R.P. Roberti Holkot, Ord. Praed. Commentarius in librum Sapientiae, ad novam & clariorem formam redactus

발행: 1689년

분량: 493페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

tur 4. Eth. cap. 4. Cum ergo tales non tueri Et virtuosi in principio aetatis suae, nec in medio. irrationabile foret, quod in senectute honorem

consequerentur.

Et ist id ultimum est contra quosdam qui si bi vendi eant honorem ex solo lapsu temporis, quia senes sunt; & tamen in virtute nihil valu Tunt, nec unquam aliquid virtuosi egerunt: sed propter solam senectutem vendicant sibi honorem. Audiant tamen tales illud Sae. s. OErassenectutis vita immaculata. Id est, si senex velit honorati , debet habere vitam immaculatam. Ex quo sit, quod juvenis benὰ vivens debeat habere honorem senectutis. & senex malὸ vivens verecundias sine honore. Et ista est tertia species eorum, quae odit Deus, nimirum senem fatuum & insincatum Eccl.2 .lerarum, sit

utrum filii debeant aliquod damnum reportare propter delectum natalium pNGrabis, Quὁd aliquis dicatur damnum iniscurrere dupliciter. Piimo modo proprie

per hoc . quod subtrahatur ei aliquid , quod suum est, vel quod sibi debitum est. Alio modo per hoc, quod aliquid sibi non est debitum . supposita sua illegitima nativitate, quod tamen ipsi suisset debitum, si talis illegitimana. ivitas non fuisset. Primum damnum vo. cari potest damnum 'Utivum. Secunatum autem damnum potest dici negativam,vel privati m. Hoc praenotato.

Dico, quod filio illegitimo non ἰrrcsetur

damnum proprie dictu in & positivum, quasi s. traheret ire ei aliquid, quod suum est, vel sibi debitum est: irrogatur tamen ei damnum duplex dictum negative vel 3ri ilia tale. pater. Quia si filio illegitimo it . rogaretur damnum proprie dictum in his, quae sua sulit vel sibi debita sunt, irrogaretur ei gravis injuria, quia laederetur jus ipsius, quod habet ad aliquam rem; sed jura nulli irrogant injuriam , quia jura in omnibus aequitatem sta. ruunt: Ergo nec irrogant damnum propraedactum filiis illegitimis. Secunι pars explicatur. Nam illegitimi patiuntur daninum primo per hoc, quod non ad mittantur ad actus legi Linos, sicut ad osseu de dignitates, qirae hunc statum requirunt in his,qui ea exercent. damnum est, quod non sucoedant in haereditate Paterna. Et has poenas jura seu leges justi statuunt, ut homines deterreant ab adulterio, vel fornicatione. Nihilo minus pertinet ad Ellicitudinem Episcopi quod compellant parentes ad sustentationem talium illegitime natorum et quia pater de lege naturae tenet ut filio in educatione , ut dicitur 8.

Dicos primo Ezech. i8. dicit ur. Pilius non potiabit iniquitatem patris : Ergo nec filius uulam poenam, ob culpam patris illicit E coeuntis, sustinete debet.

Me . Quod incurrere illa damna negativa,

Omnent super Lib. Sapient. Salomon.

non sit pro te poena , undὰ sicut non dicismi quδd sit poena alicui, quia non succedat in regno ex eo, quod non sit stius Regis r sic etiam non est poena alicui per hoc, quod non si legitimus, nec debeamur ei illa, quae debent ut legitimis.

Disos se do. Deus tam benὸ filiis illegitiam is, quam legitimis largitur dona naturalia , ut quod sint ingeniosi, sortes: Ergo etiam jus humanum nil debet eis tollere, & consequenter nec poenam netalivam, Vel privativam eis infe

Rest. Negando eonseq. Nam jure humano

oportuites Je tales leges caventes, ad hoc ut seris velut melius bonum Matrimoniale. Undὰ quia homo naturaliter diligit prolem ; ideo per hoe quod lex prohibeat, ne illegitimi consequantiit dignitates, quas consequunt ut filii legitimi; ideo inquam homo per poenam talem quantum os ex νσιε ιι, retrahitur ab adulterio, & sotnic

tione.

Porrδ s duae personae quibus solis constat de

impedimento dirimente, contrahimi matrim ilium in faciε Ecclesiae, ita ut communiter a Pinpulo putetur tales non habere ullum impedi. mentum matrimonii, filii in quam ex tali matrimonio progeniti censentur este legitimi, donee palam constet de opposito.

ARTICVLVS SECUNDUS.

An liceat viro suam uxorem actualiter in adultetio deprehensam occidere'DIco, qu5d non liceat uxorem occidere, sive in actu adulterii , sue post actum depictis

hensam

Probasum. Quia nullus potest esse iudex in propria causa ad occidendum alium, sed hoeneret. si vir occideret uxorem in adulterio deis prehensa:Ergo non licὰt ea occidere. Nec Ecclesia approbat lege,si quae sit, de uxore occidcnda. Cu quo tame stat, quod vir pcssit agere civilitercoia iudice conira uxore sua ad eam pumendam. Dico. Iura civilia tale homicidium non puniunt , sed permittunt, ut dicitur in odite.

Quod Ecclesia tales leges non etpprobet in foro poli. Leges autem humariae in sorosori permittunt,& non puniunt talem occisi nem uxoris in adulterio deprehensae, ob eausam.& misimum dolorem, δcum tamentrum, quod vit habet quando deprehendit mulierem in adulti

terio.

rasis. Qubduxoricidium non si gravius secundum leges Ecclesiae ad rahi ικdem pra-tat in hominum , ne occidant uxores ad quod sunt valde proni.

ARTICULI S TERTIUS. Utrum adulterii gravitas, & magnitudo

recte cognoscatur gravi latinitione, perversae prolis procreatione, de datae fidei violationet

112쪽

retii gravitas desumatur ex gravιpuus tuae. NannLevιucia o. dicitur. S n: ceoliatus fue iit aliquis cum Ore alterius, εἰ adulturium pei petraverit cum uxore proximi sivi, morte uror:antur &m te hus&adultera. Ubi ut pater gravis poena est. quod utraque persona morte moriatur. E clem poena puniriir hoc peccatum in multis locis secunddm leges humanar. Leni Joanni, 8. dicitur. Scriba,& Pharitati adduxerunt ad Christum mulierem ia adulterio deprehensam di. centes et in lege mandavit nobis Moyses hir; a1- modi lapidare. Patet praeterea quam gravit et Dominus Deus hoc peceatum puniverιI 2.3Lr in Davide, qui adulteratua est cunu uxore

