장음표시 사용
141쪽
Chr sti Domini. Et hoc modo intelligendus est
Magister sententiarum in . dict. I. cap. a. ubi dicit: qiibd causa resurrectionis mortuorum erit vox tubae, quae in adventu Iudicis audiet ut ab omnibus. Fe cujus virtute excitabuntur moristiui, & de monumentis resurgent. Huc etiam facit Glossi s upet illud Psalm. Dabit voci sest v cem virtutis, id est, ellicaciam resuscitandi
Dices Primδ, S. Damascenus ait: Credo reis surrectionem futuram divina Vollantate, virtu- t. de nutu ; Ergo cum ista susticiant, vox non erit causa resurrectionis. Confit tur. Frustra sit vox ad illud, quod audire non potest ; sed inori ut non habent auditum: Ergo frustra vox ad illos emittitur, &consequenter vox illa non est causa resurrecti
Respondeo ad argi mentum ex dictis: Quod resurrectio fiet virtute divina principaliter, α
per Vocem, tanquam ser causam instrument
Respondeo ad Confirmationem: χὁd sicut sormae Sacramentorum habent suum essectum, non ex hoc , quia audiamur, sed ex hoe quod pronuntiemur & proserantur: ita vox iula habet effectum suum non quod audiatur, sed quia pio fertur. Dices secundδ. Resiarrectio corporum non potest fieri nisi a virtute ins nitar sed vox illa,qua:uumvis magna , non habet virtutem infiniatam. Ergo. Respondetur solutione iam data, quδd nimia tum resurrectio fiat principaliter a virtute insisnita; cum quo tamen stat, quod fiat avoce i
Dices tertio. Glossa ad Romanos s. dicit: Qubd resurrectio Christi sit causia nostrae resurrectionis : Haec est, inquit, causa , quare Chrbstus suscitabit alios, quia ipse suscitatus est: Ergo vox non erit causa resurrectionis. Respondetur: Quod resurrectio Christi sit causa exemplatas nostrae resurremonis , non au-iem sit causa propriὰ essiciens.
Iunc 'sunt Mi in constantia adversus eos, quise angustiaveri ins, sequid staserimi tabores ExpLICATIO TEXTUS.CExtum est quδd in quovis iudicio ad minus
qua uor personae requirantur, scilicet Iudex, Actor, Testi, α Reus. In hoc autem ju-
Scio Judex est Deus, reus peccator , ae lar peccatum,&testis est Iustus, in quem peccator d liquit. Quia autem iam in Lectione praecedenti ostensum est, quomodo peccatum erit accus tor Graducent erim ν-pios ex a res rei eorum) ideo pro ulteriori descriptione Iudicii, solum adhue oportet describere tres pers nas, nimirum, testem , reum di Iudicem; & hoc fit in hoc toto Capitulo, quod dividitur in tres partes: nam primo declarat Spiritus lanetias, quod testis non terrebitur ab adversitate ; secumdo, quod reus confitebitur sine salsitate ;&tertio, quod Judex non recedet a vera aequitate. Est igitur intentio huius Capituli declarare tria quantum ad reprobos: nimirum , quod accusabunt ut cum fervore laudabili, turbabuntur tiam emiserabili , & confitebuntur cum pudore inaestimabili. Primum ostenditur in hac tecti ne ; secundum ibi, Turba intur vidente , ectertium ibi, montes intra θρα otiater, o spiriturgementes . ut inta patebit. Itaque iniis Lecti ne explicandum nobis est . quod testes non terrebuisit adversitate, sed accusabunt malos cum fervore lauda bila.
Dieit ergo sic. mine Raba,i Iusti in in
in quo processu quinque circumstan tiae iudicialis testimonii Iustis allignantur, nimi. rum tempus comparem , gestus proponendi, modus prosequendi, forma resstendi. & causaeon tradicendi. Tempus comparendi exprimits er lyrainc; gestus proponendi explicantur pet a N; modus prosequendi exprimitur perly in metua forma resistendi explicatur per hyadversm eos a U-- ι;& eausa con radicendi exprimitur per ν- laboros ereum. Dici ς ergo tune, nimirum in die Judicii, &non modis dum durat patien tia hujus mundi, sed turis . quando nimirum videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna & majestate, Lucae zi. Et in PlaLP eloquetur ad eos in ira sua. &in fur te suo conturbabit eos. Et ideo run. stabunt. 'nia prii a jacuerunt compediti, ligati di oppres ti. Stabunt, inquam, dereAE; unde a M chab. dicitur e State nunc contra inimicos vestros, de expugnate illos. vult autem scriptura sacra, quδd Iusti stare debeant ad quatuor actus, sicilicet ad videndum, ad docendum, ad testificandum de ad pugnan
Primo ad videndum, nam ille qui stat, potest videre ad aliquid remotius, quam qui is est. Et ideo Ierem. c. dicitur: State super vias. de videte dc interrogare de semitis antiquis, quae sit via bona de ambulate in ea. Secundo state debent ad docendum. Con. stat, qudd praeco proclamaturus edictum regis
ascendat in altum, ut eminus audiatur. Prae
nam agit quivis praedicator qui proclamat ex cathedraedicta Regis, id est, praecepta Christi; unde Act. s. dicitur: Stantes loquimini in templo omnia verba vitae hujus. Et Nehem. 8. st tit Esdras super gradum ligneum, quem secerat sibi id loquendum. Tertib iubetur stare Iustus ad testificandum. unde Matth.I. Stabitis ante Reges de Praesides
Quarto ad pugnand . Unde ad Eph. c. di
142쪽
elicitur: Accipite armaturam fidei, ut postitis Terii. . Archangeli quis tunicii stodes prOr silere in die imio, & in omnibus pei sectὰ vinciarum in suis provinciis, quas custodierunt, stare. clamabunt fortiter & sentibiliter . sicut sono
Stabunt ergo in v N a eo a i , qui in ilia vita fuci unt abiecti in magna milieria; qualiter i Machab, 2. Ma: hathias & filii eius coimitanter steterunt: unde consonat quoddam Respoibrium: O contantia Martyrum. Quod
responsorium quidam Rex Franciae , nomine Ruperrius, vel Roberius qui floruit circa annum Domini iCyώj compo uit hac occillione. Rex ille cu.ti fuerit virinonini scibili eruditissi. mus, simul ac pii stimus, iacit i. inita carinicia mutino ad honorem Dei; composui etiam prosam: Sancti Spirusis adiit nobis gratia. Iienire. sponsolium de Nativitate Domini, Iudaea MIeri talem. N c. Item Rei p. insorium de S. Petro . Cornelius Centurio, Et te ponsorium iu Oinitibus Sanctis, Coi cude nobis, &c.
