장음표시 사용
91쪽
comment. super Lib. Sapient. Salomon.
apparens dixit : Morci Confid. te, ego tu nolite timere. Quasi dicat; Inliantes estote orationi,&confidentiam in me halbete , quia per meai assii tintiam ultimatὰ omnia pericula
Explicauur tertia parr, quὁd D Uidotia nobis bonas , Certe mul tum confert infirmis, sperare in liuo Medico. diligere Medicum, dc per hunc suam sperare sal
tem. Uliae Seneca lib. . . Deciamatιanum cap. 3. narrat: Quod quidam pater a filio tuo medico sit curatus , quia pater habuit tantum confidemtiam 1d filii im situm; Novercam autem suam in infirmitate eadem, qua pater fisus labo labat, ast Gesani . curare noluit, dicens: Spes patris de me, tanquam de suo filio , fuit magna causa curae, de hanc magnam in me confidentiam de noverca
mea praelii mei e non polliam. Unde subdit Seneca, nihil magis prodest aegrotis , quam ab iis curati, , a quibus volunt. Applicatio. Quando nos sumus lansui di peccato, summa nobis habenda est e Gnhdentia , tam de habenda sanitate . quam de Medici Claristi bonitate : nam licet infit initas sit magna, facile tamen propter hanc magnam est fidentiam curabitur aliquis, si speret de confidat in Christium. In cujus rei fisuram Christ :s Asaith. p. dixit paratilica: Confide fi
li, rei nittuntur tibi peccata tua. Econtra autem
ob desectum hujus confidentiae, & spei, Iudas
istariores & Cain, in curabiles erant , peccantes desperando peccatum in Spiritum sanctum, qtaod non facile remittitur, nec inhoe, nec in altero saeculo. Matth. ix. Et licEt fortasse aliquis
perterreatur a Filio Dei Christo Iesu, qui Iudex
est, oportet tamen intueri Matrem quae medicini et t. Und8 Casiodorus in quadam Eristoti, sic ait: Tu humani generis Patrona, tu anticis reis Medicina singulat is, quis tuo non egeat munere, cum supeccare commune' Item S. Berna=oromioa a Iuper missus est, prope lin/m ait i Si criminum immanitate turbatus, conscientiae seditate conuisus, judicii horrore pet territus, bar thro incipias absorbe i tristitiae desperationis ab , Io,&c. Cogita Maria.Si angustiis premeris in periculis vel in rebul dubiis .cogita MARiAM in- voea MARiAM MARI An6tecedat ab ore, nore- cedat e corde. Et ut impetres ejus orationis suffraglu,ne deleras coversationis exemp'u;ipsa seqies non devias ; ipssim rogans non desperas ; ipsim cogitans n an erras; ipsa tenente non corru s; ipsa protegente non metuis; ipsa duee non fatigar ipsa propitia pervenis, qiid humiliter tendis; desie in te ipso experiris, quod metito dictum sit rει uomen mirginis MARA CPorrA de anima taliter eonfidentiali dicitur Dan. Non est confissio eonfidentibus in te.
I iis alvum, secundum quae cogitamerunt, correptionem habebunt: qui neglexerunt,sum, se a Domino recesserunt; sapien
tiam enim, diseiplinam qui aberit, in faelis est.
Postquam Spiritus sanctus monstravit, Justi post hanc vitam habebunt mercedem ;nunc divertendo se ad impios docet , quod ii si
non transibunt impuM. Dicit ergo et Im=μι autem semisum qua cogita erunt, cerrefluonem λί M.t: id eli impii, qui posuerunt animae morta litatem,&quod post mortem non erit malis
liqua mena. illi inquam, id est Pirinam habebunt eorrespondentem suae ni alitudia tem secuuiam quac uaverum , ut intelligas, quod si puniant ut cogitatior es, a quibus omne malum procedit: etiam locutiones, &Operationes malae puniendae sint.
Qua neglexerunιj sum; Id est Deum , qui justillimus est , de iustitiam ejus. Justii Menim
fuit, &est, ut omnis creatura rationalis, propter
gratias a Deo acceptas . Ibllicitia& dilimni et Deum honoret, qui earundem gratiarum est largitor. Unde Michae. dicitur : O homo lquid sit bonum i quid Dominus Deus tuus Fae rat a te indicabo tibi: utique facere iudi ni cdiliget ejustitiam, & solicite ambulate colam
D a Domino ratesserunt, id est, juxta vias Do. mini,& praecepta Dei vitam stram non institu runt. Causa autem cui impia a Deo recesse: un est ipsa negligentia utendi gratiis sibi a Deo o latis cooperando iisdem. Et haec negligentia tamdem patit in homine peccatore contemptum sui.& vili pensionem peccandi , propter quod di
citur: Prover ii. Impiax cum mptos duim peccatorum venerit, eontemnit. Ex hoc aut cine citatemptu provenit, quod peccator non soluim non curet scire illa, quae Dei sunt , sed insiliret abjicit selemiam Dei. Unde subditiit in tur Sapientiam 2 HIN. linam quι abjicit. i salix est. Qui abieceris Saριεntιam, id est fidem de supei naturalibus a Deo revelatis; qtiae a nobis non sunt comprehensibilia, juxta illud Rom. ii. O altitudo divitiatum sapientiae &silentiae Der , quini incor prehen lib:lia sunt judicia eius, & investigab litviae ejus: talis inqiram inscelix est. Item qui abiecerit Di Piplinam, id est, admonitiones & eorreptiones, quas Deus per Pro phetas suos, de Praedicatores mundo monstravit, infelix est. Undὸ Proverta 1 s. dicitur. Qui
abjicit disciplinam deficit animam suam . &consequenter animam suam dejiciendo, insta. lix est i dum scientiam Dei non vult seire, nec addiscere. Huc facit illud Metricum. Trei inscelices in mundo dicimus esse tinfit lix qui pauca sapit, sternitque doeerat Inso lix qui multa sapit, spernitque docete. Et quia ad Clericum pertinet non solum multa sit re, sed etiam alios docere: Ideis si hoc juxta
ossietum suu non faciat, graviter peccat. Pro quo Nola,quδd Clericus peccator si similis Arge. Aquι sicut refert Ovidi I. Metii vh. circa m) fuit quidam pastor , habens centum oculos, tamen solum habuit custodiendam unicam vaccam, de virgine paulo antὸ trans Omatam. Porro Mereurius, ut sibi aequireret
92쪽
illam vaccam , finxit se custodem & pastorem
accellitque ad locum , ubi Argus vaccam hanc pascebat. Incipit postea Mercurius ita suaviter fistulare, ut Argus eum rogaverit , quate uus sibi placeat iii pascuis ibidem cum capris suis m rati lecuna. Atinuat Mercurius itinuique sedens cum Argo capit dei tuo gratiose fistulate, donec aliqui oculi dormit velum: continuando autem lita cum nitulatione , Omnes oculi Argi dormiei uiri. Duni autem Mercurius vidit, quod om-ia esceni uiri oculi Αιgi essem cui ili , & s. pore Obruti, tot rexit Mercurim, & caput cum oculis amputavit, Ee sic vaccam illum lic trans ornat alno virg ne tecum duxit. Applicatio Moralis.