Utiae. Non recedet inquit gladius de domarita usque insci rapit emum , eo quod despexeris me, & tuleris urorem Uriae Ethei. Adde, quod ad hujus peccati si avitatem isti ignandam , pro hibitio aa ulterii in D . . . logo ponatur immedi post prohibitionem homicidii, Mantὸ prohibitionem sui ti. Unde Clemens lupa ait. Quid

in omnIba. peccatu 'malletio gravi acie secundum enim in poeuls ted et locum, de in prohibitione quo da inmodis homicidio assii ai Ialut adulter i u Lia enim vir, Sc mulier uat una caro: ideo is, litia uteri uxore ualicui. ide est ac si seipsu sibi auferret, sicut nil onocte.Unde gravius videtur esse, bri si homine mutilaret. Exuperat quoq;ad

ulterium, orn ne tu tu, quia quod autertur, cumst. leatura rationalis, H e 'iure'. qnam terrena

sub id incia. Unde Prodreb. Non gravis culpa est, est in qu si hiatus laetit, suratii renim ut es et i n em repleat animam: qui autem adulteratur propter cordis inopiam , perdes an l l iam suam. Explicarin secunda gr. i .is ad utiterii recte desumtui ex prolis pc versae proci batione. rmo etiam eda .rsoae , quia lo et lie. quenter else mala&inhonesta: tum propi r pa-xentu imitationem, tum propter defectum ligationis : quia tale, h. ii illegitimi. vel dimittun. tur una cum mure, quae non castigat filiuiti , vel

tale, filii dimittuntur cum extraneis per scinis, qai de moribue pueri nihil curant , ut id e fit intin solentes, ingcati. degeneres , de Witiosi. Et hoc est , quod mini us fuit Anglis S. Boncsartur Mari νμ. se . bras Re/i Analorum &pi initur εκ ouo e Disi jς. eQ, m. I iit sicut per istam Provinci m devia ιatam est, de nobis in Francia&ta Italiani properatur, & ab ipsi, paganis in improprii uin nobis obiicitur spietis legal buxnuptiis adulterando. ad luxuriando ad modum Sodo initicae genjis, s edam vitam duxerit: de tali commixtione ineretricum existimaraitim est esse deeeneres populos , de furentes libiadine . iknobile; tore procreandos; & ad ex tr tuum univet amplcbem ad deteriora , ε ignobiliora vergentem e dc novi: Eme nee in bello fortem. ne et in fide stabilem, nee honorabilem

hominibus . nec Deo amabilem elle veriti ira: n.

seut aliis pentibus Hispaniae Provinciis, de Rutis pundis contigit , qui sic a Domino recedentes fornicati sunt. Istud virium deletantur aves, quae suox comparo non dimittunt. Explicatur tertis yars. Qi md gravitas adulterii desimenda iit, ex datae fidei violatione. Vi latur enim fides data conjugi in saeramento conjugii. Unde mulier adultera per . at in Deum violando Satramentum. Deinde etiam

peccat in vitum stangendo sibi fidem, δ: silis, heredes sabstituendo.

Peremo. Peccat in prolem, quam damniscat, redia maeani gra Obtium, dc incipacem ad Eeci 1i stica; d: gratat s. Quar:O. Peccat in proximum, quem admittit, ni in i se de adultinio nascitur homicidium, d incidii luorum mutilarm. Hoc modo David cum in adulterium incidi illa, praecepit occidi

t Edita erat cx alieὶ: O matrimonio. Primo enim

in lege ali illimi incredibilis fuat. S..ωndo Virum suam dereliquit. Tems in adulterio fornia Cata est , de ex allio vito statu. t tibi duos.

LECTIO XXXXIII.

TEXTUS.

Etsi relerius defunc uerint, mn habebor

Dem, nec in die agniti nis asiuch Ii nem. attones enim inig dirue sura consumitionis EXPLICATIO TEXTI S. D Ostquam Spi litus sanetus explicii it, quod a.

di alter: nae gener .ariones vest gia parentum suo ita n niator tria tectae lites, punianta r ten p Taliter per brevitatem vitae , de dis holiorem: nunc ostendat, qu d et nim tur in altu ravita a Perp..ditcr, qt ram Isipti, torce concederet. iii r in praelemi diuturnitas vitae

Diciter g , Etsi colerius a vi Hiore h. id et stat in juventiue mortui fuerint : Non has sunt1' , id est, tales injusti cum ii prae iiii vita non habuerint ulla merita , non habebundipem , id est desprrabunt de sua salute : id est, ex parte rei erit desperatio , de ex parte iudicis reprobatio , seu sententia, con tra quam nulla erit appellatio, vel spes retrahendae sententiae. Ner in die Uuitionis. id est, citrerni Judicii, ubi omnia seerera cordium, de delicta hominum erunt manifesta: astocutionem habebunt, hoe est, excirsationem , vel delentionem in peccatis suis impii non habebunt, nec liberationem de poenis fibi injunctis. Donas ea imi7ua, dyra Funa esW-ati vis. Id est, iniquitas e it caula, quod tales impii habebunt diram id est, crudelem consummatio nem, seu finem. Non quia suerunt de iniquo thoro generati, sed quia fuerunt nequiter conversati, malὸ sequendo pervelia opera suorum parentum: ideo inquam erunt dirae consummationis. Itaque fratres mei charissimi, diligentet audite . de observate illud Eces a. ubi dicitur. Respicite filii nationes hominum , quia nullus speravit in eo, dc confusus est , permansit in mandatis ejuς, de derelictus est. Sequam ut ergo , dc observemus mandata Dei. Circa illa verba , Hra cansum noui . Nota primo. Quod in sacra Scriptara leeanie multos habuisse diram consummationem, seu finem. Nam de dira consentinatione totius inum

113쪽

ro commenti se per Li

di pro peccatis ganeris Eumani , exceptis octo artimabus, patet Gen. I. Ubi Deus per diluvium luctiale omnes hom ines sustulit, exceptis octo animabus, id est, excepto Noemo 3c quibusdam abis. Item de dira coaseminatione quinque civitatum propter peccatum contra nat uiam, patet Graec/9. Praeterea de dira consumationa septem gentium , coram filiis Israel patet Jo- sues. Ac tindem de dira conlummatione nationis Iudaeorum, patet tempore Imperatorum. Ex quibut proindὸ luculent et

miammιά . Qia d hane -- cauum s -νi-m ipsimet peccatores , dum peccato cessa re nollent, accelerant 1 Deumque quasi cogunt, ut inaturnas eosdem perditam consummationem destruat. Quo a se ostenditur. Coi. stat i uὁd motua carnalis semper sit velocior de in tensor in fine . quam fuerit in principio . vel in medio : Sic etiam mal eonsuetudo εα ιννa tu in deducta per parentes in filios,quantis est iuuturnior, tanto est acinianis tum iram Dei contra se provocat, ut eos amplius tolerare non possit. ri ideis Tob is senior , postquam praedixit filio suo de interitu Ninivae, eumque adiuravit . quM post mortem suam , di uxoris suae, nullatenus in Ninive subsisteret. subiunxit eausam huius sui mandati. Quia . inquit, video, quod iniquitas citius finem dabit ei. Iobiae I . Iniquitas enim gentis abbrevixi ste- euentet .vidulationem. Undὸ notat in ententiarum in Erat, μναν βριν ἐί ι - ώ. Non per nebit Spiritus meus in homiae, quia caro de sanguis est, eruntque dies illorum oentum viginti annorum notat inquam circa haec verb M si 'μαυη:-- : Quod iste numerus non sit mensura vitae hominiε . quia etiam post dilux lum multi homines vixerunt ultra centum & viginti annos : sed solum sensus est. quδd iste numerus centum & viginti annorum fuerit illud tempus, quod Deus dedit hominibus tunc peccatoribus ad poenitentiam agenadam , antequam eos deleat per diluvium. H que sipatium agendae poenitentiae, intra tentum

te visinti annos, fuit hominibus . Deo dictum ab itutio , dum incepit Arca aedificari. Pora

Atta fuit in aedificatione solum centum annis secundum statum, non autem centum M viginti annis. Quia cum genus humanum illo temporasbi a Deo concesso pro pinnitentia agenda, solum abuti voluerit ad purandum , ideo abbr vim sunt viν uita ua ex permissione divina, de

anno centeumo universi homines, paucis exe

ptia . per diluvium deleti sunt, & juta. UndὸJob 1 . dieitur: Dedit ei Deus locum Poenitentiae . de ille abutitur illo in seperbia. Et 1. Petri . Sassicit enim praeteritum tempus ad volunta-tatem gentium consummandum, qui ambulant in luxuriit. Ceterum ou a tota Ista Ac praecedens Lectio est de malis filiis. qui nixtos parentes in seit scemleribus imitantur dicitur enim in

de defunctis discurrendi oceasionem accipimur, sit ergo

. Sapient. Salomo.

