse Gersonius ingenue fatetur : timori huic tamen non occurrerunt Patres Concilii a Pontifice declarationem postulantes, tantum abest, ut constitutioni huic refragarentur. Igitur noverant Patres decreta sese. Φ, & 3. aliter intelligenda , quam quod iis Pontificis supremae potestati derogaretur: noverat Pontifex deincretis illis non obstantibus sibi in Concilium integrum , ac supremum jus dicundum relinqui. a. In errore vehementer versatur ,
dum putat decretum a Concilio emissum nequivisse a Pontifice infirmari, aut penitus infringi , quum exempla pleraque decretorum hujusmodi non modo , sed & ipsorum Conciliorum suppetant, quae reprobata a Pontificibus robore omni prorsus caruere 3 quae suo loco prosequemur . Dum iterum praefidentissime ait Martinum se probe demisisse Concilio, dum a Gregorio XII, quem legitimi Pontificis loco antea habebat, religioni duxit reis cedere , postquam a Pisano Concilio eum gradu dejectum conspexit , hallucinatur, inquam , verbo absit injuria ), atque mea
quidem sententia abs vero multo pere aberrat, tum quod vel Concilium Pisanum in oecumenici pretio habendum supponat e vel a Concilio etsi haud cecumenico Pontificem loco posse detrudi putet e tum quod a Concilio vere oecumenico legitimum Pontificem dignitate abdicari posse arbitretur; neque a Concilio oecumenico Pontificis , quamvis legitimi , & qui praesto esset, desiderari praesentiam , aut per semet, aut per Legatos suos, quemadmodum in more positum semper fuit, existimet: tum demum,quod opinionem ejusmodi Martino ipsi appingere non erubescat. Non isthaec mehercle Martino V. adhaesit sententia , injuriam ei insere , qui in eum illum errorem trahit: sed id unum illi perspectum, A a a a per-Disiti eo by GOrale
403쪽
persuasumque Pontificem schismaticum e gradu dejectum a Conis cilio declarari posse , qua posita declaratione , posse, ac debere universos Christifideles ab ejus obedientia recedere . Sed & Maristinus V. poterat Gregorium XII. prius pro legitimo colere , Ac postmodum ab ipso resilire, quin putaret Pontificem Concilio ullo modo subjici, nempe in dubium Gregorii e Iectione revocata , aut invalida habita, quae antea pro rata habebatur , sententiam mutare , ac vere existimare potuisse Pisanam Synodum in Pontificem dubium manus extendere , sentire potuit , non quod sensetitajo. 3. Toto ostio demum abscedit a veritate, dum aues Martini confirmatione decretis Concilii non accessisse robur, di auctoritatem , illamque non suisse , nisi cotisensunt: hac enim
docendi ratione Pontificem infra Episcopum quemlibet dejicit , siquidem cujuslibet Episcopi suffragium, seu judicium Concilii
decretis robur , & auctoritatem conseri , quum decreta Concilii, nonni si ex Episcoporum judiciis coalescant: hac etiam docendi ratione decreta Concilii, sive confirmentur a Pontifice, sive non, nihilominus ligarent, & tenerent; nam ut ligent, & teneant, nihil , quod non habeant, Pontifex conserret: atque ita plane , antequam decreta Concilii Constantiensis a Martino V- confirmarentur , vim per se habuisse fideles omnes obligandi ex sententia ipsa Martini V. videtur putasse Natalis , si ex verbis ejus mens perpendatur. Quibus quid audiri potest absurdiu si quidque a perenni Conciliorum praxi , sacrataque Patrum sententia magis abhoerens ΘAd haec inutile negotium ScheIestratio facessere conatus est, dum contendit Concilii Const. confirmationem a Martino V. verbis illis expressam: Auia omnia, s gula determinata, conclus, es decreta in materiis Mei per serum generale Concilium Consta tiense conciliariter approbabat , ἐπ ratificabat factam suisse isse si . 63 ; constitutionem vero Inter eunctas incipientem suisse ed, tam sese. 43. Nam quod diligenter observes velim I. ex praesatis verbis oratoribus Polonis sese. 43. datis patescit sensus co stitutionis editae sese. 43 , scilicet ea constitutione jam rata ii bebat conclusa , & decreta in materiis fidei conciliariter a Concilio . Rursus ex constitatione illa patescit vice versa sensus verbo.