Clericus litteratus est ; Argus centum habens oculos, nempe considerationes multas, id est, cautel ist& tamen ii ibet sol sim unicam vac- eam custodi elidam, id est unam conscientiain. Quae quidem fuit virgo quam d u retinuit innocent x l ur atem , sed tamen per peccatum traiis tor: ata est in vaccam bestia leni, nemi Econcup ltantia&voluptate. Unde Isii. 7. N triei homo vaccam. Et osseae . . Sicut vacca lasciviens decimavit Israel. Mercurius autem id est, uredium currens est diabolus, qui circuit quaerens quem devoret. i. Per. s. Ille diabolus fistulat ita diliciter per strepitam lasciviae mund nae,atent per a lulationes amicorum , qudd Argus ille per negli-entiam Obdormiat usque ad mortem. Et tunc nomine per negligentiam dor-nuente venit diabolus, & aufert caput ab homine, id est, separat ab eo Cliristum l. qui est eaput Ecclesae: & miseram vaccam ducit in gehennam. Et ideo dicitur Iud. ι S. Nolite negi gere nolite celli rea custodia, de concussione consci. entiae propriae. Pro quo tu ecunao, Quod iste sit modus, &ordo cadendi . seu ecandi in homine . quantumvis lacrit in statu perfecto, videlicet Prinis. negligere modic a, loqui Otiosi. laro confiteri, & aridὰ Seere olliemin divinum,m. Quae omnia v. dentur esse modica, & levia peccata, post ista autena peccata levia inducit diabolus in peccata graviis .iima. Clica dolium sunt masti circuli, quibus asseres dolii colliguntur, de isti magni ei reuli in suis. xii emitatibus conjunguntur, seu colligantur cum Parvis viminibus ; solutis autem his p rvis solvi in turmagni , & solutis magnis dosum totum deccdit. Sic etiam fit in moralibus, nam qui spei nil modica, Paulatina decidet, Udicitur
An homines mundo diasti sint negligentes in addiscentio morum sanoetatem, in discutiendo propriam perversitatem; in rc verendo Dei Majestatem; S: in sufferendo proximi necessitatem
mundo dediti---a ceudo mo-r m ctitatem. Scitur , quod homines mundani sint diligentes ad discendas artes subtiles ex curiositate utem addiscenda jura civilia propter utilitatem . vel artem bellandi propter strenui Linem, vel etiam artem negotiandi, prepIerac-
qilirendas opes,& sic de singulis, quae ad vitae
praesentis promotionem pertinent. Sed ad diaicedam artem bene vivendi, Deo serviendi, pec cata vitandi, Omnes quasi sunt negligentes. Ut de mundus invitat ad errores, de ineptias,& pl iique obediunt illi; Delis autem invitat ad honores de nuptias , & omnes propemodum ne gligui. t venire : Unde Matth. ta. dicitur : Illi neglexeriint , dc abierunt, alius ad villam suam, alius ad negotiationem suam. Et tamen haec, summa Sapientiae trici rebei id vivere. Ad quem modum benὰ vivendi addiscendum nullum i m. pus latis magnum est , et ianui a pueritia .. queau humani aevi terminos v ta producatili relle Se .eda Ep st. ιc s. Porro hic est una n g gentia repertam multis juvenibus. qui dum v t oi
sunt tutam scientia in acquuere, respu' ni artem scientiae accipere; de negligentia tal um iuvenum est filia ius et blae , quos benὰ deiidet Searca primis dicetis. Non poteris octilo quantum contenderet nces Non tamen idcuco contemnas lippus inungi.
Vult dicere. Ponamus, quod sis lippus, &non
sidas tibi tantum acumen visus acquirere . sicut liabent linees, non tamen idcircδ d bes contem. nere uti collirio, S aqua iuvante ad acumen Visus et Patuum enim est partem contemnere, quia totum non Potes habere. Talibus aptis ad discendum dicitur i. ad Timoth. 4. Nos negligere
gratiam, quae in te est. Explicatur Dcuuia pars, quδd homines sint negligentes in dri cutiendo propria perve fra-εν-. Fuit quidam Senesical his, qui novit opti-mε ordinare familia in alienam, de regimine a
tem domus sitae propriae nihil scivit di ponere. Tales Senescallisant multi, qui diligenter deis.ctas aliorum emendant, dc tamen negliguut proprios defectus corrigere: Unde etiam huiusmodi accurate sunt solliciti d discutieda alietur. CO-s etias sed negligetissimi ad examinadas scientias proprias;cu tamen nobis dicaniti ut incessanter conscientias proprias discutiamus. Iudicumr . Nolite negligere, nolite celsare.
Explicatur tretia pars, Quod homines sint negligentes inrotranda Dri Maiestatois. Et adlioe debent benὰ attendere Praelati, Clerici , Ecquicunque Religiosi: & tamen si rem benὸ peris Pendamus , hi ipsi inet sint, qui hanc negi gentiain laepE committunt et Unde Pavraia p. a . He Iur: Levi te egerunt nestigentius quibustamen praecipitur Deut.8. Obierva,& cave, nequando
obliviscatis Domini Dei tui, de negligas mandata ejus, atque judicia. Hanc autem negligentiam in istis Levitis, vel Clericis causat nimia fie-quentia assistendi Deo , quia nimia funiliaritas
parit contemptum.& tamen contra tales dicitur: 1. 19. Filii mei nolite negligere, vox elegit Deus , ut stetis coram eo. Explicatur quaista pars, quod homines sint negirgentes insissereudo proximi ne osmaum. Et ait lenunicuique nostrum dicitur illud . Deut. 22. De omni re statrix tui, si perierit. & inveneris eam, non neeligas quasi alienam. Rex se tris autem periit. si incidit in lurones, vel si deis pati peratus.vel indiget at quo pro amore .hristi. Tales proinde non debemus t mugi re , sed eis continuo auxilium praestare. Veiam tamen homines
93쪽
mines mundani ad hoc respondent: polliem quidem talem juvare, sed non sine meo damno. Sed nunquid poterit Deus recompensare damnum tutique, quia justus est; Unde Prowrb.Ia. dieitur: Qui negligit damnum propter amieum justus est Ergo talem justum Deus,
Utriim omnis negligentia sit peccatum mortale ζ
commentsuper Lib. Sapient. Salomon.
rael; de quo Deus , ob peccata populi illius, Iiber. ac justissime poterat ordinare. & disponere, postea verb Nabuchodonosor hanc , populi Israelis a mustionem , quam Deus permisit fieri a Nabuchodonosore, adscripsit Nabuchodon sor potentiae suae propriae.& ideδ quod debuisset facere praecise ex obedietiaDeo piaest ada, haec irsa seeit ex odio personarii ideis q. peccavit morta liter. unde dicitur in textu: Maledictus homo,qui facit opus Dei frauduleter;Maledictus,qui prohibet gladium suum a sanguine , id est . qui parcit in junc pro ultione,quam Deus praecepit infligi. Dico, qudd quandὁ negligentia est de actu.
vel citcumstantia actus necellaria ad salutem, tunc talis negligentia est peccatum mort le : Secus autem , ii nec actus, nec circ una stan a,
sint de necessitate salutis. Estieatur ri pari. Nani si negligam dare proximo Eleemosinam tempote xtremae necessitatis, vel si negligam aciunt cadentem subluaecepto V.g. auditionem Misi e , pecco moris iter. Similiter si homini thdigenti in extrema Mecessitate eonstituto dem eleemosinam praeciscex respectu humano. & non ex charitate, peccci mortaliter; omittendo circumstantiam, quae debet elle in omni actu virtuoso de necessitate salutis r undὰ i. ad Cor. c. dicitur: Omnia opera vestra in esistitate santal pti Murseiu..iares. Nam si negligam x-ctum, vel circumstantiam actus , non praecepti vel non pertinentis ad necessitatem salutis, pecco similiter . venialiter, ut si negligam talutationem Beatissimae virginis MARl E . dum est ejus aliqua festivitas. vel sit ex remssione vuluntatis cogitem de impertinentibus , dum audio lectio.
negligit . perdit timorem Dei; Sed qui perdit timorem De , peccat mortaliter: Ergo quicunque aliquid negligit, peccat mortaliter.