Qitomplex , de qualis sit differentia inter sciunctos Dico, quὸd sit triplex inter defunctos di se

rentia, nam aliqui rem pro spe luctantior, aliqui spe S re privantur, aliqui denique sub sperem praestolantur. Explicaturrim ara. Nam defuncti qui rem pro spe lucrantur sunt illi, qui ab omni pee. cato immunes . & ad nullam poenam temporalem obnoxiit moriuritur. De quibus dicitur Proverb. 1 . Iustus sperat etiam morte sua. Et illud Eecl. r. Timenti Deum benὰ em in exit mi,. & in die de iunctionis sitae benedicetur. Exphearis secunda δανν. De illis defunctis, rem ut G saniqite illi. qui in pe caro mortali decedunt. De quibus Prov. ι 1 dicitur. Mortuo homine impio nulla erit ultra spes. Et Sap. i 3. Insoelices sint , dc inter mortuos spes illorum. Et sic defunctus pollud:cere illud i. Mach. c. Manum omnipotentis Dei neque vivent neque defunctus effagiam,puta manum Dei punientis.

tuatque illi qui c um peccato v. niali, vel cum poenitentia incompleta decedunt, ae ideἡ ad locum purgationis mittuntur. De quorum spe potest exponi illud Proverb. II. Spra , quae distratur. am git animam. De talibus etiam desinctis dicitur illud a. Machab. iae. Sancta ergo de salabris est cultatio pro defunctis exorare, ut a peccatis solvantur. Et his animas defunctas ingratia Dei decedent ea , in purgatorio adhue detentia , precibus juvare,

pium valia est atque laudabile.

Quot caula nos movere debeant ad serenda sitarasia, animabus in purgat rio detentis

Dico, qudd quatuor causis nos movere da beant ia serenda sit iliacia inimabus in par

gatorio detentiis. Prima, est, poena atrocissi ma quam patiuntur. Secunda Benevole

iii, quia digni sunt. N Hladitentia.quiae opprimuntur. Et g rta eonfidentia . qua recomptusaturi creduntur mortui auxilium sibi nobis praestitum.

animas in purgatorio , nos debeat movere eorum poena, quae est valdὸ magna ; excedit enim omnem pinnam sensibilem hujus vitae. T. S. Istiqii aestionatii, qui portant indul- semias, ac pro domibus hospitalium mendicant permnndum eleemosynam, exponunt hominibus divitibus, qua insatiabiles.& quot doloribusae diversissimis infirmitatibus oppresses alere debeat domus hospitalis, pro qua mendicant. de quo plures δc grandiores desectus, seu morbos hominum se sestentando in nominant , eo pipsuiores accipiunt eicemosynas, provocisntq; iudit O-Diseir

114쪽

auditores ad subveniendustionabile quod plus ind:genti caeteris partibus

cuius Occurratur. MOdo autem certum est,

quod nulli viventes tantum indigeant , quantum pauperes defiancti &in purgatorio detenti, quites e nullatenus juvare possint, aded que dum succurrit ut viventi, hoc non est tam meritorium, quam si succurratur destinctis, hi enim se uvare non possunt: vivens autem peccator per gratiam Dei, quae temper ei est parata , potest se iuvare si Velitὶ agendo poenitentiam. ρωπιπι seeu. ρεγι. Quhd ad succutendum defunctis nos movere debeat quia digni esse sciuntur. Nam de his certum est, quod a Deo diligantur finaliter ad vitam aete iis nam, de hominibus autem peccatoribus in hoc mundo viventibus adhuc dubium est , an odio vel amore Dei dilui sint. Est casurinxia d ad suecurrem dum desanctis nos movere debeat μι enna. qaa Opprimuntur. Qim ut dictum est , ipsi in nullo sese possunt iuvare, quia nec possunt laborare , nec possunt ab aliis mutuare , nec pollunt a nobis mendicare manifestando nobis 1 uum statum, nisi Deus hoc permittar. Itaque tales defuncti ad instar hominis sunt , non habentis manus, vel pedes . qui sine dubio piae alias ι vari debet. At vero, omnis vivens. qu munavis sit peccator , potest adhuc iuvare ie multis viis, cooperando gratiae Dei de desistendo pG-

caro

Quδd ad se curendum desinctis nos debeat movere C Ur tia. quod sibi auxilium praestantibus, gratiam plinstitam recomitensaturi eise eredamur. Heredes nobilium , qui sint infra aetatem, δc sunt in eustodiis tutorum suorum , non habent semper necessaria , sicut libenter vellent,

Est enim valdὰra- &delalcant, quidam autem totaliter ausuunt.& usibus propi iis a amnis dant, permittuntq; miseros & incarceratos spiritus eiulate in purgatorio , dum ipsi tripudiant, & cantam in conviavio. Undὸ planctus defunctorum potest fieri juxta illud is uae Posuimus mendacium spem nostram. Et illud. Thren. 3. Periit spes mea, & finis meus. Ex casursecundis pars. Quδd defuncti justas E eonquerantur Eocuti -,utpote qui istis defunctis nocent tripliciter. Priis enim eos destaudini debitis orationibus. Sumiao abutuntur eorum te alis & oblationibus. Grais malὸ vivendo inciunt se indignos divinis, & sanctoriam exauditionibus. Juxta illud Joan. . Scimus. quoniam Deus pecca tores non exaudit .' sed si quis Dei cultor est . dcvollantatem Des finit, hune exaudit: Und de- fructi contra talea possunt dicere illud natae a Haeccine erat spes nostra , ad quos confusim in auxilium, ut liberarent nost ρά Gur tortia pini. Quδd destincti iusta

conquerantur dehoedam cra/υ, qui eorum bona per labores,&tae dracoliquisita, jain Occupant iniucui id rato Coqueruntur inqi a . deis

functi sepe de filii K fratribus, uxoribus, filiabus.& consanguineis vel extraneia quibus bona sua legarunt, cum tamen illi nec semel memores sint destincti , undὰ bona illa pro manarunt. Itaque ex haeredibus ingratis alii sunt. , qui bona sibi legata dilap dint per luxuriam , aliqui autem liae redes destinctos imos beneiactores,ita vam quidem, sed de viliolibus, ut v. g. semel in septimana dent unum fruniim nieri paniet. Aliqui autem haeredes sunt pessimi, qui suosi benefactores no quidem habent in merri citia rudi de istis defunctis , scilitat dolentibiis . de deceptis, exponi potest illud Zach. y. Dolebit quamdiu sunt minor eunes, undd tunc temP nimis Acharon. quoniam consula est sera ejus. tis: si quis eos juvet dando vel mutuando eas peicuniam, summe eo deviiicit, eorum que captat benevolentiam, ta ut tales dum facti sunt ara.

iorennes , deindὸ talibus Dominis gratias sibi exhibitas regratiando plurimum recompensant. Sie am in propoli o. isti spiritus contribulati in purgatorio, sunt haeredes Dei, & cohauedes Clitisti 3. Iustificati gratia ipsius, haeredes sumus secundum spem vitae aeternae. Et idθd ii de inctos modo iuverimus , non est dubium. quin eis citer recompensabinit . pota quini haereditate sua coelesti givisi fuerint. Et ideδ rectὸ dicit amboritas allegara , quod non solum sancta , sed etiam salubris iit cogita:io pro defiinctis exorare.