404쪽
V1NDICATA . ARTICU Lus IV. F. II. 373xum praefatorum sese. 3, scilicet se rata,acceptaque habere nonnisi conciliariter decreta , conclusa, & determinata , videlicet quae expresserat in constitutione , nempe adversus errores Wiesessi , Johannis Hus , & Hieronymi Pragensis . a. Verba illa , quibus acta in materia fidei a Concilio confirmabat , in publica sessione iterato pronunciari mandavit Pontifex , ut omnes Patres intelligerent quaenam confirmaret, scilicet ea, quae confirmata jam via de re poterant constit. Inter cunctas, nempe decreta adversus haereses. Audiatur Spondanus ad annum IAI 8. rationem agendi Martini V. exponens et Putamus , inquit, Nunciorum Poloniae petitionem de indoria Martini nutu ad ultimam fessionem reservatam , ut ea occasonesgniscaret, quae concilii decreta ipse auri ritate Aposolica , ac suprema probaret, qua vero non I nes antea quidquam de iis agere voluisset, murmur aliquod , tumultusque in Patribus excitaret ob ea , qua ambigue decreta fuissent de auctoritate cineilii supra Antificem, ἐπ de potesate reformandi Eccle-sam , tam in Capite , quam in membris, quas absolute, ut mare videntur , sumptas nullo modo Martinus agnoscere, aut probare voluit, utpote extraneas exsimaras , S praxi antiquioris Eccle-sae , es eollata Petro, ejusque succes oribus potesari , iisque δε-
mum naturae rei, qua caput debet membra regere, non regi a membris i scuti ex pluribus es saepe commentariis, atque disputa-eionssus probatum ab huius dogmatis assertoribus . Haec Spondanus , quae adeo plana , atque decretoria sunt, ut non opus sit iis vel ad captum faciendum indoctis lucem affundere , vel ad infri gendam vim omnem argumenti alioquin infirmi adversariorum momentum aliquod superaddere . Ex interrogationibus autem , quas haereticis ad fidem redeuntibus faciendas praescribit Martinus , inepte quidquam adversus ipsum exculpitur. Inter articulos siquidem Joannis Hus ille quoque num. II. legebatur et Non oportere haberi , seu eredere, quod Romanus Antifex si Caput cujuscumque particularis Eccle . Cui articulo plane opponendus fuerat articulus de Episicopatu Romani Pontificis, ejusque Primatu, sive Patriarchica auctoritate praeterea super alias quasque particulares Ecclesias, supra quas plenissimam haberi potetatem a Romano Pontifice haere-Digiti ou by Cooste
405쪽
tici illi inficiabantur; qua tamen interrogatione,nec Ponti sex, nec Patres supremam Pontificis in Ecclesiam universam excludendam , aut coarctandam unquam intellexere : nam eisdem ab haeresi revertentibus interrogatio etiam illa praescribebatur num. 3 :An Romanus Pontifex effiet Decessor Petri habens supremam auctoritatem in Ecclesia Dei . Cujusce interrogationis distinctae vi Pontificem in universam Ecclesam suprema potestate deiungi, ac potiri Martino V, & Constantiensi Concilio apprime perspectum
crat, atque persuasum.Neque vero ex interrogationibus faciendis circa idem Concilium Constantiense quidquam pariter Pontificis juri adversum , extundi, aut in favorem decretorum sess. 4 , & s.concludi potest e nam ultra quam quod inserius ostendemus decreta illa Pontificem dubiiim respexisse , ac reserenda esse ad casum Pontificis schismatici, aut haeretici , interrogationes illae haereticis faciendae respiciebant decreta a Concilio, quando indubitanter legitimum , Si generale erat, vel facta , vel confirmata fuerant, cujusmodi generis suere decreta adversus haereticos illos, quae edita quidem sess. 8, qua nondum Concilium cecumenicum evaserat, sed confirmata sese. 43. a Martino V. robur invictum obtinuere . Sed quis probe non perspiciat decreta sess.4,& s. non satis conducere ad haereticos in Ecclesiam reducendos , ut quae potius haereticis adversus Pontifices insolescendi occasiorem praeberent, si illis sensus , quem adversarii contendunt, eo set appingendus ', ac proinde ea decreta comprehensa non fuisse , neque comprehendenda in interrogatoriis circa Consi Concilium pDenique