Respondeo. bd is, qui timet Deum nihil
negligat de his , quae sunt praecepta tanquamn
cessaria ad salutem ; & quia homo solita negligentiam parvam committens , nihil negligit deliis, quae sunt necessa ad salutem; ideo tim rem Dei non perdit simpliciter. Di. ea sivi. o. Maledictus homo, qui iacit opus Dei fraudulenter, ut dicitur Ieremiae . Erisgo cem maledictio non feratur, nisi pro peccato mortali , signum est, quod quaevis negligentia sie
Respondeo, quod ille sit maledictus , qui sa-cit opus Dei fraudulenter, Ordinando nimirum opus bonum. ac praeceptum , non ad Deum tanquam ad ultimum finem, sed solum ad et ea turam; vel ob vanam gloriὸm tanquam proptet ultimum finem et S tales homo sicut peccatim ortaliter, ita etiam est maledictui. Caeterum in authoritate allegata ex Ieremiae cap. o. Propheta ad litteram loquitur de Nabuchodonosore , quem Deus secit instrumenisium suum ad flagellandisin populum suum Is
cta, crinia bitabilia opera eorum. Ma heres
eorum is mora, se negligentissimis Ei
eorum , malidicia creatura eorum.
Ostquam Spiritus sanctus ostendit, quom L do impii in altero mundo cruciabuntur nunc ostendit, quod etiam in praesenti vita aliquas mutetras sustinebunt. Dicit ergo. D vasua est διι εο--, id est,ialio putabant, dc sperabant se evasuros Omnem pinnam. Unde de iis velificatui illud Isaiae a8. Posuimus mendacium spem nostram, S mcndacio protecti stamus. Ubi quὁd spiritus sanctus contrariὸ inda cat, spem Justorum S spem impiorum; nam de justis dixit supra . spes justorum immortalitat: plena est; de impiis autem dicit: Viscua sistes Unde Apostolus nos via impioium
deterrere volens ait: 1. Cor. 6. Hortamur via ne in vacuum gratiam Dei recipiatis.
Diabarει estum; Id est, quamvis iustiter Ia marique in bello . consilio, S pace muLtum laboravelint pro habendis suis voluptatibus, isti tamen omnes labores sunt sine sita ultimato. Quod ipsum injusti recognoscunt, ut dicitur infra Sap. s. Lassati sumus in via iniqui ris, x perditionis . & ambulavimus viam dissi
Et ista birabilias vera creti, Id est. Deus, quit habitare dignatur animam piam, R animam non ponentem habitationi suae obicem; ille inquam animam impii non inhabitat: Quia .peram εν ν/ru una iubarisas a Deo. Mutiores σε m insensa , Id est, ει minae tum luxuriae semine deditae sunt. tanquam sint stultaeae insensatae: faciuntque viros sios summa effoeminatos,& obcaecatos.
Nequissimi sibi νον-, Id est, omni genere flagitioriam sunt imbuti filii istorum impiorum, dum non vident, nisi pessima exempla a suis parentibus, &pessimhac citra timorem Dei educamur ab illis. Quid mirum ergo, si talis situs
evadat pessimus, & tandem Insurgat contra parentes. De filio sic male educato dicitur Reg. ιέ. Operatus est iniquitatem seper omnes, qui erant ante illum. MM.dina exeasurra νε--. Quam Wis homo creare nihil possit, nihilominus, quidq uid ho--ο vi 2αιὸ e cogitat, sive in materia luxuriae, sive
94쪽
sive in materia injustitiae,&e. Noe potest quo- &quod de vestimento procedit tiaea,&ὲ in dam modo dici creatura illius. verumtamen liere iniquitas viri, ut aicitur Mel. o. Et ideo ista monstruosa figmenta peccatorum sunt ex communicata a Deo, & maledicta. Undὰ Eeel. 37. dicitur: O consumptio nequissima , undὰ creata es Circil illa verba MAI-osit
ARTICULUS UNICUS. Utrum foeminae sint fugiendae, quia sunt
libidinosae in alliciendo; malitiosae incon vivendo , litigiosae in colloquendo; proditiosae in consulendo D leo, quod multores ob quatuor praesita
caulas sint frugiendae, maxim Ea vitta religio sis, & Ecclesiasticis. Explicatur Via -Ouδdsceminae sint detestandae , Nam taminae in operatione libidinis plus dele. ntur. quam viri; unde Tresias dixit: flaminas habete decem uncias luxuriae. viros autem tantum habere quatuor uncias luxuriae. Fuerat
autem iste Tresias successive utriusque sexus ut fabulantur Poetae & ide5Tresias constitutus fuit judex, n vir vel muli et plus habeat de luxu ria, vel plus de delectatione luxuriae. Itaque ad propositum deveniendo, sicut foeminae plus in libidine delectantur . quam masculi, ita in Omni se insu magis alliciunt, Puta per suam sor maria. seciem, gestum re vocem. Et quamvis forminae sim frigidioris complexionis,sunt tamen ferventioris libidinis. Unde Osi ι
parcior in nobis, nec tam furiosa libido Legitimum finem. samma virilis habet. Vult dieere o widius. quδd libido mulieris sit imfinita ; valde enim nocivum est, quδd sine noc mento videri non potest: & tamen nobis dieitur EccLy. Averte faciem tuam muliere compta, εc ne tibi concipias speciem alienam. Multi propter speciein mulieris perierunt, dc ex hoc concupiscentia, quasi ignis exardescet. Hunc ignem satis pertimuit lanctus ille Monachus, qui matris suae nudas tibias noluit tangere. eum eam ultra aquam portare debuit; ut te gitur in Patru-. Similiter istum ignem satis timuit Sacerdos ille, qui in hora mortis mulieri auscultanti , an spiritum exhalasset, dixit rIgniculus vivit, paleam tolle. Ut refert S. Istum ignem etiam satis adinvertit Poeta ille, qui dixit rFiemina sis Litanae, stetens rosi, dulce venenu. semper prona res , quo prohibetur ei. Ucit enim vultu. visu, risu, cute, cultu Huius ab insultu.quantu potes esto procul tu. Istum quoque ignem satis consideravit Angelicus noster Doctor S. Thomas de Aquino ; qui eum in turri custodiretur in carcere . occum ad eum seducendum inhonesta juven. ula sola suil- set intromissa in cameram ille ardente titione decantino erepto eam celerrimἡΩwit: prope
sciens, qudd in conspectu simina: α escet ignis, super omnia oportet sequi consilium Apostolix Cor. 7. Bonum est mulierem non tangere.