Id istas Regi uxor vocabatur Couitantia, quaeia,Ole te ivtri luod de ea nilial composuerit, uod pollet . d esu, laudem de anta i. Quid secit bo. nus ille Rex Roberius, ut placaret uxoris itiae impatienti composuit praelatum re ut o rium clerus a tyrb is, O mi istant a Martyrum,&e. curavitque id ad decantari ; quod dum audivit Regma. putabat tibi iii laudem iactum esse
illud Reip in ortuiti propter ly Constorrat, sicut
illa voca b..tur, Positum in Principio responsorii, de . ta piau i a s m. Stabu , t ergo lulti in magna coitit Ua adversus eos, qui se angustia.
verunt ii striis ut flagellis; illi, inquam, iusti stabunt, de quibus ad Haebr. it. dicitur: Cir cui erunt m melotis & in pellibus caprinis, egentes & angustati Se , quibus dignus non
Qualis erit illa vox citam omnes ad Universale Iudicium e
ri Liqui putaui quod ipsemet evidens reprael, sentatio Filii Dei iii mundo dicatur vox;& illi se fundam in quadam authoritate S. G te gox i, qui dicit: Tuba sonare nihil aliud est qua in mundo Iudicem Filium Dei demotultare. Sed relicta hac opinione, Dico uti od vox tubae erit sonus quidam seidibilis ci imperium vocale Christi, quo prae inpiet mortuis resurgere ; juxta illud Ioann. s. Morini audient vocem Filii Des. Et paulo pbit: omnes qui in monumeniis sunt audient vocem Filii Dei. Unde dicit quidam Din torse putare, quδd illa tria, quae enumerat Apostolus i ad
Tlitiz . in tuitu. ta in voce Archangeli, Nintuba Dei, distingui so. um tanquam praecepta Ch isti. romis enim in silo descentii Chiistus iubebit
pol vete, live partes quascunque corporitin morim, imi te olligi per in inisterium Angel rumi & tatur, cum dicitur, quod de
pulveribus recollectis formatis corporibus animas relin re: de ista duo fient per divinam virtutem; de istud praeceptum notatur, cum di. eitur sv Iuba Dri. articulato sensibili, & mediante aliqua cieatura sensibili a se formata, ut onmes coram I dice corporaliter compareant, dissinitivam de
irrevocabilem sententiam audituri. Et haec vox notatur cum dic: tur in De hae voce tubali prophetizavit Sibilla. ut refert S.
Augustinus lib. is. de Civitate Dei cap. 13. sic
dicens ISed tuba tune sonitum tristem dimittet ab alto orbe, gemens facinus homina variosque labo
Utrum in Iudicio Generali erit aliqua
disceptatio vocalis Dico eum S. Thoma in sent. dist. Q. D.
ari. a. quod licEt nihil in hac quaestione diis niti possit, quod sit omnino certum, pro babilius tamen videtur dicendum esse, quod i tum illud Iudicium & quoad discussionem, dc
quoad accusationem malorum , & comine dati.nem bonorum, & quoad sententiam de utri ire mentaliter pei fiet e tur: qu asilingi lorum iacta nominarentur , requireretur inis
mabilis temporis longitudo. Unde secundum S. Thomam valde probabile est, quδd proces.sus recitatus Matth. as. Esurivi, de non dedustis manducare,. dcc. simul mentaliter perfici
Huic sententiae S. Doctoris savet S. Augustinus Lib. 4 de Civit. Dei cap. as. ubi d cit Deus
conscientia, eproborum conviticet sine ulla sese monis p c. liaitate. Et eodem libro cap. 2si quens de libro vitae, ex cujus scriptura omne homines iii dicabuntur. lieut dicitur Apoc. 2
inqui r Quod hoc non debeat intelligi corporaliter, quia haberent magnitudinem ineffabialem, M vix in longi illino tempore posset legi. Nihiloininus quia S. Doctor nihil pro certo determinat, relinquitur probabilitas alteri sententiae altorum . qua putant, quδdetit ibi disceptatio tam vocalis qlaam mentalis . . Christus ibi judicabit ut Deus & homo. α iudicabit modo divino & humano. Et ex hoc erit majus galidium beatorum, de dolor magis sensibilis damnatorum. Videtur quoque hoc congruere apparitioni cci porali Christi tanquam Iudi is ;& corporali compatitioni hominum tanquam iudicandorum; re sensibili voci tubae, qua ei tantur ad Iudicium omnes homines , uti Paulbani E dictum est. Itaque vult isti sententia, quδd discussio tam
metitorum quam demeritorum in particulati, erit mentalis; replicatio tamen contra injustos in generali, enarrando illum processum ἐν Es rivi, & non dedistis mihi manducare, &e. Et quia non servastis praecepta mea, ac verae Iustitiae: α quoniam sententia contra iniustos . Ite
maledicti in ignem aeter tuam, erit vocaliter prolata a Christo. Item laus Iustorum enarrando iulum processum Matth. as. Esurivi, & dedistis mihi manducare, &c. Item sententia finalis. v O i nite,
143쪽
Commentseper LASapient. Sa lomon.
nite. bene lim Patris mei, percipite regnum, quod voba paratrum est ab origine mundi, erit vi Kal. s. Neque ad replicandum contra omnes iiii ullos in generali, re ad Proserendat sententiam contra eos. neque ad laudandum omnes lustos in generali Ne ad serendam sententiam favorabilem pro Iustis, requiritur magnum tem pus; sed iussicit exigna pars temporis I maximὰ cum lim alias omnia um ibidem manifesti α
An verδ etiam homines vocaliter testificabunt eci iura malos, dubium est. Et quidem iuxta inente ii S. Thomae dicendum est, quod non , quamvis alii asserant, quia sci Ange i tamen qui tuerunt custodes leproborum , limpi citer testificabunt contra eos , sicut tenent Sancti. Et
hoc ide n dicit Apul us Libro suo de Deo facta
AR TICVL VS TERTIUS. Quid tenendum sit de die Iudicii Uni
versalis' Dico, hoc tenendum esse de die Iudicii Universalis, quod non erit antequam Anti- claristus venerit ; sicut dicit Apostolus 1 ad Thessi Cujus adventus nobis omnino incertus est rnam circa ejus adventum calculatores& pseud
astronomi seducti sunt. Hoc tamen sciendum est, sicut dicit quidam Expositot super cap. it. Apoc. Quod Antichristus regnabit sicut ibidem dicitur 41 mensibus, id est, tribus annis cum dimidio, S: tunc u nient Enoch & Elias, Se praedicabunt diebus mille ducentis &sexaginta hoc est, toto tempore, quo regnabit Antichristus amicti saccis, ut homines provoeent ad poenitentiam: quos tamen occidet Antichristus, de insepulti jacebunt perires dies 5: dimidium, propter Antichristitiinorem. Postea verbresurgent, &ascendent in coelum, Spostmodum occidetur Antichristus a Christo Domino, vel a Michaele Archangelo sicut dicit Glossa super a ad Thess. 1. Tandem post mortem Antichristi dabunt ut adhue ad poenitentiam agendam quadraginta quinque dies pro illis, qui in persecutione Antia christi titubaverunt. Tunc eigo ministri & ieia quaera Antichristi, licEt ipsamet si mortuus, pacem & securitatem habentes, ubique ducent
uxores & celebrabunt convivia. Et cum dixerim pax , tunc repentinus eis superis
veniet interitus, de quidem ita gravis de subit, iis . sicut est dolor mulieris partiarientis. Et non effagient, sicut dicit Apostolusa ad Thessimi in glossa serme omnia praedicta ponuntur. Sicut etiam dicitHaymo. Et habetur etiam in Glossa a ad Thess a. Ponb Antichristus nascetur de tribu Dan; occidetur autem in monte Oliveti in papilione. de in selio suo, in loco illo, circa quem Christus Dominus ascendit inccxlum. Qualido autem Dominus post illos s dies venturus sit, penitus ignoratur. Hae Humo,
id res turbiaruntur timore horribili, semirabuntur insubitatione insperaras mris, sementei prae aridi iaspiriisis, dicra ies intra se I nitentiam agentes. O pra gusti pirisώsgementes. EXpLICATIO TEXTUS. Postquam Spiritus lanctiis Lectione prae
denti declaravit, qualiter Iusti in Judicio tosti scabuntur veritatem laudabiliter; hic ostem dit quomodo Reprobi confitebuntur vetitatem eonfii sibiliter , ostemiuque Spiritus sanctus quia istam propriam reproborum confusionem tria praecedent. Quia nimirum tu bibuntur, mirabuntur, & tris buntur: de ex iistis tribus causis coacti, utilitatem de seipsis necessatio sise
Itaque quantom ad primum dicit, ι--ba πιών - re homo li. Super quae verba dicit s. Gregor. lib. 21. Mori cap. 1. Oculos quos eulpa claudit, poena aperit. Sed certe in pra- senti culpa claudit oculos ne videant veritatem, sed statim in morte pinna aperit oculos. Q Π-do itaque isti homines vident sede huim mundi gloria este transferendos statim ad poenam inse ni, merub debent turbari. Nec inmun, Q horrendum est incidere in manus Dei viventis. ad Hebraeosio. Et quia nullam vident esse odi portamitatem evadendi, confitebunt cir peccata
secundis , Misa -- ἐα -tationa Si quid accedat citra spem omnem de exspectationem, solemus mirari: se etiam Injusti postquam Iustos totaliter oppresserunt, de tamen eosdem vident post hane mortem esse in gloria, meritδ-rantur insist ratione spe.. rasas. tu. Unde recte de Iusto dieitur in Psit In te , Domine , speravi, non confundar in aeternum; quia salia, Iustorum a Domino , de protector eorum est in tempore tribulationiti Tettib, Reprobi ante conscientiae tuae eon fessionem contristabuntur; de quantum ad hoc dicit ut in textu: es pra angustias tram. Et merito: quia hic noluerunt angustiari.