si Martinus decreto Frequens morem gerens Concilium generale indixit, id egit, quia Ecclesiae bono expediens judicabat, non quia illo decreto se obligatum putaret: non secus ac Pontifices succetares, dum Concilii Tridentini decreta executioni mandarunt, non tamen se illis obligari existimarunt, quinimo neminem illis obstringi, nisi Pontificis accessisset auctoritas. Sed satis superque de I. capite . Jam igitur ad a. controversiae caput devenimus de auctoritate, &sensu decretorum sess. 4, & s. Concilii Constantiensis, Concilii generalis auctoritatem spectantium , num nempe iis Pontificum laedatur, aut labefactetur potestas. Sunt vero decreta
406쪽
hujuscemodi i. se si . . Haec sancta Synodus Golantienses generale Concilium faciens pro extirpatisne praesentis schi)matis, S unione , ac reformatione Ecelsa Dei in Capite , b in membris facienda ad laudem Omnipotentis Dei in Spiritu sancto legitime eongregata ad consequendam facilius , iecurius, liberius, o uberius, unionem, es reformationem Ecclesae Dei, ordinat, disponit, sa-tuit, decernit, s declarat ut sequitur et o primo quod ipsa Θnο-dus in Spiritusancto congregata legitime generale cincilium faeiens , Ecelsam catholicam militantem repraesentans potesatem amrbio immediate habet, eui quilibet cujuscumque satus , vel dignitatis , etiam s Papalis existat, obedire tenetur in his , quae pertinent ad Idem , b extirpationem dicti schismatis , er reformationem teneralem Ecclesiae Dei in Capite, Θ in membris . a. Sef. s. Item declarat quod quicumque , cujuscumque eonditionis , satus , dignitatis , etiamse Papalis , qui mandatis , aut praeceptis hujus sacra Synodi , ἐπ eclusumque alterius Concilii generalis Ieritime congregati super praemissis , seu ad ea spectantibus , factis, vel faciendis obedire eontumaciter contempserit, ns respuerit, eondignae paenitentiae subjiciatur , es debite puniatur , etiam ad alia jurissub dia, s opus fuerit, recurrendo. r. Vero ejusdem sess. s. decretum sic habet : Haec sancta Θnodus consantiensi generale concilium faciens pro extirpatione ipsusschismatis sire. ut
supra ad verbum habet x. decretum se si . . cit. Scilicet hisce Synodi decretis caussam finitam 3 de Pontificum suprema potestate actum esse conclamant Launojus , Dupinus, Maimburgus , Na-ι alis , Bossuetius , le Courrajer, de With, Anonymus in opere gallice inscripto et Eclaressement fur I' autorite des cintiles generauae , e des Papes Ne. horumque similes , quibus praeposterae religioni cessit Pontifici Concilium praeserre .
Contendunt etenim I. ea duo praelaudata decreta a Concilio vere cecumenico, & legitimo condita suisse . Ea enim Synodus , inquiunt, se Oecumenicam nominat , idque nomen vere sipsi adsertum confirmat MartinusV constit.Inter cunctas eodem in Concilio edita, qua inter articulos, de quibus interrogandos jubet Hussitas , aut Viclessistas ad Ecclesiam reduces , illum praescribit: Utrum eredat, quia Concilium quodlibet generale,metiam
407쪽
consantiense Geloiam universalem repraesentet . a. Decreta ominnia a Synodo Constantiens adornata ab Apostolica Sede admissa suisse , atque approbata . Nam Martinus V , arguunt, sessi ultima, idest. 43 , omnia , dc singula decreta in materiis fidei conciliariter facta se approbare professus est. Eadem perinde singula ,& omnia decreta confirmarunt Concilia tum Senense a Martiis no V, tum Basileense ab Eugenio IV usque ad translationem in urbem Fertariensem , idest sessi a s. approbata : duo autem illa