ARTICULUS TERTIUS.

An fideles defuncti in purgatorio detenti,

juste conquerantur contra falses executores testamenti, perversos Ecclesiasticos,& ingratos haeredes t

conquerantur contra Debι νι --as exaemores. Nam malorum executorum quida a differant , N prolongant legata, quidam minuunt, Ariaro. inter pretatur tribulatio, & designat a. nitras in purguotio existentes ρυ earu- quam habebant de amicis carnalibuc, ιβ. Et ideo beatui homo , cujus est nomen Domini spei ejus, nec speravit in pecuniae thesauris, quos in manibus amicorum reliquerunt, dispergendos post mortem. Porris quia in praesenti Texin, ae Lectione agitur de filiis. re luendum est qualiter filii se debeant accommodare paremti. Sit ergo

Utrum filius teneatur per omnia parentibus obedire

sola vitὸ resolutionem, qaia authoritis Patris in filios dupliciter mensuratur. Uitaniari secundum iurisdictionem. quam pater habet: βιωσῶ -ο ex materiai sua iurisdictionis. Hoc praemisso. Duopriis. Attentendo materiam iuris chionis , pater potest praecipere filio ea quae pertinent ad domesticani conversationem . &administrationem dom sis, seu semiliae r item quantum ad illa, quae pertinent std bonos morea linquendos, & filius in his tenetur obedire P

115쪽

Probatur asserilo ra secus aquast. p. ubi ait. QDd tantum ad illa se

extendit debitum obedientiae. ad quae se extendit jus praelationis , quia obedientia non nisi ali. cui Pratara debetur. arge loquendo de Praelato. Pater autem habet ius super filios in duobus. Primὸ quantum ad domest tam conversationem, quia paterfamiliai est in siua domo sicut Rex in suo regno ; & ide o sicut subditi Reg s telientur obedire Regi in his, quae sunt ad gul ationem regni, ita filii, & alii domestici tenentur patriti. milias obedire in his quae pertinent ad dispensationem domus. Habet pater ius praelationis super filium in his, quae pertinent admotum disciplinam, debet enim Patet filio disciplinam, sicut dieit t. EM. Et ide. in istis duobus tenetur filius Patri obedire. Quantum ad mensulam iuris, seu iurisdiaetionis Patris, Pater potest praecipere filici ea , quae sunt de praecepto divido, non autem ea, quae solun sint actus consili. Probatur. Ma Pater non poteti praecipere

filio. quod ingrediatur resigionem, us se ait citer flagellet, vel ut ieiunet strenue, quia Omnia illa solum sunt .ctus consilii. Diis torno. Si Pater p aecipiat filio rem ali. quam indisserentem. filius sc inobediens , non videtur graviter peccare, secluso contemptu, scandalo gravi, vel alia gravi circumstantia. Fruatur. Quia in his non videtur graviter di reverentia erga Patrem. Ergo Dicrip . . contrὸμμώδεα ει terium eo clusionem simul. Douia M. dicitur e Si quisse. erat filium contumacem & protervum , qui non audiat Patris aut Matris imperium, lapidi. bus eum obruet Omnis populus ei vitatis. Et eo cum poena mortis non instigatur nisi pro peccato mortali, signum est quod filius mortaliter peccet. si patri non obediat in omnibus. o. matar. Ad Cia senser tertio dicituri Filii obedite parentibus per omnia, ergo ad primum. Quoci aut horitas illa solviis ipsam I nam statim subiu getur : Quo

lenti ipsum retrahere a nimiis commessationibus, Et luxuria. Ade μαMi.ium similiter respondeo.Quδd Toms solvat se ipsum, dicit namque in sequentibus: Hoc e .impiarit m id est, secundum pracepta divina.

Inobediens suo superiori . Ω-

est ipsi irreverentiam, quina irreverentiam non

est lieitum Mere filio suis parent bus,quia habet

prae tum de opposito. Honora Patrem tuum, Ee matrem tuam : Ergo ne filius in ullo irreverentiam Patri exhibeat, debet ei in omnibus bedire.

Respondeo ex dictis. .d nulla privisitis

verentia fiat Patri, si in illis indifferentibu , filius Parti non obe fiat, eredo tamen, quod filius venialiter de facili possit peccare non obediendo Patri , etiam in indigerentibus ex genere sito. sed venialibus peccatis mensuram praefigere in hac materia, est mihi impossibile.

commentsup r Lissi Sapient. Salomon.

CAPITULUM

QUARTUM. LECTIO XXXXIIII.

TEXTUL

quia apud Deum M taeshor apud homines. ExpLICATIO TEXTUL

I Ostquam Spiritus unctus adu terinae genera

L tionis foeditatem dciatιpsit , nunc autem dcontrario commendat castae generationis elatitatem. Diciterint O inuisa Ugo Mis, ubi ty Oponitur pro ligno admiratamnis. & lygeκeratio non tam Poti ur pro actu ge necandi, quam pro prole senit . Ut antemhaee sit pulchra castitas confugalia ista requirunatur. μι- Sacramentatis 5 inctificatio , quis

conserat speciositatem. Secunda eorporalis c habitatio , qua 1 rvat castitatem. id est, alteri quam confugi corpus num non mni unuit,& qitantum ad hoc dicitur: casa e Meriatio. Et tmι . requitit ut prolis bona educati , saltum intentionalis , de quantum ad hoc dicitur claritaυ. Dixi saltem ιπι μιιonia, s M ecucas/out inter cc n ages steriles, qui prolem habere non possvn, sit cohabitat. o ccniugalis L itu claritate. Porro illis tribus coti est vindem tria bona, quae sunt in matrimonui, nim riam F des,

Pi oles, & Sacramentum. Et qadem fides in praesenti nihil est aliud quam fidelitas quaedam

mutua, Glum in communicatione corrotum. Prolis vero bi na educatio est ad cultum Dei, actat idem Sacramentum , est rediae entatio insu rabilis coniunctionis, Ecclesiae & Christi.

qu a uua Deum nota est, es a ud s. - es. id est app obata. Nam Deus matrimonium etiam instituit in paradise ante peccatum in ossicium amum post peccatum verb, matrimonium est non solum in ossicium natutae ad propagandam speciem humanam . sed etiam in remedium concupiscentiae. Et ideo status conjiigilis apud Deum est approbatus, & sanctus. Est etiam status conjugalis a retalis apud homines pro tanto, quia de bonis parentibus e-diicantur boni filii, & per illo, filii filiorum . M se deinceps: juxta illud Eccl. 3o. Mortum est pater illius,&quasi non est mortuus, similem enim reliquit post se. Itaque apud homines est casta generatio immortalis, quia usque ad finem mundi nunquam de selent boni in Ecclesa Dei ;juxta illud Lucaeaa. Simon , ecce sat han expetiis vit vos, ut cribraret sicut triticum, ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua. Di siligos i

116쪽

ARTICULUS UNICUS. Utrum amis matrimonialis possit M.

virtuose 'Probaumri status oratrimonialis est firmatus per Sacramentum Ecclesiae. Ergo potest

fieri licite. Quod patet, quia sacra dantur ad a. ctum aliquem licitὸ eliciendum. μmor. Inclinatio naturalis , & recta ratio dictat, quod facienda sit humani generis propagatio, donec Deus revelet oppositum runde etiam de icto adhue durat illud praecep tum, Crescite, & multiplicamini; ita ut illud praeceptum non constringat unam quamque personam in Ptticulari, sed semper aliquas personas hominum vage acceptas. Ergo oportet dicere, quod aliquae personae possitit actum matrimonialim sine peccato exercelle. Dicosecundo. Actus matrimonialis potest fie

ti mera totae.