sed deliciari. Et impossibile est sicut didit S. Gr gorius quod quis a deliciis ad delicias transrat.
Ideo ergo ibi cruciabuntur. quia hie delicat dde deordi iratὰ vixerunt. Dduent M tra separoturi inuti mage υν. Unde ad Hebr. ia. Non invenit poenitentiae locum, quamvis cum lachrymis quaesivisset illam Et iterum additur: pram nuι, propter duplicem materiam gemitus: gement enim damnati de pro poena quam sustianebunt, de pro gloria, qua in aeternum car
144쪽
II rbas tur timore. Causa enim cur perversi mo . niam totius corporis necessitam ad vitam con. db non turbentur, est, quia non vident suos serva'dam, aut si etiam ituluceret morieni ; tune defectus, neque pericula suoruni desectuum; nec alii Doctores, Ptietati &Sapientes semper dicunt eis suos desectus , prout deberent: vel sit dicant eis suos deiectus, sunt relicti semissi ardi, nolentes audire. Sapientes autem econtra libenter vident, si sibi dicantur sui desectus , ut lepossint emendare. Unde Prov. '. dicitur: Argue sapientem, & dili et te. Gasi dicati Sapiens libenter videt ut sibi dicamur sui delectus, quos ipse in se non advertit. Et certe multum liam, talis dolor non esset excessivus in genere motis, virtuosiis, ct opus persei poenitentiae. Hoc tamen supposito, quia vomluntas sic pinnitentis non intendat passionem illam adeo potentem in appetitu sentitivo caulare, ad causandam sibi mollem, sed tantum propter displicetitiam de peccato, in quantum Deum OL tendit. Probatur. Quia dolor iste est actus perfectae poenitentiae ; unde etiam legimus , multos com- interest, si quis charitative alteri ad emendan- inendatos fuisse de persectiope talis contritio dam vitam dicat s uos desectus r& ii quis negli-pat alteri chxtualiud suos defectus dicere, malὸ facit. Unde Alexander ad quendam suum mini. strum qui nunquam eum corripuit , dixit: Si tu
in magno tempore apud me existens, nullum meum errorem perpendisti, nimis ignarus suisti: si autem percipiens meos desectus occultasti, eras mei iraudator. Similiter etiam dixit plato, qu homines magis ex inimicis, defectus proprios improperantibus perficiant, diim sese corrigunt, quam ab amicis , qui desectus videntes, tacent de Occultant, ipsi vel 5 licentio
sus errores aut aeniant de continuatit. Occasione illorum verborum in lux .u positorum,
Atra se uolet, sit Dices. S. Anselmus in quadam oratione discit: Utinam sic impinguentur viscera anima meae, ut medullae corporis mei exsiccentur. Ergo ex mente S. Anselmi colligitur, quddaoloede peccatis, qui mortem inducit, sit laudabilis. Respondetur. QuM S. Anselmus non appetierit, quod humores si corporis exsiccare tur totaliter, prout prima fronte textus vid tur senate r sed solum exoptavit S. Anselmus, quod motiones carnales in ipso totaliter extit guerentur. Vel etiam responseti potest, qud dS. Anselmus solum appetiverit talem dolorem.
Prout illiina in conclutione nostia explicavimus.
ad quem posset sequi mors per accidens.
Utrum dolor poenitencis possit esse
nitente possit considerari triplex dolor: Unus est es lentialis poenae, Nest in voluntate ipsi ; estque iste dolor in voluntate existensiu-hil aliud, quam displicentia de peccato, in quan tium peccatum est offensa Dei summi boni. Et ista displicentia voluntatis est essentialiter cyn- tritio. Et quishic dolor contritionis verae causatur ex amore Dei vel charitate, quae nunquam potest esse nimiae ideo nec iste dolor centricio nis , seu contritivus potest esse nimius. Alius est dolor non est tialis poenitentiae, estque in sensialitat S: est passio appetitus sensitivi. Et iste dolor cautatur ex redundantia doloris, seu contritionis existentis in voluntate: quia vires inflatiores sensitivae sepe obtemperant
in sitis actibus viribus stuperioribus. Unde dicit Aristoteles 3. de Animae quod appetitus intel- lactivus rapiat aliquando appetitum sensiti un , seut siphaera sphaeram. Tertio, potest accipi dolor in poenitente, pro sola a filictione corporali. Et de hoc tertio dolore constat, quod hic possit esse nimius. Itaque in piaesenti solum quaestio est, an do-Iors ecundo inodo acceptus pollit esse nimius '
Nam quia iste dolor causatur ex contritione existente in voluntate . haec contritio autem utpote caulaia immediate ab amore Dei, non
lossit esse nimia ; non apparet, quomodo ta idolor possit cile nimius. His praemissis, Dico . Qubd si Poenitens ex vehementissimo amore erga Deum, tantum doleret de suo peccato, ut causaretur in appetitu senstivo do- tot tantae intensionis, ut corrumperet harmo.
Hi habuimus aliquando is deri- , ct in similitudinem improsterii. Nnis fati vitam illorum asimabamusis iam, se nem iliorum sine honore. Ecce quomodo computati sunt inter hos Dei,'inter Sanctos sors iturum est. ExpLICATIO TEXTUS.