Nec te excuses,qubd iam sis senex. & tamina quoque sit vetula , vel quod mutat fit finiri
aut religiosa : haec inquam excusatio in praesenti non admittitur. Nam quid est frigidus silie εc chalibe, & ramen ex mutuo horiam contactu prosilit ignis Similiter terra est bona, &pl via est bona de coelo descendens : dc tamen triusque commixta o non est nisi lutum. Undὸ
Res tam diversa dicEt utraque si bona per se, Si sint perversae, junctae perdunt pariter se. rt ideo merito strictissimὸ orohibetur. Cle serum , dc mulierum cohauitatio Exire. Da inruarm --Hierum pertum. Et in aue 3 i. Ubi allegamur verba S. Hyeronimi dicentis r Hospitiolum tuum aut raris aut nunquam muli rum pedes terant: non potest toto eorda habitare cum Deo . qui seminarum accessibus copulatur. Nam foemina eonscientiam secum
habitantis exurit. Et inia est, quia Monaeia MMOnacliae non permittantur simi habitare in eodem Monasterio ἐν sed potius praecipitur, MMOnasteria puellarum longius Monasteriis Monachorum, vel propκt insidias Diaboli, vel propter oblocutiones hominum collocentur. Undὰ S. Histrau. Dimia serieima sic unium quemque Clericum alloquitur : Quid tibi retiaeminis, qui adstate cum Deo fabruaris ' Fc miliarum cum Clericis nulla sit convioeo , aut conve satio. Ianua diaboli,via iniquitatis, scorpionis percuruo, nocivum genus esti cemina;cum proximat ad stipulam , accendit ignem, flammigero igne percutit se mina conscientiam p titer habitantis. Euo iudico . si eum viris seemianae habitent. non deesse viscarium diaboli. Ex his ab initio aucupatum est peccatum, mentes ferreas domat libido. Haec s. Hieronymus. Itaque in medio mulierum nolite commorari Eccl. t. Explicatur1ocainda pari. Quδd mulieres sint fuciendae, quia sunt iaNam Eccl. . dieitur a Brevis est omnis malitia se per malitiam mulierum, sors peccatorum cadat super illam. De qua loquens S. CF se m- δε--suod Mae, quem fecit de muliere mala. dieit sic: O malitiolum, & acutissimum telum diaboli mulier s Per mulierem diabolus ab initio Adamum in Paradiso prostravit, per mulierem mitissimumDav M. in homicidium. 8c adulteria. destinavit;per muliere.lipientiis mu Salomonem in sacrilegium praecipitavit ; per mulierem sortisissimum Samsonem rasam caecavit; de castissimum Iosephum vinculis dc carceri manciliavit ; peἔmulierem, mundi lucernam Ioannem Bapi stam capite truncavit. Haec Suiranta autem sit malitia mulierum , de clarat idem S. ιο et ore is, , G i. Dabia amica De prima loquitur sic: Haee videns virum suum ulcetiis bus ignitum, cadentem doloribus, involatum vermibus, in sterquilinio residentem, α cineribus
95쪽
commentsuper Lib. Sapient. Sa lomon.
vel salem non sine d scultate. quia non accedit debet accipi. Qiramitas est aequitas; ponitu ad Christum cuni persecta voluntate ipsi Gli se viendi. 5: de tali dicitur illud Luc. i . uxorem duxi, de ideis non possum venire. examinatur Electus a Deo ,. an non sis ratiociniis obliptus Certe homo v. g. usurarius de idem eii de homine simoniace promoto, vel de eo qui spoliavit alterum , nec vult restituere qui de pecudita usiuraria filii ditatus,
tenetur ad restitutionem si autem restituere non velit, non admittitur a Christo ad prosessionem aut gloi iam caelestem: Nee dimittitur ei peccatum, nisi restituat ablatum, ut docet s. Augustinus. Undὰ de istis nolentibus restituererem ablatam, dicitur in Psalm Declinantes autem in Obligat ones, adducet Dominus cum operantibus iniuriitate
Quinto, quaerit Deus ab Electo,an habeat alia
quim Occultam infirmitatem, id est . an habeat pectarum occulturii,&grave , quod necdum ex lavit per poenitentiam ' Si enim tale pecca tuli, non consessum habeas, Christus te non admittet ad professionem. Et ideo quisque nosti umpudeat se tali modo gerere , ut cum a Deo exq linque punctis hierit examinatus , benὰ subii: lat, ne a professione . id est a gloria coelesticum consitione repellatur. Et hoc est, quod moner Apostolus a. ad Timotheum a. Cura temetipsum probabilem exhibere operarium, ineonsuli bilem, & qui sie inventus fuerit, ficit professionem suam in finali judicio, dicens illud Deut.2s. Profiteor hodie coram Domino Deo, quod ingressus sim terram , pro qua juravit PMuibus nostris.
Explieatur tertia patri, quod Electus il Deo
examinetur sicut Baeca reara aniὶ m. Nam Baccalaureus antὸ Magisterium probatur in tribus: nempe in Mendo, restondendo, Gopponendo. Debet enim legere talis magiis strandus, ad minus unum volumen suae facultatis. Nos quoque per consessionem legere debemus vo 'umen conscientiae nostrae. Stolidus Clericus est, qui nescit legere Scripturam suam, de opus proprium, ad Galat. s. Opus autem suum
unusquisque probet, & sic in semetipsi gloriam
habebit. Soe sevi, debemus Ovmine, id est, arguere per justam correptionem proximorum, de hoc pertinet principaliter ad Praelatos de subinde etiam ad omnes. Unde Matth. I 8. si peccaverit in te frater tuus . vade Zc eorripe illum inter te de ipsum solum. Undὰ Sap. t. dicitur. Probata vi tus corripit insipientes, & Praelatis dicitur J rentiae s. Probatorem in populis dedi te. debemus remonaere prorastico actione. Unia ι. ad Teis. dicitur: In omnibus gra ias agite. Et qui hoc compleverit, dignus est gradu Magistrali, exemplo Tobiae, qui in se haee omnia sor maliter de devotὰ complevit, peccata sua confitendo, uxorem corripiendo, dc Deo pro caecitatis flagello gratias agendo: de ideo ei dictum suit: Quia acceptus coram Deo eras,idebnecesse fuit, ut tentatio probaret te.
Ex plicatur pars, quod Eleetias probe.
tur a Deo sicut Drea 3 aut olutionem. Qui alteri mutuat denarium, diligenter consideratant E solutionem, quantitatem, pondus, de imaginem, num, de materiam e quia si in aliquo Boium defecerit, non est legalis moneta , nec est charitas, imaso est histitia, soniis est vetita . ad omnes, de ad seipsum. Unusquis lite nosti unail Christo denatium recepit, id est , an inram rationalem habentem imaginem Regis Regum; de in die mortis est tempus solutionis r ε tunc portet reddere denarium , de Christo offerre. unde Marc. 11. Offerte mihi denatium: Et certe nisi denarias habeat quinque praedicta, puta quantitatem, pondus, ima inem, sonum, de materiam,reprobabitur.Et ideo Ierem 6.dicitur
Argentum reprobum vocate eos, quia Dominus projicit illos. Si ver δ praedicta quinque habuerit, dicet nobis Christus illud Genes. 43. P cuniam , quam dedisti mihi, probatam habeo. Et de nostro denario velificatur illud Psalmi r Argentum igne examinatum probatum terrae , purgatum septuplum , examinatum igne chaim talis; strobatum terrae, id est,a terra nihil habens terrenae vanitatis . purgatum septuplum , is septem vitiis capitalibus, quae sunt radices uni verse iniquitatis.
Igebunt Iusti, O tanquam scintilia in a.
. EXPLICATIO TETTVS. Hostqvim Spiritus sanctus posuit promissi
x nem generalem, quod Sancti post hanc mortem praenuabuntiar: nunc in particulari tangit
excellentias saturas in remuneratione. Erunt
nim Sancti non solum faelices in anima, sed in corpore. Itaque Spititus sanimis in praesenti describit, quod ex redundantia animae gloriosae, iucorpus , corpus sit habiturum quatuor dotes, nempὰ auritasem, passi bimarem, Sulliatatem, cs Agilitatem. Et istae quatuor dotes in praesen
ti textu annotantur. Primo enim notatur Clara.
dicitura S . o. Tretio Sustiintas ritatis lyranquam scintilia. notatur Agilitas perly discinout in arundineto. Est autem arundinetum locus, ubi crescunt arundines , undὰ sicut scintillae moventiar sine difficultate inter a. rundines; &sne resistentia; ita Sancti sine tesistentia corpora movebunt.