test feri mer tolle ab homine existente in gratia, de adhibendo debitum finem , ac omnes debitas eircumstantias; sed actus matrimonii potest fieri , b homine existente in gratia, de cum Omnibus debitis c rcumstantiis : Ergo. Diso Hrsio Tantum duobus modis potest fieri actus carriat s metitorie, videlieEt, quando causa movens ad actum est religio, qua praecise in tenditur generatio prolis educandae ad cultum Dei. Vel quando actus movens adactum conis

jugalem et justitia, puta quando sit causa reddendi debitum , & servandi fidiam promisi uir in

contractu matrimoniali. Probatur.Quia actus talis non potest esse meritorius, nisi bona matrimonii illum actum honestent. quae sint fides . proles & intentio fidei servandae vel prolis procreandae Ergo Drin qu Nὸ. Quandocunque tantum pura libido est causa movens ad talem actum , actus ille est peeratum aliqiaale. Proj atur. Nullum boniim de bonis matrimonii movet ad talem actum ut sep primatur , sed

tantum libido movet: Ergo actus non excusatur ab aliquali peccator quia, ut insinuatum est, actus rite non excusatura peccato, nisi causa movens sit aliquod ex bonis matrimonii. Diea Libido excedens, qua vir v. g. vellet accedere uxorem , etiamsi sua uxor non

esset, tilis inquam libido excedens, si sit eausa movens ad actum carnis inter conjuges , est pec-

ea una mortale.

Probarast. Quia non movet pro tunc bonum

prolis, nec bonum justitiae fidei , sed tantum libido , & hoe ultra leges matrimoniit undὸ talis vir imaginaretur sibi te esse solutum, seque velle peccare cum aliqua persona soluta per sornic

tionem.

Dicosexto. Superflua libido in osculis, tactibus. & abusibus, in modo delectandi, possunt

fieri facile peceata mortalia . circumstantiast men oportet relinquere distretioni boni viti. Probatam. Quia bona matrimonii talem nimiam libidinem non exeusant : ut si conjux propter ni iam libidium per cogitaret de rebus carnalibus, & nunquam de Deo. vel siquis

osculando , pc coeundo cum uxore, arbitret se coire eum uxore alterius. Licet autem ista videantiar vilia, Masancta contemplatione valdὸ distantia, non tamen debent esse incognita Praedicatoribus, vel Pastoribus , quorum semper interest, esse generales medicos animarum. μιορ .. Exod, praecipitur populo. ut per triduum non appropinquent ad uxores suas, quando erant legem accepturi : Ergo signum est , quod actus matrimonialis non sit virnaos . Probatur conseq. quia actus virtuosus a Deo non solet prohiberi. Ur ur. Concupiscentia carnalis, sive carnis inobedientia, semper est turpis o Ergo non potest fieri sine peccato,sed actus matrimonialis fine tali concupiscentia fieri non potest tErgo nec sine peccato.

primum. Quὁd il minoribus bonis propter majora bona adhibenda, semper est abstinendum pro tempore. Adde quod licet actus mattimonii possit virtuose fieri ut dictum est , facile tamen admiscetur aliqualis libido excessiva in actu coniugali. & ideo pro meliori securitate p. aecepit Didius Iudaeis, ut ante Iegem ac ceptZm per triduum non accedant uxores suas.

Pondra ad confirmationem. Quod illacoucupiscentia in membris poena peccati est. Unde ratio benὸ potest uti libero arbitrio fimnando passiones. si homo sit exi. a statum matrii nonii; in matrimonio autem homo existens potest uti ad sedandum concupistentiam acta coniugali; quia ut dictum est , matrimonium post lapsum . datum est non solum in ossicium naturae pro specie humana propaganda, sed e tiam in remedium concupiscentrae. Dieesseeuari. Illud, quod eorrumpit in , mine actum matrimonii, nullo mocio fit virtuosὸ, quia omnis actus vimitis derivatur a recta ratione sapientis, ut dicitur 3. Ethicorum. Sed delectatio actus earnalis corrumpit actum

rationis, quia impossibile est in illa delectati ne aliquid intelligere,sieut dicitur c. Ethicorum. Ergo impossibile est quod ille actus fiat virtu

C sir Iur. Dim Itiere illud, quod est in titorium , non est laudabile . sed dimittere Mctum carnalis copulae est meritorium:Ergo exerocere talam actum non est laudabiti, de cons

quenter nec virtuosum.

m a deo. Ad argumentum de intemiptione actus rationis, qui fit tempore concubitus , diacendum inquam, quὁd actum rationis impedire pro tempore propter maius bonum V.ς propter conservationem ipuiei humanae, non sit peca

tum sed virtuosum ι undὸ sicut relinquit actum speculationis, dum si disponit ad dormiendum iita propter bonum matrimonii licitὸ interrumpitur actus vel speculatio rationis. Restanae. Ad confirmationem,quod cum hoc, quod quis dimittat opus bonum maius, possit perari aliquod bonum minus; sicut licEt oratici sit melior quam studium , quando ad neutrum obligor, si tamen relicta oratione studeam, non pecco, sed operor aliquod bonum, quod bonum tamen est aliquod minus in genere boni quam sit oratio. sic etiam omissio actus ven rei, seu eoelibatus, est majus bonum. Cum quo tamentat, quod actus coniugalis debito ex mo-L tivo

117쪽

ν comment. super Lib.

ti, o Actus, eram aliquod bonum, quamvismi. M. Licitum autem mihi est relicto moribo o , facete rotas aliquod bonum minoris bonitatis. Et licὲt praeessu eomittendo majus bonum nihil merear, mereor tam exercendo aliquid , quod habet aliquam bonitatem quamvis

minorema

t ememὸ. Nullus actus es meritorius, nisi per praesentiam Spiritus sani hii sed Spiritus san.ctus non videtur esseptiesens in au. venereo conjugali: Ergo actus iste conjugalis non potes

esse virtuosus, vel meritorius. Minor probatur. Nam Canone, dieitur: Ouδd legitima eo nubia rarent peccato, pro illo tamen tempore, quo actus conjugales geruntur , non dabitur praesentia Spiritus sancti. Ergo. Remiam bd gratia Spiritus sancti non dabitur exercen tibus actum conjugalem . ex praeciso motivo

Inordinato libidinis: alias beniu

Sapient. Salomon.

alii metiti; nee persona altἱ meriti, ficit iraturae xlti meriti , potest enim Chiistianus qui est in litotisti tu, pejor esse Judaeo . & Sacerdos vesMonachus peior esse .culati. Et ideo dicitur in Datis allegato . quod in aliquo casu castitas M

est, virginum. Cum quo tamen sui ut dictum est quod caeteris patibus virginitas sit altioris meriti. Occasione hujus,dc praecedentis Lecti nis,ubi agit ut de fidelitate coniugum inter se, sit

ARTICULUS PRIMUS.

utrum conjugatus resuscitatus a morte teneatur iterato uxori sit perstiti co

jungi ρ

υο, quia non teneatur eonjungi , uxori suae relictis.

LECTIO XXXXV.

derant ea, sto eduxeris; inperpetvvim coronara triumphas, incoinquinasorum ramis certaminum vincens.