T N hae Lectione Spiritus sanctus primὁ deci A rat, quod impii conii teaiatiar quod Justos vi
ventes injustὰ contempserint: & secundo, quddvitam illorum male i adicaverint:&tandem in inducit impios admirantes circa Justos, quomodo isti computati sint inter filios Dei. Dicit ergo: rasu.ι, quos ali a rati habu musis derisu-. , id est, Iusti, sunt, quoiam id est, brevi tempore vitae nostrae: M- -us in disium, id est, derisimus, & deride do sprevimus. Et i, imuHnem propreti. Verum improperium est de aliquo malo ; impii autem de Iustis aliquod malum dicere non poterant et Mideo reiud dicitur, qudd Justos solesti habu rint a per hoc quia
Iustos in hoc mundo paupertatem colentes, &in Christum crucifixum credentes, contempserint. Sequi autem in paupertate δ: humilitate Christum, & credere in Christum crucifixum, in re non est improperiosum, sed potius glori sum; unde ait Apostolus ad Galatas c. Mihi a
145쪽
va comment. super Lib. Sapiret. Salomon.
teni nisi in cruce Domini nostri radebant eunt Principes dicentes , ab a alvos sc- ita lite impia hic i te tur, quod cit. leiplum non potest salvum facere. Et in C Iulios in sui E conte inplerint: dem te etiam ia. dem capitulo dicitur: sprevit autem illuni Her temur . Quod malia iudica int de vita Sancti des,& exeicitias eius, & illuserunt indutum vet-
quino x invita mortali imaginati sumus Mcilemus capreiuissimi ad decipiendum , ad acqui tendum , ad regendum, & ad nos ipsos delendendum . nunc debemus agnoscere, quod Deus stultam secerit sapientiam lius is mundi: & ideo tinpia belle incipuam suum confiteor. dicantes :IV. si eis ti . v tam Dorum, id est Ju orura,
utilein. dc pauperes pauperem Chr. stum . relictis omitibus mimai divitiis, voluptatibus, Eclaeultatibus, in iismma austeritate corporis De.
quod post hanc vitam non erit retributio bono. rum o aerum , nec quod danda gloria aeternapi Oti .e .itu: putabant eten in impii, quod ansema cum corpore morietur, ut supra dicium est tace quomise mutara uniuntιν filios Dei,
re iis ιν Sancto si ioram est. Istam quaesti nem impii de Justis quaerent ninus tardὰ pro tua salute. Si enim eam quaesivissent in hac vita, tunc
eam persectὸ per Claristi praedicitotes didicisi
sent, potuistentque adhuc fieri filii Dei: iuxta illud oann. i. Dedit eis potestatem filios Dei fieri. Et Ioann. I. Videte qualem charitatem dedit nobs Deus. ut filii Dei nominemur & sinus.
Itique de iustis reciὰ dicitur, quod computati
si uini et filios Dei , puta adoptivos, generatos per gratiam & charitatem. Dum autem dici r , Et inter Sanctos fra ibnon est putandum, quod status a titudinis n0n debeatur Iustorum mei itis, a quod talitams,rtuito & per sortem beatitudo
sis acciderit. Certiam enim est, quod bi ariti ocouleratur Iustis propiet eorum merita , unde dieit Apostolus: De rei quo ni hi reposita
est cotona Iust i ae, quam reddet mihi Dominiit in ilia die sustus Iudex; non solum autem mihi, sed S omnabus qui diligunt adventum
Nihilominus merces ian ium Pro tanto potest vocatisrex : quia quamdiu homo vivit . incertum est, quid de ipso finalter eveniet proster ut bilitatem voluntatis ad peccandum. nda Ecel. '. dici ut sunt Iusti atque sapientes & opera eorum in manu Dei; & tamen nescit homo an o aio vel amore dig ius sit: sed omnia in staturum servantur incert'. Circa illa verba, stetiam tuorum pia a sequentium Christum 6,-
Nota. od quatuor senera boni num legamus in sacris literis derisisse Christum Dominum. Nam deriserunt Christum divites avari , princ7pes praeclari, milites amari, & simplices
De primis in aris legimus Luco I 6. ubi Christus docuit, quodneino possit Deo set vire&mammonae; & statim Libdit Evange lista Au liebant autem lixe omnia Pharisei, &qiii erant avari, & d ridebant eum. M praciam dicitur Lucie 23. Derste alba. De tertio genere hominum dicitur Lucae M. Illudebant autem ei milites,&aotes s mant, Ac of serentes acetum dixerunt illi, sit . es Rex ludae tum , salvum leti De quarto genere hominum s t.bnur Lucins & Matth. y. Qi Ado sulcitavit si iam Archia: nagogi , quia Christus dixerat, non est mori ita puella in dormit. Deridebant eum, scien- .
Cimi ergo Ch illus tot derision p o nobis stiliuerit patientissim ξ, fistuc est . qui recipi ct pro Christo patienter injurias & deris rat olei abit. Gaudeant et go lini atores Christi. etiamsi i sectatoribus milia si tanquam satui contetmiat, ut. Huc recte facit illud, quod dicit
Seneca libro de Moribus: Nondum helites, si non te turba irrisei it; si beatus vis est e. eoitta
hoe primum non contemnese ab alus contemni.
Apostolus etiam i Cor. . dicit: Spectacultam ficti sumus mundo, Angelis , & hominibus. Nos stillii propter Christum, vos autem p dentes in Christo. Et est ironicὰ dictum secta dum Glossam; quasi dicerit: Nos reputamur stulti, &qui Christum praed eamus; deputatisine vos, quδd sitis prudentes, quia tacetis i quod certὰ non est verum. Unde S. Augustinus super
Psalmum it. Et ponitur in Glossia super illudarulegatum Facti sumus foectaculum Anselas Zehominibus) sic ait: Boni Angeli & boni homianes laudant nos, de mali iri ident. Haec sunt dextera de sinistia, his utimur quasi armis ad fetier dum Diabolum, scilicet laudantibus ac vitupe Ontibu r si nec ista elevent, nec ista flangant. Hae e S. Augustinus. Noaiecui do, qu bd deriso si locutio cum miti deo id naia , dc deiectu hominis propter ludum vel joc uina 't contemi tum ι ut homo in de erubescat apud alios unde inriso est peccatum, quia intentio deciden is est di inmuere sol iam alterius sub specie ludi , et ioci. Nota tertio ex Aristoteleg Eth. c. p. a. M ludas moderate applicatus sit bonus nece is tius ad vitam, sicut requies quadam mi n: is; quias mens humana iem per applicaretur ad seria, valde fatigaretur. Sicut autem carc mia omnis lusus nihil boni cons mira superabi ndantia lusus excessivi multom nocet. Unde illi , qui t tum tempus impendunt ludis , vel attonibus, vel taxiliis , sunt excessivi in lusu, nec possunt Domino Deo respondire pro pretiolo tempo re, quod tam male triai si unt. Et de talibus votificatur illud Sap. as. Estimaverunt lusum esse
Dicit ergo Aristot. loco citato, qudd nimis de ii sivi superabundent vi lusu, de sant tales homines, qui promis uὰ loquuntur honesta Acin honesta, dummodo caui t cii: im. Et tales homines rectὰ vocamur MI Iribi, id est . r
pto es temporum. Hac autem uiani en istis hinminibus imponitur ad sinii litu finem milvorum volitantium circa templa, tantum ut rapiant in testina: ita etiam R. oui hi in colloquelido
eum hominibus re hil aliud gailiunt, quam quod tacitent desectus hominum ad caui Dauni risui
146쪽
In aliis, & In aliis errebescentiam. Porrδ iste luis dus non est bonus nee distiplinatus, quia ad bonum ludum seu sociam requiritur, quod dicanuar T T
Umim derisor monstret propriam stultitiam , suspendat amicitiam, tollat Iusti- tiam, de intendat malitiam Dilao quod sic.