Ad has quatuor dotes corporis floriosis-gnanter allusit Apostolus L. Cor. I s. dicens . Se minatur in corruptione, resurget in incorruptione, id est De .ptibilitate, G INAEOAIuasor Seminatur in ignobilitate , id est in obscuritate mortis, surget in Gursa, hoc est, in Garitate , Seminatur in infirmitate, surget in virtute , hoe est: φιδειate; Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale, id est Subtiis. Ratio autem, quare corpus glorificatumr
rione animae glorificatae habeat illas quatuor dotes, est ista. Quia anima glorificata tunc habebit persectum dominium sui corroris , non tum in quantum est forma corporis, sed etiam in quantum est mota corporis, x in quantum est
96쪽
est beata, & Deo conjuncta. Itaqtie ruintum anuaraeit beata, gloria animae abunans in corpiis, ς ausabit in il risaram. Undὰ Matth. ιν. Fulgebunt justi sicut Sol.
sc do Perfectum ant:nae tu men caus tin corpore-: Omne enim corpus,
quod patitur pallione propite dicta, perdit dominium sit pra suam naturam : imo talis passio propriὰ dicta eii causa corruptionis serna patientis, vel saltem est causa separationis materim Modb autem 'ula anima gloriosa incorrunt ibi litet, de persei id suum corpus conti nebit. ideo anim nunquam succunabet corpori, sed virtuos. reget illud. Neque hanc victoriam sup in pus unquam perdere poterit per aliquod peccatum, quia justi suti animae Beatorum intrinseco sunt in peccabiles . videndo tam
speculativE , quam pr Maice , quod nullum sit
. e ostendere solent. Tertio. Ciis animia non sollim sit fiam a comporis sed etiam motrix , seu motor corporis, ut patet ex s. ideb movebit coipus petvoluntatem; δe quia habet persectum Aonii-nium super illud, id tum suamia agititare pro suo libitu illud movebit. Cum anima possit rationaliter velle, quod corpus suum sit in eodem loco. ubi est aliud cor psis line amotione alterius eorporis de anima poterit regere situm corpus sicut volet ;sequitur, quod anima poterit corpus Quui ponere in loco . ubi est aliud corpus,& ista virtus , o
catur Sia ilitas. Undὰ iicut spiritiis potest esse si mul euin corpore, sicut patet δε quae est tota in toto,& tota in qualibet parte corim inrita poterit corpus gloriolum per virtutem Sub- tuis .esse simul cum corpore non gloritista ita sentiti, at illimus D. Magister milat. Verumtamen in hoc Tholmsen coturarius, qui Dist. expresse docet, quod hoc non habeat corpus gloriosium ex dotes, , sedcx- NMu divina.
An Viri Eeclesiastici debeant siligere claritate bolia: ae, tiori vitae, dc bonae doctrinae' Dico, quod Viri Eeclesiastici fulgere debeant
ε- Mna vita erga Ie ι - . G Curuar. Larina erga subdatos. Explicaturiri. Drs, quod viri taclesiasticid ani fulgere f. a erga extra. meos. Quamdra eandela ardet&lucet, tamdia delectabile dc utilen otium est , sed quando candela extinsuitur relinquit locum circumsta tem tenebros & foetet: Et sicut dicitos 7. de ima a , ille fetor est valdὰ nocivus mulieri praegnanti, qui si sit vehemens, facit eam abortire, δe fetum occidit. Hoe modo vir Ec. clesiastici , qui tanquam candela ardens in E eselli constituitur, si dando aliis bonum exemis plum habeat bonam famam , delectabilis est de
nonorabilis: Si autem talis . tentatione victus, committat aliquia notorium peccatum, stitim
fetet per infamiam,& relinquit locum tenebr sum,id estistitum Ecclesiasticum deturpat.& ex ponit pessimis detractionibus,illusionibus,ac deis risionibus;lmis iste fetor infamiae fetum mentis, id est bonum propositum vivendi in alus Occidit,& abortirie facit. Explicatur flecunda rara, quδd debeamus suugere Curitiua b a visa 3uo ad nos inor, habendolemi ei bonam conscientiam,ac timendo Deum. Debemus autem lucere more solis , non more
Lunae; l enim sic lucet, quod habeat sibi lucem
incorporatam per totum, Luna autem non sita
Undὸ seniter apparet quaedam macula in Luna, de est quasi umbra hominis portatis fisci tu spianarum, ut fabulintur Poetae; Sic boni vi. i in Eeclesia fulgent more Solis,& de quovis potest dici illud. Eccles. so. Quasi Sol refulgenti sic iste e fulsit in templo Deir Et Matth. pulgebunt justi sicut Sol, mali vero fulgebunt sicut Luna. Licet enim aliqui ex ipsis nugnae Brinae sitit, uni tamen una brosi in conscientia ; ubi interior homo portat fasciculum spinarimi, id eli pungenti lini peccatorum: Unde Baruch. s. Nili aliis quis exterserit rubiginem, non fulgebit.
Explicatur terita para, quδd debeamus su
recia Dare doctriae. Unde Dan. i 1. diuitiis
Qui doct uelint, fialgebunt sicut splendor si mainenii: α qui ad Iuliit iam erudierint multos,
tanquamstestae in perpetuas aeternitates. Occa sione textus at Mati, ut
Utrum corpus gloriosium habituriim sit
quatit3r dotes, nempe Claritatem In passibilitatem,Subtilitatem, de Agilitatem Nola ante resolutionem, quZd ista quanaot
privile a vocentur a Doctoribus. d tes per qualidam usurativam locutionem ι Quia sicut Dos datur in signum perpetuae confixd rationis , de amisi is inter virum & mulierem; Ita istae dotes dabuntur hominibus glorificatis pro iis, ner a Domino Deo , qui sibi dasponsavit per c natitatem iustorum iniuras,quarum cor
pora compartes sunt. dc per quae animae sanctae benὰ in hac vita operatae sunt. Hoc praemisso. Dico, quod justorum gloriosa corpora habebunt illas quatuor dotes , nempe Curi- rarem, Impasii λωπι- , Subtiaeatm .. eia ratem. Ita habetur expressὰ tum in texta Iectioni praesxo , tum etiam ex citata Auiliori rate S. Apostoli Parii ει Car. s. Probatur Conclusio , & explieatur. Nam
justum est , quod illud , quod fuit instratis
mentum merendi, dc benὰ vivendi, praemie.
tura Deo, tollendo omnes illius desectus ; Sed corpus sitit iustis instrumentum merendi, de be- vivendi: Ergo justum est , quod hoc corispus praemietur , tollendo ejus defectus per gratias oppositas , sed desectus corporis sunt Obsci. mitra . PUs tas , Gravitas , ta Morasitas. Ergo haec debent tolli per gratias
97쪽
ops tas scilicet per Cia lauem, ι- , cs Ag litati m. D-3Pramo. Corpus gloriosam erit mixtum ex quatuor elementis, quae sunt contraria , Minter se agunt&reagunt: Ergo corpus illud et passibile.
Re . quod sicut resurrectio mortuorum est miraculosa, laque virtute divina ; ita etiam virtua te divina fiet, quod ista contraria in corpore glorioso sint, & tamen non agant, qualitumvis sibi sint approximata, sicut virtute di ita contigit Dan. 3.quod titi pueti fuerint in sotnaee eammi ardentis, se tamen ignis nec laesit eos: Idem l
Dues secundo.Sentire est pati, ut dieitur a.de Anima.) sed illa corpora sentiem videndo, audiis endo & tangendo. alias vita ipsortim esset potitissimnus , quam vita: Ergo etiam patrentur. Resp. quod passio duplex . nempὸ Materialis, sicut quandδ ignis agit in aquam,&Intentiona. lis, sicut quandb coloratum agit in oculum. Pri-1na passio non erit in corporibus , sed tantum secunda. Et ideo erunt omnes sensus in suis operationibus. Diees teri ιδ, Si corpus haberet agilitatem, se posset moveri ad voluntatem animae, tunc posis et moveri in instanti; sed consequens est fallim Ergo & antecedens. Sequela patet. Quia anima posset velle in instanti, ut moveatur corpus. Resp. Negando sinitelam. Quia voluntas Beati non potest velle aliquid impossibile: Ideet autem voluntas in instanti possit elicere actum, de aliquid velle, corpus tamen mod vult in instanti moveri, est impossibile ii instanti moveri: quia corpus est aliquoci quantum & eo uatinuuaa , quod necesie habet moveri successivλCum quo tamen stat, quod ultril & supra onianem aliam celeritatem sese possit corpus gloria ficatum movere o & tamen una hac magna M. locitate, habebit velocitatem finitam, sicut Chri stus in sua aseensione praefixit sibi velocitatem, quam voluit. sed tamen successivὰ ascendit.