Hie spiritus sinctus commendat castitaten ,

ex praemii quantitate, & virtuosa victoria. Et diat de ea tria. Primis, quod defideretur propter vitae neeessitatem. Semari, quisdpraemietur propter sil utilitatem. Et Timia,qubdassimilatur virginitati, ait enim fucos M. nainum, id est, P g-- premia e inse

Dicit ergo: α ρ οπιν , i ει - - ι Supple gentes, nationes & populi, qui honestatem conjugii per experientiam didicerunt, ,---iian , id est . statuerunt honestatem eonjugii esse imitandam, per leges & consilet

diuera

tiis . Meam , -- β Maxerisadest, quando eastitas, & honestas conjugii diu per

consuetudinem suit continuata, is eraαι etiam illam honestatem coniugii sine coactione legit. Esin perpetu- oro sistria. ρbas. Id est, fide. Ira coniugea honestatem conjugii servantes usque ad mortem , eoronabuntur. luxta illud Apoealypsios ii. Esto sdelis usque ad mortem,& dabo tibi eoronam vitae.

λ'.. Lices virginitas eeteris paribus

praecellat honestatem conjugii, quia tamen saepe virginitas est silua & superba juxta illud Matth. 29 Quinque autem ex eis erant fatuaeὶ ideo in. quam possibile est bonam eonjugem in obedi. endo viro, benὰ educando prolem, oc rectὸ disponendo funiliam, posse tantum meteti, ut atting t, vel etiam superet meritum virginis: si-eut possibile est, quia dives per opera vitae actia vae excedat pauperem voluntarium. Noe σι tiquδdsta paupertatu sit aluor. Non inquam

.bstat, quia tutas Hi r non sitit personam

basar ex Aristias ti omis/b. r. ubi ait: Mulier alligata est viro quanto tempore vir ejus vivit, clim autem dormierit, liberata est, α cui vult, nubat in Domino. ML---αδε obligatio voluntatia non ligat ultri intentionem obligantis; intentio a tem coniugia solam fuerat se oblitate ad fideliatatem alteri conjugi servandam usque admortem t Ergo cum hic traminus vitae ei laxine morte secuta, cessat illa obligatio, ita ut multuaresa scitatus monuis possit nubere cui velit. Dura. Religiosius tutuscitatus mortuis, te. netur ad servanda sua votat Ergo etiam Co jur cujus maritus resuscitatus a mortuis tene tur ad fidem servandam sim uxori. Ad hoe argumentum respondet Maeris δω μ' cavoriton 63 7. Negando con- seq. & dando disparitatem. Quia per religionem homo conformatur Christo ad omnes vires an iamae, consermatur inquam Christo quantum ad

concupiscibilem , per castitatem , quantum ad irascibilem . pet paupertatem, & quantum adtationalem, per obedientiam, & quia obligatio Religiosi si principaliter in parte rationali: ideo obedientia estnisei Hur artio in voto religi nis. Ex quo fit, quδd quia vitius rationalis

manet in anima leparata, non autem virtus con

cupiscibilis de ita scibilis i ideis obligatio ad obedientiam semper manet in anima etiam separata, non autem virtus concupiscibilis & irascibilis;&ideis obligatio ad obedientiam semper manet in anima etiam separata. At vel δ obligatio matris monii est ad ea . quae eorporis sunt. 3e ideδ nima separata ad talia non obligatur. Hane tamen Henrici responsionem non an plectitur sapientissimus Magister i uncta dieitur: M licEt illa Henriei tesponsio sit eo iam multorum aliorum Doctorum , 5bi tam videatur irrationabilis pro tanto : quia pactio voluntaria limitata ad eertum terminum , non obligat ultu istum terminum; quia spontanea obligatio non ligat ultra intentionem ipsius ob-bgantis i Ergo Am terminus sit mors deδ mox te transacti, obligatio est soluta. Nee materia ,

super quam transit obligatio , facit aliquid ad materiam obligationis; & ideis religiosustes scitatus potest liberὸ quamcunque religionemorare, vel maeres ris siroletetit. '

118쪽

Nee obstat illud, quod adducti Henricus de

Gandavo 1 videlicEt, quod obligatio ad obedientiam pertine i ad virtutem rationalem, δcilla maneat in animas harata. Non inquam o, stat, quia ex hoc videtur sequi, quod Obed eatia etiam maneat manima separata in patria, quod tamen est falsiam. Et ideo videtur mihi dicendum, quod sicut conjugatus resuscitatus potest

contrahere,vel cum uxore tua relicta, vςl cum

quacunque alia, sicut sibi placet: ita etiam religiosus scitatus a mortuis linet sit, de possit ingredi religionem quamcunque voluerit, vel manere saecularis.

ARTICUL VS SE COD VAAn uxor sit eligenda per discretam delibe

rationem; dirigenii permansit edam gubernationem; corrigenda per discretam informatiotiem 1 & diligenda per

completam communicationem

Mima birarisnem. Quia si uxor praxi tanter eligatur, tunc talis servor ponit revirim i futuro Et exemplum hujus liabet' is σι 4. a. d. S

ebm sitis Emor qui ad primu aspecta Dynae filiae

Iacob eam rapuit. Amori voluit. n si eam ducere posset, & hoc secit in tanto amoris aestu, ut propter illius amorem, se , M omnem porci' msuum secerit circumcidi. Itaque in uxore non

oportet tantii nat tendere tot uiam . & pulatri tudinem mulieris quia ps 'p'er speciem mulieris militi petierunt. Eeciso me opotiet in xore elige ida attend re ad dividias vel parentes, sed praecipi E ad bonos mores. rthoe modo a ciperemulierem bonam donum Dei est . undEpto verta p. diei tui: Do rus de divitiae dantur parentibus, a Domino autem uxor priaden ς. Disting ii autem H. e. e. p. 3. Tres si Ue amicitiae. Vid ieet propter utile, propierisI Zabilo, Se propter h-Hxm: id est, propter bonos mores ,&ista sola est persecta amicitia, que durabit; non autem di primae: nam mi. citia propter utili transit brue cici utilitatis cecsinte. Amicim autem proptet A. Tabiti in j, veni bux chδ transit delectitione trans iante, Imo secundam variationem aetati, , variatur eo rundi delectulo; non enim eadem e lacritio plaeet adolescenti, quae plaeuit pueto, nec venien ii ad provectiorem aetatem placent ea, qua placuerunt ei ni juveni.

At verδ amicitia , quae est propter bonunitio 'um sena permanet; quia sunda arsa per bonos idotes, qui in vir cito sis se innet manent. Clim ergo viri ad uxorem debeat esse maxima

amicitia; ided non poterit siti Iari s per pulchri tudinem corporalem, quia illa traiis bita Prost. t. Fallax gratii &vana est pulchritudo , multet timen3 Delim ipsi laud bituri Nee poterit illi amicida suntari super didiua,. quia illi amiaitia in propter utiti. te est amicirii heraeciden ει quia boni diliguntur. &nonpe sona Undil

quia Marcia cratonis minor filia in tet togata, Cur post primum Matitam non amphiti nubat,

responderit, quod non inveniat virum , qtii se

magis, quam sitas divitias diligeret. . te sponso sinctus&purpuratus Doctor elegant reostendit moderno tempore divitias magis elut solere, quam amicitiam ex bonis moribus Ortam de ideo nee talis amicitia perseverat , dc tapa

proles conruinax nascitur a talibus parentibus.