Explicatur prima pars. Qvqd derisor monsti et prurran stialitiam Quia qui deridethontinem sibi similem pro quocunque desectu
naturali, vel morali, ignorat propriam stagilitatem ; potest enim similiter fieri in his defecti. bus densibilis, si Deus permittat: Unde S. Gregorius-Moralium cap. 7. ait: Quod sumus hodie, novimus, quid autem post paululum esse piissimis, nescimus. Hi vero, quos tetὸ despicimus ,& tardὰ possunt incipere, & tamen vitam nostiam serventioribus studiis anteire. Timendum itaque est, ne etiam nob s cadentibus surgat, qui nobis suntibus irridetur: qiiamvis sate iam non novit, qui non stantem novit irridere. Hae S. Gregorius. Et ideo ad ψeriat quis illud I. b. it. Cum caeteros irriseris, tu a millo consuta tu i Quasi dicat et Omnino consuta ris; quia Provetb. 3. de Domino Deo dicitur:
Illusores ipse deludet. Explicitui pari. Rusd irrisio sit pendatam eritiam; quia saepe est causa dissensionis Se discordiae. Unde Proveib. 22. dicitur . Ejiee derisorem .& exibis cum eo jurgium. Explicatur intia pars. Quod derisio osse dat quia derisser facit aliquid, quod si bi nollet fieri. Et ideo Provest. ly. dicitur: λ- rara sunt det isotibus iudicia. Explicatur portami. Ruod derisio intendat mahιυι-. Incipit enim in do, de tamen sub specie ludi vel ioci intendit proximi inhonestatem e di se committit mendacium facti. Unde Ieremiae'. dicitur. Omnis amicus fraudulenter incedet,& vir fiat tem suum irridebit, de vetia
Et ideo tectὸ sacra Scriptura contra derisorea dat quatuor minas. Dicit enim quod non sint a guendi de iniquitate, non sint instruendi de s tuitate, sint eiiciendi de societate, & sint deti-dendi a Dei Majestate. De primo dicitur Proris. Noli arguere derisorem, ne odiat ter argue sapientem de diliget te. De secundo dicitur ibidem t Quaeret deriser sapientiam, & non inveniet eam. De tertio dicitur Proveib. 1s. Eiiced risorem De quarto dicitur in Psalmo: Tu, D mine, deridebis ess ,εc ad nihilum deduces omnes gentes. Et Sap. lti Propter hoc tanquam pueris insensatis Iudia ,
Ergo remimus a iis meritavis, o Iustitia Iomen non luxit nobis; osolintelligen-m mnes ortus nobis. EXPLICATIO TEXTUS.
Dixerunt impii antecedenter. Nos insensatiam-abamus vitam im um insanum , es em illam is honore; dc iam videmus quod illorum vita sit summa sapientia, de finis eorum sit in maximo honore: ex hoc, inquam, an em denti rectὰ inserum reprobi istam consequen
Perravimus avia taris, a Chri sti doctrina: qui de seipso dicit Ioann. I . Egosam via, veritas de vita. Et sponte recessim savia veritatis, id est, a doctrina Christi. Ideo
iustitia iam a nau laxit nobis.&FI intumge sis non est onus nobis. Id est . Chrastus squi dicitur soriustitiae M sol intelligentiri non illustr vit corda nostra ad recte ambulandum in via Dei. Dicitur autem Christus sol iustitiae. in qua
tum minima nostra merita, quantumvis Occul
tissi na, aliquando debuis praeinlabit, &iusta
retribuet nobis secund sim sacta nostra. Dicit autem sol intelligentiae, quia facit nos Iesum inistelligere per fidem; unde Isaiae 3. disitur: Nisi credideritis , non intelugetis, uti certi exposit res legunt.
An Christus recte comparetur Soli propter
operationem viviscantem, appalitionem fgirantem, ae declar tionem manifestantem'
Explicatur prima pars. mod Christus
soaum. Quia sicut Sol est eausa & sons lumianis & caloris, de vitae eorporalis in istis inseri ribus propter quod Aristoteles 1 Phys dicit: quM homo de sol generent hominem ita etiam Christus est causa luminis intellectuasis, id est,
noui sive cognitionis supernaturalis, de vitae spiritualis per gratiam in hominibus. Unde sicut sol radio, suos diffundit seper pulchra de turpia'. ita etiam Christus radios suae bonitatis extendit non soli ad nos sed etiam ad malos, con. servando bonos in sua bonitate de mesos per ν xiam alliciendo ad agendos fiuctus bonos poeni tentiae. Item largiendo ipsis bona temporalia Aepcenam debitam pro peccatis differendo; iuxta illud : Dissimulat peccata hominum propter poenitentiam. Et ita rem Matth. s. dicituri Solem suum oriri facit supra bouos de malos, seu pe
147쪽
n commentsuper Lib. Sapient. Salomon.
Portδ eontingit subinde , qu5d Sol superni- nemque hinnanam assumendo. Unde rectEvem vel glaciem radios suos evibret, & tamenna vel glacies non resolvatur in aquam. Sed stienda in eth, qu5d aliqua planeta igidus impediat idi , solis& ejus licities ciendi effectum. Ita moraliter loquendo subinde Gitanus proii. cit radios suae elemennae raper cor coag latum alicuius peccatoris inveterati ; proiicit, inquam, clementiae sine radios super illum, dum facit eum eogitare de beneficiis Christi in creatione, passione, redemptione, dc peccatorum remissione, praemio tu in retrabutione; & tamen cor durum talis peccatoris inveterati non emollitur. Unde hoe noveniti revera a planeta aliquo frigida . ni ni rum a Diabolo, qui ex defectu ch liratis per in i i iam est summὰ instigidatus. Unda J rem. s. dicitur : Sicili frivdam facit ciser aquam si iam, sic frigidam facit malitiam tuam: iabolus super regionem cordis talis.
At vero peccatores in malo non inveterati, nec in tauro excellu m frigidati, alium sent uni
effectiim, quando Chrsitus radios suos versus
illos evibrat: nam tales pecca Cres statim lique -lcunt proferendo excorde contrito lachrymas.
Ita legimus de S. Petro Luc. 12. qui postquam Christum negavit, &Chrristus eum respexisset, exivit sotas & flevit ama E. Idem leg mus de S. Motia Magdalena Lucae a. quae irradiata a sole
Christo in domo Simonis lepros, lachrymis coepit rigare pedes Jesu, & capillis capitis sui tergebat. De qua lancta poenitente canit Ecclesia: Liquefecit, & ref - . resolutam in lamentis. verbum missum coelitus. Exp licat stramaa para. Quδd Christus r comparetur Erat uisa Notumeit , q quando sol mane rubet, fgnum sit
tempestatis suturae, at veris quando sel in oeeasu rubet, tunc signum est serenitatis. Unde Matth. ιέ. dicitur: Facto vespere dicitis, serenum erit, rubicundum est enim coelum : dc mane, hodie tempestas erit. rutilat enim triste coelum. Meet Iaincire a Christum Dominum contigit. Nam post ortum tuae nativitatis , statim rubor apparuit in ipso ; venerunt enim die Octavo circumcidere puerum , adeoque Chi istus in lita circumcisione primum sanguinem effudit. Et certἡ istum rubolem sequebatur tempessus valida variarum persecutionum a ita ut Psalmista in spiritu de Christo dicat: In circuitu ejus tempestas Ualida. Rursus in occasu hujus solis apparuit maxima rubedo . quando corpus Cluisti Domini virgis & flagellis, eotona spinea, clavis crucis re lancea dira fuerat cruentatum. Verumtamen
iste rubor, qui apparuit in occasu hujus solis Chosti , fuit signum sutiarae serentatis in resur rectione & tranquillitatis perpetuae r Unde Tobiae 3. dicitur : Post tempestatem tranquillum finis. de post lachrymat,neui di fletum exultationem infundis. Licet autem sit aulee lumen & delectibila propositum druit ιr Ezech. a. solem nubα --
Explicatur rertia pars. Quδd Christusos
comparetur loli propter mansfrSi radius solis per minimam rimaira m netrat in aliquod cubiculum, quantumvis illud videatur esse purum, apparent tamen tunc m-poris pulveres illius cubiculi , qui tamen solum videri positi ni in radiis solis, contrahentibus Mnisi ii festantibus illos pulveres. Ita declarat Christus Dominus cubiculum conscientiae, quantum v:s videatur esse purum , habere tamen copiam venialium peccatorum. Et hoc ipsi Iusti agnoscunt, quia quanto ampliorem gratiam recipiunt, tanto magis sese de culpis vcnialibus corii piunt.