Ddicabunt nationes, o domisalom tur populis , repulit Domin s illa rum in perpetuum.
Postquam spiritus sanctus declaravit gloris.cationem . quam habebunt corpora Sanci tum ; nunc ostendit aliam eorum ex lentiam,
quomodo nempὸ Assessores erum Christi tanquam iudicis in finali judicio. Habebunt autem Sancti in judicio generali triplicem praerogati vam; nempe Potestarem iudieaAEi, dominan o retnaodi. Et quidem in D Mati erit recti
ludo sententiae , quae nunquam revocabitur Quia judicabunt Saacti nationes; In dominando, magnitudo potentiae nunquam coarctabitur rQuia dominabuntur populis. Et denique in inodo, erat certitudo permanentiae, quae nunquam terminabitur : Quia regnabit Dominus
illorum in perpetuum. Dicit ergo Assiratio, l. Em nationes, id est malos qui sine gratia in peccatis motrui suiu. Uud Z de istis nationibus malis dicit ut in fine hii us Capuali secundi Nationes ii quae dirae sunt conluminationis. Ad grauabuntur popuθι , puta illis, qui bis prius si ibjiciebantur. Unde iii Piati dicitur . Sit iecit populos nobis & gentes sub pedibus no- sitis.
Nec testit, quda in judicio ces Idit omni
praelatio,&Dominium creatutae super cieat ram: iu patet ex s. Cor. ιs. Non inquam refert, quia dominium in tantum dicitur manere in Samctis seper damnatos, in quantum sancti habebunt dananatos' in carcere communi covcendos, de puniendos; Pudebuntque de is loraim justa punitione: Potentia autem coercendi de castigandi rebelles, inter quos sunt damnat ertinet ad dominium. Et regnabis Lictruam ιη per tuum, hoc est, Dominus Dens, cui servierunt Sancti in hac vita, regnabis in perpetuam: Et ipsi qui servierunt ei, una cum illo in perpetuum regia bunt. Unde Apoc. 1 dicitur: Redemisti nos in Sanguine tuo, S secisti nos Deo nostro regnurne Et Sap. 6. Diligite sapientiain, ut in Perpetuum
regnetis. Circa veiba lex us, umsones, sic
An peccatores inultimo jussicio possint ea vadere impune, sicut aliquando crimisi in udicio humano evadulatim
I I'robatur & explicatur.Nam peccato reti seu criminosi, in ista vita ex implici causa pollunt confidere se evasuros impune. Quia primo sperant se posse declinare rigorem judicii per mediationem amicorum, ut sine e Minine judiciali fiat emenda.
S c tredo , spinini rei, quod probabiliter ex a- dant saltem cum exigua poena, dum habent ju- dic ei sibi sevorabiles. Terrio,Ob translationern suarum personarunt ad alia loci: Quia reus in uno loco, potest impune conservati in alio loco. Nullo utemist immodorum post antevadere peccatores in judicio generatio Et ita rei non declinabunt ris rem judicii quia Si,cti iudicabunt. Ita ut iidenisaneu, qui in hae vita suerunt ali citius peceat his patroni, , in altero mundo ampli lis ejus Pa troni non erunt, sed iudices. Nee se a heirabunt a loco supplicii, quia saneti non jndicabunt nam gentem , sed omnes gentes , de nationes si mul congregatas in valle Iosaphat. unde in Plat. dicitur. Iudicibunt in nationibus; id est. Sancti qui fuerunt imitatores Christi, erant essessores eius; de judicabunt omnes, id est, omnes Pecca
Nee obstat, quὁd Christus dicati vosqiii ι cuti estis me id est, vos duodecim Apostoli)aedebitis stipes sedes iudieantes duodecim tribus Istaei. Ex quibus videtur sequi, quod tantum duodecim Apostoli judicabunt: & quidem non omnes homines . sed solum duodecim tribus
98쪽
Non inquam obstat. Quia ut loquitur Vene- gnitate , approbari conformitate, ora bilis B.da, Homilia iam δε S. B. dictι: tisad vositate. In praesenti autem certum est.
Nemo putet duodecim tantum Apostolos quia quὁd Ordinata Majestate, solus Deus iudieabit. P ro Juda praevaricante Matthias Hectus est) UME i. Regi-i.2. scitur : Dominus judicibit tunc tale iudicaturos; Sicut nec duodecim Iolae fraesteriae. sunt tribus Israel iudicandae, alioquin tribus L se Certum quoque est, quὁd denata p.restat , vi, quae tertia decima est , injudicata recedet. iud cabit Nilus, qua homo. Unde Jo. m. s. Et Paulas . qui tettius decimus eli Apostolus, tu dicandi sorte privabitur; cum ipse diset: Ne i. eis, quoniam Angelos iudicabimus . quantis magi, GulariaὶSciendum namq; est; omnes, qui ad exemplum Apostolorum sua relinquerunt omnia , & secuti sunt Christum , Judices
cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium
dicitur. Omne iudicium dedit Filio. R debque nullus habet potestatem delegatam, nisi Christus , qua homo. Et ira habetur resolutio de r. Lmodo sudicandi. Certum quoque est , quod quintus modus iudicandi 5anῶis non conve niat. quintus modus iudieandi est ex quodam diversitate. Et iste modus j genus esse judicandum. a enim duodenario dicandi non est laudabilis: Quia sic niuius niali saepenumero solet in Salpturis universitas desi gnari , Per duodecim tedes Apostolorum , Om-n Am nudi tositas judicantium, de pet duodecim Trio usui, et, universitas eoruin . qui iudia iusi sunt, otanditur. Haec Venerabilis Bedar quae deiumpsit ex s. Augui ino a. de Civit. Dei,
cap. s. Ubi dicit S. Antili est petillum numerum duodeturium, non numerus talis ad littet anim-
telligit uc: ted per numerum misticum designatur. Alias chm S. Matthias loco Judae fuerit et e cius, Paulus sine throno telin lucretur, nisi duo sedetent simul. Et ideo per numerum duodenatium, qui est numerus pellectionis, universa persinorum paupetum multitudo de lignatiit, similiter universitas iudicandolum . eum dicitur duoJecim tribuit irael. Haec S. Augustinus. Dieas tauri. qcta reis iudicandis in extre- dicentur iudicate magis malos seeundum illud, Luc. ii. viii Ninivriae iurgent cum generatione hac,& kondemnabunt eam. undJiolam qitae. stio eli, an Sanctis conveniat, s. sq. modus ludicandi. I loci laenistb.