Hinc S. Chrysoltomus in impersecto opere si, per Matth -ti exponens illud Matth. r. Salomon genuit Booz de Raab anquit:.Quia

secundiani imperium Dei accepit uxorem a Deo promissam . in virtute generavit suos, ct in se psis virtute in habenter. Qui autem accipuat uxores pro millione diabo i, generant filios nihil valentas, nec fortas uisi in malo. Et Bootex Ruth genuit Obed, qui intcrpretatur subd. tus. Nunc autem qui divitias eles erunt,& non moles, pulchritudinem de non tidem, Mquod in meretricibtis seset quaeri, hoc in contu gibus Optant: propterea non generant fit os tibi subditos, nec Deo, sed contumaces tam contra se, quam contra Deum, ita ut filii eorum, non sint tructus ommixtionis eorum. Hac S. Huius exemplum habemus matii sellum robiae s. ubi leaimus i QOd Sara filia

Raguelis septem vita uad:torat, quo snsu Osmina nocte daemonium q lani nomine Al

modae sust Ocavit,vir sine intacta permanente,

Et ideo cum Raphael suggereret i inimi Tobiae.

uduceret; ttinuit Tiab:as, Angelu, au .em dixit ei Audi me deo istendam tibi. q ri sint, quibus praevalere potest .itonium. Hiti In quaqua ira meant matrimonium , ut Delim . a se . M siis mentibus excluduit, ut suae libidini v cent , sicut equus & :nulus, qu bus non est intellectus, si per talas habet daemoni uin potest tem. Tu autem cum acceperis eam . i 'gressis

cubiculum per tres dies continens esto ab ea, nihil alius uetes, nisi Orationi v cabis eum ea. Transacta vera tertia nocte, accipies virginem cum timore Dei, & magis filiorum a nore, quam libidine ductus, ut in se me Abrahae benedictit, in in fili iaconsequatis. Sic ergo volenti nubere . Mot est eligenda cum 'discreta deliberatione. & idia rectὸ Abra. lixa conlatavit Elea2arum ut non accipiat o.

tein filio sito Isaae de filiabus Chanaan Gen. a . Sintiliter Iacob cum matura deliberatione sibi de uxoribas providit, serviensque pro eis quatuore

decim annia. Gen. 2ν.

non a

tem cum tyrannica austeritate ; item verbis, non verberibus; amo te, non timore, dulcedine,non

amatitudine. Undὰ ad Colos L 3. dicitur. viridi. ligite uxores vestras, & nolite esse amari ad illas, Elidebrecta mulier sormata suit non de sepite, nee de pede, sed de costi desumpta de latere, in signum. quod nee debeat esse Domina , nee ancilia,sed socia viro seo : iit notat si lenitammis secun is dist. 18. Porro huiui modi viri cum muliele pacificum regimen ea tertium negotium, in quo Sp rituet iunctiti sibi complacet, iuxta illud Eccl. 3 s. in talio ut M. neplacitum est Spiritui meo. quae sunt probata coram Deo, & hominibus:coneordia fratrum, mor proximorum . & vix ac mulier sibi eo

sentientem

119쪽

rι comment ver Litavrent. Salomon.

, non autem cum confiisione & verecundia. nec publicd & contemptibiliter est arguenda. UMEmembarguenda fuit severa austerit tri. um virorum, de quibus narrat x Meri- ιλε. eap. s. Quonam primus vocabatur Gam ω:iu.

publi d uxorem repudiavit, ex eo praecisὸ, quod ipsi discooperto capite prodierit in publicum. Secundus vocabatur Smius Sep- , qui similiter uxorem suam repudiavit ob hoe solum. quod ludos peetaverit ipso ignorante. Tettius vocabatur , qui uxorem iuste pereus

cun interemit, vibid. γδd vinum bibisses. Cetiὰ non sie sanctus Iob uxorem suam licὀt pessimam corripit,lia secretὸ de modestE: Qtia si, inquit. una deit ulcis suis is laeso Iob a. Nec

dixit, quod fuerit stulta, sed quod quasi una de

stultis suis locuta sit. Explicatast quarta ars rQuia uxor sit dilia

genda per completam co--ου uacasionem. Et illam inter vinam dc uxorern completionem charitatis S amicitiae, mensurat Apostolus tripliciter. μι-

νη. o per dilectionem Dei ad Ecclesiam, quae fuit

niaxima. Secundo per dilectionem viri ad corpus proprium. Et tertio per dilectionem viti ad scipsum. Et quidem uo Vinra dicit ad FH. s. Viri diligite urores vestras , sicut ec Christus Ecclenam, & tradidit semetipsam pro ea. Pro secundi dicit ibidem : viri debent dilige te uxores suas sicut de corrora stra. Et pro irem ibidem subdit: Unusquisque diligat rem suam sicut semetipsum.

Nec mirum, sunt namque uxores gratae in convivendo, condolendo. ω commotiendo. Undὰ narrat Valeriis de Regina uxore Mitrida. tantum amarit Regem conjugem suum, ut tonsis capillis , habituque virili assumpto, equis & armis sese assuefecerit, ad hoc, ut virum fugientem continuo per terras

extraneas sequeretur. Sunt etiam uxores stratae

in pie condolendo ; pro cujus probatione deservit illud , quoci narrat de Qui eiis a Spartanis essem capti& ad decolandum in carcere reservati , illustres conjuges cum custodum licentia, tanquam val dicturae maritis suis occidendis , ingressae sunt careerem, in quo vestes suas foemineas dederunt

maritis suis, qui iisdem induti & veluti prae do.

lore velatis capitibus egressi, carcerem secuti eis vaserunti, foeminae vero in carcere vestibus viti.

Iibus induta remanserunt,& sietam ipsi, quilmistae ultimδ liberati sunt.

Denique etiam uxores sunt gratae m Hemis. Narrat S. Huronymm os. ν. contra L - .H-: QqM Indi multas uxores habeant, est autem apua eos lex, ut uxorcharissima marito de-lancto, cum eodem cremetur. Contendunt autem uxores de amore viri, &quaevis vult ex ambitione esse illa , quae maritum summe dilexit. Illa tandem quae inter uxores est vici rix, in habitu & ornatu pristino iuxta cadaver mariti accubat, illud amplectens & deosculans, quantumvis una cum marito comburi debeat.

Nihilomin is quamvis uxores subindὸ sint

γει saepissimὸ tamen contrarium fit, quod in omni genere sint ingratissimae, &pessimae, causantes viro inexplicabiles molest:as. Narrat S.

dam Romano , qui interrogatus cur uxorem suam pulcherrimam, & dit immam repudiau riit protendendo suum pedem dixit eis : Hic s-cus quem videtis, videtur vobis novus, pulcher.& elegans, sed nemo prater me scit ubi me premat. Adde quδd incomprehensibilis tapE sit viro malitia uxoris; imb eiusdem impudicitiam vulgδ notam, maritus delusus de ignorans. quae domi suae fiunt, cum juramento negare debet&excusare. Hoc modo ur refert Deo citiu0 Metella uxor Siliae , erat palim impudiea , di tamen hoc ignorabat Silla: & tum longo tempore post , Athenis ex hostium convicio didicit uxoris suae impudieitiam. Unde Metties dicimus o Conjugis, x nati vitium vix nosse valemus; Quodq; domi gerit. postremisset te sciemus. cim conjunx,natus, servus peccat, vel alunus Cantica vulgus habet: nos tamen ista latent.

LECTIO XXXXVI.

TEXTUS.

Multigera ratem impurum misi do non erit utilis, or a Derisu plaudiuiones Ospuriavi timina non dabunt radices a Stas ;/us es numentum corica tain ramis in tempore germinaverunt, in miter posita a venu commovebuntur, nimietare ventorum eradictivantur.