Utrum Christum tanquam istem, ejus
radios, a nobis subtrahant & abscondant, terra mundialis cupiditatis, nubes temporalis vanitatis; MIuna carnalis voluptatis'
a nobis subtrahat & abscondat rerra maniualis cupidiras . Quando terra qua est insimum elementum interponitur inter aspectum nostrumsblem uti contingit de nocte tunc nec videmus ibiem nec solis radios, sed manemus in t
nebr.s infra umbram terra. Isto modo multa
sunt, inter quorum aspectum de Deum, in e ponitur ipsa terra quia tota eorum solicitudo, mens & cogitatio atque affectio ad terram dirigitur talibus vero occidet sol in meridie, sicut dicitur Amos 8. ExplicaturIecmida pars. Quδd Christus tanquam sol quibusdam abscondatur propter m ι--Dignitates hi jus mundi sunt volatiles quasi nubes sine qaiete ; fle hae dignita tes in tantum ponuntur super oculos stiperbrum dc ambitiosorum, ut Deum videre non pos sim : tales autem homines superbi & ambitiosi Deum satis videbunt in morte, lotum tamen ad terrorem & judicium; unde a Mech. l. dicitur: Tempus adiuit, quod sol refulsit , qui prius erat sub nubibus. Explicatur re ρανι. Quod aliqui sim, quibus sol Christus eclipiatur per interpositionem iana ear Ira voluptaria. Et illi sunt homines bestiales libidini dediti, S: isne concupiscentua inflammati: unde in Plalmo dicitur: Supercecidit lenis , & non viderunt lolem.
oculis videre solem, ut dicitur Eccl. II. non P test tamen elarὰ a nobis videri sine laesione oculorum , nisi tegatur aliqua nube tenui dc non nimis grossa. Sic etiam Filius Dei in sim naturae divinae puritate ab oculis mortalibus videri noni o uitante incarnationem. Et ideo Christus umens se exhibere hominibus, involvit se nubet nul humanitatis nostri ex beatissima Virgine Maria , per operauonem Spiritus sancti,
An sicut sol in cursu suo annuo, pertranis duodecim signa coelestia ; ita euam eadem signa coelestia Christus tanquam sol moraliter loquendo pertransierit ρDDo, quod Christus, moraliter loque do, Mnquam sol pertransierit duodecim signa
148쪽
cgna eoelema, quae his versibus continentur. minis deberet esse de virtute ad honores, da
merito ad praemium, &de labore ad requiem iEst aries. tauriu, gemini, eancer, leo, virgo, sed certὰ Christus contuliab retrocessit de vitru Libraque, icori tua, arcuetiens, caper, mi hora, te ad vituperium, de vituperio ad vel beta, Mpisceti de verberibus ad crucem , & sic ut ciue ad mo
Explicatur quomodo Christa: uerit in s no
sistras. Communiter teri mir, quod Aries sit dignior pars dextera coeli,d nobilior, unde in cipit motus. Unde Arret est primum signum s cundum Aristotelem. Itaque sol suit creatus instriete, dem ariete primo fuit, ut communiter i nent Catholici. rara autem est animal natura.
liter innocens lecundum genus suum , fortis tamen de potens in sua specie. Et ita moraliter loquendo Christus ut Deus , quando creavit primos paremes in paradiso de in statu innocentiae, nullam eis serocitatem ostendit, sed tantum
Potentiain in creando dc gubernando res. de imnocentiam ac mansuetudinem.
In secundum tamen signum nimiriam in Tam -- Christus de Deus transivit statim postquam homo peccavit; quia ad instar lortis tau i eiecit
pr. inum hominem ex paradia, privans eum iustitia originali. dc init cens ei poenam moriendi iunde dici: ut Proverb. s. Aries est, dc non est rex qui resiliat ei. Est autem natura Taura, quM qtrant eun-que Mem serox, si tamen alligetur ficui, manis Llestit steste S.Isidoro Lib. 17. Eth cap. 7.i de ita fuit de Filio Dei, donee alligatus esset timiduleissimae id est,uirgini gloriosiuimae per ineat.
nationem e tunc enim ierocitate sua contra genus
humanum deposita, tanquam alligatus vinculo filiali, continub mansuenct ixest. Et ita veri ficatum fuit illud Matth. xi. Ecce Rex tuus venit tibi mansuetuti Tertium signum Gim -- Christus tam vim sol quoque ingressus fuit in incarnatione tua. quando diras naturas ineisibiliter copulavit, Procedens de thalamo suo, pudoiis aula Regia, 3. Et e Ae gemini in utero ejus reperii sunt. Pori . hoc sign in Gemi Oorum depingitur informa duorum iuvenum lese invicem amplecten. iiiim; de sicut quidam fingant, ibi fuerunt duo
filii iovis Castor de Pollux, qui se invicem in
tantum dilexerunt, ut cis castor haberet a Patre immortalitatem, id est . posse non mori, si voluisset, nihilominus sponte mori voluit pro fratre suo Pollice ad tempus, ut utrique postea daretur immortalitas. Ex quo si istum est, quiambo stellificati fuerint, de signo illo nuncupa.ti , quod dicitur Gemini. Sic etiam moraliter i quendo Christus facti is est germanus frater Emminis , de quamvis Christus posse non moti habuerit , si voluisset praeelegit tamen pro homine
mori, ut nos immortalitatis suae tribueret esse participes.
De isto signo transirit C tristus in quartum signum nimirum in Cancru-. Est autem ciuere piscis retrocedens, id est . passu retrogrado va.dens ; iuxta illud Aniani in quadam Apologia ,
Cutva retrocedens dum sere vestigia Cancer. Et isto modo videbatur Christus retrocedere, dum vixit inmundo. Rectus enim incessu h
tem. Unde toto tetopore inter natavitatem 5eresurrectionem sirum. vocatus est Christus sesnuster in Cancra. Praeterea se ut sole existente in taureo maximus se tota undo infunditur: ita Chr. stus isto
tempore intermedio, maximum aestum seu te vore in charitatis hi minibus demonstravit.