cabunt i ationes Assessoria dignitare. Probatur primo in illo JOan. ubi dicituit
Judicium pauperibus tribuit. Proba: ut bisuno, duplici congruentia. Prima est, quia p.;uperes ad judicandum se magis dispo tuerunt, adeoque erunt magis idonei ad judicanda . a. Nam paupertas voluntaria t=ntiis , est in illis, qui spretii omnibus saecli latibus negotiis, ibit Cimilo adhaeserunt: Et ideo in pauperibus iiihil repetitur, quod possit j iiii enim pervertet, Secuada Congrumi est , qtitia pauperes magismo die judicite. it valde durum: Qitia habebunt m x Mum judicare. Quia humilitati ei, trespon. iudieem extraneum : de quidem talem, qui a ja' d linio Per modum praeniit, se nilum ita hii tegula non recedet , & de euius injuria reus lud Mariti. 13. Qui se humiliathialtabiti, e Moia accusatur. do a tem intes Omnia, quae hominem d. ctum
L plieitur Quii sancti in iudicio ac humileniseddant, est paupertas. Uruli illi
reddent se peccatoribus valdὰ extraiiem: siqui- qui 3gis apud homines sunt paupere, appadem etiam ipse Christus dieit illis : Amen deo
voti , nescio vos. Matth. 1s. Deinde etiam San
cti Asses res Christi, & indicantes cum illo,non recedent a regulis juris. a sancti judicabunt,
de cinctitas est justitia maxima. Erunt enim in Ad uti novum hominem , qui secundam Deum creatus est in justitia, δ sanctitate veritatis, ut dicitur ad Eph. 4. Et terti bipsi sancti et unt hostes impiorum, qui Sanctos in hae vita conc'lea runt. unti Habacucit. dieitur: Quare respicis,&taces ab impio eonculcante iustiorem set Ossa Lehia αθι m. : Convertimini & videbitis, quid sitim ei impium & justam , inter servientein Deo, & non servientenrei e Et paulὁ post sub .dunturiis verbi: Egredimini& alietis, sicut vitubis de armento. de calcabit impios, cdm erit cinis sub plantari dum vestrotuuti Erile hoe iudicio se per cogitare debemus. unde S. G. . H. mita sy. ita ait: Praesentis
temporis talis sit laetitia. ut nunquam amaritu.
do suturi judicii recedati memoria.
utrum sancti homines in judicio generali
participabunt aliquo modo actiun
Nota ante resolutionem. quδd actus indi.
eandi in judicio generali in Scriptura sacra diversis attribuatur quinque modis: nempὰον-dinata Maisare, Guatapotesare, assisImadi. rent magis despectu ac humiles Et ideo, qui pau
pertatem tuam volunt oste irilere , excogitant quantum possunt vilitatem vestimentorum, ut
homines per hoc ad compassionem provocent trigo qui veri pauperes siciunt se contemptibilesta r Christum , juste meremur exaltari , adi habeant excellentiam dignis
Duo a. Omnibus et Ais amibuitur actus tu. dicandi in judicio Appra asi eonformitate. Probatur. Quia omnes tam Angeli , quam homines approbabunt sententiam iudicis supremi, id est, christi. unde Ap . i'. dicit uir Audivi vocem turbatum dicentium in coelo, Alleluia, laus, & vii tus, Az gloria Deo nostro, quia vera iusti sunt judicia ejus. os primo illi nullo iudicio potest esse idem Accusator , & Iudex: Sed sincti viri sunt
accusatores malorum. Juxta illud Sap. 3 atabunt Iusti in magna constantia adversiis eos. qui se an sustiaverunt: Ergo non possunt esse ludices m .
Resp quδd in judicio humano, ubi judex s
letim debet procedere ex allegatas, & probatis, non debeat elle idem iudex,&aecusator Sed in judicio divino, ubi judex non indiget informatione, sed omninδ novit causam, ita ut procedat eum suis agestatibus absque ulla passione in ferenda sententia, reusque culpam suam confiebiis tur nolens volensabi inquam potest esse idem ac eusator de Iudex.
99쪽
Commentseper Lib. Sapient. Sismon
Dices mssi, Virgines , de Martyres offerent Deo de suo corpore substantiam corporalem , quam Virgines per continentiam virginalem seivabant incorruptam 3 Martyres autem
Deo offerunt tam substantiam 2 tyrannis laceratam, pro Dei amore: Ergo istis magis conve . nit sedere in iudicio & judicare, quam pauperibus. qui soliis Osserunt iustitiam saecularem, de derelictionem opulentiae saecularii, quae sine dubio est minor, quam substantia corporalis. Uirmatur, Multi divites erunt in Ioco sis periori in coelo, quam pauperes aliqui voluntarii: Ergo saltem divites non judicibuntur il pau- pei ibus. Consequentia patet, quia inscrior non debet j idicare superiorem. Resp. ad assumentum, quia Martyrium , de Virginitas non sint de corde , ubi reponuntur deeleta divinae justitiae, benὸ tamen pauperias. Nam paupertas directE contrariatur sollicitudini divitiarum, quae suffocat verbum, Lucae t. Cum quo tamen stat, quod Martyres, qui simiuerant pauperes voluntarii, & vngines, quaesimul erant pauperes voluntariὸ sedebunt,& ιμ- ditabunt Nationes propter duplicem rationem assertione prima adductam. Resp. ad confirmationem , negando conse-
etiam semeliores; ingratiam Dei adiutus,pria, sed a holitate supremi Iudicis Christi. Virmn aTernam de con dere, quod ista remuneratio set Sanctu proptes
valorem suorum operum , quas opera notoa ,
exsera eandisione rent condigna tanta remune
ratione: Idei; hoc excludere ψolens Spiritus sa ctus, dicit: Qv od illa prae artio sat Sanctis ex Dei libet ali acceptat ne . A ideo dicitur in tex- tu: Gai , O prae es iti si diceret: Pax aeternae beatitudinis, quam liabes ut i Electi, est donum Dei liberaliter Pr: miantis ,&stupra condignitatem passionum , seu meritorum nostrorum praesentium. Et ideo recitae dicit Apostolus ad Rona. 8. Non sum com dignae passiones hujus temporis adfutura si riam. Ex quibus colliges, quod in antima in
Elechorum sint tres animae dotes, quas perrim mina, quae significam operatones. Gesignenitur
Et ita habitui μοι succedit in rati ian .: Habitui SHi succedit tam .hos . . suunito, obecuritas. Gantasi autem nihil suece. dit , sed ipsa sola in patria maneb: e persectior, quam nunc est: devocatur disectio sin frui .
Sunt ergo tres dotes animae, ne.npe
cujus sunt asse res. Et ita fit, quod subindὸ Iudex delegatus in seipso sit multδ inferior quam ille, quem ex delegatione sibi iacta iudi
Di confidunt in sitam nusilent veritatem, o deles in dilectione, acquiescentilis, quonIam donum es pax es tactis
EXPLICATIO TEXTUS. OVi γη uηι in ita, . id est, qui Fidem,
Spem,& Cliaritatem habuerunt in illii Quia tresisti habitus in ista vita evivis homini pro fines per naturali consequendo serit necessarii. Ex quibus Fides de spes non manebunt in patria ; Charitas autem manebit in patria, sed tantu habebit ibi persectiore actum.quia ibi resu labitur per visionem beatiscam. Unde Charitas viae non habet tam petinum actum: Qitia Charitas in hac via regulatura Fide, quae est obseura. Dirigi εισι id est, clarὸ videbunt. Undὸ i. Joannis 3. Videbimus eum sicuti est. Voritatem.