decreta sessi 4, & s , in Concilio Basileensi publicis in sessionibus quinquies, idest se Ca ,3, Ir , Ia, I 8, explicate repetita ssunt, antequam Synodi translatio Ferrariam ab Eugenio esset indicta . Eugenius ipse in litteris ad Fridericum III. Imper. anno 1447 paulo ante obitum datis , quas refert Raynaldus ad cit. annum tom. I 8 annal. , decreta omnia Constantiensis Synodi indiscriminatim approbavit: Concilium generale , ajens , Constanti ense , decretum Frequens , ae alia ejus decreta, sicut cetera Concilia Catholicam Geloiam repraesentantia, ipserum potesatem, auctorita-t- , es eminentiam , sicut es eeteri antecesseres nos ri suscipimus , amplectimur, es veneramur . Denique Pius II. in Bulla reis tractationis an . 1463 inter alia etiam Constantiense Concilium se venerari, & complecti profitetur. 3. Ea de re graviter commoventur in D. Emmanuelem Schelestratium, quod dissert. edita an . I 683 in id intento nervo incubuerit, ut suaderet decreta sessi4,& 3 dubiae esse admodum auctoritatis , aut infirmae I contendens
I. decretum sessi 4 genuinum non esse , sed a Concilio Basileensi interpolatum: a. decretum sessi s sne debita , & communi de Iiberatione ab una obedientia Joannis XXIII. editum suisse , adversus illud obstrepentibus Cardinalibus , & obnitentibus Galliae Regis Oratoribus: 3.Concilium Constantiense haud satis Ecclesiam
universam repraesentatae q. a Patribus Constantiensibus post sessi a 8 decretum I sessi s ita expositum , ut nihil ad superioritatem Concilii faciat; decretum vero a. sessi ejusdem s. de Pontifice haeretico, vel schismatico , non de indubitato Pontifice intellectum fuisset s. denique facta trium Obedientiarum unione , nec a Concilio tum vere oecumenico, nec a Martino V illa decreta
unquam fuisse confirmata ; quinimo facto, & verbo Pontificis
408쪽
supeYtoritatem eo in Concilio enituisse . Sed iure ne , an iniuriata, in Virum clarissim uin exardescant ex sequentibus assertionibus
palam fiet. Itaque Ajo I. dubitatum iure optimo a Schelectratio su i sse de infirmitate decreti se . Et quidem i. particula illa es ad fidem desideratur in editionibus omnibus Concilii Constantiensis,quae editionem Coloniensem Petri Crabbe praecesseri in te nam desideratur in ediistione omnium antiquiore Hagenovens an . I 3oo 3 in Mediolanensian. a 3II typis Gotardi de Ponte opera Zachariae Ferrerii Abbatis Vicentini 1, in Parisiensi an . isas typis Gai Loti a Prato opera Jacobi Merlini ἔ in collectione Conciliorum Coloniens an . a 33o ex aedibus Quentelianis prodita . Neque vero dubium omne amo vetur eX eo, quod Concilii Basileensis Patres eam particulari
es ad fidem quinquies , idest se si . a ,3, Ia,r 6,&I 8 jam ab
annis Io, antequam Patres ipsi Basileentes acta Concili Conlianisti ensis colligi, & in uno codice describi curassent an. I 64a , laudarim , exscripserint , & confirmarim . Nec obstat perinde maximam curam adhibitam a Basileensibus Patribus fuisse in actis
Concilii Constantiensis colligendis , ut qui hancce provinciarn duobus Cardinalibus, duobus Episcopis , duobus Theologis ἱ& Archidiacono Zagabiensi demandarint,& collectionem anno deismum I 4 a absolutam Bulla plumbea pendente in chordula sericea
per omnes chartas inserioris marginis, ut ipsi perhibent, transeunte obsignaverint:ex quo codice demum Joannes Ho uber de Inderdorsanno I so exemplar adornavit,quod cum suo origina It concordare testatus est Mathias Strinbach publicus Notarius Squodve exemplar rursus an . I 99 in oppido Hage novae publici juris iactum est. Nec obstat tum iii hoc codice , tum in codicibus Romano, Regio,& Labbeano eam legi particulam . Nam aliam particulam ejusdem decreti sess. 4 scilicet es ad refirmationem generalem &c., de qua mox , foede interpolatam a Basileensibus non dixerim , sed potius ab exscriptore codicis Basileens s infra statim evincemus 3 quid ergo prohibere potuit, quominus particulam quoque illam es admem interpolaret ξ idque plane facile committere potuit, ut qui iniquo erga Eugenium IV una cum Basileensibus animo esset act-ctiis. Ea deinde interpolatio semel in codicem ex Basileensi exscri-
409쪽
ptum cibtrusa in ceteros plerosque facise potuit obrepere L Dix fimox interpolationem exscriptori codicis Basileensis. adjudicandam: nam. Vonder Hart auctor est se vetiistissimum Basileensiti codicem optimae notae. Vidisse ita quo particulae illae, sicuti &alia ,. de qua infra desideraretur ..