Ex mucro autem intravit sol nostet Christus in sua resurrectione signum LonM , quod est quintum signum. S Isidorus 11 E hymoLeanx dicit i quδd catulus Leonis de novo natus, tribus d ebus iaceat quis mortuus, Zetandem post tres dies patris rugitu quas excitatura moriste vel potius a dormitione tua. Isto modo Chti. Os tam mortuus esset per tres dies, per ecdochen mortuus iacuit ἐρ post quod tempus vi tute Patris i uscitatui resurrexit gloriose. V de dicitur Apoe. s. Hie est Leo de tribu Iuda. Deqito Gen '. prophetavit Iacob benedicens filiis suis, quando dixit Ji.daentiosior Catulus Leonis Iuda, ad praedam fili mi ascendisti. t quiescens recubuisti ut Leo, di quas Leaena, quis sultitabit eum tDe Christus tanquam sol transirit insigniunt extum nimirum Toto enim tempore intermedio inter resi restionem de adisieensionen suam, doctrina de fides Meseliae in
Beatissima V rgine Mari potissi. 'um conseo
batur. N mgeatissima v go illo tempore potissimum Apostolos & D stipulos d uti, in nuit , & consola a fuit ἐν utpote illa, quae repleta fuit Spiritu cancto plenissimὸ in verbi Dei e , ceptione . de ideo tune temporis mansit in tali Ggno, id est, in fide virginis. De qua Ovidiiis
tertio de vetula cap est liceanitr
o viteo Delix, d virgo set ista a
Per stellas i ut spicam es, quis det mihi tannim vivere ouodpossim laudum fore pi aeco tuarum. Nam nisi rufina sores, non eligeret te Hic Deus omnipotens, ut earnem si meret a te.
illat prophetat dississe, quδd Delia omnipotens
semetet de ea earnem , de q .6d re uia rei dmortuis , de quAd dilectissi nam Matrem suam de virginem assumeret tuin torpore dc inima in
eoelum Unde dicit se in fine i
Non opus est ut eam velit exaltate gradatim, Sed simul assumet, de eandem concathedrabit. Illie esto tui memoris. memor optima virgo. Illie eum saetis, pro nobis tracta trahend s. Pro nobis non te pigeat suadere, quM ad se Nostrahatis p r te, qui perte venerat ad non A nobis ipsi sit gloria lauais, ab ipso Gratia sit nobis, de metae neseia vit
Portδ an iste liber sit ocidit, Deus novit,
quamvis il Leone Protonotario referatur liber iste extractus de sepulchro Ovidia I unde etiam testamentum ovidit vocatur. Dicit enim qilia inventus suetit in Cimiterio publico, in qu dam sepu'claro in suburbio Dioscori eivitatis,
149쪽
non erat copia L tinorum, eo quod Armeni linis gnam utinam non intelligant. Ideo Rex Couehotum misit illum librum Constantinopolim, ubi tune erat copia Latinorum. Reseri etiam, quod inter antiquorum sepulchra unum inven. tum est, super quod sculpta fuerunt quadam verba Armeuica, quorum interpretatio sic sonabat: Hie jacet Ovidius ingeniosissimus Poetarum. Obiit autem Anno Christi i S. scut refert Guillelmus de Evang. in tauonio sua, anno te
tio Tiberii. Ex quibus patet . quod si liber illes erit Ovidii, tune fuerit pulcherrima Prophe.
septimδ,Christus sol Iustitiae transivit de ad signum ob a , quando a Virgine benedicta Mitte sita suisque a pulla licentiam accipiens eisque valedicens, ipsis videntibus est ele
vatus in coelum, . tunc , inquam, trans
ivit in Gisam, quando cum Patre QO aeterno passionis suae meritum contra primi parentis de praevaricatoris peccatum appendit, ostendem sepIus solvisse in poena, quam Adam commiserit in culpa. In cujus Adae persona dicit Iobi Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui ,&calamitas quam patior, in statera. Id est, Christus humanatus loco mei, quasi arenaniaris, haec gravior appareret, Iob. 6. Octavo, de Libina transivit in Sorpio ,
quando corpus suum Ruod est Ecclesia Ty.rannorum & haereticorum persecutionibus quasi quorundam scorpionum aculeis lacerari per- milit : ut dicet et tune merito Ecclesiae suae illud Ezech. a. Saversores iant tecum ,-cum lcor pionibus habitas. Nono transivitat noster in Susuarium. ruerunt enim a tempore Sylvestri Papae & Consta
lini Imperatoris qui primo dicitur clesiae dedisse temporalia ) semper judicia, placitationes dedissensiones inter clericos, quas eorum videretur esse major ad pascendum oves Christi: α
haec est causa, cur volent semitae acutae. Nunc re.
galium supplicationum ad Romanam curi :nunc accusationum, nunc diffamationum ad imseriorum iudicum audientiam; ita ut plena sit Ecclesia advocatis in omni causa ad delarendam injuriam: dc ideo usque in hodiernam diem Sol stat in signo Saginarat. sed utinam omnes advocati essent boni&veridici , de non magis st derent pecuniae quam veritati. Hue iacit illud Prov. 2s. Iaculum, & gladius, & sigitis acuta, homo qui loquitur contra proximum suum tal- sum testimonium. Et illud i Reg. 3 i. Cosecuti sunt eum viti sagittarii, & vulneratus est vehe
mentet a sigi rariis, Pi . . o
Decimδ, Sol noster Christus transibit in signum Caprum M. Capricornus habet primam patrem sui corporis optinam. Et tune est sol in maxima elongitione ἀ nobis: quia in primo
puncto Capti tui est solstitium hyemale. Unde istud signum significat tempus Antichristi . qui rem potest dici caprinus. Tum quia capra est animal summὰ libidinosum, de de Antichristo dicitur Dan. i I. Erit in concupiscentiis siminarum, nec quenquam Deorum curabit. Tum quia capra generat haedosi sequaces autem Antichristi dicuntur Haedi, juxta illud Matth. as. Si tum quidem oves a dextris, hoedos autem sinistris. Adeoque tempore Antichristi erit
Christus Sol Iustitiae insano Curicrevi, dc tunc. Sapient Sa lomon.
videbitur quasi niaximὰ elongatus ab Ecclesia; sed non diu durabit; quia statim in ta prico se incipit sol ascendet eo de sic etiam Christus si tun occiso Antichristo in eoi ditias suorum fici hum resulcebit.
Undecim. , irinsibit Christus Sol Iustitiae iii
Ar inraum. Depingitur autem Acra As in m nia hominis telientis urceum aliquem, seu vas ii versium, ex quo aqua pleno foramine peri umpit.
Et significat quaesaginta quinque dies cum totoresno tempore post mortem Antichristi. In quibus pluet Christus misericordiam super Jα- stos, qui tempore Antichristi vacillaverunt, si cut supra dictum est. Et ira Christus tunc erit in Aquaris; velificabit utque illud Ezech. 36. EDiandam super vos aquam mundam, & mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris. Duodecimo de ultimδ, Christus Sol Jussi ita em in Piscibus. QPndo Sol ad signum Icium pervenit, tune desinit esse hyems de incipitver, juxta illud: Cedit hyems tetro, cathedrato Simone Petro. Isto tempore . quaequnque radices&semina subterra latuerunt, incipiunt sese exerere, de terra se incipit aperire , dc pandere illa quae Occultavit Per hoc autem significat ut tempus resurrectionis generalis omnium corporum humanorum, qu o se aperiet terra , de reddet mortuos o cultatos. Et tunc erit Christus indocum suis piscatoribus, quos olim Apostolos secerat, veniet ad Iudicium. Et tune implebiatur illa Parabola Matth. II. Simile est regnum
coelorum lagenae nulla in mare, & ex omnigenere piscium congreganti, quam cum impleta esset educentes, octaus littus sedentes . elegeistunt bonos in vati , Insos autem foras miserunt. Sic erit in consummatione seculi. Huc facit illud Habae. i. Facies hominis q si pisces maris. Et sicut in fine 'Dimm est ipsum otiens, quod est caput signi arieti , ubi lotest erratus, &ibitabit post extremum Iudicium in perpetuum .
nee mox ebitur ulterius circa terram faciens o
tum de occasium. ira Christus de nceps cum sanctissima sua Matre in medio electorum suorum
stabit sine fine, de tunc erit dulce lumen de dolectabile oculis videre solem, Ecel. ii. Et implobitur illud Habae. 3. Sol de luna steterunt in. lia. bitaculo suo. Ad quod nos Deus perducat.