id est Deum, qui est prima, & summa Verita , de ideo Ioam a .dicitur: Ego sum Via, Veritas,
D F. -υι is dii N.En Id est fideliter & con. stanter diligentes. Gi: Id est, in perpetuum adhaere bunt illi: Quia in vita altera nullatenus amplius a Deo poterunt avelli. Et quia aliquis posset cre-
digno Nota. quδd timius articuli dupliciter possit
intelligi: Prn ita, quod meritum hominis tantum valeat numiiter, id est, quod tanta si bonitas in natura, seu substat uia i itis Tieritorii, ut ei d. atur vita aeteri. a. Sec . potest intelligiti tutus hoc modo: quod actiis in litora lesaliter duntaxat, de exmstitiatione legi, a Deo iactae . tantum valeat quant sim vita ae terna: sicut parva Pecia cupri extatura sua leunaturali vivore, non valitat latitu quanti munus panis; exinstitutione tamen Principis tantum valet, quantum panis. Hoc praeianiso. Duo . Opera nostra ex sua natura, vel praevisa substantia actus meritorii, non merentur vitam aeternam deco sed tantum-congra Eadem tamen opera de iondignassent meritorix
vitae aeternae Mitor, scii ex patia Dei & Primcipis nostra Christi. Prebatur rima para , inita considerando praecisam substantiam actus meritorii, ille est s lum finitus & transitorius: Elgo de condigno
non metetur vitam aeternam infinitam. intermi
nabilem, semper manentem. Hue ficit illud Apostoli; Non sunt condignae passiones. Probatur . dapara Quia congruum est, ut homini iecunddm potentiam suam finitan op tanti, inus tribuat secundum potentiam suam infinitam,maximὰ com is semper praemiare soleo ultra condignum: Ergo meretur homo cer-grua vitam aeternam, considerando substantiam actus meritotiuPro in tertia H. Quia statuit Deus, quddhomo bene operans habeat vitam aeternam quamvis illa opera pluribus aliis titulis Deo suis fetu debita r Ergo ex lege, Ec gratia Principis, meretur homo do cra digno vitam aeternam. Et ideo rectὰ dicitur Jerem. i. Erit merces operi tuo. Et a. ad T . du ic Paulus: De reliquo
100쪽
reposta est mihi eoro iustitiae, quam reddet quam quot aescunque aspexit, sempe ires Minihi Dominus in illa die justus Judex, Sed quod spem recuperavit. Isto modo in bello hu- redditur secundum justia iudidium est merces lus vitae triumphare velimus , infra scutum Fides
condigna: Ergo homo vitam aeternam tanquam nostrae imaei item Deipatae virginis eum Filioniam metaedem potest mereri de condigno. portare dcbemus; Hanc respiciamus . & in ea Diras mira ad Rom. 8. dicitur: Non sunt confidamus; Quia ab ea vites & virtutes recipiaeon dignae pastiones hujus temporis ad suturam mus. Huc Iacit illud S. Amisosti dosancta Vir gloriam, quae revelabitur in nobis : Ergo nulla,gi ιLue ita loquentis. Sit nobis tanquam utim opera bona hominis sunt meritoria de gine depicta Vita MARiAE , ex qua velut exspe- vita aeternae. culo rei uiget species castitatis, re forma viti
Resp. quod non sint condignae passiones hi j iis, &c. ius temporis naturaliter, &ex praecisa substantia Narrat Maerobius de natura actus , heres tamen legaliter de ex gratia Dei ει- Qubd sit unus lapis . seu una gemma, quae v
tuentis nobis conferre vitam aeternam pro bonis catur Ethites, habens in se naturaliter more prinoperibus. gnantis unam aliam gemmam. Istam gemmam
Dico si e M. Qui reddit alicui debitum , naturi suggerente Aquila cognoscit,& eam cOLquod ipsi debet, nihil meretur apud ipsum . sed locat in suo nido,duiti habet pullos: &qui indiu quidquid possumus pro Deo iacere, hoc debe- lapis ille in nido suem . pullis nihil infortuniimus Deo multis titulis. &adhuc amplias aliquid accidere potestidebetemus, si plus facere possemus, Unia dicit Gemina ista beatissimam Virginem c is eat. Aristoteles 8. Eth. cap. i. Impossibile est nobis quae cooperante Spiritu sancto lapidem Ange
retribuere dignos honores Diis,& parentibus , lorum Christum in se concepit. Pater veto cor quia eorum beneficia semper excedunt. Et Luci testis nos in nido Ecclesiae idae mihi amis foveni . dicitur: Cum omnia bene feceritis, dicite et & ne per nostros hostes nobis au quid iva i inquis servi inutiles sumus , quod debuimus Lem feratur, gemmam istam nempὰ MARim In mere . secimus r Ergo nihil possumus apud Deum dio nostrum positi: Ita ut si eam devote inspexemereri. rimus, & dilexerimus, illa ab hostibus omnibus
Resp. quδd eo ipso mereamur aliquid apud nos delendet. Et ideo non debemus eoii sic re Deum, quia cu imus id. quod facete Deo de- in ai mis nostratum virtutum , isi in isti vir-bemus ,& hoc quod taliter operando rectὰ, a- ginis grati in qua est omnis spes vitae & virtutis. liquid mereamur apud Deum, non habemus ata Eccl.a4. De qua etiam exponi potest illud Eces. solutὰ, dc ex natura redditionis debitorum Deo Φ Eos, qui diligunt eam,diliget Deus. α qui avi nostrorum bonorum operum; sed habemus ex dit illam, judicat gentes, M qui intuetur illam, eo, quia Christus sic ordinavit, &statuit, ut permanebit confidens. quicunque opera sua bona aliis titulis Deo debi- Explicatur γrara da pars, Quδὸ indigeamusta exercuerit,eonsequatur vitam aeter xm : Et in Consu tia,O G amim fitate: Quia sumus mahoe apparet summa bonitas Dei, & Christi Jab vigantes in periculoso mari hujus mundi. vatoris nostri. Nautae , D nocte sullam maris viderint, sciunt Dices ιιπιιo, Quicunque meretur aliquid ab dirigere suum iter; sed quando nec Lunam, neu aliquo, constituit illum debitorem suum; sed stellas vident , desperant de sua taute r Unda Deus nulli est debitor . nec esse potest . Ergo et, Act. c. dicitur: Neque Sole , neque sideribus iam nihil pol sumus apud Deum mereri. apparentibus per plures dies , ablata erat speas
Resp. quod Deus constituatur debitωr ex na- latis nostrae. tura sui promissi. non autem ex natura nostri si vitam nostram diriere commissi; sicut dicit Magister sententiarum lib. velimus ad portum salutis aeternae, oportet,quia . . 43.eay. . Circa illa verba in textu allegata, stellammatis, id est MARiAM continub oculis
super hoc mare magnum & spatiosum necess
fulgure hujus sideris, si non vis obrui procellis. DIco, quod sic Si insurgunt venti tentationum , si incurriss Expluarur prima pars, quod homo in pulos tribulationum ; respice Stellam, iuVO quantum est dimicans, debeat habere Sy - , dc MAxi,M: si jactaris superbiae undis , si tribuli U Udentiam. Nam quod homo debeat pugΠ tionis, si tetractionis , si aemulationis, respicere continuὰ, seu dimicare contra hostes , Patet Stellam, invoca MARim. Si iracundia aut a V ex Psilino: Multi bellantes adversus me. Et I. titia, aut carnis illecebra naviculam concusserit Macliab. . dicitur: Non concupiscati spolia, mentis, respiee stellam, respice MAR AM. Dic quia bellum contra nos est. scutum autem nin niti, ergo erillud Is ix 47.Audi haecdeli ta,q
situm est Fides nostra. UndE ad Eph. dicitur in hibitas confidenter. omnibus sumentes scutum Fidei, in quo Possitis bellissima virgo pro nobis oret
omnia tela nequissimi ignea extinguete. eontinuo, aion tamen statim maris hujus perita In historia Britonum legitur de Archiuro Re- labore, evadimus tandem tamen vincemus.
i r quod in interiori parte tui scuti h buerit de' Ad hune modum Christus non statim ab initio,