Particulam a. illam, es reformiationem generalem Ecclesiae Dei in Capite , b in membris decreto ses a Basileensibux Pa tribus nota vere fuisse ex Concilio Constantiensi sese. 4 laudatam,.suisse vero editioni ex Basileensi transcriptae, de industriane, an. de incuria non disputarima adjectam, ex qua. ita alias quoque
editiones .irrepserit, ex zo evincitur , quod ea particula non legatur in tribus codicibus M si Concilii Constant. α Notariis ipsius. Concilii conscriptis , ex quibus, tamen Basileenses ea decreta .
compilarunt .. Sed & ad Cardinalem Julianum in Basileensi Concilio praesidem tam tractatum inscriptiun Guberaaculum Concilio ἀxam dirigens Andreas Magorensis, refert quidem decretum fessis, sed ne verbum quidem habet de sess. decreto e is vero die ipsa sess. s sermocinatus est ad Synodum . Neque legit ut eadem particula. in quatuor codicibus M se. ejusdem Concilii Constantiensis quorum duo sub id temporis, conscripti fuere , iα quorum uno.
post haec decreti verba , adsidem, S ad extirpationem dies chidis nam,habetur: θte scilicet articulus ) imperfecte fuit factus,idest
suppletur in ses. yequenti i quibus plane verbis indicatur particu
lam illam ἐν reformationem &c. absitisse a decieto sess. 4. Neque tegitur in duobus codicibus continentibus regestum actorum Synodi Constantiensis, quorum unus circa tempus Concilii conscriptus iuris fuit Cardinalis Sir leti ἱ est et vero antiquo caractare a Italico. est exaratus. Sed ne dum in his codicibus Romanis quo- Tinn a. vidit, dc contulit Schelectratius , illa particula non lagitur ; sed nec legitur in codicibus ms. Germanis, quos consuluit Vonder Hart actorum Concilii Constantiensi s. diligentissimus collector ; sed nec ullum a quoquam laudatum codicem M s. se vidisse, in quo legatur , Hardii inus. accuratus collecto et alter affr-mat : unde in nova Conciliorum editione Venetiis facta, nec non in collectione Harduini postquam laudatae particulae verba S reformationem dcc . parenthesi cones usa recitata sunt, haec adnotan
410쪽
tur e Nn sunt his , neque in prima editione, neque in Assi. concilii Constanti enses , duobus Vindobonien us , neque in Misen, vitelense, Bruκ vicens Gotthano , es obiens , ut doceat nuperi editores
hclus Concilii in Germania rom. par. r. pag. 86 r scilicet Vonder Hari asserens imo se in codice vetustissimo Concilii Const. jussu Basileensium edito eam clausula metron legisse, unde conjicit, &cum eo Leniantius manu aliena eam clausulam codicibus Basleensibus facile adjectam suisse. Praeterea idem Leniantius hist.Concil-Const.,& Vondemaret tom. 4. pag. 86 , una cum Gobelino in Cosmod. aetat. 6. cap. 94,& Cetretano in Diario Concilii Const. apud BZovium referunt a cardinali Zabarella Florentino , cui lectio decretorum demandata fuerat, consulto de aliorum Cardinalium consilio , & consenis su eam clausulam decreti sese. 4, scilicet es reformationem Ε
elisae in Capite , o in membris, omissam fuisse . Qua de omissione scripto publice edito , quodve rom- a. par. 1 a. pag. 28 I collectionis cit. exstat, ab Anonymo Nationum de sensere fidei sub- aestae increpatus est: Animadvertite, inquit, qualiter ise reverendus Florentinus schedulam, in quam Nationes concoΥdaverunt,
in isa ultima fessione , silicet penultima Murtii nempe die a o
Martii celebrata ) suorum fretus consilio j ociorum , ἐπ fautorum detruncavit, euotavit deludendo , ἐπ vilipendendo hanc δε- eram Congregationem , in qua talia prasimentes non sunt digni, ut
amodo admittantur . Hocce scripto graviter commoti, atque ad iracundiam provocati Cardinales aliud scriptum , quod tom. a. pari. a 3- collect. ejusdem Hartii continetur , Hucubrarunt, quo Pontificis , ac Ecelesiae Romanae jura defenderent, de quo infra agemus . At, inquit Maimburgus , Gersonius ad concit. Const. Galliae Regis orator in tract. de potest. Eccles. 3 in tract. inscriptor An , quinodo liceat in causi ei a Summo Pontifice appeL