Lassatis ui in via iniquiraris se perditi
nis; se ambulavisnus viata di ita: virana tem Domini ignoraruimus.
EXPLICATIO TEXTUS Postqium spiritus sanctus ostendit , quδd
impii eonfitebuntiit se seisse si audatos pro pter suam culpam: hie ostendit se susis fili. stra
150쪽
stra fatigatos in operatione. συν--εια quitatis ci per in M. Id est , nos impii, q)ii portavimus in quitatem tanquam onus grave sinta illud Psalm. Iniqui. rates sicut onus grave gravatae sunt super me. tandem lassati sumus. Ei -butivi mira vias cito. Id est, ambulavimus tales vias, quae secutidiim apparentiam videntur esse amabilia, finaliter aucem ducunt ad infernum. m. mauum Domui voravimus. Id est, rectam viam Dinmmi quali nihil curantes .vimus; id eli. nescire voluimus: juxta illud,
Recedia a nobis , scientiam viarum tuarum nOlumus.
virum septem sint viae dissiciles iniquitatis, quarum viarum viam difficilem &montosam sit perbi, spinosam avari, lut
iam luxuriosi, tenebrosam invidi, suinptuosam gulosi,tumutruosam iracundi S taediosam denique viam acediosi eligant,
ac perambulent e Dyς0 quod sae.
L Quia iii semper tendunt ad sublunia& alta.
sed revera via ista eit periculosa, quia de modi in eo lapsu imminet maximum periculuin; unde S. Gregorius dicit: Quanto gradiis altior tanto
casus gravior est. Sed homines illi sit perbi ambitiosi rectὰ comparantur sepori, qilia sicut lepua multo melilis currit montem ascendendo, quam descendendo de monte in vallem: ita etiam superbi de monte superbiae eum dissicultate descendunt. sed ad loca dignitatis cum magno
conatu ascendi mi. Ratio autem cur lepus citius montes ascetissit, est , quia habet crura anteit
ra seu pedes anteriores bre, iores, quam sint pedes posteriores. Ita etiam moraliter loquendo, assemones hominis ad Deum . luut qim si tibiae anteriores, aste tiones aurein ad mundum sunt veluti tibiae posteriores. Quando ergo contingitquδd affectiones hominis ad Deum mit breviores, quam affectiones ad mundum, fit, quod
talis homo veloci currat colura montes in acquisitione dignitatinii & divitiarum. Unde Job
s. dicitur Cucurrrit adversius Deum erecto col-lO , & pingui cervice armatus est.
Exp icatur; cunda H s. Quὁd viam δε- ambulent cupidita a Vi. Et ideo ie λὰ sal vator noster dixit Lucae t. quod viae . quas avari ambulant, sint spinae : tum quia habent punctionem I iborum in acquirendo opes; tum quia tales habent timorem in custodiendo divitias; tum denique quia tales habent dolorem inimittendo illas. De tali avaro dicitur Os sepiam viam tuam spinis. Explicatur tertia pars. Ἀδd viam tales ambuunt laxuriosi Aurigae Sr bubulci pecora de loco in lorum ducentes, semper utuntur via magis communi & trita, quae etiam ordinariὰ est magis turpis ae Ledae ita euam luxuriosi viam
Dicit ergo. illam i purcitiae communem, quam plu, mi h
mines mundani perambulant, lDgrediui. tur. eandem pervadentes, corpus clinii &aminam comaculaiit. Unde de viis luxuriosorum duit ut in Psalm. inquinatae sunt viae illius in Onini lem
pore. Et Matth. 7. Lata pol ta di iraciosa est via, quae ducit ad pei ditionem, de multi ambulant per eam. At vero per Oppositum de homine casto dieitur in Psalm. Ambulans in via immacul ra, hic mihi ministrabat. Et Proveib. 3. viae ejus viae pulchrae. Explicatur saxarta parti Qudd viam tenebro μ-ι ant invii, qua per malitiam propr amsi intexe aecatio de ideo, ubicunque sui it . in te nebris ambulant. De talibus dicitur Prove. b. 1.
Relinquum iter rectum, di ambulant per vias tenebrosas: qui laetamur clim inal Esecerint, de exultant in rebus pessiinis. Itein in Piaim. dici tui : fient viae illorum tenebiae & lubricum. Ex hoc autem quod invidi ambulent viani tenebr sam . miram non est, quod cadant; unde Piori . dieitur i via impiorum tenebrosa, nesciunt .
Explicatur quinta pars. Iuvambutinavia jumptuuam. Quando in aliqua civitate, ubi sum nundinae , est magna caritas vini de Pa
nis . tunc extranei mercatores non libenter com
parent in talibus nundinis, dicunt ei lim, quod plus perdant in una nocte manendo in hospitio, quam lucrentur duobus diebus. Moraliteri
quendo , nos Omnes sumus mercatores & ne
otiatores, juxta illud Lucae Negotiaminium venio. Qui vis autem gulosus est in domo sita sicut in hospitio . ubi qui nimis laute vivit,
plus consumit in una hora, quam lucretur so
id per duos diei. vel altem plus consumit, quam sibi sussceret lustentatione duorum dierum, si moderat dae temperatὰ iuxta tegulas prvd nriae viveret. Cdm itaque omnis via homina sui si sit superflua Se sumptuosa, merit δ est detesta da. Unde in Psalm. dicitur Via illorum scandalum ipsis, &postea in ore suo complacebunt. Explicitur sexta pars. Quδd viam flantumus. Iam perambulent iracundi. Er hre via 'est plena pressuri, Unde ubicunque iunt iracuna ierit pressuri. uti docet seneca Lib. 3. de Iracundia cap. s. De his etiam dicitur in Psalm. Contritio& ins e. icitas in viis eorum. & viam pacis non
taplicatur septi pars. Quδd viam rudis mpe am lentaeediosi: qui nihil faciunt ubicunque fiκrint, & tamen semper sunt farioti. Est enim Acia a quoddam spirituale taedium in his
ruae Dei sunt; ita ut omne illud, quod spectat adivinum ossicium, reputetur a talibut hominibus Medios tesse nimis longum. Hi voluntli here longa convivia. & breves gratias: garritiones&confabulationes longis, de horas orati nis sineo patas; somnia infantis Puer enim nutritur ex delectamento somni convenien is, ut
dicitur sap. 7. de Missam venaniis, quae desideratur esse valde suceincta. Et hae septem explicatae viae, sunt viae iniquitatis, d quibus dehortatur nos Isaias s s. cap. dicens et Derelinquat impius viam suam de eo tationes fias, de revertatur ad Dominum. Et Ezech. 33 Convertimini ad me a viis vestris pessimis. Et ideo humiliter cum Davide Dominum