Postquam Spiritus sanctus commendavit e L stitatem coniugii, hic redit ad damnandam

foeditatem adulterii. Et ait: Afutigena aψι,εmpiorum hiemis non es utilis id est, sentiquae ex una parte est impia , ex alia autem parte est ex distinctis, dedi vel iis generibus , 5 Iemi nibus diversoriam adulterorum conflat stupetis comi xta ex diverso adulterino seriola se O

- Puta ad legem communem Reputalica ferendam quia tales homines perve erues ex diverse adulterino languine, nunquam aut raro erunt concordes in Jese serenda pro bono communi. sed quisquis bonum situm particulare

adulterinae progenies non dabunt radices altas, seu genealogias antiquas. Nam si daretur inhumano genere inditerenter concubitus sol ni. carius, & adulterinus, ita ut indiffereter se minacu quotaq; viro comisceatur,tune sine dubio nopossiet filius sputius natus assignare genealogiam suam antiquam, producendo de commonstran- suum avum , aDavum, atavum, x alios suos progenitores , hanc vel illam legem per consuetudinem approbatam observasse. Nessabiis firmamentum eoorabunt. Id est nec tales filii ut po-tὸ lubrici. de carnales, bonas leges in bona natione findatas, dare poteriam. Eisim ra-is in tempore eremi verem i,

firmiter posita ἀ voniis eradica πιών. Id est, si cui rami debile nutrimentum recipientes a radicibus.

120쪽

eibila, germitiare vel porere notant, non ra. me fructificare ita nee tales filii adulterini. Licet

enim possint incipere virtuose vivere , non tamen continuam hane bonam vitam , saltemr

gulariter loquendo et quia sequunt ut vestigia, de mores malos suorum patentum. Et ideo a qualibet mutatione mundi, ipsi etiam mutabuntur. Ita ut licEt in iuventute bonas aliquas educatio- Des ad tempus recipiant: Tamen insemiurid est non fundati de solidati in virtute; a Huto, id est a contradictione, eo avebuM- . id est, ad dimensam benὸ vivendi rapientur. Ea amietare Mut strum. id est , ab excelsu contradi et ionis & tribulationis, era abanιur , id est, suam paternam ves aliam qua neunque bonam legem dimittent Circa illa verba , Ad ruri ap τ ι πιι, sit

ARTICVLVS PRIMUS.

Utrum in alba adulterii gravius peccet vir,

quam uxor pDIco , quia caeteris patibus plisis peceet uxore sed quintum ad bonum fides , qua

uterque eonjui. x 1lteti obligatur, tam vir, quam uxor peccent aequaliter. Probarur ρνι mapcra. Quia uxor non lumpecta: eontra bonum fidei . seu fidelitatis , qua est obligata viro; sed etiam contra bonum prolis. Ergo. Prontur Iecunda trer. Quia quantum ad fidem servandam , vir de mulier iunt aequaliter obligati: Ergo quantum ad hoc aequalitet pre

cant.

Dura. Tam vir quam mulier, ob adultetium puniantiar aequali poena divortii. Ergo cum poeni debeat adaeqliati peccato, signum est , quod adulterando aequalitet peccent. Anteeedens docetur a scar ennarium dise v. ea M. Ubi ait ἐν Christiana Religio a aulicriani in utro que sexu pari ratione condem i. Ergo RU'ο-Go. Concedendo, quod tam vir adulteram, qua tamina adulteram ad patia judicent ut in causa divortii, quia illud propter quod se ciedum est divoritu, eii stactio fidei:& quintiam ad hane fractionem fides , aequaliter peccant in actu idulterii ut dictum est) non tamen ae. qualiter simpliciter, de omnibus inodis. Nam muli et peccat contra bonum fidei , &eontia bonum prolis ; & ideδ causa divortii in muliere est major , licEt adulterium in viro sit eaula sussciens ad divortium. Neque ex aequalitate pie. nae eolligi debet aequalitas peccati, licui patet in

duobus sui ibus. quorum unus centum fiorenos,&altet mille aureos est furatus, de tamen uterque condemnatur ad furcam , cum tamen conia stet, qui d is, qui furatus est mille aureos ara villi spectav iit, quilin alter o ita ex hoc, quὁd tam vir . quam mulier adulterantes puniantur aequali poena divortii. non sequitur, qudd aequa. liter adulterando peccavet in .

ium ad hoc, quod magis teneatur vigere virtute '& ratione; pensando tamen omnes circumsti tias. mulier gravius peccat, quia ples facit eo ita bonum matrimonii. Nee his obstat S. Augusti De adulterio eotis jugatorum ut refertur in C--e 32. qu. s. Indiagnantur, ait enim S. Praesul, indignantur si a diant , adulteros viros rependere, seu liabete similes adulteris sceminis poenas; tamen ramo gravi iis eos punire oportuit, quanto magis ad eos pertinet & vii tute vincere , dc exemplo reingere foeminas. Non inquam obstat S. Aueusti quia non loquitur in diua aut horitate , nisi de soli circumitantia virtutis & rationis , quae invito debet Praemunere, quod libenter concedi

Non desunt tamen authores, qui dicunt viarum fornicantem fravita peccare, quan scemianam , inter quos est author summae cinfestati

rum Ab, . v. a. qu. 9 Ubi tamen malὸ pro se citat Petrum de Tarentasia, & S. Thomam in quarto : Nam Petrus istum dicit: quδd vir plus peceet,propter redundantia i xtionis, S. I homas vero accet,quod malier plius peccet, quia iacit

plus contra bonum matrimonii.

ARTICVLVS TERTIV .

Utrum plus peccet caeteris parisus vir ad ulterando, quam sacerdos Arnieando

Dico, pro nunc, quδd eaeti ita paribus bacet dor plus pecce: Gmicando, quam viras

ulterando.

Prabas r. Sacerdos vovit solemniteteontinentiam ab Omni muliere de totaliter se Deo dedicavit; vir autem solum jutavit mulieri iid litatem .&ad oppositu continentiae se obligavit si velit uxor, hoe est ad oppositum altam: Ergo Sacerdos se magis elongavit ab actu carnis; quia vovit , quod nunquam cum aliqua velit conet mileeri, & consequenter gravius peccat. cf. Masur. Sacerdos magis solemniter v vlt castitatem , quam vir iuraverit fidelitνtem uxori. Ergo sacerdos fornicando plus peceat, quam vir adulterando. Antecede m probaturie declaratur. Quia votum Sacerdotis de se vanda castitate est Glemnietatum per sulcepti nem sacri ordinis, quod Saeramentum est maioris reverentiae , quam sit matrimonium, ut passim omnes satentur : Quia Sacramentum in distis sacerdotalis directὀ. & immediat E. appliavit hominem ad conficiendum Corpus Chri Iusti verum in sui mento altaris,quod est maximsi, quia potest homini communicati in hac vita. Ergo.

Ex dictis eolligitur,quὁd etiam subdiaconus,

teris patibus , gravi iis peccet fornicando, quam vir adiit terando. Et ratio est. Qitia v tum suum est solemnius, propter S eramentum

ordinis, quod suscipit: & propter snem e sinetendi Corpus Christi verum, ad quem ex tunc opplicatur. Porrb. quia Sacerdos eastitatem a se in suste.ptione Subdiaconatus promistis, , denuis ap- peccet vir, qualix ulteri Gipu, Christi, ideo sacerdox sornicandogm. Vius peccat, quam Subdiaconi vel Diaeonis

. lao, quδd licet vir quantum ad unam cir- semirando. Addit deindὰ sapientissimus Magio cum stantiam gravius peccet , puta quan- L, fies

SEARCH

MENU NAVIGATION